Geen ongerustheid over de voedselvoorziening. Aan een uitvoerige beschouwing van het H b 1. over de vooruitzichten van de voedselvoorziening van one land gedurende den oorlog, ontleenen we het volgende. In het jaar 1938 exporteerden wij 35 millioen kilo vairkensvleesch en spek (15 % van onze productie) en bijna 90 millioen kilo eieren (60 % van onze productie); verder 56 millioen kilo boter (ruim de helft onzer productie), 60 miMioen kilo kaas (eveneens ruim de helft onzer productie) en 170 millioen kilo, dat is vrijwel onze geheele productie van gecondenseerde melk n melkpoeder. Gerekend naar het in onze totale melkproductie aanwezige vet kan worden opgemerkt, dat 20 % in directen vorm (melk om te drinken) wordt geconsumeerd, nJ. één milliard titer. De resteerende 80 % werd fabriekmatig verwerkt en wel 58 % — van het totaal — tot boter, 14 % tot kaas en 8 % tot condens en poeder. Bij narekening komt men tot de conclusie, dat 40 % van het in Nederland geproduceerde melkvet werd geëxporteerdi, een zéér aanzienlijke speelruimte dus overlatend, óók al bedenkt men, dat wij uit een oogpunt van goederenruil moeten b 1 ij v e n exporteeren, terwijl margarine — een product van ingevoerde grondstoffen — ale epijevet zal wegvallen en dus ten deele vervangen door boter, zoodra die voorraden traan en plantaardige oliën en vetten hier rbe lande zullen zijn uitgeput. De kunst mest voorz lening behoeft als geheel gezien geen zorg te baren. Ten aanzien van het voedergraan «rtelit het blad o.m. vast: Ln die laatste jaren importeerden wij daarvan 1100 k 1200 millioen kilo per jaar, vertegenwoordigende rond de helft dar behoefte. Nog in het jaar 1932 wae onze iuvoerbehoefte het dubbele, doch sedert dien is de eigen voergraanverbouw met ruim een derdie deel uitgebreid en onze varkenshouderij ingekrompen. Nu verwachten we niet, dat onze gehééle voedergraan-import zal ophouden — wel ter »cc, maar niet over land — doch in elk geval zal hij sterk gaan verminderen, zoodat — wanmeer de oorlog niet spoedig tot een einde zou komen — uitgezien zal moeten worden naar de beste manier, om op voedergraan te bezuinigen, benevens om de productie ervan verder te vergrooten. Nu wete men, dat blijkens officieele cijfers 40 % vam dit voergraan4mport-overechot wordt geconsumeerd door de varkens, 30 % door hret pluimvee, 20 % dtoor de paarden en 10 % door hert rundvee. Het ligt dus voor de hand, dat men deze „bezuiniging" zal moeten zoeken bij de grootste consumenten, n.L --- varkens, kippen en eenden. Aangezien wij 60 % van onze eieren (omgezet graan dus) exporteerden, terwijl in Duitschland' en de daarmede thans samenhaingiende gebieden, een zeer groote productie van eieren bestaat, speciaal in Denemarken, gelooven wij, dat het logisch zal zijn, om, wanneer de behoefte aan graanbesparing zich zou voordoen, te beginnen met den pluimveestapel, te meer omdat deze van nature het snelst en het gemakkelijkst kan worden uitgebreid, zoodra dat na den oorlog weer geweuecbt zou zijn. Immers, die broedmachines, kunstmoeders enz., benevens de korte phase tusschen broediei e© jonge hen maken het mogelijk, om in korten tijd de bevolking onaer hoenderhokken weer aan te vullen of te doen terugkeeren. Voor die varkensteert geldt dat wel niet in dezelfde, doch wèl in beilangrijke mate, mits men er voor zorgt, dat 't „geraamte", d.w.z. die fokdaeren, «tallen en slachterijen, intact wordieo gehouden. Zoo de oorlog en daardoor de stagnatie vam dien overaeeschen graan-aanvoer, gedurende 'langen tijd zouden voortduren, laat 't sich dus aanzien, dat maatregelen zullen moeten worden genomen, om het verbruik ervam te beperken door tijdelijke inkrimping vam varkens- en vooral pluimveestapel, hetgeen zal kunnen geschledien zonder blij - ven dl e schade voor het productie -ap p araat, dat immers betrekkelijk snel weer zal kunnen worden gereconstrueerd. Duurt de oorlog kort, of wordt althans de overzeeaawvoer weer spoedig geheel of gedeeltelijk hersteld, dan zal het „ongemak" tot een minimum zijn beperkt, want de graanoogst staat over enkele maanden voor de deur. Met betrekking tot het k r a c h tv o e d e r betoogt het bladi, dat bij een langeren duur van den oorlog een belangrijke hoeveelheid kan worden bespaard en vervangen. Een tijdelijke daling der productie beteekent nog geen „man over boord", want in het groote economische gebied, waartoe ons land behoort, bestaat een zeer groote melkproductie. En voorts wijst het blad dan op die mogelijkheid van vervangingsvoeder. Men denke aan de 44 grasdirogers, die in bedrijf worden gesteld; aan de itnkuiiingsmeithode met A.1.V.-zuur; aan bet meer verbouwen van voeder- --- gewassen. het etoomen van aardappelen; die moderne bereidingsmethode enz. Kortom, we zulten ons er wel doorheen kunnen „bijten", óók ate de aanvoer over zee gedurende langeren tijd afgesneden zou blijven. Energie en het gebruik maken van moderne methoden zullen daarbij onschatbare diensten moeten bewijzen, doch er doorheen zullen, we komen! En we staan er in menig opzicht gunstiger voor dan in de laatste periode van den wereldoorlog, vooral wat de vervanging \an krachtvoeder en het opbrengend vermogen van den grond betreft. Tenslotte bet broodgraan. Onze eigen tarwe-verbouw is rond 2V2 maal zoo groot ale tot voor acht jaren! Ongeveer 55 % der normale menschelijke behoefte wordt door eigen oogst gedekt en daarnaast hebben wij nog reserve in dien vorm van aardappelenmeel en rogge, benevens in de aangelegde voorraden. Trouwens, reeds in November iq uitgerekend, dat indien voor een geheel jaar „oorlogsbrood" zou moeten worden verstrekt van een samenstelling 60 % tarwe, 25 % rogge en 15 % aardappelmeel — hetgeen een goed product levert — daarvoor noodiig zou zijn 500.000 ton tarwe, 225.000 ton rogge, en 90.000 ton aardappelmeel. Door dieper uitmaten of door de tarwe tot meel in plaats van tot bloem te verwerken, kan .op de normaal benoodigde hoeveelheid aanzienlijk worden bespaard. Zoo ziet men, dat óók ten aanzien van onie broodvoorziening geen enkele reden behoeft te bestaan, om zich ongerust te maken, al zal ordening van het verbruik en mobilrseering van andere volwaardige, maar tot dusver niet of weinig gebruikte grondstoffen, dienstig kunnen zijn. Zoo exporteerden wij vorig jaar b.v. 110 miülMoen kilo aardappelmeel, waarvan twee-derde deel naar Engeland ging en ons roggeareaal benadert het kwart millioen hectaren met een opbrengst van 550 miliioen kilo (in 1938). --- Prins Wilhelm van Pruisen gesneuveld. Prins Wilhelm van Pruisen, oudste zoon van den voormaligen Duitschen kroonprins, is 13 Mei aan het front ernstig gewond en Zondaé |-L in een veldlazaret overleden. Vermoedelijk wordt hij te Potsdam bijgezet. Prins Wilhelm van Pruisen was éérste-luitenant en compagnieecommandant in een regiment infanterie. Reeds in 1939 was hij met hel ijzerenkruis eerste en tweede klasse begiftigd. In het burgerleven was hij landbouwkundige. Hij wae gehuwd. --- Jkvr. E.S. van Panhuys. † LEEK. Naar wij vernemen is te Wassenaar in toet rusthuis Stijnman overleden jonkvrouwe Ernestiene Suffrida van Panhuys, een der nakomelingen van het vermaarde geslacht, dat vroeger het slot Nienoort bewoonde. --- Collecte Roode Kruis. STEENWIJK, 28 Mei. De opbrengst van de alhier gehouden collecte voor het Nederl. Roodie Kruis bedraagt f 1416. --- P.A. Postmus. † GROOTEGAST. Te Kornhorn is op 81--jarigen leeftijd overleden de heer P. A. Postmus, rustend landbouwer. In de kracht zijner jaren deed de heer Postmus voor zijn dorp en omgeving veel en goed werk. Tot aan zijn overlijden is hij bestuurslid gebleven van de begrafenisvereen. „Doezum", welke vereeniging mede op zijn initiatief tot stand kwam. Met hem is een zeer gezien en rechtschapen burger heengegaan. --- Berichten uit Stad en Dorp. DE BUITENLANDSCHE JOODSCHE VLUCHTELINGEN. Keeren naar Westerbork terug. LEEUWARDEN. De geëvacueerde buitenlandsche Joodsohe vluchtelingen, afkomstig van het vluohteligenkamp Westerbork (Dr.), die hier ter stede tijdelijk waren ondergebracht, zullen vanmiddag om half vijf per extra teeingelegenheid weer naar Westerbork terugkeer era. Naar deze vluchtelingen bij hun aankomst te Leeuwarden, nu ruim twee weken geleden, meedeelden, was de trein, waarmee ze arriveerden, op weg naar Holland. Zie kwamen te Zwolle aan, vijf minuten nadat de brug over de Usel was opgeblazen. De trein is daarna naar Leeuwarden gezonden. --- Waterschap „De verbindingsweg De Twee Provinciën”. ZEVENHUIZEN. Jaarvergadering. Ontvangsten f 2862,64, uitgaven f 2355,59, saldo f 507,05 (v. j. f 325,25). Per 1 Mei was nog te ontvangen f 55,57. Geheven werd per éénheid f 1,10, is f 6,60 per H.A. Ie klas. --- Waterschap „De Noorderweg”. TOLBERT. Jaarvergadering onder leiding van den heer S. Sikkema. Ontvangsten f 4728,12, uitgaven f 2355,89, in kas f 2355,89 (v. j. f 2156,90). Op de Boerenleenbank was f 19,27,55 belegd; de nog te ontvangen omslag bedraagt f 164,59. Tot leden der kasooimmiiissie werden benoemd de heeren G. Oosterhuie, J. Bandringa en J. Koeboren. De heer W. Pol werd als bestuurslid herkozen. De omslag werd bepaald op f 0,60 per eenheid of f 4,80 per H.A. Ie klasse. --- Coöp. Boerenleenbank, Marum. MARUM. Jaarvergadering. Het ledental steeg tot 546. Toegetreden 22, overleden 6, bedankt 3. Aantal spaarboekjes 869; nieuw uitgegeven 56, ingetrokken 57. Op 31 Dec. was belegd f 735.470,02. Aan rente betaald of bijgeschreven f 19.131,30. Aan 32 nieuwe voorschotten werd uitgegeven f 42.870. 27 voorschotten werden geheel en vele gedeeltelijk afgelost tot een bedrag van f 61.77,53. Het aantal voorschotten is thans 401, met f 441,884,47. Aan rente werd van voorschothouders ontvangen f 17.385,16. Loopende rekeningboekjes 71, waarvan 19 met een tegoed van f 30.439,35 en 52 met een schuld van f 124.504,98. Reserve op 1 Jan 1939 f 73.627,54; winst 1939 f 7240,09. Samen f 80.867,65. Op 31 Dec. had de bank bij de centrale te vorderen 1162.503,11; in binnenl. effecten is belegd f 92.532,90 nominaal. De spaarrente was van 1 Jan. tot 1 Sept. tot f3OOO 2Vj %; van f3OOO-f5OOO 2 %; van f5OOO -110.000 IV» %; daarboven 1 %; van 1 Sept. tot 31 Dec. alles 3 %. Voorsahoteeinite tot 1 Sept. 33/ a % voor credit en later 3%; voor debet resp. 33/4 en 4%. Herkozen als bestuurslid G. Oostierhuis, als pLverv. bestuursleden R. Sieibenga en W. Jansma, als lid van den raad van toezicht O. Wijma. --- DOODELIJK VERKEERSONGELUK. Citax-chauffeur om 't leven gekomen. LEEUWARDEN. De vorige week is in een nacht nabij Groningen aan de Friesche Straatweg, een 300 meter verwijderd van den overweg, een ernstig verkeersongeluk gebeurd-, waarbij de 31-jarige Sj. van der Woude, van hier, om het leven is gekomen. 's Avonds om 10 uur had v. d. Woude, chauffeur bij het Citaxbedrijf alhier, een Nedertandeöh kapitein van Leeuwarden naar _Groningen gebracht. Op de terugreis is hij op onverklaarbare wijze tegen een trailer van de reederij „Hunze" te Groningen opgereden, die uit tegenovergestelde richting naderde. De Oitax-wagen werd aan de linkerkant van den weg tegen een booan gedrukt en totaal vernield. De heer v. d. Woude, die een zware hersenschudding had opgekropen, werd naar 't ziekenhuis te Groningen vervoerd waar hii is overleden. De overledene was sinds het uitbreken van de mobilisatie in het Citax-bedrijf werkzaam, waar men zeer tevreden over hem was. --- Autobusdienst Blauwe Hand—Meppel voor loopig stopgezet. .....,..n .■...r0v...^1. GIETHOORN. Krachtens voorschrift van hoogerhand heeft de N.V. Vervoermaatschappij „De N.W.hoek" den autobusdienst op het traject Blauwe Hand—Meppel voorloopig moeten stopzetten. --- DE VERBINDING MET DOKKUM. Veel gaat thans weer over water. LEEUWARDEN. Ongeveer ieder uur snelde er een roode Dokkumer bus langs de Groningerstraatweg op weg naar de stad en passeerde dan een collega, die daar al vandaan kwam. Maar zoodra de oorlog uitbrak in ons land werd dit fleurig en bedrijvig beeld gemist. De Dokkumers reden niet meer! Dagen aaneen was het alleen de Dokkumer boot, die de verbinding met de Friesche hoofdstad onderhield. Propvol menschen en goederen voer de boot heen en weer. Op het oogenblik is de dienst zóó geregeld, dat er iedere morgen, om 10 uur een boot van Dokkum vertrekt en om 5 uur keert zij vanuit de hoofdstad weer terug. Echter zijn thans ook weer enkele bussen gaan rijden! Het is nog wel geen uur-dienst, maar het bedrijf is dan toch weer op gang! — Het vertrek van Leeuwarden is bepaald 's morgens om 9 uur, 's middags om 3.10 en 's avonds om 8.30. --- Officieele publicaties. AANKOOP REGEERINGSAARDAPPELEN De ooimimiissiie voor dem aankoop van regieieringsiaarda-p palen maakt betoond, dat aillte aardappelen, die nog niet wa-rein aangelboiden, thans voor overname kunnen warden aangeboden. TJiitzonidierAnig hierop vonmen de nog aanwezige uitsohotaardappeilem. D-e prijzen bediragein voor: a. Bonte en Roode Star, Furore, Zeeiuweche Blauwe "e Jelsum SSS 9.15 14.45 15.50 19.50 A Leeuwarden N.S. V -.- 12.30 12.30 16.30 s S S Leeuwarden Halte SS S 11.10 16.30 20.15 A Leeuwarden N.T.M. V 5.45 11.45 17.00 HEERENVEEN—DRACHTEN—GRONINGEN 6.45 12.20 — 16.20 20.00 Sneek A 9.20 14.55 14.55 18.55 22.25 — 12.30 — 16.30 20.30 Leeuwarden NS. A 9.15 14.45 14.45 19.50 — boot- boottram tram 14 16 151* 18 20 Tramno. 13 152* 15 17 19 8.00 13.35 14.45 17.35 21.20 V Heerenveen A 7.50 13.20 13.25 17.25 20.25 SS S S S f Veensluis IS S S S S 8.15 13.50 15.00 17.50 21.35 Knijpe * ' 7.35 13.05 13.10 17.10 20.10 SSSSS Langezwaag SSSSS' 8.40 14.15 15.25 18.15 22.00 Gorredijk 7.10 12.40 12.45 16.45 19.45 SSSSS Driehoek S S SS S 8.55 14.30 15.40 18.30 22.15 ( , Beetsterzwaag 6.55 12.25 12.30 16.30 19.30 SS S S S T Olterterp SSSSS 0.20 14.55 16.05 18.55 22.40 A Drachten V 6.30 12.00 12.05 16.05 19.05 boot- boottram tram 19 21 23 151* 25 TramnummeT 20 152* 22 24 26 6.10 9-30 14.55 16.15 19.00 v Drachten (station) A 10.20 11.45 14.50 18.55 23.00 S S SS S Folgeren 1 S S SSS S S S S S Weg Rottev.-Dr.Comp.T SS SSS SSSSS Marum West SS SSS 6.45 10.05 15.30 16.50 19.35 Marum Kruisweg 9.45 11.15 14.15 18.20 22 28 S S SS S Nuis SS S S ' S SSSSS Niebert SS SSS SSSSS Tolbeirt SS SSS 7.13 10.43 15.58 17.18 20.03 Leek 9.17 10.43 13.47 17 52 22 06 7.28 10.56 16.13 17.37 20.18 i Roden 9.02 10.28 13.32 17.37 21.55 SSSSS f Peize SS SSS 8.00 11-25 16.45 18.00 20.50 A Groningen V 8.30 10.00 13.00 17.05 21.30 OOSTERWOLDE—GORREDIJK. OOSTERWOLDE—STEENWIJK. 25 27 29 Tramnummer 26 28 30 31 33 ■ 35 V Tramnummer A 32 34 36 6.10 11.45 15.45 V Oosterwolde A 9.40 15.15 19.15 6.50 11.00 14.55 Oosterwolde 1 10.40 14.40 18.40 S S S Hoek Makkinga 1 S S S SS S Hoek Makkinga 'S S S 6.30 12.05 16.05 Donkerbroek t 9.20 14.55 18.55 7.05 11.15 15.10 - Makkinga 10.25 14.25 18.25 6.48 12.18 16.18 Wijnjeterp 9.07 14.42 18.42 SS S Tronde SSS SSS Hemrik S S S 7.25 11.35 15.30 Elsloo 10.05 14.05 18.05 S S S. . n Lippenhuizen SSS SSS Boyl SSS S S S f Driehoek SS S 7.45 11.55 15.50 Noordwolde 9.45 13.45 17.45 7.10 12.45 16.45 A Gorredijk V 8.40 14.15 18.15 SSS Wilhelmina'soont SSS 7.50 13.25 17.25 A Heerenveen V 8.00 13.35 17.35 8.02 12.12 16.07 ' ' Frederiksoord 9.28 13.28 17.28 SSS Eesveen SSS OOSTERWOLDE—ASSEN. 8.30 12.40 16.35 A Steenwijk V 9.00 13.00 17.00 37 39 41 Tramnummer 38 40 42 7.00 11.00 15.30 V Oosterwolde A 10.40 14.30 19.00 S = stopt op tijdig verzoek. 7.15 11.15 15.45 Appelscha (St. V.) 10.25 14.15 18.45 7.20 11.20 15.50 Appelscha (B. V.) , 1 10.20 14.10 18.40 7.35 11.35 16.05 Hijkeremilde 10.05 13.55 18.25 7.43 11.43 16.13 Smilde (Veemh.br.) 9.57 13.47 18.17 Ua+ ™i,i-»«, . ■j* 1 x j Boven-Smilde reizigers- en goederenvervoer vindt plaats tegen de nor- S S S (Grietmbr.) SSS male tarieven in het binnenverkeer. Boven-Smilde S • S S,, (Norgerv.b.) SSS SSS Kloosterveen S SS * Deze diensten rijden in aansluiting op den stoombootdiienet Amsterdam 8.30 12.30 17.00 A Assen V 9.10 13.00 17.30 —Lemmer v.v. --- Kantongerecht Leeuwarden Vervoer van hooi. Hantumahuizen. Rimmeren H., vrachtrijder te Hantumhuizen, stond terecht wegens het vervoer van hooi zonder vervoerbewijs. De vrachtrijder beweert totaal onschuldig te zijn, want hij wist het niet. Maar het hooi werd vervoerd naar de boerderij van Eldert Duif, veehouder te Rinsumageest en moest dienen voor voer van koeien van zekeren Talsma, die bij Duif op stal stonden. En nu zou, volgens procesverbaal, de verdachte vrachtrijder, die van niets wist, tegen Duif gezegd hebben: ~ik moet ook een vervoerbewije hebben." wfarop die antwoordde: „dan moet je zien dst ie dat krijgt." Waaruit volgt, dat beiden dus w è I wisten in overtreding te zijn. Maar daar herinnert Luif zich nu niets meer van en hij praat er zoowat omheen. „Ik wist niet, dat er zooveel hooi was,'' zegt hij. „Ik geloof niet, dat ik iets gezegd heb." De kantonrechter maakt hem opmerkzaam op de eed. „Je wilt H. dekken, wees maar voorzichtig. Hoe ie het nu, heb je dat tegen H. gezegd, ja of nee? Wees nu niet onnoozel." Maar deze getuige blijft nog weifelen en komt pas na herhaald aandringen tot de merkwaardige conclusie: „Nu, ja, ale ik het gezegd heb, dan heb ik het gezegd". Verdachte H- wordt gevraagd of hij dit kan bevestigen , maar deze op zijn beurt tracht den andere te verschoonen. „Nu, ik weet het eigenlijk niet," zegt hij., „Kom, kom," zei de kantonrechter. „Nee, mijnheer, ik kom er recht voor uit hoor. Maar ik weet het eigenlijk niet." Niettemin achtte de ambtenaar O.M. het bewijs nu wel vaststaande en vorderde fl2 of 12 dagen hechtenis tegen verdachte, die nu klagelijk uitriep: „Dat kin ik lang net bitelje mynhear; ik bin mar in earme jonge." Zijn hoop op clementie ging echter niet !o vervulling, Want de kantonrechter verheelde zijn misnoegen niet over de miserabele houding, speciaal van den veehouder Duif, die waarschijnlijk heeft staan liegen. Daarom wenscht hij niet, zooals oorspronkelijk de bedoeling was, verdachte te veroordeelen tot f 5, maar tot f 10 of 10 d h. --- VOETBAL. LIEFDADIGHEIDSTOURNOOI TE GRONINGEN. Op Zondag 2 Juni a.s. zal op 't Be Quickiterrein te Groningen, op initiatief van het bestuur van den Groninger Voetbal Bond, een groot Mefdadigheidstournooi worden georganiseerd, waarvan de baten zijn bestemd voor Rotterdam. Naast de vereeniging Be Quick, die het terrein en de accomodatie gratis ter beschikking van de organisatoren heeft zullen de in het G.V.B, ressorteerende K.N. V.8.-vereenigingen G.V.A.V., Velocitas en H.S.C., atemede de tweede klassers G.R.C., 8.R.C., Hélpman, Hoogezand, Woltersum en Muntendam hun medewerking verleenen. De Groninger Voetbalbond, alsmede de bestuursleden van dezen bond persoonlijk, hebben vier „Herinnering 1940" bekers voor de vier best geplaatste elftallen beschikbaar gesteld. *»» --- HET NOORDEN HERVAT DE COMPETITIE Zondag a.s. de eerste wedstrijden. Ondanks bet feit, dat de vervoermoeildjkfaeden in het Noorden van ons land nog uitermate moeilijk zijn, heeft het bestuur van afdeeling V van den K.N.V.8., na overleg met de vereenigingen, besloten, de competitie op Zondag a.s. te hervatten. Het opnieuw openstellen van den N.0.L.5.--spoorweg heeft de conHnunicatie tusschen de plaatsen in het Oostelijk deel van de provincie Groningen en Drente dusdanig verbeterd, dat daar alle ontvangende vereenigingen voor de bezoekende clubs bereikbaar zijn. In Friesland en Zuid-Drente is men grootendeels aangewezen op de tram, terwijl ook de fiets in die streken een geschikt vervoermiddel zal blijken te zijn. Gezamenlijk hoopt men echter alle moeilijkheden te zullen overwinnen. ---