Een ideaal hok niet het front naar het Z.O. of O. en wordt gebouwd in de nabijheid van het huis De oppervlakte van den bodem wordt geregeld naar het aantal kippen, dat men houden wil. Hoogstens worden 4 kippen per vierk. meter bodemoppervl-akte gehouden. In de neeste gevallen is drie nog beter, vooral als ie kippen vastgehouden worden, zooals in len winter bij kunstverlic.il ring veelal geschiedt. Als diepte neemt men ongeveer 4 tot ..50 meter. Dan is bet mogelijk, dat het Ncht achter in het hok kan schijnen: doch tevens voorkomt dit tocht bij geopende ramen i«n len voorwand De hoogte moet zoo zijn. dat we opveral rechtop kunnen slaan. De achterwand wordt 150 M. hoog. Rekenen we de he]lire 30 c.M. per M.. dan wordt de voorkant bij een diepte van het hok van 4 meter, 1.20 M. meer da.n aan den achterkant. d_s ..70 meter. Op hooge. d'TOge gronden is het niet noodig. dat er een vloer van beton of hout wordt aangebracht. leder jaar wordt de grond omgespit en van een versohen zandlaag voorzien. In den wiwter brenct men daar een flinike laag turrmolTn overheen, bijv. 40 c.M. lik. Ts de grond laag. dan is een vloer noodzakelijk, Aan beton geven we de voorkeur boven hout. In ieder geval komt het hok te staan op een haMsteensch muurtje of op beton. Langs den omtrek legt men een halve meter fijn gaas op den bodem, schuin naar buiten, om de ratten op een afstand te houden. Een hok met een lengte van 3 meter bij een diepte van 4 meter, heeft een oppervlakte van 12 vierk. meter en kan dus plaats bijtten aan hoogstens 48 dieren. Men ziet het dak vaal; boel eenvoudig gemaakt: de bedekking bestaat dian uit asphalt of asbestipplaten. Zoon diak prefereeren we niet. omdat vpnttilatie uitgesloten is. Soms brensrt men onde. het eigenlijke dak op een afstand van 20 c.M. een z.g. tochtzolder van hooit of rietmatten aan, waardoor zoon dak bruikbaar wordt --- wagenhok of op den dorschvloer Maar daar kunnen ze niet geduld worden. Het kan niet anders, of we moeten ook voor een dagverblijf zorgen. Nu bestaat de mogelijkheid om wagenscharen, hooibergen en stallen te benutten voor zij- of achterwand, doch een ideaal hok wordt het niet. Het lijkt ons dan ook het beste toe, dat de boer er toe overgaat om voor zijn hennen een afzonderlijk hok te bouwen. Wie handig me>t zaag cm hamer kan omgaan, kan het zelf wel doen. Wil hij een werkteekening hebben, dan zal de Rijksvoorliohtiingsdienst te Beekbergen hem er een voor enkele centen toezenden. --- Het dak moet zoo zijn. dat het een Lage of een hooge buitentemperatuur buiten houdt. Het beste voldoet de dakbedekking met pannen, iuet daaronder riet of stroo. Cementpaimeu zijn ongeschikt. Zoon dak maakt het hok in den winter warmer en in den zomer koeler, terwijl de ventilatie uitstekend kan plaats hebben. In zoon hok ziet men in den winter het condensatie wa te*- niet kn druppe/ls tegen de ramen of aan het dak hangen. Mocht men bevreesd zijn. dat het riet aan ratten of muizen een geschikte schuilplaats biedt dan zal men die laag moeten missen Hei ing, om de wanden van hout (iluims of driekwart) te maken. Bei boul moet goed droog zijn, opdiit zich geen nadern of reten vertoonen. Daarom is ook diep geploegd bout aan te raden. Langs den achterwand komt op 80 c.M. tot 1 M. hoogte de mestvloc.. Deze wonit niet broeder gemaakt, dan in verband met het aantal .lieren i,oot. Nog één duw. Hoeral Daar gleed bet.bootje 't water in. Daar het nog schemerig was, hadden ze spoeii't lKWze vVrken uit hot oog verloren. O. wat was het mooi op 't water. De golfjes blonken ale zilver in het maanlicht. In 't Oosten kleurde de hemel zich rood. Rozerood en goud en i»urper werd de lucht. Pluim, die de riemen had opgenomen, zag, hoe snel ze de oevem voorbij gleden. Ben torentje hier, een boschje daar. 't Was prachtig en de beide schelmen vermaakten zich kostelijk. «Maar opeens zei Kwak: „0 Pluim, zal ik je eens wat „eggen? We zijn op een groote rivier. En we drijven naar zee! Kn dan moeten we verongelukken!" ■u," zei Pluim, „maak maar zoon kabaal niet. Kijk, daar skaat een paai. Geef me vtug even dat touw aan. Ik maak d__r een lus van, gooi die om de paart en dan liggen we stil. Kijk. --- Vee-en Veld kroniek CDXXXV. ORDENING EN REGELING. De overname van de landbouwcrwisraiaatregelen door de belanghebbenden, met andere woorden door de organisaties ran de bedrijfsgenootem, schijnt heel wat voeten in de aarde te hebben. Ligt nu aan deze op handen zijnde veranderingen een streven naar de tjg. ordening ten grondslag of gaat het enkel om een overschakeling van goeddeels administratieve werkzaamheden van de crisisiinstanties naar de landbouworganisaties? Het eerste zou door het landibouwbedrijfsleven met ingemomeinheid .kunnen word«en begroeit, want het zou de eerste stap kunnen zijn op den weg naar betere bestaansmogelijkheden op het platteland. Het laatst, kan de bedrijfogenooten echter vrijwel onverschillig laten, want het gaat hier niet om bureaucratische wijzigingen, doch om koersveranderingen, die ingegeven moeten zijn door nieuwe opvattingen en moedige beslissingen. Van koersverandering bemerken we echter nog niet veel. We üooren en vernemen wel onderling verschil van inzicht, het vasthouden aan wat eenmaal werd bereikt en tot stand gebracht, het steun zoeken bij de bedrijfsvormen uil hei jongste verleden, doch do onbevangenheid, die positieve denkbeelden naar voren kan dringen, ontbreekt. Men voelt _sch ai bij voorbaat veronachtzaamd en achlerurigezet en geeft de voorkeur aan de teleurstellingen over d« ontreddering van het heden boven de vrees voor de straffere gebondenheid van morgen. Zoo ziet men in _____-_-_n__gen het zwerk reeds drijven cm begint al ach en 'wee te roepen over de bevoordeeliug van de coöoperaties. De coöperatieve instellingen daarentegen komen nu plotseling op voor een zelfstandig bestaan op eigen kracht, binnen het kader van hei nationale economische beleid. Wij zien hier twee stanilnwi'ten tegenover elkaar, het echte vri.jhandelisstiand.punt en het onvervalschte coöporaitlestand'P'un't, belde gestoeld op denkbeelden uit de vorige eeuw, maar nu aangepast, ja men kan wel zeggen klaangeperst voor den togenwoordigen tijd. Men wil nog altoos vrije zelfstandige handel naast onbelemmerde gemeenschappelijke coöperatie binnen de adembeneni nauwe nationale grenzen van het thans geldende economische beleid. Wij zullen de pleitl>ezorgers aan weerskanten nu even zeif aan het woord laten. Mot name de Kamers van Koophandel en Fabrieken in de groote steden signaleerde „uiting van invloed bij de boerencoöperaties, wijl in hel bijzonder uit den kring der coöperatie de leiders der landbouwcrisieinaatrpv.e-len slraks zullen moeten voortkomen" (Amsterdam). „Naar onze meening gaat het toch niet op, door een onzes inziens onjuiste beslissing, een bepaalde branche uit den vrijp'ti handel te-n achter te stellen bij een of meer coöp. vereeniglingen. al dan niet in een ..centrale" vereeojgd" (Middelburg). „Eerst als hel mogelijk zal bli.it. ien, aan wie de lof ten ■ouden worden overgedragen, ook uitnd en volkomen verantwoordelijk te ;i voor hot geheele risico van de over te nemen taak. eerst dan en in zooverre au de overheid zioh gevoegelijk kunnen terug' trekken van het lerroi.n. waarvan zij het beblijikbaar betreurt" (Rollenlani). ~Wij «rillen geennzins de vrijheid van het parti. Irijfetevpn inperken, wij willen me>t name de voorziening in de huishoudelijke behoeften p den middenstand overlaten, nwiar wij wiiUeii an moeien behouden de vrijheid, once producten zelf Ie verwerken en af te zerten tot aan de deur der verbruikers" (de voorzitter van het Kon. Ned. Landbouwcomité). Op den keper beschouwd -vil men aan weerskanten nog precies hetzelfde als in de tachtiger jaren, het particuliere vrijhandeldom met als reactie daarop, hetzelfde particularisme voor de groep, zooals dit ten grondslag ligt aan de afzet-, aankoop- of verbruiksvereenigingen op coöperatieve basis. De innerlijke drijfveer van dit particularisme weerstaat het verlangen naar een aclueele ordening op ondubbelzinnige wijze. Het is wel zeer merkwaardig te zien, hoe men heden ten dage èn in handelskringen èn in landbouworganisaties deze bedoelingen bemantelt, door zich een flinke dosis zelfbeperking op te leggen, onder het motief zich te willen scharen in het nationale raam van de ordenende gebondenheid. De praktijk is echter geenszins in overeenstemming met deze voornemens. De handel concentreert zich, de coöperatie centraliseert zich, waarbij men het bedrijfsleven desnoods aan spanningen blootstelt, die het in den tegen woordigen tijd niet meer kan verdragen. Zoo ziet men uitschakeling van arbeidskrachten, uitschakelng van kleine zelfstandigen, van middenstanders, met tegelijkertijd weer inschakeling van de steunverleening voor de buiten het bedrijfsleven gestelde groepen en categorieën. En nu kan men den particulieren handel voor dezen gang van zaken verantwoordelijk stellen, onder zeer verschillende benamingen, zooals poliep of trustvorming, grootkapitaal of kleinkapitaal, .'t ie allerminst een oplossing, zich als groep daartegen te weer. te stellen door overheveling van het handelspartir.ulari.me in een gemeenschappelijke verbruiks- of aankoopvereeniging of in een dergelijke organisatie van voortbrengers, wat de coöperaties toch in werkelijkheid zijn. Voor den boerenstand is dit brandende vraagstuk wel van bijzonder actueel belang. Want naast den middenstand heeft de boerenstand wel in de allereerste plaats aan den lijve kunnen ondervinden, wat de gee_t van individueel koopmanschap tenslotte in al zijn consequenties in ons bedrijfsleven en in ons volksleven heeft gewrocht. Aan ettelijke groepen van arbeidzame menschen kan aten de sporen zien van dezen oud-Hollandsehen handelsgeest, die hier gedurende de laatste honderd jaar zoo weergaloos in praktijk werd gebracht. Maar aan den boerenstand kan men dit bedenkelijke cultuur-proces wel het allerbeste waarnemen en ontleden, en in de onderscheidene ontwikkelingsstadia volgen. Want in het boerenleven van den huidigen dag liggen de gevolgtrekkingen en definities daarvan slechts voor het grijpen. De belangrijkste conclusie is wel deze: dat de taak van de landbouwvoortbrenging in twee komponenten dreigt u i t e e-n te vallen, name.ijk in pioletariseering van het eene deel en in verburgerlijking van het andere deel. Voortbrengen blijft tenslotte de groote taak voor den boerenstand, het verbruik moet daaraan ondergeschikt zijn, maar vooral de afzet, omzet, distributie en al die zaken, waarvoor men den modernen boer tracht in te spannen. De arbeid, aan die voortbrenging besteed, vormt het echte levende bindmiddel van boerenverbondenheid en boerensolidaritoit, doch nooit kan de bedrijfsvorm niet betrekking tot aan- en verkoop die verwantschap geven, zooals de landbouworganisaties het willen doen voorin Ollien Doch deze landbouworganisaties hebben 'lij monde van den voorzitter van het Kon. Ned. Landbouwcomité hun eigen stokpaard„Het „boer, blijf boer" m.a.w alleen grondbewerkeren veehoeder en geen afzet", is voor ons volstrekt verwerpelijk. aldus deze voorzitter. Het is een uitspraak, die in wezen het boernnwerk miskent en een te overwegende beteekenis (voor den boerenstand) aan eigen (groeps)afzot toekent. Waar andere groepen zirli iets dergelijk» toeëigemen, daar valt het licht te begrijpen, dat een dergelijke opvatting zich principieel niet verdraagt met een nationale or.Miing of met een regeling, die overbruggend en verzoenend werkt in plaats van verstarrend of zelfs verwijderend. De landbouworganisaties vertegenwoordigen, naar verluidt, de grootste helft van de bedrijfsgenooten en binden deze meerderheid dus als het ware aan het individueele groepsverband. Daar scherp tegenover staat of behoort te staan, de nationale gezindheid, die absoluut noodzakelijk is voor een gezond en reëel ordeningsstreven. Deze nationale gezindheid moet de boer echter voor alles weer binden aan zijn oorspronkelijke taak, den arbeid, die mee behoort opwaarts te stijgen uit de vooroordeelen van een tijdperk, dat eigenlijk reeds lang voorbij is. De ordening van duurzame en nationale levenswaarden behoort aan een regeling van het bedrijfsleven vooraf te gaan. De boerenstand heeft ook nog iets in te lossen en te realiseeren, doch bij voorkeur geen nieuwe commercieele experimenten binnen het raam van de komende bedrijfsmaatregelen. Want daar wordt de boerenstand en tenslotte het geheele Nederlandsche volk, nog maar kwetsbaarder van. S. --- GREIDF EN BOUW STANDAARDISATIE VAN CONSUMPTIEMELK? Dr. FRIETEMA OVER DE VOORUITZICHTEN. WEINIG REDEN VOOR OPTIMISME. Zooals men heeft kunnen lezen, zal na 1 September van dit jaar alle industriemelk moeten worden betaald op gewicht en vetgehalte; aan melk, die na dien datum nog per liter of zonder geregelde en nauwkeurige vetgehaltebepaling wordt afgeleverd, zal géén steun meer worden verleend. Spoedig daarop zal ook de consumptiemelk in de regeling worden betrokken. Dit is natuurlijk een besluit van groote en vérstrekkende beteekenis. Er zullen zich uit den aard van de zaak eerst wel eenige moeilijkheden voordoen, maar dat er een heilzame werking van zal kunnen uitgaan op de fokkerij, staat o.i. wel vast. Is dit nu een voorlooper van de standaardisatie of niet? De meeningen daarover loopen zeer uiteen. Zoo schrijft b.v. de redacteur van het „Geldersen Landbouwblad": „Het zou ons niet bevreemden, dat dit de eerste stap zal blijken te zijn op den weg. die voert naar standaardisatie der consiimptiemelk op wettelijke basis. Moge dit vooruitzicht een krachtige aansporing zijn voor de landbouwers, die nog niet meedoen aan de productie-controle, om ten spoedigste stappen in deze richting te doen." Daarentegen schrijft de secretaris van de Hollaivisohe Maatschappij van Landbouw: „Op het eerste gezicht kunnen wij thans reeds ervan melding maken, dat de verplichte betaling op vetgehalte inhoudt, dat er in plaats van een standaardisatie-gebod een standaardisatie-verbod zal komen, immers, wordt het product op bepaalde basis ingekocht, dan is het ook logisch en noodlijk, dat een dergelijke grondslag ook bij den verkoop tot uiting komt." Wat de positie en de vooruitzichten betreft van de Nederlandsche landbouw-producten, speciaal zuivel, op de wereldmarkt, heeft dr. Frietema een uitvoerige beschouwing ten beste gegeven in de vergadering der Holl. Mij. van Landbouw. Na lezing van het origineel zijn we tot de conclusie gekomen, dat de heer Frietema tamelijk pessimistisch is! Hij wees b.v. op hot feit, dat in het jaar 1920 — dus nog precies vóór de crisis — er 500 millioen kilo boter op de wereldmarkt werd aangevoerd (exportboter dus). Daarvan nam Engeland 300 millioen kilo af, Duitschland 130 en de rest van de wer.M nam het overige voor zijn rekening. In 1935 echter was de wereld-boterexport reeds gestegen tot 600 millioen kilo, hoewel Duitschland en Frankrijk hun import zéér sterk aan banden waren gaan leggen. Het gevolg w_3, dat er nu geen 300, doch 500 millioen kilo naar Engeland ging! Dat is dus 85 % meer. Dat kon natuurlijk alleen, omdat Engeland den invoer vrij liet en de prijzen daalden. In 1929 betaalde dat land 170 sbillings per 50 kilo. maar in 1934 nog slechts 70. Voor onze Nederlandsche boeren had deze ontwikkeling bijzonder ongunstige gevolgen; immers in de eerste plaats ging Engeland er toe over, om zijn pond sterling ten op- _ zichtte van on„en gulden met een derde deel te verminderen.-In de tweede plaats ging Engeland er toe over, om per kilo boter uit niet-Britsche landen een invoerrecht te heffen van 13 et. p. kilo. terwijl 't Australische en Nieuw-Zeelandsche product onbelast kon worden ingevoerd. En in de derde plaats moest Nederland zijn boter, die vroeger voor verreweg het grootste deel naar Duitschland ging, thans geforceerd naar Engeland zenden, waardoor veel lagere prijzen werden gemaakt dan voor de Deensche boter. Is het dus te verwonderen, dat van onzen boterprijs, die vóór de crisis gemiddeld f 2.12 bedroeg, thans nog slechts 70 a 80 cents overbleef en dan nog gedepreeieerde centen, want eigenlijk is het maar 60 _ 65 centsl Verder heeft dr. Frietema terecht gewezen op den „zieken" internationalen toestand, politiek, zoowel als economisch. Engeland geeft dit jaar een bedrag van 5600 millioen gulden uit voor zijn landsverdediging, dat is dus bijna twintig millioen gulden per werkdag! Frankrijk geeft bijna de helft van zijn totale belastingopbrengst voor defensie uit. En dan verder Amerika. Italië Duitschland enz Men duizelt van de bedragen en huivert voor de bewapeningen! Middenstanders in de provincie, vooral de oude garde, wisten bij ervaring, dat zij na de kermis weinig zouden kunnen verkoopen. Het geld was op de kermis uitgegeven en daarna moesl men zuinig zijn, want men kan zijn geld maar éénmaal uilgeven. Is dat thans misschien anders geworden? Kan men zijn geld tegenwoordig tweemaal verteren? Denkt men. dat de koopkracht van de volken niet geweldig wordt verlaagd door de kolossale uitgaven ton behoeve der bewapeningen? Zeker, er komt wel veel werk door, maar het is alles slechts schijnwelvaart! Of we het nog eens zullen beleven, dat de Nederlandsche landbouw zijn producten weer voor loonende prijzen zal kunnen exporteeren* Dr. Frietema antwoordde op deze vraag: „Ik wou, dat ik het zoo kon zien, maar ik kan het niet! Met den besten wii niet." Wél zag hij een mogelijkheid voor een aanzienlijke verbetering van de positie. Hij vestigde er b.v. de aandachl op, d.it de lmt