Gemengd Nieuws. Amerikaansch verkeersvliegtuig neergestort. Een Amerikaansch toestel van de lijn Chicago—Dallas—Texas is enkele oogenblikken na te Gklahama te zijn opgestegen, neergestort Er vielen acht dooden en vier gewonden. Het toestel vloog in brand. Zeven passagiers en de stewardess kwamen in de vlammen om; de twee piloten en twee passagiers werden ernstig gewond. Generaal Franco verrichtte te burgos in gezelschap van zijn echtgenoote de uitreiking der toegekende onderscheidingen voor talrijke groote gezinnen. Franco met eenige der gedecoreerden --- Opening volkshoogeschool Markelo. Zaterdagmiddag heeft de officieele opening plaats gehad van de volkehoogeechool „Diependaal" in de buurtschap Eisen onder Markelo (Ov.) De voorzitter van het bestuur der stichting, de heer J. G. van Bueeenbach, gaf een overzicht van de algemeen ondervonden medewerking, waarvoor hij zich zeer erkentelijk toonde. Vervolgene sprak de burgemeester van Markelo, de heer A. P. Korthals Altee, die er op wees, dat de volkehoogeechool zeer veel kan bijdragen tot de vorming van een werkelijke gemeenschap. Namens de Vereeniging tot stichting en instandhouding van het volkshoogeschoolwerk in Nederland sprak dr. H. G. W. van der Wielen, uit Bakkeveen, zijn blijdschap uit over de opening van „Diependaal", waarna de heer J. Banis, van Almelo, tenslotte nog eenige vriendelijke woorden richtte tot bestuur en leiding namens de commissie van toezicht en advies, en ir. Keyzer hetzelfde deed namens de Overijselsche Lanbouwmaatschappij. De eigenlijke opening werd verricht door den leider, drs. H. D. de Vries Reilingh, waarna de aanwezigen in de gelegenheid werden gesteld de inrichting, gebouwd naar een ontwerp van arch J.'Jane, te Almelo, en de omgeving in oogenschouw te nemen. --- Het Middenstandsexamen. Enorme toeloop van candidaten. Een zeer groot aantal middenstanders heeft zich aangemeld voor het volgen van een middenetandscursus. Aan de examens van Juni en November 1938 namen in totaal ruim 13.000 middenstanders deel, van wie 8000 aan het speciaal examen voor ouderen en 5000 aan het normaal examen. Voor het examen van Mei 1939 meldden zich bijna 14.000 middenstanders aan, verdeeld in 9400 voor het normaal en 4300 voor het speciaal examen. Het grootste aantal candidaten heeft de R.-K. Önderwijsoentrale met 6433 candiidaten. Dan volgt het Instituut voor Midden-6tandsontwikkeling met 4687 en ten slotte de Christelijke Önderwijsoentrale met 2581. Hier volgt een opgave van het aantal candidaten in enkele examen plaateen: KXM.B. NormaaL Speciaal. Totaal. Leeuwarden 434 295 729 Groningen 512 336 848 Meppel 138 68 206 N.R.K.M. " Nonnaad. Speciaal. Totaal. Enschedé 621 197 818 Chr. M.B. Normaal. Speciaal. Totaal. Assen 340 120 460 Zwole 251 128 379 --- Geheime zender in beslag genomen. De politie te Hengelo heeft in de woning van zekeren S. een complete zendinetallatie ontdekt op het oogenblik dat deze in bedrijf was. De geheele installatie, waaronder een pick-up versterker en een serie gramofoonplaten werd in beslag genomen. Op het politiebureau verklaarde S. uit louter liefhebberij reeds geruimen tijd op een golflengte van plm. 400 meter te hebben uitgezonden. --- Een tol op een verkeersbrug. Bij de Tweede Kamer is een wetsontwerp ingediend tot het toestaan van het heffen van een tol op een te bouwen brug over de Zandkreek, welke de verbinding zal vormen tusschen Noord- en Zuid-Beveland. De koeten van deze brug zijn op f 1.320.000 geraamd. De heffing van tol zal gedurende 25 jaar worden toegestaan. --- „Praten als Brugman”. Interessante toelichting van prof. dr. Titus Brandsma. Onlang 9 heeft te Leeuwarden prof. dr. Titu9 Brandsma, O. Carm., uit Nijmegen, een lezing gehouden over den uit de geschiedenis der Middeleeuwen zoo bekend gebleven pater Brugman. Naar aanleiding van een vraag van de N. R. Ct. of de uitdrukking „praten als Brugman" verband houdt met dezen pater Jan Brugman, had prof. Brandsma de vriendelijkheid ons het volgende te schrijven, aldus het blad. „Heel gaarne voldoe ik aan uw verzoek om een nadere inlichting over de uitdrukking „praten ala Brugman". Deze uitdrukking is veel ouder dan uw Amsterdamsche advocaat uit de laatste tijd van de 18e eeuw. Zij houdt inderdaad verband met den bekenden Franciecaanschen redenaar uit de vijftiende eeuw. Het eerst komt zij voor in het jaar 1462 en wordt daar met hem in verband gebracht. Dit geschiedt in een lijst van de leden van de Amsterdamsche regeering in het jaar 1462, waar wij lezen: „de 22 Nevember is Brugman, wesende van de oorden der Minnebroederen, in dese stad gekomen ende tegen wille der Heren Magistraten in de stad gebleven door sijn welsnrekentheyd aen de devote gemeente, waervan nog een spreekwoord: „al kost gy praten als Brugman". Vgl. Handvesten van Amsterdam, Iste stuk, D. 3. In 1680 verscheen te Keulen een klein boekje: „De twaalf profeterende tongen", waarin onder de naam van Brugman 47 vierregelige versjes staan. Het laatste versie luidt: „Al kondt ghy praeten als Brugman// Om de zielen aen te locken// Mijn geit, dat weet ick, niemandt kan// soo gauw uyt myne beurse kloppen." Dus toen leefde het ook nog. Vermelding vindt het dan verder in 1729 — du 9 begin 18e eeuw — te Amsterdam in het groote werk van I. Le Long, Historische beschrijvinge van de Reformatie der stadt Amsterdam, blz. 360. In 1843 wordt het dan aan hem toegeschreven door mr. Feith in een opstel over pater Brugman in de Groninger Volkealmanak van dat jaar. En in zijn groot werk over Brugman komt dan in 1854 prof. Moll het nog weer opnieuw bevestigen met de woorden: „Hoe het Nederlandsche volk van alle standen den man, die zijn beste jaren en krachten aan de hoogste belangen der voorvaderen wijdde, nog niet vergeten heeft, is den lezer bekend. De spreekwoorden „al kondt gij praten als Brugman" en „Brugman zoekt zielen en ik zoek geld" waren vierhonderd jaren lang. van dag tot dag, op de lippen van duizenden;"... Hij laat er intusschen op volgen, dat velen de spreekwijze „al kondt gij praten als Brugman" gebruiken zonder te weten, „of zij daarbij te denken hebben aan een welsprekend man of een ijdelen klapper, een middeleeuwschen volksredenaar, een Leidschen hoogleeraar of een Amsterdamsen pleitbezorger?" Hij zegt daarmee echter niet, dat er een hoogleeraar van dien naam te Leiden was noch een pleitbezorger van die naam te Amsterdam." — Te Montfoort heeft de oudste ingezetene, de heer J. ten Ham, onder groote belangstelling zijn honderdsten verjaardag gevierd. De krasse oude heer is de oudste smid van Nederland. — Bij het onderzoek naar het beheer van den gemeente-ontvanger P. te Doornspijk ten opzichte van de Boerenleenbank moeten ook valsche acten van geldleening zijn gevonden, waarvan de als schuldenaren te boek staande personen natuurlijk nimmer iets hebben geweten, meldt de Tel. Men spreekt reeds van een tekort van een kwart millioen gulden, doch het onderzoek is nog niet zoover gevorderd, dat met eenige kans op zekerheid een definitief bedrag genoemd kan worden. --- Groene Kruis, Frederiksoord. FRiBDERIKSOORI), 25 Maart. De vereeniging „Het Groene Kruis" vergaderde onder voorzitterschap van Jhr. R. O. van Holthe tot Echtera De heer M. Hoekstra bracht als secretaris het jaarverslag uit. Het ledental bedroeg 31 Dec. j.l. 468. Voor tb.c.-bestrijding werden 120 huisbezoeken gedaan en 198 voor de zuigelingen-beschermirng. Door den magazijnhouder werden 85 uitleeningen gedaan. Uit het verslag van den peran., den heer Joh. Bakker, bleek het volgende: a. Rekening „Het Groene Kruis": ontvangsten f 497.02, uitgaven f 418,11, saldo '38 {78,91. Beginsaldo 1 Jan. "38 f 522.02, alzoo totaal in kas f 600,93. Besloten werd f3OO af te voeren naar het Reservefonds, dat nu in totaal f 707,33 bedraagt. b. Rekening T.b.c.-bestrijding. Uitgaven f 766,14; om deze te dekken was f 200.39 genomen uit de kasmiddelen van het Groene Kruis. De overige ontvangsten van de t.b.c.-bestrijding waren: Subsidie Rijk f 340; dito gem. Vledder f2OO en van de Prov. Ver. voor t.b.c.-bestrijding f 25.75. Tot bestuursleden werden herkozen de heeren Dr W. A. Weisfelt, L. Schumer en H. M. Assies en in plaats van den heer G. v.an Leusen (niet herkiesbaar) gekozen de heer H. H. Vegter. --- De loonen in den landbouw. REITSUM, 23 Maart. Nu de voorgestelde wijzigingen in de toonregeling door de afd. Reitsum c.a. van de Chr. Boeren- en Tmndersbond door de landarbeidersorganisaties niet worden aanvaard en ook de afd. Birdaard-Wanswerd c.a. van de Fr. Mij. van Landbouw het ongewijzigd contract wenscht te handhaven, is tot nu toe geen overeenstemming verkregen. Vermoedelijk zal nu het geschil door arbitrage worden opgelost. De wijziging betreft de arbeid in de hooiing, waarvoor genoemde afdeeling een vaste termijn van vijf weken wil bepalen. --- Een unicum. APPELSGA, 25 Maart. De heer H. Hartzmann te Smilde is in het bezit van een geheel wit behaard kalf. Volgens deskundigen op veeteeOtgebied moet dit zeer zelden voorkomen. H. heeft dit kalf aangeboden aan Artis te Am.-lerdam. --- Arm gebroken. LEMMER. 25 Maart. De huishoudster van den heer B. van der Meer alhier kwam zoo ongelukkig van een trap te vallen, dat zij haar arm brak. Geneeskundige hulp werd onmiddellijk ingeroepen. Daarna is de vrouw naar een ziekenhuis overgebracht. --- Schaap brengt zes lammeren ter wereld. BOZUM, 23 Maart. Als een groote bijzonderheid kan worden gemeld, dat een schaap van den veehouder J. Wieringa zes lammeren ter wereld heeft gebracht. --- Schaap verscheurd. BLANKENHAM. Toen de veehouder R. y. Benthem vorige week naar zijn schapen ging zien, ontdekte hij dat er een der dieren miste. Bij onderzoek vond hij het dood in de sloot, terwijl het beest een groot gat in den nek had, waaruit het vleesch was gescheurd. Blijkbaar is hier een bloeddorstige hond aan het werk geweest. --- N.S.B.-vergadering zonder bezoek. KOLLUM, 23 Maart. In hotel De Roskam werd hedenavond een openbare vergadering gehouden, uitgaande van de N.S.B. elechts een dozijn personen had aan de uitnoodiging gevolg gegeven. De leiding berustte hij den heer Steensma te Leeu.varden, die mededeelde dat de door hem te houden rede over de arbeiders nu en in de Nat. Soc. staat, achterwege bleef, ge-" zien de geringe opkomst en het ontbreken van arbeiders ter vergadering. De heer G. de Jong, van Beetgum, sprak over „Een volk helpt zichzelf" waarbij In het bijzonder het landbouwvraagstuk, zooals het nu is, en volgens de N.S.B, kan worden, behandeld werd. Een paar vragen en opmerkingen werden beantwoord. --- BIJ HET KAMPIOENSCHAP VAN ACHILLES Door tegen Sneek gelijk te spelen is Achilles er in geslaagd voor de elfde maal het Noordelijk kampioenschap te winnen en voor de eerste keer den oeretitel van de Noordelijke Ie klasse, aldus het Gron. Dagblad. Voor den oorlog, toen het Noorden nog geen Ie klasse bezat, was Achilles een gevreesde tegenstander, die niet minder dan tien maal aan de spits eindigde. Opgericht in 1894 — de Asser club viert dit jaar haar 45--janig bestaan — door den toenmaligen H.8.5.-directeur, den heer Sanders, traden al 6poedig vele jongelui uit de betere kringen van de Asser burgerij tot de nieuwe club toe en toen in 1895 door den N.V.B, een competitie werd ingesteld, was Achilles één der eersten, die zich daarvoor aanmeldde. Met Frisia, Be Quick en het Zwotsohe Z.A.C, werd in die jaren menige spannende strijd gestreden, maar vrijwel steeds bleef de Asser club in de meerderheid met vele kampioenschappen ate gevolg. Ook in 1913 en 1914 — de Noordelijke 2e klasse was toen reeds op volle 6terkte — eindigden de roodwitten als no. één. Wiffly Westra van Holthe, de eerste Noordelijke internationaal, Dibbit» Rienstra. Neijenhuis, de Suringers e.a. waren toen in Noord-Nederland zeer bekende spelers. Met de mobilisatie kwamen ook de moeilijkhedem, maar Achilles wist ze het hoofd te bieden en al spoedig kon onder aanvoering van den tegen woord igen bondstrainer Karel Kaufmau een ploeg worden gevormd, die alleen in Be Quick zijn meerdere moest erkennen. Bekende spelers uit deze periode waren naast Kaufman van Wely, Heemstra, vd. Hoek, Russcher en Boers. Toch was het niet Achilles, dat Be Quick tenslotte van den hoon zou stool en. maar Veloeitas. Met de Asser club ging het toen bergafwaarts, met moeite wist men zich staande te houden en in 1936 moest men zelfe het eerste klasserschap tegen Heeremveen en B.R.C, verdeed igen. Maar het gelukte, de jonge ploeg handhaafde zich en naarstige training en groote toeloop van leden zorgden er voor. dat Achilles twee jaar later reeds weer mee begon te tellen. En zoo werd dan gisteren de kroon op het werk gezel En nu in het tournooi om het kampioenschap van Nederland alle minderwaardigheidsgevoel op zij! De Asser elf heel vertrouwen van Noord-Nederland. Moge na de komende wedstrijden nog vele malen langs de velden schallen: „Dat kan allean AcniUes!" Het kajupioenseUtal van Achilles. --- Ziekenhuisverpleging. Opeinde (Sm.) OPETNDE (Sm.), 23 Maart. Ledenvergadering onder presidium van den heer A. Mulder. In 1938 zijn 11 personen in diverse ziekenhuizen opgenomen geweest, t.w. Roomsen-Katholiek Ziekenh. Gron. 1, Diaconessenhuia Leeuwarden 3 en St. Bcnifacius Hospitaal 7. Aantal verpleegdagen 176, gemiddeld per patiënt 16 dagen. Aan contributie werd geïnd f 1370.90. Onkosten: ziekenhuizen f536.97, dokter f354, reiskosten f30.70, röntgen-opnamen f55 en apotheker f 12.95; totaal f989.62, gemiddeld per patiënt bijna f 90. Ledental f253, n.1. 140 gezinehoofden en 113 alleenstaande personen (vorig jaar 243). Voor het aftredend bestuurslid den heer T. Faber werd als secretaris gekozen de heer Tj. Jonker. De afdeeling verklaarde zich tegen het aanstellen van een controleerend geneesheer. Daar de eigen afdeeling een flink batig saldo kon boeken, vernam de vergadering met teleurstelling dat de uitgaven der gemeentelijke vereeniging plm. f 1900 hooger waren dan de inkomsten met het gevolg dat de contributie verhoogd zal moeten worden, wat voor vele minder draagkrachtigen moeilijkheden zal meebrengen. --- DE WIERINGER MEER GROEIT.... II. TERUGBLIK. De evolutie, die zioh daar in het Nieuwe Land in luttele jaren heeft voltrokken, ie WMider twijfel een daad van onze eeuw, van onzen tijd. Maar het moge in dit verband interessant zijrn err even bij stil te staan, dat de plannen voor een Zuiderzee-inpoldering zeker niet dateeren van deze eeuw. De kronieken der jongste geschiedenis vertelden ons, dat reeds Henric Stevin, een zoon van den ■vermaarden Simorn Stevin, het onderwerp «Hoe het gewelt en vergif der Noordzee uytter Veirenigt Nederland te verdrijven sij" te hoek stelde. Sedert dien werd*» ook door vele anderen Plannen tot inpoldering gemaakt en het •Derkwaardiige is, dat al deze plannen, wat *onn en uitvoering betreft, onderling groote verschillen vertoonden. Pas io 1848 werd opnieuw de volie aandacht op de eventueele S&lui'ti-ng van de Zuiderzee gevestigd. De heeren Faddegon en Kloppenburg kwamen met een ietwat fantastisch plan, dat een landaanwinst van circa 600.000 H.A. zou opleveren (wanneer de Zuiderzeewerken van thans heelemaal zijn uitgevoerd, rad. het nieuwe grondgebied 220.000 H.A. bedragen), maar zij hadden geen rekening gehouden met de technische mogelijkheden en consequenties, Waarop het denkbeeld dam ook afstuitte. Ook een plan van ir. Van Diggelen van 1849 was eenzelfde lot beschoren: men nam w kennis van, maar besteedde er verder geen aandacht meer aan. Nadat o.m. ook het Pkn-Beyerinok werd afgewezen, bradht dat van den ingenieur van den Rijkewaterstaat W. F. Leemans het tot een wetsontwe-p — het eerste — en het werd aangebodc n bij de KoninkHjike Boodschap van 28 April 1877. Maar het noodlot liet niet af de ontwerpers te vervolgen; kabinetswisselingen brachten vele malen een kimik in den kabel en zoo verdween ook het plan-Leemans met het kabinet Het ds niet bij dit plan gebleven en Vele, dikwijls fantastische denkbeelden — ■Waaronder plannen tot drroogmaking van het geheele Zuiderzeegelbied met daarbij zelfs foibegrepen met geheele Waddengebied! — Werdien nooit verder dan op papier uitgevoerd. Het zou ons te ver voeren, om in chronologische volgorde de vele stappen te volgen óle vervolgens ondernomen werden door een organisatie welker onvermoeid werk zoo ontzaglijk veel bijdroeg tot de totstandkoming vam de drooglegging: de Zuiderzee-Vereenitfing, gesticht op 4 Januari van het jaar 1886 ©n heden ten dage nog bestaande. Aan deze vereeniging nu werd de naam verbonden van ir. C. Lely, den man die tal van deskundige onderzoekingen deed en die als minister van Waterstaat als voorzitter optrad van de op 8 September 1892 ingestelde Staats- Uammiesde. Deze Staateawnimissie nu hraoM een verslag uit, waaruit zonneklaar bleek, dat zij het eens was met heit plan waarin de afsluitdijk was opgenomen: hjet plan van haar voorzütter. Hoezeer het der Zuiderzeeplannen eleepende was, mede tengevolge van de hierboven reeds aangehaalde kabinetswisselingen (oolk minister Lely trad later af) blijkt uit hot feit, dat H.M. de Koningin eerst op 16 September 1913 bij de opening der Staten-Generaal de woorden sprak: „Ik acht den tijd gekomen om de afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee te ondernemen." Zoo vergleden de jaren — ook de wereldoorlog sitak een spaak ie het wiel en men Bdhreef 1918, toen het ontwerp in de beide Kamers werd aangenomen en in bet Staatsblad verscheen. Het ontwerp, waarmee nog maar de eerste prille stap gezet was op den weg naar. de ■u*trroera,ng: het scheppen van een nieuwe provincie, van een nieuw land, waar een nieuwe volkskracht ruinisdhoots de gelegenheid kreeg zich te ontwikkelen. Br is een oud gezegde en als zoovele andere ontleend aan de practijk des dagelijk«Aen levens. Het luidt: „Wien water deert, die water keert", wie deernis of last van het Water ondervindt, die moet er maar voor zorgen, dat hij het water kwijtraakt. Dat is terdege begrepen door onze voorvaders, wanneer zij ijverig de nood'ige dammetjes en dijkjes opwierpen om hun woonstee tegen het dreigende water te beschermen, het is begrepen ook door hen die zich. aan de hand van hun technische kennis in het Zuiderzeediroogleggiïigaavonhiur stortten. Aan het werk van 't droogmalen gingen de aanleg van de enorme Afsluitdijk en alle verder benoodigde bedijkingsarbeid vooraf. Eerst daarna kan men tot den „aanval" overgaan. Daarbij dient opgemerkt, dat de bouw van de gemalen al heel vroeg als een apart Vraagstuk voor den dag kwam, zoodat daarmee tegelijk met die bedijking begonnen werd. Over de „Leemans" en de „Lely" spraken wij reeds. Na ruim zes maanden pompen, op 21 Aug. 1930, viel de Meer droog. Direct daarna werd begonnen met de werkzaamheden die er al heel spoedig toe zoudien leiden, dat voor het eerst de hand aan de ploeg kon worden geslagen: in het najaar 1930 al werd de eerste rogge gezaaid. Een andere reuzenitaak wachtte: het ontwateren van den polder door den aanleg van slooten en greppels, een werk, dat twee jaar arbeid eischte. Welk een aantal problemen wierp zioh bij het in cultuur brengen van den nieuwen grond al niet op. Een uiterst belangrijk vraagstuk was de noodzaak om het zoutgehalte van den grond belangrijk te doen dalen. En daarbij moest wel een wissel worden getrokken op de mildheid van de natuur, Want men was in de eerste plaats afhankelijk van den regenval. Met het hemelwater immers spoelt het zout door middel van de greppels en „draims" naar de slooten en kanalen, om vandaar naar zee te verdwijnen, Wanneer de gemalen werken. Aldus kon het grootste gedeelte van het zout uit den bodem gebannen worden en aan de hand van de reeds voordien genomen proeven in het „Bodeinkundig Laboratorium" te Medemblik, kon men nauwkeurige berekeningen maken .van de gewassen en de resultaten, die zij zouden afwerpen. Het heeft slechts luttele maanden geduurd nadat de Meer droogviel, dat men de eerste rogge zaaide op de zandgronden ten Zuiden van De Houkes en aan dit simpele feit is destijds weinig aandacht geschonken. In wezen was dit een ongelooflijk succe6, Waarvoor deskundige lieden hun verbazing en waardeering niet onder stoelen tn banken staken. En wat niet minder tevredenheid Wekte: de resultaten waren goed en met de Ontzilting kon de inzaai verder hand in hand gaan. Wij spraken in den aanvang van deze reeks over de wijde boomlooze vlakten der Wieringermeer; toch is er wel wat boom- en heesteraanleg te vinden, maar met die beplanting beperkte men zich tot de drie dor- Pen (Middenmeer, Slootdorp en Wieringer- Werï) en tang 6 enkele wegen. _ Aanvankelijk nam het Rijk alle risico op ?ioh bij het ontgininingswerk. Een dochter- Wisteliling van de Wieringernieer-Direotie, de ivLandbouweultuurmaatscliappij" stak zeil haar voelhorens uit en zette een groot aantal "°erren als „rijksarbeiders" aan het eerste °ötginningswerk. De maat.Js fiUjZ* /uUjst* et^^t^yi-: ---