SLAAP UW WEG / Wrijf ruQ en borst in met Dampo. Daru f h U den volgenden morgen beterS Pot 50cl- Tube 40c( D°°s 30=4 --- OVER MENSCHEN, DINGEN EN GEBEURTENISSEN Waf we zagen, wat we dachten EN ... HOE HET KWAM IN 1939. Net zoo goed ais een timmerman, wagenmaker, schilder, smid, schrijnwerker of welke andere nijvere ook, mag een schrijver na een jaar zwoegens terugblikken op 't werk, dat hij gemaakt heeft. Er bestaat niets meer van. De timmerman beschouwt met welgevallen zijn bouwsel, hij kan het aanwijzen en er trotsch op zijn; evenzoo de smid en de schrijnwerker, de wagenmaker, die nu carrosseriebouwer heet, kan zich verlustigen aan fraaie lijnen en blinkende paucelen — de vrachtauto is ook zijn werk. Maar een schrijver kan hoogstens nagaan of er uit de actie, die hij uit hoofde van zijn vak mee bijwoonde, ook iets goeds geboren is. Zijn er bijv. ook misstanden uit dein weg geruimd naar aa-inleiding van zijn geschrijf? Of heeft het niets gebaat en gaat 1940 •weer zwoegend verder oader dezelfde misstanden? Naar het buitenland ziende, is men al heel gauw geneigd die vraag bevestigend te beantwoorden. Maar het gaat nu niet om het buitenland, maar over onze eigen Friesche menschen. En dan in het algemeen de zwoegers... Zoo kwam dan in "39 de eerste „misstand" ter sprake op een kouden, winderigen Januaridag in de cabine van een vrachtauto. Dê chauffeur-eigenaar van het kleine expeditie-bedrijfje pakte maar gediucht uit over de parkeerruimte op het Oldehoofster kerkhof in de hoofdstad en sprak schande over het feit, dat daar voor goed geld slechte staanplaatsen worden, uitgegeven. ~De boargemaster hat der al in pear ke-ar omhinne stipt mei de mannen fen de boukinde en hy bat ek wol sjoen, det it nearne op Mik e. It moat oars en it komt ek oars". Bn nadat bijna een jaar ve.i streken was na dit gesprek met den vrachtrijder, zijn wij op den Vrijdagavond van 22 December, de drukke Vrijdag voor de Kerstdagen, eene naar het Oldehoofster kerkhof toegegaan. Loopende; wij wisten wel, dat er met de fiets toch geen doorkomen aan was, wamt vanaf de Groote Kerkstraat, dè toegangsweg vanuit de binnenstad, was het plein geblokkeerd door een overliangs staande groote truc met trailer, die probeerde om den hoek te zwenken. Het lukte, want die chauffeurs zijn (als het moet) uiterst gednldig, maar zij kunnen natuurlijk niet wat men noemt „op in busdoek ewaeije". Tot drie keer leek het, alsof de riante tapperij en slijterij op den hoek in puin gereden zou worden, maar toen kreeg de ijverig draaiende man in de cabine eindelijk een paar voet spatie bijlangs den muur. En hij klom met zijn zwar-en aanhang bij dè heling van de Kerkstraat op, verwoed claxonneerend om de burgers, die bovenop den kruin van de oude Leeuwarder terp wonen, te waarschuwen. Die zorgelooze oude Leeuwarders, die daar een dicht net van smallle, hellende straatjes stichtten in de dagen, dat kruiwagen en sleepkoets het verkeerstenipo. aangaven. Nog was de doorgang niet vrij; na de trailer echoten weer een paar auto's naar den uitgang toe en alleen zig-zaggende was het midden van het plein te benaderen. Aan den eenen kant van den verkeersweg werden ijzeren Staven ingeladen, aan den anderen kant mikten mannen zware voorwerpen over de hoofden der voorbijgangers van auto in auto. Er was ook oen politie-agent, die echter niets anders kon dian zwijgend toezien. Hier viel met een regelend handgebaar te bereiken en moest hij dus machteloos boeten voor de fouten van hen, die dezen toestand in het leven hebben geroepen. Zoo was het daar geschapen aan den voet van de Oklehove, de oude kolossus, omspookt door de bedrijvigheid van het moderne vervoer en opnieuw een middelpunt geworden in Friesland. Maar we hebben opnieuw kunnen zien, dat de toestand hier vrijwel hopeloos is en dat de vrachtrijders c.s. het Ln 1940 niet ruimer zullen hebben en one schrijven dus vruchteloos was. We hebben trouwens begin 1939 tot drie keer toe mee aangezeten in druk bezochte vergaderingen, waar de Coördinatie-plannen van het vervoerwezen besproken werden door schippers van verschillende richting. Losse schippers, vrachtschippers, eigemhandel-schippers en die 'zich allen min of meer bedreigd gevoelden door de hervorming op hun gebied en daarom het heil inzagen van nauwere aaneensluiting. Daar is zwaar geredeneerd en ontzaglijk gedampt, maar het mankeerde tevens niet aan mannen, die leiding konden geven. De grijze ervaring van een ouden Van der Ploeg en de zakelijke betoogen van mannen zooals Bok, De Koe en anderen, hebben daartoe veel bijgedragen. Ongeacht de resultaten van deze bijeenkomsten en de werking van de nieuwe verordening wil het ons voorkomen, dat de expeditie-bedrijven diik im het werk zaten gedurende 1939. En na den winter diende het voorjaaT zich dan wel ongewoon vroeg aan. Reeds in mide Februari verrastte een fotograaf ons met een lente-achtige kiek, die hij in het vrije veld genomen zou hebben. Van polsspringende jongens, o.w. een snoekvanger. De daaropvolgende week vroor het evenwel nog geducht en werden er nog hardrijderijen gehouden op landijs. Deze ontijdige Lentebode moet dus slechts aJs een goedbedoelde poging worden beschouwd. Het kan toch ook zóó voorjaarsaohitig zijn in Februari, nietwaar? Zoo herinneren we ons nu den tocht naar het z.g. Sterrekijkershuis onder Hijum, alwaar eertijds de wijze Arjen Roelofs met zijn broeders en zuster gewoond en gewerkt heeft. Toen was het zoon lichte .dag, zoo stil en zoo mooi, en het zonnelicht zoo klaar, diat de fotograaf niet de minste moeite had met zijn werk. De oude huizinge verkeerde in staat van verval en zou misschien alreeds gesloopt zijn, hadde niet een verre nazaat van de gebroeders ingegrepen, 't Is trouwens niet om in deze bewogen tijden nog iets te voelen voor de prestaties van eenvoudige menschen, wier aandenken 'zélfs bij de Friezen zoo langzamerhand in het vergeetboek raakt. De gebroeders, niemand kent hun namen en toen we van het oude, hooge huissté naar Hijum fietsten, om uiit te vinden waar hun stoffelijk overschot begraven I'igtt, werden wij opnieuw teleurgesteld). Op de eenvoudige grafzerk waren de letters maar nauwelijks meer leesbaar; het graf was niet omstoten door hek noch haag en er zal na nogmaals een tiental jaren weinig meer van over zijn. Evenals van de prachtige, rijk met wapens versierde eteenen,die daar voor de kerke-deur liggen, onder de „oerdrip" en de voetstap. Zeildzaam rijk gebeiteld zijn dlie Hijumer zerken en onder één daarvan moet eenmaal ter ruste zijn gelegd een aanzienlijk heerschap: „Domynicus Ludevyus van Echten, schrijver van een compagnie burger-solde - ten bynen Leeuwarden en lelt alhier begraven". Dat „alhier" is in den loop der tijden natuurlijk tot een onjuistheid geworden, want een man van dusdanige kwaliteiten is zeker binnen de herkemuren ter aarde besteld na zijn versterf op 22 November 1738. Is het nn te veel beweerd, dat wij ook hier moeten wijzen op een „miasitand"? Is het niet oneerbiedig om de uiterste wilsbeschikking van een mensch op deze manier te veronachtzamen? En is hiertegen' niet vaker gezondigd in Friesland, in Friesche dorpen, alwaar de kerk zoo gemoedelijk Pake wordlt genoemd? Vooral als de kerk bedeeld is met vele goederen en de leden daarvan in hun dagelijkeche doening herhaaldelijk profiteeren? Deze klacht is noch nieuw, noch oorspronkelijk, want ook de schrijver van de „Eenvoudige Memories en bemerkingen" heeft daar in dit blad'wel op gewezen. Maar wij spraken over het voorjaar en de voorjaarsveirschijneelen en komen nu toch nog weer over een fraai gebeitelden steen ter sprake, n.l. die wij vonden in den achtergevel van een zeer oud boerenhuis, staande aan een landreed ondier Finkum. liet was een fraai schild met wapens gekroond, en met de spreuk: „De zegen des Heeren, die maeekt ryk". Tevergeefs was den eigenaar een aardige geldsom geboden en dit is toch verheugend en van inniger gevoelens getuigend dan dat andere. Wanneer ontdekten wij dezen ateen? Tijdens een tocht langs de aardappclhoopen, om den stand van den ouden en de voorbereiding voor den nieuwen oogst te inspecteer en. Er had iets in de krant gestaan over vermoedelijke krapte; het publiek zou me en en, dat er meer op het vee dan op den mensch gelet was als consument. Ook dit alarm bleek weer sterk overdreven. Wanlt de boer op Poethuizen, waar de gevelsteen met de spreuk van den zegen des Heeren in den miiwr zit, bracht ons naar zijn schuur en toonde ons een groote hoop „geprikten". — „Dy binne nou for de minsken bouwd", zei hij, „mar it is bistefoer en dêrneffens krije wy cc ek biteïle. Wy sitte noch iinder de ierdapels en jimme hoege di mineken yn 'e krante neat wiis to meitsjen". Het was dus zoo: de bouwer had een rijken oogst binnengehaald, maar voelde zich gekweld door de bescheiden noteering; de gebruiker achtte zich weer verontrust door de vrees voor te veel mee-eters en aldus bleek het, diat de zegen des Heeren hier niemand „waarlijk rijk maakte". Men zou ook kunnen zeggen: „de wrald leit nimmen nei 't sm". Maar dat gaat niet op, wamt toen wij in AprilLmaand met een Watereportnummer het nieuwe vaar-eeizoen inluidden, toen volgde daar een Mei-maand op, die alreeds drie mooie Zondagen schonk, zoodat de Leeuwarder vloot toen al haast voltallig de.brug te Wartena passeerde. Dit is zoo buitengewoon, want in Junimaand kan het op het water zoo echt ongezellig zijn, dat we het nog even in herinnering willen brengen... En dian als vanzelf komt ook de gedachte aan den prachtigen rijken bloei der hoven in ons op, de heerlijke aanblik, die de zware breed-vertakte ooftbootnen te zien gaven. Daair waren zeis talrijke echte Leeuwarders, die er een kuier voor over hadden1 naar de Huizumerlaan toe, om de bloeiselpracht te bewonderen in den Proeftuin aldaar, Bn evenizoo in de hoven langs de Pötmarge' en de Dokkumer-Ee — ja, rondom in Friesland; we zagen oude, verwaaide stammen, met slechts enkele uittoopers en toch schuimend van bloeiselpraeht; de simpele steenpee-r en het bfeekveïd voor het arbeidersbuis te Warstiens beloofde een rijkelijk onthaal en de appelboom in 't groote hof te Beriliikum beloofde rijke winst. Wij zagen de uitgestrekte boomgaarden van de West-Friesche buren, de Banger!, en het lieflijke Wijdenes en alles wae schoon. De zomer is verstreken, het bloeisel zette vrucht en kwam tot volen wasdom. En toen de tijd daar was om te oogsten, toen ook de bindL en zigtmachines door de graanvelden van de rijke Biiermen reden achter het oude Liaucahama — toen weird het oorlog in Europa.. — 8....a. --- Het Dagboek van den Blauwe XXIV. OUDEJAARSAVOND-OVERPEINZING OP DE STROOZAK. 'k Geloof, dat je pas begrijpt wat Kerstmis en Oudejaarsavond zijn, wanneer je ze eens niet gevierd hebt. Het is jammer, maar waar, dat voor de jonge menschen „van onze lichting" Kerstmis en Nieuwjaar louter „feestdagen" zijn geworden. Feestdagen in de gewone alledaagsche beteekenis van dat woord. Men komt bij elkander om een Kerstboom, bewondert de versieringen, ontvangt de cadeautjes en brengt de avond verder gezellig door. Gezamenlijk zingen van de oude Kerstliederen. Och, de radio-artisten doen het veel beter en zorgen voor dansmuziek meteen. Af en toe dringt er iets als een stil heimwee tot de harten van de feestvierenden door, een stil en droef verlangen naar rust, verbroedering en innigheid. Maar deze momenten worden spoedig weer verdrongen. Of door de nieuwe mop van een kennis óf doordat de aandacht wordt gevraagd voor een „denderend goeje br'eack" van den drummer. Dit is geen verwijt aan de tegenwoordige jeugdmakkers. Is het hun schuld, dat ze in deze tijden van ellende en verwarrinir het geluk niet op de rechte plaats weten te genieten? Is het hun schuld, dat zij de groote levensfactoren met elkander verwarren, nu de gidsen bij hun eerste schreden in liet werkelijke leven,, de ouderen, besluiteloos zijn en 'vandaag niet weten wat zij morgen zullen doen? 'k Wil slechts dit zeggen: 'k Ontmoet telkens (en nu, temidden van m'n dienstkameraden meer dan ooit) jongelui die zielig ontevreden door den tijd dolen, zoekend naar wat ze noemen „hun juiste positie tegenover de tegenwoordige levensverhouding Wat in feite hierop neer komt, dat zij het „geluk" zoeken. En de meesten zullen blijven zoeken. Omdat zij niet weten wat geluk is. Zij donken -dat zij, door hun leven in een bepaalde richting te leiden, eenmaal in een stadium van voortdurend geluk zullen komen. Wat begrijpelijkerwijs onmogelijk is. Maar zij die niet kennen wat zij zoeken, verlangen steeds het onmogelijke. Idealisten zou men ze kunnen noemen. Wat is geluk? Een langere periode van tevreden zijn. En wal is tevredenheid0 Een volkomen aangepast zijn aan de ommen vorkoor!. Deze definitie (ze lijkt zoo onnoozel) schijnt mij juist. Ontelbare malen heb ik ze aan do practijk, de heel nuchtere, getoetst en steeds heb ik ze als juist moeten uien. Moleen houdt deze definitie in. \v.--i do „zoekers" tot idealisten mankt. Het geluk is niet buiten ons, zoodat we het moeten zoeken, doch binnen in ons zelf. Het is een teer en fijn instrument, dat begint te trillen zoodra een bepaalde toon, de „gelukstoon", wordt opgevangen. Het is als een wichelroede welke, geleid door een zeer gevoelig mensch, begint te leven zoodra er „contact" ontstaat. Het geluk is in onze ziel zelve. En daarom kunnen wij gelukkig zijn op zooveel verschillende wijzen. .** * Waarom zoeken zoovelen dan tevergeefs? Omdat zij verwarren het begrip blijheid en geluk. Zeker, blijheid kan een mate van tevredenheid met zich brengen, maar het is slechts één van de vele krachten,. die onze ziel aan het trillen kunnen brengen; het is niet het geluk zelve. Blijheid alleen maakt den mensch moedig on verlangend, doch niet gelukkig. Ook in de diepste droefenis kan men gelukkig zijn. Zij die een zwaar verlies hebben geleden, een scheiding van een medemensch, die hun boven alles lief was, zullen dit geluk kennen. Zij zullen het kennen als een troost, die niet door,menschen gegeven werd, een troost alsof degene, die hun bovenal lief was, door zijn ziel tot hen sprak. Zoo vindt men het geluk overal. Men kèn het allhans overai vinden. Doch de meesten zien het niet omdat zij het niet kennen. En is het niet een oude waarheid, dat men iets pas leert kennen, wanneer men het niet. meer bezit. Zooals een mensch. die zich altijd in weelde heeft gebaad, zich plotseling zijn bevoorrechting bewust wordt, wanneer bij het bezit verliest, zoo leert de mensch zijn geluk, dat. hij steeds niet zich droeg, pas kennen, wanneer hij de omstandigheden mist, waarin het geluk zich kan openbaren. En dan plotseling zal hij zien, dat hij tevergeefs heeft gezocht, dat hij een groote schat liet liggen, zich blind starende op een dwaze voorstelling. 41 * 0 Het is den meesten jonge menschen niet als een euvel aan te duiden, dat zij het geluk zoeken op een wijze die dikwijls lachwekkend en vaak diep bedroevend is. Zij zijn opgegroeid in een tijd, waarin de menschen ontevreden meenden te moeten zijn om tevreden te worden. let 9 wat onmogelijk is en waarvoor zij, die boven de massa stonden en die ontevredenheid predikten telkens en telkens weer, de straf ontvangen. Hét is niet waar dat onze wereld, dat is de schepping, géén geluk meer zou dulden. Het geluk is er en zal er steeds blijven. En zij die het zoeken zullen het alleen dan deelachtig worden, wanneer zij erkennen, dat niet het ik, niet de wereld, noch het bezit geluk geeft, doch slechts de ziel, bet goede van den mensch, het onsterfelijk Goddelijke. Zoo peinsde de blauwe, toen de klok twaalf sloeg- en 1940 begon. Op zn stroozak „ergen9 in Nederland". Hij zag de tallooze avonden die hij „thuis" vermorst had helder voor zich als een a;inklacht. En hij voelde zich gelukkig, endat hij zoo diep diep bedroefd was. DE BLAUWE Maar nou weer: helder op, Michieltsje! (Red.) --- Een trouwe hond. Aan een hospitaal bij Sydney (Australië) is een gedenkplaat onthuld tér eere van Bluey, een hond, die 12 jaar lang op het terrein van het hospitaal gebleven is, waar zijn baas was gestorven. Bluey was gewoon iederen ziekenwagen en auto te inspecteereo, die het hospitaal verliet. Voor vriendschapsb.etoon toonde hij zich niet gevoelig en hij sliep ergens in een hoekje van het terrein. De hond leeft nog. cm zet zijn taak van wachten op den baas nog voort. --- Prijsvraag voor staatkundig artikel. Het onafhankelijk nationaal tijdschrift „Nederland" te 'e-Gravenhage heeft een prijsvraag voor een staatkundig artikel van ten hoogste 5000 woorden uitgeschreven. Voor de beste inzending in een prijs van f 100 ter beschikking gesteld. Het blad schrijft jaarlijks drie prijsvragen uit, t.w. voor een staatkundig artikel, een kort verhaal en een gedicht. Adres der Redactie is: Louiee de Colignystx. 2, Den Haag. Christjanus Sextus, Naar. Bergs t a d, door Johan Falkber- --- Miltvuur eischt waakzaamheid Gevaar voor onzen veestapel. De laatste weken komen in Nederland aanzienlijk meer gevallen van miltvuur voor dan gewoonlijk en ar is dan ook hier en daar onder de veehouders groote ongerustheid ontstaan. Hoewel de grootste voorzichtigheid geboden is en het noodzakelijk ia, dat alle veehouders nauwgezet de aanwijzing van veeartsen en veeartseinijkundige diensten volgen, zijn thans tal van maatregelen getroffen, die, mits stipt uitgevoerd, de uitbreiding van de ziekte tot een ramp kunnen voorkomen. De verontrustende gevallen deden zich aanvankelijk voor in Zuid-Holland, vervolgene in Noord-Holland ein Utrecht, terwijl ook Limburg en Brabant niet vrij zijn gebleven. Miltvuurgevailen doen zich altijd in ons land voor en zijn op zichzelf geen reden tot ongerustheid. Normaal komen in Nederland per jaar tusschen de 100 èn 150 gevallen voor. De ziekte, die door bacillen verspreid wordt ,is zeer besniettelifk, evenals de cadavera der gestorven dieren. Deze dienen dan ook in destructors verbrand te worden. De huidige iiültvuurepidemle schijnt verspreid te zijn door besmet beendermeel, dat in bet veevoer is gemengd. In het algemeen moet geïmporteerd beendermeel aan bepaalde eischen voldoen en o.a. tot een bepaalde temperatuur verhit zijn geweest, juist om besmetting te voorkomen. Ook voor bemestingsdoeleinden wordt echter beendermeel geïmporteerd, dat uiteraard aan minder hooge eischen behoeft te voldoen, en de mogelijkheid is niet uitgesloten, dat in strijd met de voorschriften een mengbedrijf dit beendermeel door veevoer heeft gemengd. Onder de huidige distributie-regeling worden hoeveelheden beendermeel en andere mengstoffen naar meng- en veevoederbedrijven in het geheele land gedistribueerd. Indien er dus inderdaad een kleine voorraad besmet beendermeel in' ons land was, kan deze overal heen verspreid zijn. Het spreekt echter vanzelf, dat 't niet alleen ondoenlijk is, dezen reeds vermengden voorraad op te sporen, maar dat het ten eenen male onmogelijk en ook onnoodig is, zooals sommigen in een- ongerechtvaardigde paniieksteniming bepleiten, onzen geheelen veevoedervoorraad, die door de oorlogsomstandigheden toch reeds zoo krap is, te vernietigen omdat er mogelijk hier of daar een besmettingshaard zit. Ter voorkoming van het gevaar, dat op enkele plaatsen vee door miltvuur wordt aangetast, zouden dezulken hun toevlucht willen nemen tot een maatregel, waardoor een groot deel van onzen veestapel gedoemd zou zijn den hongerdood te sterven. --- Te nemen maatregelen. Wanneer ergens miltvuur onder het vee uitbreekt, kunnen bij verstandig en onmiddellijk ingrijpen de verliezen tot het uiterste beperkt blijven. Om te beginnen doet elke boer, van wien een koe of ander rund ziek wordt, verstandig terstond rekening te houden met de mogelijkheid van miltvuur, In vele gevallen is het aangetaste dier door seruminjectie dan nog te redden en wordt het zelfs geheel genezen. Vaak blijkt de ziekte zonder voorafgaande waarschuwing en sterft het beest zeer kort nadat men heeft gemerkt, dat het ziek was. Het is dan zaak terstond alle maatregelen te treffen om verdere verspreiding te voorkomen en eventueel reeds besmette dieren te 'redden. Daartoe moet in de eerste plaats bet cadaver terstond door een destructiedienst worden weggehaald en moeten terreinen, stallen, gereedschappen, vervoermiddelen en zelfs de personen, die met het slacht») offer in contact zijn geweest, worden onitï smet. Ü ' Teneinde het overige vee te redden moet dit regelmatig gecontroleerd worden, doof eenige malen per dag de temperatuur op te nemen. Stijgt deze, daö mag men aannemen, dat dit veroorzaakt wórdt door de gevreesde ziekte. Een semiminjectie en de verdere behandeling, welke de veearts voorschrijft, beperken dan in de meeste gevallen het verlies tot het eerste slachtoffer. Wij staan dus niet machteloos tegenover de gevreesde zieke, doch aller medewerking is noodig om haar tot stilstand te brengen On de verliezen tot een minimum te beperken. De veeartsetnijkundige dienst, de burgemeesters der gemeenten, waarin de ziekte voorkomt, en de rijksseruminrichting te Rotterdam, dde op volle kracht werkt om zoo groot mogelijke hoeveelheden sera af te leveren en de verschillende diermeelmoneters to onderzoeken — tot nogtoe zonder resultaat, wat er op wijst dat slechts een zeer kleine boeveelheid besmet kan zijn — werken met inspanning van alle krachten samen om de ziekte tot stilstand te brengen. --- Twintig dooden bij hotelbrand. Im h-et Marlboroughbotel te Minneapolis (V.S.),'dat door 125 menschen bewoond werd, heeft een nachtelijke brand gewoed. Daarbij hebben 20 menschen den dood gevondep en zijn ongeveer 40 gewond, onder wie twee brandweerlieden. • -Toen-het vuur ontdekt werd, had het reeds een groote uitbreiding verkregen en liften en trappen versperd, waardoor het onheil zulke noodlottige .afmetingen aannam. De slachtoffers zagen geen kans te ontsnappen' en in hun angst sprongen zij uit de vensters op de straat, waar zij verpletterd of zwaargewond opgenomen werden. Anderen verdwaalden, in de gangen van het gebouw of werden in bed door het vuur verrast. --- Agent (tot snelheidsmaniak): „U kunt er op rekenen, dat uw rijbewijs u afgenomen wordt." Automobilist: „Maar dat zal moeilijk gaan" Agent: „Waarom?" Automobilist: „Omdat ik er geen' heb." --- „Werkplaats” te Bilthoven. waar de kinderen de kunst van samenleven leeren en waar zoowel wat betreft milieu, autoriteitsprobleem, leerplan en lesrooster een andere opzet gemaakt is dan de.tot heden gangbare. Indien het inzicht, dat geleid heeft tot de oprichting van deze werkgemeenschap, doorbreekt, dan kan er een wonder gebeuren, daar de hulpbronnen ontzaglijk zijn en er voldoende Intellect en goede wil aanwezig is. Doch inzicht is het eerst noodig. Wat de autoriteltsvraag betreft, het is bij elke ordening van het grootste gewicht, dat er een autoriteit is, van wie die ordening kan uitgaan. Bij ons, aldus spr., hebben wij een sociocratie, wat geheel iets anders is dan democratie. Spr. kantte zich tegen het democratische en parlementaire systeem, waarbij louter het tellen den doorslag geeft en zeide, dat het heelemaal niet vaststaat, dat de meerderheid gelijk heeft. Doorgaans is dat zelfs niet het geval. Een kleine minderheid, ja zelfs één enkeling, een profeet, ■kun gelijk hebben.-En toch isl tegenwoordig de geheele wereld op dat méerderheidsbeginsel gebaseerd, van den staat tot de voetbalclubs, en het vormt een bron van ellende. Daartegenover stelde spr. het samen zoeken van een oplossing en alleen datgene doen, waarover' allen het eens zijn. Daarvoor worden in de Werkplaats vergaderingen gehouden onder leiding van de kinderen, waar men zonder te stemmen tot overeenstemming komt. De leerstof wordt er niet in een vastgesteldon tijd ingebracht. Eén vak is onderverdeeld In 400 kleine deeltjes, waarvoor het werk is uitgezet op kaarten. leder kind werkt zich systematisch door zoon deel heen en dan volgt er een degelijke proef. Drze werkwijze maakt het mogelijk, dat het indivdiu de noodige vrijheid geniet om zich le ontplooien en tevens getraind wordt in zelfordening. Een kleine 140 leerlingen, van allerlei stand en wier ouders zeer uiteenloopende politieke en godsdienstige richtingen zijn toegedaan, bezoeken de school; zij werken er hard en leveren mooi werk. Het begrip, straf in den vorm van bedreiging of vergelding kennen wij niet, wij geven geen cijfers en er zijn geen examens, aldus spr. De leerlingen van 8 tot 18 jaar werken de laatste jaren den Zaterdag volmaakt alleen, wat eigenlijk de proef op de som is. Dat dit mogelijk blijkt, geeft spr. de zekerheid dat, indien millioenen kinderen in alle landen een dergelijke vorming genoten, er een geslacht zou opgroeien dat beter geleerd heeft eigen belangen ten achter te stellen bij die van het geheel. Na de pauze maakten velen gebruik van de gelegenheid tot het stellen van vragen, welke alle zeer concreet genoemd kunnen worden en grootendeels betrekking hadden op de practijk van de Werkplaats. De inleider vond hierin gelegenheid nog eens uitvoerig op verschillende punten van zijn betoog in te gaan en kwam tenslotte tot de conclusie, dat zijn werk niet mogelijk zou zijn zonder het bezit van een reigieus fundament. De voorzitter van de Volksuniversiteit, de heer J. M. W. van Wijk, sloot te ruim half eif de vergadering met eenige welgekozen woorden aan het adres van den heer Boeke. --- Berichten uit Stad en Dorp. OPVOEDING EN GEMEENSCHAP. Lezing Kees Boeke. HEERENVEEN, 4 Jan. Voor een niet talrijd, doch aandachtig publiek, heeft voor de Volksuniversiteit in de foyer van den Schouwburg gisteravonS de heer Kees Bpeke, van Bilthoven, gesproken over „Opvoeding en Gemeenschap." Spr. zeide, dat dit onderwerp hem al jaren bezig houdt. Het lijkt, of het iederen dag steeds moeilijker wordt om te leven en jongeren leiding te geven. Daarom is er zoon ontzettende behoefte aan inzicht in het verband tusschen opvoeding en gemeenschap. Het gemeenschapsleven van velen gaat niet verder dan het gezin. Daar wordt het enkele kind wel als deel van een gemeenschap beschouwd. Voor de maatschappij nemen dergelijke ouders echter andere normen aan. Ja, zelfs. indien men poogt ook voor het maatschappelijk leven gemeenschapszin aart te kweèken,. wordt dit pogen louter bepeiikt tot het gebied binnen de landsgrenzen. Spr, wil echter het woord gemeenschap nemen in de volste beteekenis en dan slaan we voor het'geweldige vraagstuk van. den mènsch en zijn plaats in hei heelal. Reeds dadelijk, als men over de grens van het gezin komt, zijn de moeilijkheden groot. Hoe ver mag de enkeling gaan met zich te handhaven? Hoe ver moet hij in een bepaald geval gaan? Hoe ver mag de gemeenschap de vrijheid van den enkeling aan banden leggen en moet zij dat doen? De eischen vaii gemeenschap en individu botsen sterk op elkaar en dit probleem kan op tweeërlei wijze benaderd worden: een volkomen uitleven in vrijheid van kind en individu (anarchisme) en: de gemeenschap is alles, het individu een nummer (practijk in Rusland en Duitschland). Deze laatste, convergente oplossing is het eerst gekozen door kerk en staat, die de opvoeding en het onderwijs ter hand genomen en voorschriften gegeven hebben. Eerst veel later komt daar een reactie op en wil men ruimte hebben voor de ontplooiing en ontwikke-: 'ing van het kind. Dat heeft tot uitersten geleid, waarop inmiddels, ook al weer een reactie gekomen is. Er "ontstaat behoefte aan een sylhese: het recht van de gemeenschap, doch ook de relatieve vrijheid van hei individu dient erkend te worden. Het probleem wordt, een werkwijze en een milieu te ontwikkelen, waar de mogelijkheid geschapen wordt aan beide tegengestelde opvattingen te voldoen. De gewone school is daarvoor niet geschikt, noch het milieu waar de kindéren volledige vrijheid hebben. Spr. kwam hierna tot zijn --- BRUINTJE BEER'S HERFST AVONTUREN No. 26. — Ve mannen zijn zoo druk bezig het goud op te pakken, dat ze niet letten op Bruintje, dde daar bezorgd staat te kijken, met zffn handen in zijn zakken. Hn zint op een middel om ze er toch nog in te laten loopen, die twee. Plotseling krijgt hij een goed .idee. Als hij den toren kan bereiken, dan kan hij over alles heen kijken an dan kan hij misschien den professor en den dwerg zien. Dan kan hij hen roepen en zeggen, dat ze dadelijk terug moeten keeren. Ja. dat zal hij maar probeeren. Hij holt de kamer uit en dan ziet hij alweer een uitvinding van zijn knappen vriend, het is een bewegende trap: al doet Bruintje Beer geen stap, toch bereikt hH met gemak het platte dak. v --- Liefdadigheid. HEERENVEEN. Vorige week hield de St. Vincentius Ver. haar jaarlijksche Keretuitdeeling. Aan behoeftigen van alle gezindten, in totaal 34 gezinnen, werden kleeding en levensmiddelen verstrekt. --- Baldadigheid. OUDWOUDE. Den laaieten tijd werden er in ons dorp verschillende baldadigheden bedreven. Zoo werden de vorige week op een nacht bij den landbouwer D. W. Kloppenburg 6 ruiten ingeslagen. Bij een ander werden 12 konijnen gestolen, die men den anderen morgen terugvond in zakken op het erf van een derde; 4 waren toen reeds gestorven. Met een onbeheerd aan den staande auto van een reiziger uit Dokkum werd een ritje gemaakt. Den anderen dag vond men de auto terug op een zandweg, gedeeltelijk vernield en de 20 1. benzine miste er uit. Van de daders geen spoor. --- Leeszaal en Bibliotheek Heerenveen. HEERENVEEN, 1 Jan. In de maand December werden door de 0.L.8, totaal 4465 boeken uitgeleend, waarvan 965 aan correspondentschappen en 100 aan de Centrale Werkplaats. De leeszaal werd beocht door 1377 personen, van wie 1185 mannen en 192 vrouwen. Gemiddeld 57 per dag. --- Schoorsteenbrand in de O.L. school te Oudega. DRAOHTEiN, 3 Jan. Hedenmorgen ontstond een schoorsteenbrand in de O.L. school te Oudega (Sm.) In het speelkwartier ontdekten de kinderen, dat de vlammen reeds uit het dak van het gebouw sloegen. Onmiddellijk werd de hulp van de brandweerlieden te Oudega ingeroepen, die met emmers water den brand wisten te bedwingen en e.rger te voorkomen. De schade heeft zich beperkt tot een gat in bet dak, de goot eu schoorsteen. Verzekering dekt de schade, --- FILM. „Suez” in Posthuis- en Witte Bioscoop. HEERENVEEN. Zondagavond komt de Posthuis Bioscoop — en daarna ook de Witte Bioscoop — met het grootsche meesterwerk der 20th Century-Foxfilm „S u e z". Een staf van voortreffelijke artisten treedt in deze film op, van wie wij noemen Iyrone Power, Loretta Young en Annabella. Allan Dwan — overigens geen bekende — voerde de regie van deze verfilming van het titanenwerk der vorige eeuw: het graven van het auez-kanaal. In deze „film der wonderen" ziet men den heldhaftigen strijd van Ferdinand de Lesseps om zijn grootsche plannen te zien aangenomen, zijn hopelooze liefde voor de vrouw, die voorbestemd was, Keizerin ta worden. Ziet en hoort men ook het historische pleidooi van Disraëli in het Britsche Lagerhuis en is men getuige van de verschrikkelijke natuurramp welke het ontzaggelijk werk dreigde te vernietigen Een brok wereldgeschiednis — tevens een stuk romantiek — is hier op onvergetelijke wijze verfilmd. --- Predikbeurten a.s. Zondag. Opgavén vrn predikbeurten worden gratis in deze rubriek opgenomen. Tijdige inzending wordt dringend verzocht. Van opgaven, die na Donderdagmiddag binnenkomen, kan geen plaatsing in het e.v. Vrijdagsno. worden gegarandeerd. AKKRUM Hv. K. 9.30 dis. v. d. Horeit. Dps. G. 9.30 ds. S. I. v. d. Meulen. Gein. G. (Radiositr.) 10 u. on 5.30 leesdierasit, Ger, Ev. (Woaggeb.) 7.30 cand. Okkeima' BAKKEVEEN Hv. K. 9.3 0 u. ds. Bakker. BEETS Hv. K. 9.30 de heer Juüue BEETSTERZWAAG (Buurt) Hv K. 10 u. ds. van Buuren; 7 u. ds. Eppens. BEN.KNIJPE Hv. K. 10 u. ds. Upeij, bev. keaikeraa.de]. BLESDIJKE Hv. K. 10 u. de. Colenbrander., BOORNBERGUM Hv. K. 9.30 ds. v. Apeldoorn. BOVENKNIJPE Dps. G. 9.30 de. NoWhe- niius. DELFSTRAHUIZEN Hv. K. 1.30 dB. van Ainidie|l. DONKERBROEK Hv. K. aie Haule. ELSLOO Hv. K. 10 u. ds. Tammane, bev. kieinkeraadsil. GORREDIJK Hv K. 10 u. ds. ten Oever. betv. kerkeraadel. Ev. 9.30 en 2 u. de heer Vink. GORREDIJK EN LIPPENHUIZEN Dps. O. geen dienst. GROUW Hv. K. 9.30 ds. IJsbrand!j. Hv. Ka,p-ett 9.30 die heer Nauita; 7.3-0 de heer Kiawiet. Dps. G. 9.30 de. Fasma. HAULE Hv. K. 2 u. ds. Wiersma. HEERENVEEN Hv. K. H.veen (Sch.) 18 uds. Sepwiedjieir, bev. kerkeraadsl, Hv. K. aan de Fok zie Terband. Ger. K. 9.30 en 2 u. da. Bouma. Dps. G. geen dienst. Hv. Nijefaaske 10 u. de heer Lebbing; 5 u. cand. de Kleine. Gemeenechapsbond oude 0.1. school Kerkstr. Donderd. 8 u. de heer Frommelt. Bapt. Gem. Pndël 10 u. en 4.30 de heer Soholte; 8 u. jeugdeamenk.; Dinsdag 8 u. eVangeiMsaltieeamentoomat ds. Huizdnga.. HEMRIK Hv. K. 10 u. ds. Scholten. HOORNSTERZWAAG Hv. K. 2 u. ds. van Buuren. HOUTIGEHAGE Hv. Ev. 9.30 en 2 u. de beer Hofstra. IDSKENHUIZEN Hv. K. 9' u. ds. de Vos IRNSUM Dps. G. 9.30 dis. Veenlanicl. JUBBEGA A.D. VAART Hv. K. 7 u hr. v. d. Wal. JUBBEGA-SCHUREGA Hv. K. 9,30 de heer v. d. Wal. KATLIJK Hv. K. 9.30 ds. Groot?" KORTEZWAAG Hv K. 9.3 0 ds. Eppens. bev. keii-keraadsil, LUINJEBERD Ev. 9.30 en 2 u. de heer Korten. MILDAM .Hv. K. 1.30 de heer v. d. Wal, NIEUWEBRUG (lok.) 1.30 cand. de Kleine. NIEUWESCHOOT Hv. K. 1.30 de heer Lebbing. NIJEBERKOOP Ger. K. 7.30 de beer Zijlsitra. 'NIJEHORNE Hv. K. 9.30 ds. Pijnaoker Hordij, beiv. ker-keraadsl. NOORDWOLDE Hv. K. 10 u. de. Wiersma; OLDEBERKOOP Hv. K. 10 u. ds. Los. Hv. Ev. 9.45 do heer v. d. Meulen. OLDEBOORN Hv. K. 9.30 en 1.30 ds. Raap. Ger. K. 9 u. en 1.30 cand Okkema. Dps. G. 9.30 da. Soutendijk. OLDEHOLTWOLDE Hv. K. 2 u. dB Groot OQSTERHAULE Hv. V. 1.30 de. van Dijk, Vioorb. OOSTERWOLDE Hv. K. 7 u. ds v d Lecq OUDEHASKE Hv. K. 9.30 de heer' Rotn- ke.ma. OUDESCHOOT Hv. K. 9.30 cand. de Kleine. Ger. K. 9.30 cm 2 u. ds. den Boer. SCHARS", K. 9.30 ds. v. Dijk. SURHUISTERVEEN Hv. K. 9.30 de. Haoetadsl. ST. JOHANNESGA Hv. K. 9.30 ds. Jörig, bev. k-erk-araadsil., codil. ST. NICOLAASGA Hv. K. 1.30 ds. de Vos. TERBAND Hv. K. 10 u. ds. Winkel. TERKAPLE. Hv. K. 1,30 ds. Dokter. TERWISPEL Hv. K. geen dienst. TJALLEBERD Hv. K. 10 u. da. Janssonius Dps. G. 7 u. ds. Veenland. TIJNJE Ev. 9 30 de heer v. d. Molen. URETERP Hv. K. 7 u. ds. Janssondue, bw. keirkeraadsl. Ev. 9 u en 1.30 de heer Timmermans. VEENHUIZEN Hv. K. 5.30 u. ds. Genns» 10.30 u. dezelfde, doop. ---