Sergeant-majoor LIEUWE VAAS en de zijnen. Sergeant-majoor L. Vaas, van Dronrijp, die als slachtoffer viel bij de gebeurtenissen te Curacao. Wij geven hier de foto van den verslagene te midden van zijn gezin, welke ioto genomen werd kort voor zijn vertrek naar de West in Juli van het vorige jaar. Vrijdag is er een telegram gekomen uit Curacao, waarin mej. Vaas mededeelt, dat ze zoo spoedig mogelijk met haar kinderen naar Friesland denkt terug te keeren. Men zal trachten het stoffelijk overschot van Vaas naar Dronrijp te doen overbrengen, opdat het ter ruste zal kunnen worden gelegd op het kerkhof van het dorp, waar hij geiboren werd, en dat hij liefhad. De burgemeester van Menalduimadeel beloofde hiertoe alle moeite te zullen aanwenden. --- In het land der onbegrensde mogelijkheden werd aan de kust van Hermosa (Californië) een wedstrijd gehouden, waarbij de deelnemers dag en nacht moesten vlsschen, zonder te slapen, leder uur tien minuten rust, dan komt de dokter het hart controleeren. --- IN REVAL (ESTLAND) is een Imposante zraftombe opgericht, die het stoffelijk overschot bevat van een onbekenden in den tien Jaar geleden gevoerden bevrijdingsoorlog der. Baltische Staten, gevallen soldaat. --- ONDER DE ROOK VAN AMSTERDAM, in de polders rondom de hoofdstad gaat het nog écht landelijk toe. De winkeliers uit de stad brengen hun levensmiddelen per bootje rond. De heer des huizes neemt het dagelijksch brood in ontvangst. --- OOSTMAHORN-ZOUTKAMP ARGUMENTEN VOOR ZOUTKAMP EN TEGEN OOSTMAHORN 11. Bij ons verdere onderhoud met den Heer K. Sterkenburg te Zoutkamp stelden we de vraag: „Hoe denkt U over overplaatsing van de Zuiderzeevisschers naar dit kustgebied?" „Dat zou een groot fiasco worden, zoo!wel voor hen, als voor ons. In de Zuiderzee vangt men ansjovis, spiering, paling en haring. Geen enkele van die vischsoorten komt hier voor, behalve de haring in zeer geringe mate. 't Eenige punt van overeenkomst, dat zijn de garnalen. De Zuiderzeevisschers zouden dus hier hun bedrijf niet kunnen uitoefenen." „Ze zouden Noordzeevisschers kunnen worden." „Och, m'nheer, als TJ wist, wat daaripe noodig is, dan zou TJ 't ongerijmde daarvan onmiddellijk inzien. Dat is een heel ander bedrijf. Neen, daar denkt de regeering zelfs niet aan; en terecht." „Maar de garnalenvisscherij dan? Die levert hier toch een goed bestaan." „Zeker, maar die is niet voor uitbreiding vatbaar. De garnalen trekken op bet Wad, ook alweer omdat het daar zoon bijzonder geschikte voedingsbodem voor hen is. Doch al is hun aantal buitengewoon groot, het is toch ■ beperkt. Te Paesens, waar, dank zij het actieve gemeentebestuur van West-D ongeradeel, de zaak schitterend gaat, daar zouden er nog zes garnalenschuiten bij kunnen bij de zes die er nu zijn. Maar dat is ook alles." „U weet, dat men toch te Oostmahorn 'die verhuizing van Zuiderzeevisschers daarheen nog al propageert?" „Ja, zeker. Maar het kan nooit iets anders worden dan een strop èn voor die menschen zelf èn voor Paesens èn voor Zoutkamp." „En wat wil men nu eigenlijk hier in Zoutkamp?" „TJ hebt in uw artikel drie plannen genoemd. De eerste twee kunt TJ wel schrappen; die zijn van de baan. .Wij hebben de voorkeur gegeven aan plan drie: een flinke kade langs de kwelder en we zijn klaar, ook voor toekomstige uitbreiding." „Dus dat plan, dat de gemeente zelf kan bekostigen?" „Neen; die opzet was al te bekrompen. ■Geheel zonder regeeringshulp zullen we er niet kunnen komen, maar die zal toch tot een minimum beperkt blijven. Als eerst maar 't hangende geschil tusschen „Electra" en het gemeentebestuur over onderhoudsplichten enz. is opgelost, dan heeft dat plan all© kans van slagen." „En als nu in dien tusschentijd Oostmahorn zn zin heeft gekregen?" ~'n Haven bedoelt TJ?" „Ja, laat ons dat eerst maar eens veronderstellen." „Wil ik u eens wat zeggen: die haven• aanleg te Oostmahorn is niet zoo eenvoudig als men denkt. Het is daar een uiterst gevaarlijke hoek, open en bloot. Daar zouden havenwerken gemaakt moeten worden die schatten kosten. In de eerste plaats aan aanleg en dan aan onder houd," want men zou er voortdurend moeten baggeren." „Maar die haven zou veel gunstiger liggen, dan Zoutkamp." „Waarom?" „Ten eerste korter afstand." v „Och kom. Wat hindert het de trawlers of ze 12 K.M., zeg 24, verder moeten varen. Dat kost zoo goed als niets aan kolen. Ze behoeven toch niet te sleepen. Ze hebben immers toch stoom op! Met de stoom die ze hier in de haven verpuffen kunnen ze1 haast tot Oostmahorn komen. Dat beteekent niets. Maar weet' U wat wel iets beteekent? Dat alle vischauto's bijna zestig K.M. verder zouden moeten rijden. Dat scheelt behalve het tijdverlies een volle daghuur van één man! Eén trawler kan beter 24 K.M. verder varen, dan zes auto's 60 K.M. verder rijden." „Maar er komen ook auto's uit Friesland en het afzetgebied zou daar uitgebreid kunnen worden." j,Ja, momenteel gaat ongeveer 10 pet. van de ventersafzet naar Friesland. En wat die vermeerderde afzet betreft: dan zou eerst de gewoonte van vischeten veel meer in Friesland aangekweekt moeten worden. Men moet het hebben van een geregelden dagelijkschen afzet, zooals de bakker vrij vast een zelfde kwantum brood aflevert. En dat is maar zoo in eens niet te bereiken." „De vaart van Oostmahorn naar buiten is verlicht, die van Oostmahorn tot Zoutkamp niet." „Wat zegt dat? Niets. De trawlers komen niet bij nacht binnen. Zij verlaten des avonds hun vischgrond niet. Wat moeten ze 's nachts in Zoutkamp of in Oostmahorn doen? Maar bovendien: die verlichting van de Engelsmanplaat, zooals die thans is tot stand gebracht, is absoluut ondoelmatig. Ze kan'zelfs gevaar opleveren. Wat is het geval? Het Friesche Gat is geen vaste geul. De toestand wijzigt zich daar voortdurend. Er is geen peil op te trekken. Onze visschers moeten zich onophoudelijk weer opnieuw oriënteeren. Van een constante vaargeul is daar geen sprake en hoe men er toe is kunnen komen om op de Engelsmanplaat een vaste verlichting aan te brengen, is mij eén raadsel. Trouwens, ze is er nog maar pas, of ze is ook al weer veranderd moeten worden. De schipper, die zich op die verlichting verlaat, zou wel eens leelijk te pas kunnen komen. Het geld, dat daaraan besteed is. acht ik volkomen ondeskundig besteed." „TJ ziet dus geen voordeel voor de trawlervisscherij in Oostmahorn?" „Geen enkel. Trouwens, voor de gebeele visscherij niet. Als er ooit behoefte heeft bestaan aan een haven te Oostmahorn, dan was het vroeger tijdens de zeilvaart. Toen heeft men er echter nooit aan gedacht; men voer Oostmahorn voorbij, zelfs de Friesche visschers. Waarom zouden dan nu de motor- of stoomvisschersboóten, die veel vrijer in hun bewegingen zijn, wel behoefte hebben aan zoon haven? Die behoefte bestaat niet. En nu kan men die wel kunstmatig verwekken, maar dan wijs ik naar het voorbeeld van Embden. Daar heeft men met opoffering van veel rijks- en gemeentegeld een aan alle eischen voldoende visschershaven ingericht. Niets is er aan gespaard. En wat was 't resultaat? Een groot fiasco.. Thans is de geheel visscherij er stopgezet. Ik ben bang, dat het zoo te Oostmahorn ook zou gaan." „Maar Zoutkamp zal toch straks door de opslibbing van de Lauwerszee in ongunsii',.,3 positie komen," „Wel neen; al slibde de heele Lauwerszee dicht, dan bleef Zoutkamp nog een geschikte haven, want de geul er heen slibt nooit dicht, omdat het een voorname waterloozing is." „Als visschershaven voorspelt TJ dus Oostmahorn geen toekomst. U weet echter, dat men zulks ook niet ambieert, doch alleen spreekt van een vluchthaven. Die acht TJ daar toch zeker ook wel noodig?" „Allerminst; ten minste niet voor de visscherij en de scheepvaart. Voor de Laman de Vries, de Insulinde en de postboot zou 't een groot gemak zijn en in zooverre is er ook niets tegen. Maar men moet niet beweren, dat er een vluchthaven noodig is voor de scheepvaart en de visscherij. „In de eerste plaats heeft de scheepvaart over 't Wad niets meer te beteekenen. Maar bovendien zou geen goed bevaren schipper 't in zijn hoofd halen om een vluchthaven te Oostmahorn binnen te loopen. Het zou daar een heksenketel zijn, waar je alle gevaar liep tegen elkaar of tegen de havenwerken pletterd te worden. Zelfs de Laman de Vries heeft er enkele jaren geleden tijdens een storm belangrijke averij aan den steiger veroorzaakt. En waartoe zou je dat gevaar loopen, als er vlak in de buurt een volkomen veilige ree is? „Een vluchthaven te Oostmahorn is absoluut overbodig, omdat de natuur hier gezorgd heeft voor veilige ligging, veel 'ster, dan de mensch ooit kan maken. Bij Wester en Noord-Wester stormen ligt men altijd veilig op de ree voor Ezumazijl en bij Ooster- en Noord-Ooster stor- • men op de ree onder de Ballast. „Toen het kanaal van Groningen naar Delfzijl nog niet bestond, ging alle scheepvaart van Groningen naar Engeland over de Lauwerszee. Er was toen voorbij Oostmahorn in één week veel meer scheepvaart, dan nu in een heel jaar. Toen heeft zich de behoefte aan een vluchthaven nooit opgedrongen. Waarom zou die dan nu wel bestaan? „Maar de vereeniging „Schuttevaer" schijnt de noodzakelijkheid van een vluchthaven voor de scheepvaart toch wel in te zien." „Dat moet nog bewezen worden. Schuttevaer is in dezen hoek van 't land totaal onbekend. Het is een vereeniging voor de binnenscheepvaart en binnenschippers komen er op de Lauwerszee bijna in 't geheel niet. Zoodoende weet „Schuttevaer" van de toestanden hier niets af. Het eenige, wat de vereeniging dan ook heeft gedaan, dat is, dat ze een onderzoek beloofd heeft. De resultaten daarvan kunnen wij hier in Zoutkamp met vertrouwen afwachten." We bespraken verder met den heer Sterkenburg nog de oesterteelt, waarover onze zegsman opmerkte, dat er ook vroeger bij Oostmahorn reeds oesterbanken waren. „Meer dan vijftig jaar geleden gingen de Zoutkamper visscherlui, als de zeevisscherij was afgeloopen, zich klaarmaken voor de oestervisacherij onder Oostmahorn en in de Oestergeul bij 't Brakzand. De gevangen oesters werden in snikken overgeladen en uitgevoerd naar Hamburg en Bremen. „Nog sterker: de Zeeuwsche oesterkweekers gebruikten geregeld het poot- ZOUTKAMP. De trawlers aan den ontoereikenden steiger. Geheel rechts de kwelder, die uitbreiding mogelijk maakt. --- ALS IN VROEGER DAGEN. De Ingebruikneming van Ihet inleuwe „Kerbert-terras" Hn den hoofdstedelijken dierentuin I» een groote verbetering voor het leven van onze koning der; woestijn. Nieuwsgierig loopen de leeuwen in hun nieuwe huls rond, aangestaard door menschen en de „oogen" van dë fotografen. --- GEKAPSIJSD IN DE HAVEN AANGEKOMEN. Het Finsche s.i. „Winha", dat na een moeilijke reis met veel slagzij in de haven te Zaandam aankwam. De ligging van het schip biedt bij het lossen veel moeilijkheden. --- ZEILEN TE HILLEÜERSBERG. D* Watersportvereenlglng «Aeglr* hield Zondag zeilwedstrijden. De twaalf voet-Jollen snijden het water tijdens den wedstrijd. --- WAAR DE PAUS ZIJN VACANTIE DOORBRENGT. Een gezicht op het kasteel Gandolfo, dat zich verheft boven de stad Papale aan het meer Albano. Paus Pius XI zal er dezen zomer zijn vacantie doorbrengen. --- goed van Oostmahorn! „Onder Terschelling, Oostmahorn en Zoutkamp werd tóen in bepaalde gedeelten van 't jaar een drukke oestervangst bedreven, 't Was echter zuiver roofvisscherij; er werden geen jonge oesters uitgezet en werd ten slotte dit terrein zóó leeg gevischt, dat er geen dagloon meer verdiend kon worden. Later heeft een combinatie van Zoutkamper visschers pootoesters laten komen uit Zeeland en die onder Oostmahorn uitgepoot, doch met weinig succes. Toch zijn er steeds oesters bij Oostmahorn gebleven, eerstens als gevolg van den geschikten voedingsbodem, in de tweede plaats door de constante strooming in het water, welke voor de vorming en het duurzaam blijven van oesterbanken noodig is en te Oostmahorn wordt aangetroffen." De heer Sterkenburg acht het echter niet uitgesloten, dat het aanleggen van havenwerken te Oostmahorn een ongunstigen invloed zal uitoefenen op de strooming en als gevolg ook op de resultaten van de oesterteelt. Verder wees hij er- op, dat een groot deel van de Lauwerszee van rijkswege is besmet verklaard voor de mosselvangst, 't geen ook wel voor de oesters zal gelden. Zonder het certificaat van deugdelijkheid is invoer in Engeland onmogelijk. Maar Duitschland eischt geen certificaat, zoodat daarheen uitvoer mogelijk blijft. De heer Sterkenburg noemde verder de plannen, welke men te Oostmahorn nastreeft, geheel kunstmatig. Daarentegen heeft het economische leven van Zoutkamp zich geheel op de trawlervisscherij ingesteld. „Het bedrijf is hier door de natuur en door het initiatief van de ondernemers, geworden tot wat het is. Zou het nu niet al te dwaas en onlogisch zijn om nu, terwijl hier de bloei van de visscherij gewaarborgd is, de menschen te dwingen om zich te vestigen op een plaats, waarvan nog bewezen moet worden of ze geschikt is? Nog nooit in de geheele geschiedenis is iemand op 't idee gekomen om van Oostmahorn een visschersplaats te maken. Zijn de omstandigheden er dan nu plotseling verandero)? Neen, wij beschouwen die actie als geheel kunstmatig." Aldus heeft de heer Sterkenburg de belangen van Zoutkamp bepleit. Thans zijn dus de wederzijdsche argumenten tegenover elkander gesteld. Zal Oostmahorn die van Zoutkamp kunnen onU zenuwen? Met belangstelling zal men de ontwikkeling dezer kwestie volgen. Er is niet alleen een Friesch, maar ook een algemeen belang mee gemoeid. ---