eine lechnischeNeuerung zóó spreekt de Zwitsersche winkelier over Linobèl: „Een technische nieuwigheid, een vloerbedekking met bijzonder voorname werking". een nieuw product van f\\im\ \ KROMMENIE l B^J Een geschenk dat jaren lang het meest wordt gewaardeerd! Een FOTO van SIKKE STEENSMA FOK 58 — HEERENVEEN. ZONDAGS GESLOTEN. „ ****** r \ \ \ / / / / «tn /EMAILLEA dat duurzaam is,goedkoop en sterk Fa.G.OVERDIEP LINDEGRACHT HEERENVEEN O.K. Uitzetten met GRATIS KEUKENKLOK --- THEE doet ie goed! --- fik *a^mSsW'JTr*#*) Jt --- iSJÖUlhaölLtAlUri. trd«n voorkomen en bestreden door fOfldf / Vy IfftT ****** het probate en onschadelijke middel lw£J**l * ÜBmWMWMUSMU Ui °"« °P°">- •« vanaf f. 0.80 p. flac (txcl. 0.8',. mnaWmWKam^nWMJm --- FEUILLETON. WOEKERSCHANDE Naar EDY ANUAL. de lunch bij de prinses had hij zich nerveus-ongeduldig getoond om heen te gaan Dit had bij Eugenie achterdocht opgewekt, en zij was hem nageslopen, zonder dat hij 't bemerkte. En toevallig had zij die brutale kleine zigeunerin in de richting van 't meer zien gaan. Juffrouw Werner wandelde heel langzaam, alsof zij iemand verwachtte. Een rendez-vous?.... Nu kon Eugenie gerust zijn #Ik ga de toren niet meer binnen," vei klaarde freule von Wietinghoff, toen zij aanlegden. „Ik ben niet op Juttas nabijheid gesteld. Haar geraamte zou in stof kunnen vullen en mijn toilet besmeuren." „Je zult dus alléén blijven." „Ja, ik blijf in de boot totdat je bezoek is afgeloopen, Graaf Egon, ik waarschuw je dringend tegen de gevaarlijke presentie..." Wiens of wier presentie bedoelde Eugenie: die van Jutta de Zwarte of die van de jonge, stille vrouw, die nu recht stond aan de voorsteven van de boot? Egon's gezicht bleef strak als tevoren. Zonder nog een woord te teggen, bond hij de boot stevig vast. De stroom was op die plaats zeer sterk; het schuim van de golven vormde een witte band rond de muren vaii de toren en spatte hoog op. Boven in de muren was een venstertje aangebracht, dat geen spoor van ruiten meer had; niets meer dan een gapende opening.... Eugenie begon een ballade te zingen, terwijl Egon en zijn jonge vrouw zich verwijderden van de boot. Langs de muur van de toren gingen zij naar de poort, 'die met ijzer beslagen was. „Zullen we dat meesterstuk van stevigheid kunnen inbeuken?" vroeg Egon glimlachend. „Graaf Jobst had de poort doen s.uiten met een reusachtig slot en een niet minder reusachtige ketting, waarna hij met eigen hand de sleutel in 't meer had geworpen, opdat niemand de rust van gravin Jutta zou verstoren, doch mijn oom Nicolaas liet de poort openbreken en het slot verwijderen.... U kent de geschiedenis der juweelen, welke gravin Jutta in de kist van haar eenigen zoon had verborgen?" „Ik ken de geschiedenis; men heeft ze mij verteld. En . LindiF zweeg plotseling; er schoot haar plotseling een gedachte door 't hoofd. Zij hielp Egon de poort open te duwen, maar 't kostte hun veel inspanning, het gevaarte te doen draaien op zijn geweldige knarsende scharnieren Eindelijk ging de poort althans zoo ver open. dat zij konden binnendringen Een zware kelderlucht stroomde hun toe en een half dozijn vleermuizen fladderde boven hun hoofd. „Wacht even," zei Hallwyl; „wij moeten eenige treden afdalen, want de rots is op deze plaats uitgehold. Ik weet niet of de treden uog sterk genoeg zijn. ik zal gaan zien wat ervan over is." Wordt vervolgd. --- Het bijgeloof der ervaring. (Nadruk verboden.) Een doodgewoon huiselijk tafereeltje. De dochter des huizes, die haar tienden verjaardag gevierd heeft en nu langzamerhand rijp wordt om als „groot meisje" op te treden, krijgt opdracht om allerlei dingen zelf te doen, welke zij tol nog toe door haar moeder verrichten liet. Zij pruilt, als zij haar eigen thee moet inschenken. Want gister heeft ze gemorst. Dit is de noodlottige werking van het bijgeloof der ervaring. Waarom moet dit meisje weer morsen, omdat ze gister gemorst heeft? De ervaring heeft haar geleerd, dat theeschenken moeilijk, zoo niet onmogelijk is, — en is niet ervaring de beste leermeesteres? Ander voorbeeld, ook alweer doodgewoon. Een waaghals heeft over het ijs geloopen. Het golfde en kraakte, maar, van de eene schots op de andere springend, heeft de jongen de overzijde bereikt. Morgen gaat hij weer op de gracht. Wat zal hem voor kwaad overkomen? Heeft de ervaring hem niet bewezen, dat men heelhuids de overzijde bereiken kan over ijs van één nacht? Maar wat gebeurt? Het meisje zwicht voor de aansporing van moeder, probeert ondanks de ontmoedigende ervaring van gister opnieuw thee in te schenken, — en het gelukt, zonder morsen! De jongen waagt zich ondanks de waarschuwing van vader nogmaals op het ijs en verdrinktl Ja maar, zegt men, ervaring ontstaat niet door één enkel geval. Ervaring vormt zich uit een reeks van gevallen, die alle denzelfden afloop hebben gehad. Wie tien of twintig vergeefsche pogingen doet om over een sloot te komen, stelt zich geen één en twintigsten keer meer aan mislukking bloot. Er zijn menschen, die ondanks hardnekkig probeeren, het een of andere spel maar niet kunnen te pakken krijgen, geen examen kunnen doen, niet slagen voor een baan, geen succes krijgen in zaken. Moeten zij op grond van hun ervaringen den moed maar liever niet opgeven? Er is geen nuttiger leerboek dan de historie. Wie daarin leest, met hoeveel moeilijkheden staatslieden, veldheeren, uitvinders en ontdekkers hebben te worstelen gehad, voordat de reeks van mislukkingen onderbroken werd door een geval yan succes, — zal het bijgeloof der ervaring afzweren. Het groote geheim van hum uiteindelijk slagen is gelegen in de hardnekkigheid, waarmee zij ondanks teleurstelling op teleurstelling volhielden. De slechte ervaring werd voor hen geen bewijs van onvermogen, maar bleef een toevallige tegenslag, die hun zelfvertrouwen niet aan het wankelen bracht. Even noodlottig als de ontmoediging door slechte ervaring is de hoogmoed, die voor den val komt. Geen kundiger strateeg dan Napoleon. Hoeveel slagen had hij gewonnen voor het groote Russische avontuur? De ervaring had hem geleerd, dat hij alles kon; geen onderneming zoo hachelijk, of hij won haar; geen kans, zoo gewaagd, of 't liep hem mee. Maar plotseling de uitzondering: Beresina! En op Beresina volgt Water- j loo; op Elba Sint Helena! Het is voor ons, menschen, geen prettig denkbeeld, aan onwrikbare wetten gebonden te zijn. Onze geest eischt de vrijheid op, de mogelijkheid van het onverwachte: het wonder. Zou daarom ook niet, zooals Goethe's Faust het uitdrukt, het wonder het liefste kind van het geloof zijn, omdat het wonder aan het noodlottig bijgeloof van de ervaring een eind maakt? Wij willen niet voorbeschikt zijn, en wij z ij n het niet; althans slechts in betrekkelijke mate. De beroemde psycholoog Stekel heeft in een zijner standaardwerken een uitspraak neergeschreven, welke de lijders onder den last der ervaring tot troost kan strekken. „De ware grootheid", zegt hij, „toont zich hierin, dat men ondanks zijn ervaringen handelt". Handelen dwars tegen de ervaringen in! Dat is de wonderdaad van het geloof, van het vertrouwen. Heeft men vertrouwen in zichzelf, in zijn ideaal, zijn onderneming, — gelooft men in zijn omgeving, in zijn medemenschen, dan zal men vrij blijven zoowel van ontmoediging als van overmoed. Men zal de slechte en de goede ervaringen, zijn mislukkingen en zijn successen, dan niet als onveranderlijke grootheden, niet als bindende factoren beschouwen, maar op zijn hoogst als aanwijzingen in een bepaalde richting. Aanwijzingen om begane fouten te verbeteren en nieuwe fouten te vermijden, — maar geen magische gebeurtenissen, voor wier kracht men moet bukken. Groot is wie gelooft in het wonder, dat wetten breekt. H. G. CANNEGIETER. --- Vervroegde pensionneering van typografen. Naar thans gemeld wordt, zal de nieuwe regeling voor vervroegde pensionneering van typografen met ingang van 3 April a.s. van kracht worden. Van de ongeveer 400 hiervoor in den lande in aanmerking komende personen hebben zich in totaal 250 a 300 voor vervroegde pensionneering aangemeld. Met 3 April a.s. zullen al dadelijk 100 man onder de nieuwe regeling vallen, in den loop van April komen er nog weer ongeveer honderd bij en het totaal zal, gelijk gezegd, 250 è 300 gaan bedragen, zoodat ruim 100 typografen, die er wel voor in aanmerking zouden kunnen komen, meest om particuliere (financieele) redenen buiten de regeling blijven. De verwachting is, dat elk jaar een groot aantal 60-jarigen zich voor vervroegde pensionneering zal " aanmelden, waardoor dus ook steeds nieuwe krachten in het bedrijf kunnen worden opgenomen. --- Fraude te Ermelo. De uitvoerder van het metselwerk aan den kazernebouw te Ermelo, een inwoner van Veenendaal, is gearresteerd en naar Zwolle overgebracht, daar hij gelden, die hem voor loonuifkeering aan de arbeiders door de aannemers ter hand waren gesteld, verduisterd heeft. De aangehoudene ging daarbij op geraffineerde wijze te werk. Hij plaatste op de loonkaarten meer arbeiders dan in werkelijkheid in dienst waren en gebruikte daartoe gefingeerde namen of namen van arbeiders, die niet meer aanwezig waren. Hij heef? kans gezien, deze practijken ruim vier maanden vol te houden, zoodat de verduistering over een aanzienlijk bedrag loopt. Verdachte heeft een volledige bekentenis afgelegd, hoewel hij niet in staat was zelfs bij benadering het verduisterde bedrag op te geven. --- uit de wouden DORPSUITBREIDING. II. Als 't niet meer uit de lengte kan, dan moet 't uit de breedte. Ons praatje van de vorige week eindigde met de opmerking, dat de streekof rij-dorpen onzer Woudstreken gedurende het laatste twintigtal jaren zijn uitgebreid door linfbebouwing. Wat verstaat men daar eigenlijk onder? Eenvoudig het bouwen langs de bestaande wegen zonder den aanleg van zijstraten. Op die wijze vormen de aaneengebouwde huizen een lang lint, dat zich vanuit de dorpskom tot een grooten afstand naar buiten kan uitstrekken. In onze Wouden is dat niets vreemds. Zooals we reeds opmerkten, bezitten de rij-dorpen geen eigenlijke dorpskom; het zijn van den oorsprong af „lintdorpen" geweest en de bewoners zien. in deze bouwwijze niets bijzonders of abnormaals. Toch wordt deze lintbebouwing tegenwoordig algemeen afgekeurd en tegengegaan. En inderdaad brengt zij ook veel bezwaren mede. Het eerst deden deze zich gevoelen bij de uitbreiding der steden. Ook daar zag men het verschijnsel, dat de nieuwbouw eerst vrijwel uitsluitend verrees langs de wegen, die vanuit de stad in verschillende richtingen het land in voeren. Op de kaart gezien kieeg zoon stadsbeeld dan het voorkomen van een spin met lange pooten. , Een der grootste bezwaren hiervan was wel, dat de afstanden binnen de stadsbebouwing veel te groot werden en dit bezwaar veroorzaakte "veel nadeel en ongerief. Men denke b.v. maar eens aan de waterleiding, het electrisch net, het gas, de telefoon. De aansluiting van de nieuwe stedelingen op deze netten bracht door de groote afstanden enorme kosten mede. Doch er was meer. De taak der politie werd er aanmerkelijk door verzwaard, ja, een doeltreffende surveillancedienst werd haast onmogelijk, ook al nam men het rijwiel te baat. Ook de brievenposterij klaagde steen en been en niet minder de tallooze leveranciers, die door deze lintbebouwing gedwongen werden om veel meer arbeidsuren in hun besteldienst te zetten, dan met de belangen van het bedrijf overeenkwam. Kortom, het geheele locale verkeer, het verkeer binnen 't bebouwde stadsdeel ondervond er niets dan last en schade van. Doch ook het verkeer van en naar buiten begon te klagen. Hoe verder de lintbebouwing zich uitstrekte, hoe langer vooral automobilisten last hadden van de ongerieven, die het rijden in bebouwde straten nu eenmaal meebrengt. Bovendien werd door de lintbebouwing het uitzicht op zijwegen dikwijls belemmerd, zoodat er een onnoodig aantal gevaarlijke kruisingen of hoeken ontstond. En ten slotte gingen de natuurliefhebbers ook een woordje meespreken. Want de huizen met hun dicht beplante tuinen en hun heggen benamen geheel het uitzicht op het vrije veld en waar men vroeger op een wandel- of fietstochtje volop van de natuur kon genieten, daar werd nu alle genot vergald door de aaneengesloten rij van meestal ook nog leelijke bouwsels. Zoo ontstond de leuze: weg met de lintbebouwing! Doch gezegd is gemakkelijker dan gedaan! Ook in dezen. Hoe kan men verdere uitbreiding langs de wegen voorkomen? Niet anders dan het eenvoudig te verbieden. En inderdaad werd er een samenstel van maatregelen getroffen, dat, met het oog op het algemeen belang, diep ingrijpt in de persoonlijke vrijheid van de gemeentenaren en zelfs in de vrije beschikking over den eigendom. De mogelijkheid om een bouwverbod te leggen op bepaalde gronden, werd aanmerkelijk uitgebreid. Men kan dus een grondeigenaar eenvoudig verbieden om zijn grond als bouwterrein te verkoopen of het zelf als zoodanig te gebruiken. Hiermede kon men dus aan de lintbebouwing een gebiedend: „tot hiertoe en niet verder" toeroepen. Doch waar de bevolkingsaanwas bleef toenemen, daar moesten natuurlijk andere middelen gezocht worden om in de behoefte aan bouwterrein te voorzien. Daarom werd het ontwerpen van een uitbreidingsplan voorgeschreven en hiermede werd, alweer in het algemeen belang, de persoonlijke vrijheid nog meer aan banden gelegd. Nu gold niet alleen meer: „déar mag je niet bouwen", doch er kwam nog bij: „daar moet je bouwen". Want in het uitbreidingsplan moeten de ter beschikking gestelde bouwterreinen nauwkeurig worden aangegeven. Voortaan mocht men voor zijn woning dus niet meer een plaats naar eigen keuze en voorkeur bepalen, doch men had zich te schikken naar de mogelijkheden van het uitbreidingsplan en naar de voorschriften, die daarbij werden aangegeven. Echter ook hierbij bleef het niet. Men ging nog een stap verder. Had men eerst alleen gelet op het nut en het gemak, nu ging men ook letten op den welstand. Het oog wil ook 't zijne hebben. Schoonheid is een belangrijke factor in het menschenieven. En dat niet alleen. Men kan toch ook niet alles zoo maar hutje-mutje door elkaar laten bouwen, een arbeidershuisje naast een villa, een rij goedkoope huurhuizen langs een breede hoofdstraat en een groep heerenhuizen met tuinen en garages aan een achteraf-straatje. Was dus aanvankelijk een uitbreidingsplan niet anders dan een stratenplan, al spoedig ging men er toe over om bebouwLngsvoorschriftea vast te stellen. Men ging bepalen, waar z.g. open bebouwing, gesloten bebouwing, groote huizen, kleine huizen, werkplaatsen of fabrieken enz. in de toekomst zouden komen, of direct aan de straat mocht worden gebouwd of op een bepaalden afstand daar vandaan. Er werden rooilijnen vastgesteld, niet alleen voor de voor-, maar ook voor de achter- en zijgevels. Ja, hier en daar heeft men zelfs bepalingen gemaakt omtrent de hoogte der gevels en die van de daken, de dakhellingen en de richting der daken. En het ideaal is, dat men voor de onderscheiden blokken of wijken in zoon uitbreidingsplan door een architect afzonderlijke bouwplannen laat maken, waaraan ieder zich te onderwerpen heeft, zoodat er in de toekomst een schoon, harmonisch geheel ontstaat. Zoo is het in de steden en er is heel voor te zeggen. Doch is het bij dit alles nog te verwonderen, dat zooveel stedelingen tegenwoordig snakken naar een zomerhuisje in 't vrije veld op een plekje naar eigen keuze, waar ze kunnen wonen en leven precies zooals ze zelf willen? Het is echter bij de steden niet gebleven. Ook in onze plattelandsgemeenten hebben de uitbreidingsplannen hun intrede gedaan. Doch daarover tenslotte nog een en ander de volgende week. WOUDMAN 11. --- Berichten uit Stad en Dorp. C.H. Kiesvereeniging Oosterend. OOSTEREND, 21 Maart Jaarvergadering. Ledental 104. Batig saldo ruim f 23. Als bestuurslid werd herkozen de heer H. v.