BRONSKLEURIGE KALKOENHEN. baar en was men er zoo verzot op om deze kostbare vogels aan oflicieele maaltijden te geven, dat de kerkelijke overheid deze verkwisting veibood en liet serveeren van kalkoengebraad ten zeerste beperkte; later werd gaandeweg daarin meer vrijheid gegeven. Circa 40 jaar na hun aankomst in West-Europa waren de kalkoenen vrij sterk verbreid en konden zich de boeren -toen reeds hun vleesch veroorloven. Eenmaal in Europa aangekomen, begonnen de kalkoenen, onder invloed van geheel gewijzigde levensomstandigheden, te varieeren in kleur om later zelfs weer hun weg te vinden naar Amerika. Zoo zijn de witte kalkoenen nog heden ten dage in Amerika bekend als --- witte Hollandsche kalkoenen. Naast de bronskleurigen. welke vroeger in Amerika reeds in een Noordelijke en een Zuidelijke variëteit voorkwamen, waarvan de eerstgenoemde veel sterker tot domesticorren geneigd was dan de laatstgenoemde, heeft men ook Narraganset-kalkoenen, met meer wit in hun gevederte, zwarte, blauwe en roodachtig gele kalkoenen. Europa heeft nog speciaal de zwartgezoomden. Hier te lande wil het niet bijzonder met de kalkoenenteelt. Men vindt ze in de hooge zoowel als in de lage streken, doch het inlandsche materiaal staat niet op hoog peil en geïmporteerd is er de laatste jaren maar zelden. Toch zijn er nog wel enkele streken hier te lande, welke zich eigenen voor het vrij los loopenvan kalkoenen. Los ioopen is voor kalkoenen een eerste vereischte en veel meer dan de kippen zullen ze, wanneer ze daartoe de gelegenheid krijgen, ver van huis dwalen en overal hun voeder zoeken. ORNIS. --- BIJENTEELT HET SMELTEN VAN WAS. De bereiding van was ia •■Revaarlijk, mits men ep de hoogte is van sijn eigenschappen en de noodige voorzichtigheid betracht. Het artikel was heeft in den laatsten tijd eenige beruchtheid gekregen als een gevaarlijk product. Wanneer men was v, rhit in een pan. 6meH het bij ongeveer 64 gr. Celcius. Is de massa geheel gesmolten, dan rijst de temperatuur snel en komt het tot kookhitte, waarbij het was gasvormig ortwijkt. deels ook ontleedt. De gassen, d e daarbij ontstaan, zijn brandbaar, komen die Biet 't vuur beneden in aanraking, dan ontvlammen deze en steken vervolgens het vloeibare wae in de pan aan. Hieibij ontstaan groote vlammen, die al 't brandbare in de omgeving gemakkelijk aansteken, zoodal men al spoedig den toestand niet meer ■r ie. Hierbij is verondersteld, dat gebruik wordt gemaakt van een tamelijk diepe pan: zeer gevaarlijk wordt 't als men een ondiepe pan gebruikt. Het was bruist gemakkelijk op, stuwt een deel over den rand, dat vervolgene vlam vat, daarbij ontstaan gassen, die aanleiding geven tot groote vlammen, welke vervolgene al 't was in de pan doen ontbranden. Eenige maatregelen om 't in brand geraken van hel was te voorkomen zijn. dat men beneden In de diepe pan water heeft, waarop het was drijft. Het S.G. van was ligt tusschen 0.960 en 0,967. Als het was gesmolten is, komt t niet in directe aanraking met den bodem en wordt 't niet ontleed, waardoor er brandbare gassen zouden ontstaan. Ook wordt de temperatuur niet zóó boog, dat 't wae is kook toestand geraakt. Ik had bierbij kleine hoeveelheden op 't oog en deze blijven ook nog meer ongevaarlijk, als men zorgt, dat een deel van t was in ongesmolten toestand blijft; daarvoor voegt men telkens een stuk ongesmolten was aan de massa toe, of men verwijdert de vlam of 't vuur, dat het was doet smelten. Heeft men met groote hoeveelheden ruwe wasraat te doen, die men in een kookpot verwarmt, dan doet men ook in dpn kookpot eerst water en vervolgens de raat. Het stoken van den pot doet men 't meest geschikt, althans voor een deel. met talhout of andere blokje 3 hout. Ook roert men den inhoud van d°n pot. welke men daarmede in bedwang houdt. Wordt 't al te rumoerig in den pol, dan verwijdert men het vuur snel van onder den pot waardoor de massa spoedig tot bedaren komt; met brandend hout gaat dit gem-.kkelijk. De gesmolten ruwe raat wordt met behulp van e"U per.-zak in de gewone honigpers uitgedrikt e.i bel was wordt opgevangen in een bik. de deels met water is gevuld en waarin h-t was stolt. Dit wordt eenige malen met fe-boon water uilgewasschen. Ten slotte moet bet uitgeperste was samengesmolten worden. Zorgt men daarbij, dat in 1 vat. waarin dil gel>eurl. voldoende water is, dan 's di; een ongevaarlijk werk. Men gaal niet verder, dan dat 't was is gesmolten. Daar t nu vrij zuiver ie, heeft men niet gauw last van opbruisen, zoover laat men 't niet komen. In de gesmolten massa houdt men een zeef en schept van daaruit het gesmolten was in bet vat, waarin men 't verder wil laten stollen. Men kan daarvoor verschillende vormen nemen, die van te voren in kokend water door en door verwarmd zijn. Het stollen geschiedt in een verwarmd vertrek, en de vaten met het vloeibare was dekt men met zakken of ander materiaal, opdat 't stollen zeer langzaam plaats beeft; ook moeten deze vaten volkomen rustig staan. ledere rimpeling in 't gestolde was wreekt zich door een onregelmatigheid in den vorm. Men moet ook wel bedenken, dat de buitenkant eerst stolt, inwendig is 't was dan nog vloeibaar. Tijdens 't stollen beeft er wijziging plaata in de massa. Slechts als 't stollen in uiterste rust geschiedt, mag men verwachten, dat de wanden niet invallen. Na 't stollen blijkt, dat de buitenkant van de waskoek nog bedek! is met een poreuze, bruingekleurde massa; deze kan met een mes worden afgeschraapt, eerst daarna heeft men een waskoek, die in alle opzichten voldoet. Het is niet gemakkelijk een onberispelijke wasbodem te verkrijgen. Dat gelukt alleen maar, wanneer tijdens het wassmelten. en de verdere bereiding de aiterste zindelijkheid is betracht, waarbij alle verontreinigingen van 't was door de vervellingen in het broednest en bet aanwezige brood, de etuifmeelklompjes in de cellen, zijn uitgewassebcn. Wij hebben eens een bodem gehad van over de 100 pond; maar zulke bodems be- hooren tot de zeldzaambeden; men maakt ze liever van veel geringer gewicht, bijv. bodems van ruim 10 pond. Wil men van was kunstvormen gieten, dan moet het was bijzonder zuiver zijn. Het was kent men gewoonlijk als een gele substantie; men spreekt echter ook van wHte was. Deze wordt verkregen door het was in dunne schijfjes of korrels in de zon te bleeken. Daarbij verdwijnt de geelbruine kleur en men heeft vervolgens een witgekleurde massa, die overigens geheel dezelfde eigenschappen bezit Het bijenwas heeft verscheidene mededingers, die ook onder den naam van was gaan. Deels zijn deze van plantaardige, deels van minerale afkomst of stammen ook van andere insekten dan bijen. Japansche was, mirtenwas, palmwas, Carnaubawas zijn van plantaardige afkomst, ceresine van mineralen oorsprong. Deze wassoorten zijn gemakkelijk van gewoon bijenwas te onderkennen, niet echter, wanneer hierin mengsels deels ook met gewone bijenwas zijn genomen. Deze concurrenten van bet bijenwas zijn oorzaak, dat de wasprijs laag is, in den laatsten tijd plm. 2 gulden de K.G. De wasbereiding ie. ofschoon men uit den aanvang van dit artikel iets anders zou kunnen afleiden, ongevaarlijk, mits men maar op de hoogte is van zijn eigenschappen, tijdens de behandeling. Voor ondeskundigen is de noodige voorzichtigheid in dubbele mate te betrachten. Vooral ook bij het maken van boenwas. die men o.a. verkrijgen kan door onder elkander gelijke hoeveelheden bij-'nwas, terpentijn en lijnolie te mengen en te verwarmen, vervolgens te doen afkoelen. H. 8. --- Noord-Hollandsche Blauwen. Een kippenras, dat men eerst in Noord- Holland heeft gefokt, maar nu ook in andere deelen van ons land meer bekendheid krijgt. Vooral met het oog op de piepkuikenfokkerij. We lezen hierover in het Gem. Landb. bedr : „Dat is een winterwerkje, waarbij in de voorgaande jaren nog iels te verdienen viel. Of het dit jaar weer mee zal vallen is nog lang niet zeker, want. waar de vleeschpi ijzen zich in dalende lijn bewegen, zullen ook de piepkuikens wel een veeg uit de pan meekrijgen. Maar.... het voer is ook goedkoop en dit houdl den moed er in bij den piepkuikensfokker. De Noord-Hollandsche blauwen zijn ontstaan door kruising van Mechelsche koekoek met de gestreepte Plymouth Rocks. Door deze laatste is het legvermogen wat omhoog gebracht: de eigrootte en de eikleur zijn echter weinig vooruitgegaan. Sommige stammen maken, wat het aantal eieren betreft, geen slecht figuur. De Mechelsche koekneks vormen het bekende Belgische vleeschhoenderras, dat in de omgeving van Brussel veel wordt gehouden voor de mesterij. Het vleesch is malsch en wit van kleur. De Noord-Hollandsshe Blauwen hebben deze goede eigenschappen mede behouden. Een bezwaar der Noord-Hollandsche Blauwen is nog. dat de kuikens vaak wat onregelmatig opgroeien. Naast vlugge groeiers heeft men dikwijls ook vrfj veel achterblijvers. Men zul goed doen, deze zoo spoedig mogelijk uit den koppel te verwijderen en afzonderlijk groot te brengen". --- HAASKLECRIGE RAM VL. REUS, 1e prijs Sneek. Ken dier met zeer goed type. wat tengevolge van het lichtelijk omhoogrichten van de achterhand (zie slechts: de hak van het dier staat ver van den grond verwijderd) iets geschaad is. Het kruis lijkt hierdoor iets scherp. De kleur kon wat sterker zijn. Bouw. ooren en pels zijn prima. Eigenaar: Wind te St. Nicolaasga. --- Wat te doen bij legnood. Legnood v.:! r.-jg wel c<-i.-6 voorkomen bij jonge hennen en kan in den regel vrij goed genezen worden. Meestal verdwijnt het euvel, nadat het eensie ei gelegd is en heeft het dier reeds aanmerkelijk minder moeite met de daarop volgende. Het meest treedt de legnood natuurlijk op bij jonge hennen, welke groote eieren leggen. Wanneer men een dier aantrelt met legnood, zette «ien het op een rusUg plaatsje. Een mand met deksel, flink gevuld met vers eb. hooi, ie ook goed. Hoofdzaak is, dat men bet dier wederom prikkelt tot persen, opdat het ei afgezet wordt. In den regel ie het dier door het persen zoo vermoeid, dat het tenslotte geen kracht meer kan uitoefenen. Beurtelings koud en warm maken van het achterlijf prikkelt de spieren wederom tot actie. Het afzetten van het ei wordt veel vergemakkelijkt, indien men een met slaolie bevochtigden vinger (met korten nagel) voorzichtig door de aansopening naar binnen brengt en op die manier het laatste gedeelte van den eileider en de eierkamer min of meer met olie drenkt. Hierdoor zal het ei gemakkelijker te verplaatsen zijn. --- Analyse d.d. 22 October vermeldt: Wouda's Koeienmeel: 27.4 % Eiwit, 4.2 % Vet. --- De landbouwer op de klei heeft de winterbewerking van het land reeds verricht. Voorzoover het land niet ingezaaid is, blijft het liggen op de ruwe voor, zoodat de vorst haar gunstigen invloed kan uitoefenen. Geschiedt de bemesting door het toedienen van kunstmeststoffen, dan zullen de kalizouten en het superfosfaat uitgestrooid moeten worden. Vrees voor uitspoeling bestaat op dergelijke gronden niet en daarom is een vroege toediening aan te bevelen. Daardoor wordt een regelmatige verdeeling van de voedingsstoffen bevorderd en hiervoor is vooral op de stugge klei veel tijd noodig. Op de meer open zandgronden geschiedt het veo-deelen veel vlugger. Doch ook daar is de tijd gekomen, om bet elakkenmeel uit te strooien. Al zijn er enkelen, die heweren, dat de tijd van aanwending voor slakkenmeel weinig invloed heeft, toch meenen we. dat 'n vroege aanwending de voorkeur verdient. AUeen, wie overtuigd is, dat een flinke fosforzuurreserve aanwezdg is, kan zich op dit punt eenige meerdere vrijheid veroorloven. Voor aardappelen wordt veelal kalizout 40 % aangewend. Proeven bevestigen echter, dat dit niet de meest rationeele bemesting is. De chloorvijandige aardappelen geven niet alleen een grootere opbrengst, doch ook het zetmeelgehalte stijgt, wanneer patentkali wordt toegediend. Wat later het kalizout wordt gegeven, wat nadeeliger de gevolgen zijn. --- Do veehouder zal met het begreppelen wel haast gereed zijn. Als de winterregens komen, moet een snello ontwatering gewaarborgd zijn. De uiteinden der greppels zijn in de laatste jaren, vooral door de machiinale hooibewerking, vervangen door buizen. Het zal dus gewenschl zijn na te gaan of die ook verstopt zijn geraakt Ook in de weidestreken geschiedt het uilstrooien der kunstmeststoffen al meer en meer met een kunstmeststrooier. Dit is ook de eenige manier om een regelmatige verdeeling te verkrijgen. Als 600 K.G. slakkeu meel per H.A. moet worden aangewend, is dit per M 2. slechts 60 gram, overeenkomende met ongeveer 40 c.M3. Het is gemakkelijk in te zien, dat met de hand een goede uitstrooi ing niet te bereiken is. Waar eenge veehouders gezamenlijk een kunstmeststrooier gebruiken, moet er op gelet worden, dat de machine op tijd gereinigd wordt. Dit is een van de nadeelen van massaal gebruik. De stalmest wordt ook al over 't land gebracht. Dit kan geen kwaad, aki de gier er maar zooveel mogelijk aan onttrokken js. In een zachten winter ontstaan and rs te veel verliezen. Wie niet over een Hinken gi':k(-lder beschikt, handelt beter door de strufiiést door middel van bijeengebrachte aa'd? te consetveeren. Tegen 't voorjair heeft men dan snelwerkende mest verkre-4--.:i, öje vooral oj land. dat vaak gemaaid •vor-j een btsfjcaraeo invloed uitoefent op de j'chtheid d-?r zode. Om den nadeeligen invloed te ontgaan, die het verstrekken van kuiilvoer aan melkvee op de zuivelproducten uitoefent, is het goed er op te wijzen, dat dit voer na het melken verstrekt wordt. In geen geval mag kuil tijdelijk in den stal bewaard worden. Een uitstekende maatregel is het ook. de gewennen melk ten epoedigsle uit den stal te verwijderen. Koewarme melk neemt zoo gemakkelijk een verkeerde reuk en smaak aan. En het is thans een tijd. dat we den buitenlandscben koopman met onze producten moeten lokken. En wat de boerderij bederft, kan de zuivelbereider niet meer ongedaan maken. --- Wat te doen voor onze kippen, als het gaat vriezen. Kippen kunnen vrij goed tegen de koude, zoodra deze maar constant is, doch hebben meer last van wisselend weer, vooral wanneer er vochtige koude bij voorkomt. Bij koud weer hebben de dieren behoefte aan bescherming tegen wind en regen. Daarom zijn de hokken met scharrelruimte zoo bruikbaar, daar ze de kippen niet tot niets doemen bij slecht weer. Kippen, die in den winter in koude en regen moeten verkeeren, kunnen niet behoorlijk leggen. Als de thermometer beneden het vriespunt daalt of daaromheen blijft staan, geel dan een weinig meer voer en voeg aan het voer wat goede mais toe. Maïs is bij koud weer een schitterend voeder voor kippen en wordt snel en volkomen in warmte omgezet. Zorg er ook voor, dat het drinkwater niet ijskoud blijft Giet er een paar maal per dag een scheut kokend water in. Door de koude van het water af te houden, drinken de kippen 20 % meer water, d.w.z. anders drinken ze die hoeveelheid eigenlijk te weinig en dat is voor de eierproductie en voedsel vertering niet wenschelijk. Wanneer het zeer koud is, wordt de warme lucht sneller afgevoerd, zoodat men de ventilatie iets kan matigen. Zorg voor een dikke laag versch stroo in de scharrelruimte. Het is goed om de kippen bij koud weer in beweging te houden en in versch stroo kan men het graan beter onderharken. Het is beter bij koud weer ook omstreeks het middaguur wat graan te geven. De hoeveelheid, die ze dan krijgen, moet als de tóevoeging aan het rantsoen worden beschouwd. Geef geen bevroren groen en zorg er voor, dat de renbedem zoo droog mogelijk is. Wanneer men het drinkwater verstrekt in een metalen tuitfenfein. hebben de dieren m'nder last. dat hun kinléllen nat worden bij het drinken, waardoor de kans op bevriezen daarvan vermindert. --- ADVERTENTIES in het Extra-Bijblad „OP EN OM DE BOERDERIJ" 30 et. per regel. Buiten de vier Noordelijke provincies 40 et. Kleine Advertenties omtrent KOOP. VERKOOP, RUIL, enz. f 1 . Bij driemaal plaatsing van dezelfde advertentie f 2.50. :: --- DE BOERS ZADELMAKERIJ TOUWHANDEL BORSTELFABRiEK WESTERPLANTAGE LEEUWAROEN - TEtEF 4279 levert steeds hel beste - Eigen tabrikaat • Neemt eens pioet --- VEE- EN VELDKRONIEK XLV. DE VOEDERING VAN STALVEE. ii. In een vorig artikel brachten wij even de bijzondere omstandigheden ter sprake, die voor elke boerderij afzonderlijk van belang kunnen zijn, bij de beoordeeling van do voedering van het stalvee. AI dadelijk is er --- verschil tusschen het enkelvoudige veeteeltbedrijf en het gemengde bedrijf. Het enkelvoudige bedrijf is aangewezen op de hooiwinning en het maken van kuilvoér, waar het de eigen voorraden betreft. Het gemengde bedrijf heeft daarbij tevens de beschikking over knol- en wortelgewassen. die zooals we een vorigen keer reeds aangaven, tot op zekere hoogte het waterrijke kuilvoér kan vervangen. Van invloed is hierbij zelfs de streek waar men woont. Woont men in een bouwstreek, dan zal men. alhoewel enkel veehouder en geen bouwboer zijnde, op eenvoudige manier enkele producten van de streek bij kunnen voederen. Het is dan vaak economischer hier tot een bepaalde bijvoedering over te gaan. dan elders diep in de greidestreek. waar men niet dan na (hooge) vervoerkosten de beschikking kan verkrijgen over bepaalde producten. Vrijwel hetzelfde geldt voor bepaalde producten van de industrie, die als veevoeder dienst kunnen doen. We denken bijv. aan de afvalproducten, die ontstaan bij de bereiding van spiritus en brandewijn. Deze afvalproducten noemt men de spoeling De plaats van bereiding heeft den naam van spoelings-district ve kregen en dit spoelingsdistrict bezit een zekere vermaardheid, in verband met de kwaliteiten, die de spoeling als veevoeder bezit. Ook kan men dergelijke voedermiddelen wel in gedroopden toestand verkrijgen, doch in t alsremeen kan men zegeen, dat tal van voedermiddelen een locaal karakter bezitten, een factor, die som? in aanme-k«ng moet worden genomen, bij het samenstellen van het voederranlsoen. In dit voederrantsoen kan de aanwezigheid van hooi goede diensten bewijzen. Er wordt wel eens beweerd, dat het hooi wel gemist kan worden, voornamelijk dan, wanneer we kuil voederen. Doch we rekenen de kuil eigenlijk tot een geheel andere voedergroep en wel op grond van het watergehalte, of. wat op hetzelfde neerkomt op grond van het gehalte aan droge stof. Daarnaast is van belang het eiwitgehalte van een voedermiddel, en vanwese de overzichtelijkheid bepalen we ons tot deze beide cij'ers. om enke'e markante verschillen in de meest gebruikelijke voedermiddelen hier aan te wijzen. In bet weidehool ven zeer roede kwllteit vinden wij nu de volgende gehaltecijfers: Droge stof. Verteerbaar werkeMjk eiwit I. Hooi 85 % 5 % Deze cijfers zijn voor de volgende voedermiddelen aldus: 11. Kuilvoér 82 0.7 Aardappels 25 0.1 Mangel wortels 12 0.1 terwijl wij tenslotte nog een derde groep van voedermiddelen onderscheiden, do «.«f. krachtvoedermiddelen, met weer geheel andere cijfers b.v.: 111. Lijnkoek 89 27.2 Katoenzaadmeel 92 38.— Orondnotenmeel 91 45.2 In de eerste plaats vergelijken we nu met elkaar groep I en 11. De verschillen zijn duidelijk. In groep I voornamelijk droge stof, in groep II betrekkelijk weinig droge slof en daardoor een hoog vochtgehalte. Richten we nu tegelijkertijd het oog naar groep 111 dan valt ons op. dat het eiwitgehalte van het hooi eigenlijk van geen beteekenis is. vergeleken bij de cijfers van de krachtvoedermiddelen. En temeer mo-ït ons dit opvallen, waar de droge stof cijfers van groep I en 111 elkaar niet veel ontloopen. De waarde van het hooi voor de voeding moet dus eigenlijk wel een geheel andere zijn, dan de waarde van de krachtvoedermiddelen. Wij voor ons gelooven zelfs, dat het moeilijk is de werkelijke waarde van goed hooi in cijfers uit te drukken en te beoordeelen. Hooi is tenslotte --- een produet van gras en gras is een verzameling van onderscheidene planten dus. Deze verscheidenheid is een punt van belang bij de voeding, en dit punt treedt op den voorgrond, als we bedenken, dat bij tal van krachtvoedenniddelen, één enkele plant tot het voedermiddel bijdraagt, b.v. de mais, het lijnmeel. de soyaboon enz. De hooivoedering beschermt alzoo het dier voor een sterk eenzijdige voeding, hetgeen waarde heeft bij de beoordeeling van de mineralen-voorziening van het organisme van onze bedrijfsdieren. En tenslotte speelt het rijpingsproces van goed gewonnen hooi een rol in het vitaminen-vraagstuk, omdat er onder invloed van het directe zonlicht stoffen in de plant gevormd worden, die onontbeerlijk zija voor hel organisme. In groep II hebben we te doen met de z.g. --- waterrijke voedermiddelen. Het eiwitgehalte blijft in deze groep geheel buiten beschouwing. De waterrijke voedermiddelen, kan men echter in het rantsoen evenmin achterwege laten. Zij hebbeu een speciale functie bij de spijsvertering. En ze zijn misschien nog onontbeerlijker geworden, nu men van onze melkkoeien dikwijls zoo'n groote hoeveelheid melk wil hebben. Bij een overmatige melkproductie wijde men dus zeer speciaal zijn aandacht aan deze waterrijke voedermiddelen. Men denke dus niet, water kan ik uit de pomp wel extra verstrekken, want in de voedingsleer ia het plantenwater van oneindig meer belang dan het putswater. En misschien heeft het kuilvoeder dan tenslotte nog wel een zeer speciale functie in het verteringsproces Ie vervullen, zoo zelfs, dat het gerechtvaardigd zoude zijn, de kuil evenals het hooi in een aparte groep onder te brengen, en dan lusschen de groep van het hooi en die van de waterrijke voedermiddelen in. Dit zou dan geheel in overeenstemming zijn, met de meening, die n.en telkens weer uit den mond van ervaren veehovders kin hooren, en wel deze, dat wie melken wil, kuil moet voeren, --- ONZE MAANDELIJKSCHE WERKZAAMHEDEN DECEMBER OF WINTERMAAND. De laatste maand van 't jaar is voor den boer zeker met de drukste. Dringende werkzaamheden komen niet voor. al valt er op de boerderij altijd wel wat te doen. Het bouwland is verlaten: geen wuivende korenhalmen of welverzorgde aardappelakkers verlustigen het oog. De weiden liggen troosteloos en eenzaam, nu het bonte vee rustig in den stal geschaard staat. In den bodem is de rust slechts schijnbaar. Door bacteriënwerking, vocht en warmte, lucht en vorst ondergaat de bouwvoor een zoodanige verandering, dat de reservestoffen tegen het voorjaar in een gemakkelijk opneembaren en passenden vorm ter beschikking van de planten staan. --- In den boomgaard is nog nuttig werk te doen. De bemesting, ook met stikstof, dient nu te geschieden. Stikstof in het voorjaar gegeven, benadeelt de vruchtzetting, 't Is een uitstekende gewoonte om een wijden ring om den stam steeds onbegroeid te houden. Lucht en warmte kunnen dan beter toetreden. Op lichte gronden kan de stalmest dan geschikt ondergebracht worden. De bemesting dient zich in elk geval zoover uit te strekken, als de kroon reikt. Juist daar bevinden zich de meeste haarworteltjes, die voor opneming van het voedsel zorgen. Het bespuiten van vruchtboomen neemt in de laatste jaren toe. Meer en meer geraakt de boer er van overtuigd, dat daardoor heel wat parasieten onschadelijk gemaakt worden, waardoor meer en beter fruit verkregen wordt Wie zelf geen pulverisateur tot zijn beschikking heeft, trede in onderhandeling met een boomkweeker. En stel dit dan niet uit, want het bespuiten dient te geschieden, als het niet regent, niet vriest, niet waait en niet mistig is. Zoodoende kan het gebeuren, dat er slechts weinige dagen zijn, die geschikt zijn. En daarop moet dan veel gebeuren, zoodat de tuinman handen te kort komt. Bovendien: wie eerst komt, eerst maalt. Ook bet snoeien kan beter door den vakman geschieden, die tevens geraadpleegd kan worden over het opruimen van enkele weinig opbrengende exemplaren, die met voordeel te vervangen zijn door nieuwere variëteiten. AMSO. ---