Leeuwarder Kroniek Revue van de week Te veel van 't goede. — Huishoudplichten. — Ongebreidelde verwachtingen. — De Zondag. — Een cocktail. — Vergaderingen. — Friesch tooneel. — Fr. Mij. van Landbouw. — Letterkunde. — Chr. Zangersbond. — Merkedag en kerkedag. — Dames en vrouwen. — Gymnastiek. — Koek of gard? In onze vorige kroniek werd de verwachting geopperd, dat er in de uitgaansgelegenheid, in de vergaderlust nu wel een beetje stilstand zou komen. Gewoonlijk wordt de St. Nicojaaadrukte wel een beetje ontzien. Als de vrouw winkelen moet, de dochters allerlei geheimzinnigheden in buis halen, de zoon geld vraagt voor doeleinden welke eerst later openbaar zullen worden en de Jeugd zingt: vol verwachting klopt ons hart! Dan moet den buisheer wel een 6 huisarrest worden opgelegd voor zijn heengaan naar club of sociëteit of andere bijeenkomsten, waar hij zich verdienstelijk maakt. Dan moet hij wel eens thuis Wijven om huishoudelijke plichten te vervullen, om overleg te plegen omtrent de aan te koopen cadeaux, om met moeder de vrouw te winkelen en inkoopen te doen, de zwaarste straf die hem het heele jaar overkomen kan. Maar naziende de agenda, die dn deze week weer is afgewerkt, was er thans nog weinig gelegenheid om hem die pijniging aan te doen. Of het kwam omdat de huisvrouw nog t» veel anders aan haar hoofd had, of de dochter haar handwerkjes nog niet af en de zoon het hoofd te vol van poëtische bevliegingen, of dat de kinderen voorloopig afgescheept zijn met iets in hun kous, of dat als oorzaak kan gelden het stopwoord voor allee: malaise! Zooals gezegd, een feit is, dat 't vergaderwezen in deze donkere Novemberweek nog en wederom in volle ontluiking stond. Het aantal vereenigingen, dat zich wil en zal en moet doen gelden, de winteragenda is zóó overvoerd, dat men blijkbaar nog geen dag en geen avond kan missen om de goegemeente op te roepen en bijeen te trommelen voor doeleinden, die natuurlijk het nut van een doelmatige Sinterklaas-voorziening verre te boven gaan. „Dat ken nije week nog wel," zoo wordt »r gedacht en gesproken. Nu ja, de winkels hebben genoeg. En zoo rest ons dan heden weer te taak, om een vrij lange rij van bijeenkomsten de revue te laten passeeren. De Zondagmorgenbijeenkomsten van het Instituut voor Arbeidersontwikkehng zijn weer begonnen. In 't morgenuur van dien eersten weekdag besprak Ds. Bakker mevr. Henriëtte Holst als socialistisch dichteres. Bij „de Dageraad" werd besproken 't Fascisme, voor de Sted. Federatie der S.D.A.P. een lering gehouden over Troelstra's gedenkschriften, terwijl te Huizum een telepaath wonderen van denkinvloed liet zien. Wat er op sportgebied (voet- en korfbal) aan de orde was, is reeds in ons Maandaganummer behandeld. Klokslag 12 begon de eerste werkdag. „Klokslag 12" is de Engelsche cocktail, opgediend door K.A.A., gemengd door Louis de Bree. Het centraal tooneel behaalde met dit lachBtuk een tamelijk succes in „de Harmonie bij vrij goede opkomst. Van meer ernstigen aard was de gehouden Maranatha-sanienkomst en van wege de Gerei. Stads-Evangelisatie een lezing van Ds. Krop over de geloofsvervolgingen in Rusland. Voorts werd er vergaderd door ret Chr. Harraoniecorps „Looit den Heer", de Plaatselijke Raad L.8.8, en S.D.A.P., Pro Juveutute en de Vereen, voor Vacantieontspanning. Neen, wij zullen het niet ontkennen: het meest gewichtige wae natuurlijk Dinsdag de praatvergaderiag door de Ed.Achtb. vroedschap gewijd aan een wetsontwerp, dat In 's lands vergaderzaal dreigt te worden uitgebroed. Ja — „de wrald wol forrifele wirde". Het tooneelwerk van dien naam, de laatste pennevruoht van Schuitmaker, werd 's avonds ten tooneele vertoond door het Krite-toaniel. Het epel was als altijd hoogelijk te roemen, de bijval uitstekend, de opkomst van het publiek koa beter. Zondagavond Is de tweede opvoering geweest en deze eerste diende slechts om dien Zondagavondvoorstelling iets te ontlasten. Dat was een goed denkbeeld, want gister was het vol. Maar menigeen zal bij deze opvoering een vergelijking gemaakt hebben tusschen komedie op de planken en wat daar 's middags ten stadhuize was vertoond. De Leeuwarder Raad laat zich nu eenmaal niet „forrifelje". Hij doet niet aan het mundus vult decipil Op dienzelfden dag vond bovendien nog plaats een psychometrische seance (Spiritisme), een Doopgez. Gemeente-avond, vergadering Friesche Bond van café en sociëteithouders en van de Int. Roode Hulp. Het belangrijkste der week was echter in waarheid de Woensdag gehouden vergadering van de Friesche Mij. van Landbouw, waar aan den nood der tijden volle aandacht •werd gewijd. De verslagen daarover zijn 't leien waard. Tevens was het een voorrecht te mogen eonstateeren boe deze machtige corporatie in den heer ir. Oosterbaan een kapitein aan boord gekregen heeft, met wien het vertrouwd is de zee der malaise in te gaan. De Leeuwarder Gymnastenclub had als spreker Herman Poort die een aardige Ie- zing hield over het komische, humor en ironie in de letterkunde. De Chr. Reciteer-vereendging 0.8.K. hield haar zesde openbare uitvoering. De Ev. Maatschappij begon een serie van winterlezingen met gemengd koor. In 't middaguur verschafte de Fryake Krite weer een alleraardigst vertel- en zanguurtje „oan de Ljouwter bern", terwijl tevens nog plaats vond een ledenvergadering der vereen, van woningverhuurders. Met dezen drukken dag kwamen we dan ook over de helft, de verreweg grootste helft der weekagenda. Maar 't is wel vanzelfsprekend, dat ook de andere dagen niet onbenut konden blijven. • * * Dat bleek, toen Donderdag de jaarvergadering van den Bond var< Chr. Zangverenigingen weer heel wat buüenmenschen bijeenbracht in de Zalen-Schaaf, met na afloop vocale genietingen. Te Huizum hield de Nat. Chr. Onthoudersvereeniging hare 28ste jaarvergadering. In 't avonduur voerde voorts de Pieters van de Ned. Reisvereeniging zijn auditorium per causerie en lichtbeeld lancs de schoone oorden van Rome en Napels en Capri, waar meer zon de wereld beschijnt dan in donkere dagen der zwarte maand het koude Noorden. Met aan dit zonnige Zuiden ontleende droombeelden der fantasie reisden wij hier naar den in de morgenuren weer zoo somberen, natten, mistroostigen marktdag. In den handel bracht deze weinig of geen fleur en opleving. In de stad weinig bezoek, hoewel door de neringdoenden alom enkel de mooiste appeltjes, tevens allerlei lokmiddelen voor de vensters worden gelegd. Vergaderd werd dien dag door de Leeuwarder damesclub, de Leeuwarder graanbeurs, de Jongerein, contribuanten in „Ons Huis", Bond N.O. en Leeuwarder Kaatsclub. Den volgenden avond stond de gymoastiekclub „Brinio" al weer klaar met uitvoering en bal in „De Harmonie". Zooals u ziet, lezer: er was eiken dag iets, — neen — veel. Geen avond vrij. Hoe bij zooveel variatie en kleurschakeering In uitsaansnoodzaak klein en groot nog aan een Sinterklaasverrassing komen zal? Laat ons, ook om den winkelstand, hopen dat de nieuw geboren, de laatste week dit goed maken zal. Want er zijn zoo talrijk velen, die verbeidend zingen: vol verwachting klopt ons hart, wie de koek krijgt, wie de gard. SCRIBA. --- Dief gepakt. Te Leiden bemerkte een nachtwaker in het stille van den nacht een fiets voor de koekfabriek „De Bij" in de Roomburgerlaan. Daar hij de fiets op zijn vorige ronde niet gezien had, waarschuwde hij de politie. Deze doorzoocht het gebouw en vond achter een der ovens den 28-jarigen lossen werkman C. A. K. uit Zoeterwoude. Bij fouilleering kwam een bedrag aan kleingeld en verschillende voorwerpen voor den dag. Tevens stond een schrijfmachine op den gagagedrager van zijn fiets. Hy bekende verschillende rijwieldiefstallen te hebben gepleegd en is in verzekerde bewaring gesteld. --- Diefstal van rijwielplaatjes. Dat de bestolene steeds een nieuw plaatje moet koopen. is onbillijk. Het aantal diefstallen van rijwielplaatjes neemt ontzaglijk toe. Zelfs plaatjes, die soliede bevestigd zijn, worden gewoon „afgeknipt". En het gevolg is, dat de bestolenen maar telkens weer een nieuw plaatje moeten koopen. Daartegen komt het Hb 1. op. 't Is toch onbillijk, dat wlelrijders soms drie of meermalen een plaatje moeten koopen, omdat de dieven zoo actief zijn! Het blad acht velerlei mogelijkheden aanwezig, zooals: ophelfing van de verplichting de plaatjes zichtbaar te dragen; genummerde bewijzen; verzegelde plaatjes, zoodanig, dat het zegel bij. verwijdering stuk gaat en de plaatjes dus waardeloos worden bij diefstal. Misschien kunnen de belasting-ambtenaren andere oplossingen uitdenken. Elk middel is aanvaardbaar, dat een einde maakt aan de thans bestaande onbillijkheid. --- De halte Idaard—Roordahuizum. Wijziging in een stopplaats? Het Tweede-Kamerlid mevr. De Vries— Bruins heeft den minister van Waterstaat gevraagd mede te deelen ol het juist is, dat vnn de halte Idaard—Roordahuizum een stopplaats zal worden gemaakt, en of hij bereid is mede te werken tot de handhaving van den tegenwoordigen toestand. --- Het ontwerp Geneesmiddelenwet. Er is een ontwerp ingediend, waarvan de hoofdinhoud hierop neerkomt; dat voortaan geneesmiddelen alleen mogen worden verkocht door apothekers, behoudens nader door de Regeering te bepalen uitzonderingen. Van de zijde der drogisten wordt daartegen in de N. Rt. Ct. geopponeerd. Aan bet slot wordt gezegd: „Een nieuwe wet dient aan de tegenwoordige toestanden te «rorden aangepast zegt de Regeering. Zeker, maar die aanpassing verlangt volstrekt geene vernietiging van het beroep der drogisten. Men late natuurlijk de receptuur aan de apothekers, men stelle in overleg met alle belanghebbende groepen een lijst samen van artikelen die alleen door apothekers en dan op doktersvoorschrift mogen worden verkocht en men geve een officieel karakter aan het reeds door den Drogistenbond uit eigen initiatief ingestelde drogistenexamen. Volgt men deze lijn, dan worden de rechten der drogisten, ontleend aan de Wet van 1865, niet geschonden, de publieke opinie wordt niet geschokt door onrecht aan den populairen drogistenstand aaneedaan, de vrije handel wordt in deze ernstige tijden niet onnoodig belemmerd, en aan de welbegrepen eischen der Volksgezondheid wordt voldaan." --- Drievoudige moord bij Echt. De lijken in een kuil begraven. Te Putbroek, nabij de Duitsche grens, onder de gemeente Echt, in Limburg, zijn drie personen door onbekenden doodgeschoten en hunne lijken begraven. De 27-jarige F. Werens, de 27-jarige W. Kenst:n en de 19-jarige M. Kersten hadden Vrijdagavond bij de familie Kersten te Putbroek zitten kaarten. Om ongeveer middernacht verlieten ze de woning om wildstrikken na te zien. Sindsdien waren ze niet teruggekeerd. De politie stelde men met het feit in kennis en Zondagmorgen werden onder leiding der marechaussee te Echt de hosselen onder. Putbroek afgezocht In lirailleurlinie t-olk men op. Een groot aantal personen uit Echt nam hiraan deel. E?n hunner kwam op een plek, w*ar mos en bladeren waren weggehaald. Hij stelde de anderen hiermee in kennis, waarop men nog nauwkeuriger ging zoeken. Even verder zag de jachtopziener Hintzen. versch gras en mos lign door verscheiden revolverkowls getroffen. De li?ken lagen in den kuil op elkander. De een had revolverschoten in den ruig, een ander sHNitPn in het zitvlak en de derde i 6 waarschijnlijk door hngel'Vorels getneffen. De sectie zal moetpn uitmaken of zi.i «11e drie tegelijk zijn dood-g-Fsivhoten. De doodend° schoten zouden van korten afstand gelost zijn. In verband met de groote duisternis moet dat oeft wel het geval geweest zijn. Da lijken zijn voorloooig naar het kVostertje, 'het St Anthoniusgastlhuis te Echt, overgebracht. De verslagenheid In het kleine gehucht !s arroot Puthroek b~st.aat uit een tiental woningen langs een landweg pelesren. lets ver'"/"'w», genaamd „On den Berg", staan no» eenige woningen. Er staat een keHkje met een school en de bewoners zijn ellen landbouwers. Het gehucht ligt geheel eenraaain te midden van brv-when en is slechts langs landwegen te bereden. Omwonenden toffriben Vrijdagnacht, kort na het vertrek van de drie mannen, wel een aantal schieten gehoord, doch hieraan werd weinig aandacht geslonken, omdat daar in de buurt wel meer door stroopers wordt geschoten. De drie Jongelui, die dücwijls de boseeben ingingen, bleven wel meer een dag wew. Titans echter duurde zul1')- te lang en werd de familie ongerust. Daarom jreschisdde aangifte bij de politie, zonder dat men ecMer eenig vermoeden had, dat er een misdrijf genleesd zou zijn. Het moet wsü vaststaan, dat niet één man deze misdaad op zn geweten kan herben, daar dan allicht !»en der j\->d kunnen vluchten. Tiet feit. dat zij alüe drie credood zijn, wiirf er o»\ dat de noodlottige srhoten kort achter gelost moeten ziin. hetgeen ook eenige personen getuigen, 'die 19 schoten hebben geteld. Naar een é:v bewoners mededeelde, zijn de slaohtoffere waarschijnlijk cm den weg doodoten en d«aroa het bosch ingprfeent. Bloedsporen wezen hier ten minste op. Een der werd door verscheidene schoten getroffen, --- Stuurt Frankrijk aan op een economischen oorlog met Nederland? Die vraag stelt de beer N. H. B(lduk), hamleLsconeuieut van de Fr. Mij. van Landbouw, in het Friesche Landbouwblad, naar aanleiding van de invoerbeperkingen, den laatsiert lijd door Frankrijk genomen, waarbij vooral twee punten de aandacht trekken: 1. de bevoorrechting van Italië, dat oweï 't eerste kwartaal van 1932 alleen bijna 40 % van deu totalen kaasiniport in Frankrijk mag leveren. De andere landen tezamen moeten zich met ruim 60 % tevreden stellen. ■ Deze bevoorrechting van Italië beteekenl een achterstelling van Nederland. Toch importeerde ons land zoowel In de laatste jaren, als ook vroeger geregeld veel meer kaas in Frankrijk dan Italië. Wanneer er dus aanleiding geweest was aan Italië een bepaald contingent in te ruimen, zou dit op grond van billijkheid en krachtens de meestbegunstlging zeker aan ons land niet onthouden mogen worden. 2. Bij deze nieuwe contingenteering is een regeling ingevoerd, welke het recht van invoer uitsluitend beperkt tot de Fransche importeurs, die daarvoor naar 't oordeel van een Fransche commissie in aanmerking komen. Feitelijk beteekent dit, dat de Nederlandsche en andere exporteurs in bet geheel geen aanspraak op invoer in Frankrijlj kunnen maken. Frankrijk erkent slechts de rechten van' zijn eigen importeurs; de rechten en belaö* gen van de exporteurs In het buitenland worden op geen enkele wijze erkend. Doel van dit streven Is waarschijnlijk, zegt de heer 8., de voordeeleu, die uit de contingenteerimg kunnen voortvloeien, geheel in de zakken der Franschen te brengen. Het komt hierop neer, dat eerst de markt in de exportlanden geheel wordt ontredderd en daarna aan Fransche importeurs gelegenheid gegeven wordt op deze ontredderde markt een beperkte hoeveelheid producten aan te koopen en deze op de eigen, beschermde markt te verkoopen. Op grond van deze overwegingen komt schr. tot de hierboven gestelde vraag: Stuurt Frankrijk aan op een economisohen oorlog met Nederland? Het komt hem voor, dat wij de van Fransche zijde ondervonden behandeling niet langer lijdelijk kunnen aanzien. --- Niezen op commando. Bureauchef tot jongsten bediende: Ik heb ffemerkt, dat je hebt geniesd en spoedig daarop moest ik niezen. Pas op dat het niet weter gebeurt. Eerst heeft je chef te niezen en dan jij! --- Mededeelingen. Als nieuwe afdeeling is toegetreden de Jongerein van Heeg, die door den voorzitter wordt welkom geheeten. Voorgelezen wordt een afscheidsbrief van den v.m. secretaris O. Jager te Sint Johannesga. De voorzitter voegt hieraan een warm woord van waardeering toe. De heer Jager is steeds als een vriend onder vrienden opgetreden. Vooral zijn samenwerking met de afdeelingssecretarissen werd geprezen, mede door den steun der afdeelingssecretarissen. De scheidende functionaris drong op nog grooter samenwerking aan, een wensch, waarbij de voorzitter zich met klem aansloot Werkplan t 932 'uidt: Het houden ven winterlezingen en (of) cursussen; het oprichten van afdeelingen en pogingen in het werk te stellen, reeds opgerichte vereenigingen tot „De Jongerein" te doen toetreden; het organiseeren van een Landbouwdag; het zoeken van samenwerking met soortgelijke vereenigingen buiten de provincie; bevordering van omwisseling van Landbouw-Jongeren; medewerking tot de oprichting van een z.g. Volks Hoogesehool. Inzake den landbouwdag in 1932 meent 't bestuur, dat deze in ieder geval moet doorsaan en zoo goed mogelijk moet slagen- Omtrent de plaats kan nog nader overleg worden gepleegd. Verspillende afgevaardigden geven wenken omtrent plaats en tijd. --- Middagvergadering. In de namiddagvergadering hield de voorzitter, de heer W. Th. Zwart, als eerste spreker een inleiding over doel en werkwij«e van „De Jongerein", waarvan de korte inhoud alsvolgt luidt: Alle» moet worden gegeven om de Landbouw-iongeren ontvankelijk voor het vereenieingsleven te maken. In dat vereenitjinesleven — in Friesland „De Jongerein" — dienen de Landhouw-jongeren een zoodanig inzicht in de economische en geestelijke vraagstukken te verwerven, dat zij doelbewust in het bedrijf en alles wat daarmee in verband staat, kunnen optreden. „De Jongerein" moet alle organisaties s'eunen, die het algemeene boerenbelong of een speciaal onderdeel van den landbouw op de goede wijze behartigen. Indien naar het oordeel van ~Da Jongerein" sommige organisaties niet genoeg op de bres staan voor de landbouwbelangen of deze zelfs verwaarloozen. dienen de leden van „D. J." zich in deze organisatie voldoende te laten gelden. Wanneer het noodzakelijk Is. behoort „D. ,T." het initiatief te nemen tot het voorstellen van maatregelen die het platteland en zijne bewoner» van noode hebben. Krachtens zijn karakter kan en mag „D. J." niet anders zijn dan een organisatie, die zich tot het uitsterste verzet tegen een duf en futloos bestaan. In cleii geest van frischheid en blijheid moet een rusllooze strijd worden gevoerd voor handhaving en vooruitgang. leder Landbouw-jongere moet zich in «D. J." kunnen uitleven. Het'werk moet worden verricht in een kameraadschappelijke verhouding. Dan zijn de voorwaarden aanwezig voor de instandhouding der afdeelinsen en is de we? gebaand voor het ---innen van nieuwa leden. In de afdeeling dient het leeuwenaandeel van het werk door bestuur en leden te geschieden. Ter bevorderina van de ontwikkeling der leden en de verfrissehing der ideeeii, moet van tijd tot tijd hulp van buitenaf worden ingeroepen. Naast den strijd voor de directe landbouwbelangen kan daadwerkelijke belangstelling voor hét groote gebied van historie, wetenschap en kunst niet worden gemist. De afdeelingen hebbeo plaatselijk en de Bond provinciaal en nationaal te zoeken naar samenwerki/ig met organi-aties, die de belangen van de plattelandsche samenleving voorstaan. „De Jongerein" dient er diep van doordrongen te zijn. dat zijn werk wordt verricht in een mengeling van plichtebesef en het zoeken en handhaven van zijn vanzelfsprekende rechten. • •• De heer B. Pletersma van Warga hield daarna een inleiding over: --- DE „JONGEREIN” VERGADERT LEEUWARDEN, 29 Nov. De Landbouwjongerenbond „De Jongerein" heeft in Spoorzicht zijn algemeens vergadering gehouden. De huishoudelijke vergadering werd met een kort woord door den voorzitter, den heer W. Th. Zwart, geopend. Spr. gaf een beknopt zakelijk overzicht van de omstandigheden in welke het landbouwbedrijf tegenwoordig verkeert, benarde omstandigheden, die niet nalaten ook hun invloed uit te oefenen op de geestesgesteldheid van den landbouwer. Spr. wijst op de belangrijke taak, welke de jongeren, vooral in een tijd als deze te verrichten hebben en dringt er op aan, dat men vooral het hoofd koel zal houden en niet anders dan langs organisatorische weg te werk zal gaan. Tenslotte doet spr. een beroep op de strijdbaarheid van het Friesche geslacht, die, al is de jeugd van heden in vele opzichten anders dan die van het vorige geslacht, toch niettemin met even groote kracht onder de tegenwoordige jongeren aanwezig zal zijn. --- De lichtzijde van deze landbouwcrisis en de houding welke de Jongeren hebben aan te nemen. Hierbij werden de volgende vragen in beschouwing genomen: Was de boer der zeventiger jaren achterlijk? En welke middelen hebben er aan meegewerkt den boer voor nieuwe denkbeelden wakker te maken? Was de boer van de twintigste eeuw rijp voor de Coöperatie? Heeft deze zelfde boer voldoende rekenschap gehouden met onzen maatschappelijken en staatkundigen vooruitgang? Waarom is de boer niet sterk georganiseerd? Heeft de hedendaagsche boer wel recht tot klagen? Spreekt deze landbouwcrisis ook tot de Jongeren en zijn deze rijp voor organisatie? Deze spreker wees er op, dat men de oorzaken van deze crisis voor de boeren bij hen zelf moet zoeken. Allereerst is daar bel niet voldoende beheerschen van de door de jaren heen uitgegroeide zuivelcoöperatie. e-i werd het contact verbroken met de leiding er op vertrouwend dat deze de zaken we1 goed zou behartigen. Daarnaast is er de coöperatie-schuwheid, die niet aan de coöperatie als zoodanig ligt, doch aan het niet voldoende behartigen van l' 3 plichten van den boer jegens de coöperatie. --- Het gebrek aan organisatie. dat zeer zeker geen onbelangrijke factor is. moet gedeeltelijk hieraan worden toegeschreven, dat de boer zijn natuurlijke volksaard temidden van de wijde natuur, het lang~! heeft vastgehouden. Hij had evenwel tegelijk cc» - ' -"d oog moeten houden op die di Igen die zijn terrein konden ondermijnen. Het woord coöperatie bleef echter vreemc" voor den boer en ondanks de groote ontwikkeling van de organisatie, In industriegebieden en groote steden, kon hij zich niet losmaken van zijn individueele bestaansrecht, Het algemeen kiesrecht gaf de arbeidersprrtij meer gelegenheid dan ooit om vertegenwoordigers in de regeering te verkrijgen, doch dé Nederlandsche boer, die in de na-oorlogsche jaren vooral, in een zekeren welstand was geraakt, gaf er, zich geen rekenschap van, welk voordeel hij kon hebben van een zitting in de volksvertegenwoord;-ging. Zoo is door verdeeldheid, lauwheid en geen krachtige organisatie, de boer de gedupeerde geworden, die niemand in de Tweede Kamer heeft om op zijn belangen en nooden te wijzen. Als allen evenwel moed, vertrouwen en offervaardigheid bezitten, 7'm het nog ku::-nen komen to» een federatie van landbouwers, met als gevolg een Nederlandsche landbouwpartjj, die de belangen van den boer en diens samenleving in de Kamer zal kunnen verdedigen. Waarvoor het natuurlijk tevens no-> dig zal zijn, dat de boer zich meer gant in teresseereu voor de maatschappelijke en economische vraagstukken en evenzeer kennis verkrijgt ven de staatkundige onderwerpen, als van de moderne landbouwkundige onderzoekingen en laatste proefnemingen. Het ie een geheel onevenwichtige toestand dat de boer mist in de volksvertegenwoordiging. Een andere weg tot verbetering mag voorts worden gezien in een ander pachtstelsel, want het huidige is voor den boer een spel waarbij hij veel kan winnen, maar ook alles verliezen. Bij de gedachtenwisseling staat de beer H. Boersma eenigszins afwijzend tegenover een landbouwpartij, waar 't toch nog altijd gaat om 't opkomen voor 'n groepsbelang met voorbijzien van 't algemeen belang. Laat men naar 't groene front in Duitschland zien: tariefmurc«n, rontingenteering en devisenverordeningen zijn er het gevolg van, waardoor de arbeiders niet kunnen profiteeren van de lage prijzen op de wereldmarkt De heer Boersma is er van overtuigd, dat de inspecteur van de landbouw op de j.l. vergadering van de Friesche Mij. van Landbouw onder den indruk is gekomen van hetgeen daar naar voren werd gebrach.. Derge ï'jke indrukken bij praktische menschen opgedaan, helpen meer als ellenlang > betoogen in de Kamer. Pessimistisch is het geluid van den heer Keestrn, Oudkerk, die meent dat bonden alleen reden van bestaan hebben zoolang T vooruitzichten zijn. Is dit niet bet geval, dan ontslaat ruzie in de eigen organisatie. --- Het groene front. Een krachtige opwekking tot mobilisa'ie van den geheelen boerenstand klinkt ook uit de spontane, enthousiaste rede vnn den oor- Ütter, den heer W. Tb Zwart. Da kleine dingen zijn zoo vaak groot en de groote dingen klei», gemaakt, en dat is een van de oorzaken, dat we niet verder zijn als nu het geval is. Met een ruimer inzicht dienen we echter dat te zoeken wat ons bindt, om daardoor een front te kunnen vormen dat strijdt voor de directe boerenbelangen en de indirecte. zoo de oprichting van een volkshooge9chool. Onze rechten willen wij gelden laten, zegt de heer Zwart. Worden die niet verkregen, dan zullen we ze eischen, met de machtsmiddelen die ons ten dienste staan, en met de oerkracht van den boer. Door zijn eerzijdigheid Is de boer niet wat hij wezen moest: een volslagen strijder. Het kon.: er nu op aan allen wakker <.1 warm te maken en den geest van onverschilligheid neer te slaan. Wat immers gemeenschappelijk opwerken kan beteekenen. Ha! heeft 1880 en een beweging als 't socialisme wel geleerd. Door goede organisatie kunnen wij dan als iedere groep trachten te bereiken wat er voor onze stand te bereiken is. Want alhoewel er eigenlijk geen grenzen moesten bestaan, roopt ons de huidige toestand tot ingrijpen, willen wij zelf niet t3n onder gaan. sprekend over de landbouworganisatie in het algemeen, merkt de heer Zwart op, dat we deze te vaak als een particuliere liefhebberij hebben beschouwd. Steeds ontbrak het echter aan de noodige bezieling. --- Leden en leiding. Tenslotte wordt er stilgestaan bij de leiding. Tot nu toe is het zoo geweest r' t leden i 4 leidir.g wedorzijd'ch bang voor elkaar - aren en er gezocht werd naar een compromis. Steeds Is er door laatstgenoemde getracht de leden bijeen te houden, doch vooruit gezien is er niet. Daarentegen mag worden ongemerkt, dat ook de leden geen lijnen aangaven. Trouw aan de leiding en volle medewerking Is echter geboden, zoolang deze goed is en handelt in de geest der leden. Op de najaarsvergadering heeft spr. aan het bestuur van de Friesche Mij. -mn Landbouw gezegd: ik rek-■• er op, dat er wat gebeurd, en naar zijn vaste overtuiging zal er ook wat gebeuren. Komt het in de organisatie evenwel niet goed, dan moeten wij zien wat wij zelve kunnen, en, doordat wij ons ieder persoonlijk gereed gemaakt hebben voor de strijd, met krachtige overtuiging zeggen wat er wel gebeuren moet. Opdat het dan niat zal zijn: Ik veracht u, Jongerein, maar we strijden kunnen voor de organisatie en onze menschen, in het belang van den boerenstand van Friesland. Deze woorden mogen de algemeens instemming verwerven. Enkele sprekers knoopen er echter nog eenige opmerkingen aan vaat. --- ONVERWACHT NAM HAAR GEWICHT AF. TEGELIJK MET HAAR ISCHIASGENEZINC. In drie maanden 16 pond lichter. Wat een aangename verrassing voor deze vrouw! Haar grootste kwaal was Ischias, en zij nam Kruschen Salts om hiervan te genezen. Eu Kruschen heeft haar niet teleurgesteld. Integendeel, niet alleen dat zij zich veel en veel beter voelde, zij merkte ook dat ze langzaam maar zeker haar overmatige corpulentie kwijt raakte. Leest eens haar eigen brief, hoe het gebeurde: „Jaren lang leed ik hevig aan ischias en nierpijnen. Dit jaar nog heb ik midden in mijn werk op den grond gelegen van de pijn. En als de pijn over was kon ik me pas weer bewegen. Tot ik op een goeden dag uw advertentie las en besloot Kruschen Salts eens te probeeren. Ik gebruikte het ongeveer een maand, toen mijn kennissen me al begonnen te zeggen dat ik er zoo goed uitzag. Tegelijkertijd verloor ik mijn lastige dikte en nu, nadat ik drie maanden Kruschen Salts gebruikt heb, weeg U$ 150 pond inplaats van 166. Ik ben op een moeilijken leeftijd vcor vrouwen, en over het minste! of geringste maakte ik me vroeger kwaad, maar nu is dat allemaal voorbij. Deze week nog maakte mijn man de opmerking dat mijn humeur tegenwoordig zooveel beter was. Ik zegen den dag, waarop ik met Kruschen begon en zal bet altijd blijven gebruiken." Mevr. F. L. Zwaarlijvigheid en ischias gaan vaak samen. Bijna altijd komen ze voort uit een en dezelfde oorzaak: een organisme beladen met opgehoopte afvalstoffen; als een oven, die met asch en roet. gestookt zou moeten worden. Als deze afvalstoffen zich kunnen ophoopen, krijgt U last van urinezuur en tegelijkertijd loopt u groote kans ongezond en overdreven dik te worden. De zes zouten in Kruschen Salts helpen Uw inwendige organen eiken dag de bedorven en giftige afvalstoffen uit het lichaam te verwijderen. Dan, langzaam maar zeker, verdwijnt ook die overmatige corpulentie. D»i pijnen van ischias en nieren houden op, U voelt zich wonderlijk gezond en flink, kortom beter dan U zich ooit te voren gevoeld hebt. Kruschen Salts is uitsluitend verkrijgbaar bij alle apothekers en drogisten a f 0.90 en f 1.60 per flacon. (Adv.) --- Gedachten wisseling. Allereerst de heer Brandsma, die vraagt, of de Jongerein ook een richting kan aangeven bij het huren van plaatsen en landerijen. Voorts wijst deze snreker op den misstand in het boerenbedrijf, dat de kinderen door de ouders dikwijls als slaven gebruikt worden en zonder eenige bewoning den gansenen dag dienen te werken. De jonge boer, die nog geen groote kinderen heeft en arbeiders moet aannemen, wordt hierdoor door den ouderen in den grond gejaagd. Laten wij in de toekomst onze kinderen biervoor niet gebruiken. Van een agrarische plundertocht sprak men toen een gedeelte van het urgentieprogram in vervulling ging, memoreert de heer v. Weperen. Laat men bedenken, dat wij ons niet. scheren laten, maar verlangen, dat de beretkte voordeden bij de boeren blijven. De heer de Roos noemt het groote prijiverschil tusschen stad en land. In Den Haag verdient men meer voor de melk als er hier voor gebeurd wordt. Zou een petitionnement van de Jongerein niets kunnen uitrichten? Of een nationale betooging, in samenwerking met de Fr. Mij. van Landbouw uit te schrijven? We moeten het leven niet nog duurder, maar goedkooper maken, meent de heer Sevenster. Misschien dienen we wel, in plaats van iets van Den Haag te krijgen, er iets heen te brengen. Een vergadering zou de beer Pietersma willen oproepen van Friesch Grondbezit, de Friesche Mij. van Landbouw, de Landpacbters en andere corporaties. Misschien kan de pacht dan nu al mobiel gemaakt worden. Gelukt dit niet, dan is een collectief optreden van allen tegen een onverzettelijke» grondeigenaar het middel. De heer v. Weperen Jr. wijst op de nood der hypotheekboeren. Laat het bestuur een demonstratie buiten de vergadering om overwegen, als de Fr. Mij. v. Landbouw niet actief genoeg is. Tenslotte wordt de onderstaande #motie aangenomen. „De Jongerein, in vergadering bijeen op 27 Nov., overwegend dat de boerenstand vóór alles zijn organisatie dient te versterken, wekt zijn leden op tot de grootst mogelijke werkzaamheid in het verband zijner organisatie en besluit onvoorwaardelijk iteun te verleenen aan en zoo noodig bet initiatief te nemen tot het georganiseerd optreden van de Friesche Landbouw". De boerenstand, zoo besluit de heer Zwart, vraagt loon naar werken, doch mocht ze ooit ondergaan, dan zal het strijdend zijn. • •• Inzake de propaganda wekt de voorzitter de afdeelingen op om in den a.s. winter gezamenlijk eens iets te ondernemen in een bepaalde streek. Het bestuur wil in alles behulpzaam zijn, doch dringt er op aan, dat de afdeelingen zelf het initiatief nemen. Verder dient overwogen te worden of „De Jon<-erein" ook van tijd tot tijd een propaganda-blaadje zal uitgeven. (Applaus). Dit zou dan gratis aan de leden verstrekt kunnen worden, doch op den duur is dan een grootere contributie-afdracht van de afdeelingen aan het bestuur noodzakelijk. Ook in ander opzicht is dit van groote beteekenie. --- Rondvraag. De hr. Hartmans vraagt voor den a.s. landbouwdag bij een te houden excursie meer leiding dan die welke bij de vorige te Gorredijk werd gegeven. Door den afgevaardigde van Bakkeveen en den heer Van Weperen wordt betoogd, dat de aard dezer excursie door Oost-Sehoterland het niet mogelijk maakte om meer leiding te geven. De heer Sevenster pleit ervoor, dat de landbouwdag niet in een stad moet worden gehouden, doch wel in 't centrum van Friesland. De afgevaardigde van Gaasterland merkt op, dat afstanden tegenwoordig niet meer bestaan. De heer De Vries van Wier vraagt of er ook samenwerking met andere vereenigi"" gen in Friesland, b.v. coufessioneele, moge" lijk is. De voorzitter beantwoordt de sprekers. De leiding bij de excursie te Gorredijk was bij den heer Falkena in goede handen. Het bestuur zal echter de opmerking ter harle nemen. Inzake de plaats voor den landbouwdag merkt spr op, dat ongeacht waar deze ook gelegen is, het bezoek aan deze dag voor alles moet gaan. Hierna sluiting der huish. vergadering. --- Geduld ie een bloem, die teleurstelling behoeft om te groeien. ---