Het Gemeenteblad voor Heerenveen zal wederom verschijnen op Vrijdag 28 Juni a.s. ■ Advertenties en veranderde teksten gelieve men in te zenden of wel op te geven aan de agenten van dit blad vóór DONDERDAG 27 Juni --- c*^55 Nieuwe energie en werklust **"* o Meer werklust, meer weerstands•~* vermogen, dat kan Sanatogen U St verschaffen. Begin nog vandaag JO Sanatogen te gebruiken. JU SANATOGEN vanaf fl. I.- Her lenuwsterkend voedsel ■ N.V. K WUIFING & Co. CHEMISCHE PRODUCTEN - '..GRAVENHAGE --- Persnieuws. Wat nu? Prof. Hugo Visscher schrift in Nieuw Po-iitiek Leven van Jiltii 1940 o.m. het volgende: „Tengevolge van :1e op 10 Mei ingetreden oorlogstoestand verkeeit ons volk in politieke maalstroom, waarh' het, afgezien van de revolutie dan, S'uds zijn geboortedag nog niet verkeerd heet in de werkelijkheid zijn wij uit li3t oogi.ur. onzer Staatsinstellingen volkomen >->.'g,-eringloos geworden. Het is gebleken, dat onze regeering blijkbaar het hoofd kwijt was, zoodra de ervaring leerde, dat binnen slechts een paar dagen heel haar verdedigingsplan ineenstortte. Het werd voorheen steeds als politieke wijsheid verkondigd, dat Nederland wel niet zelfstandig een oorlog kon voeren met onze Oosterburen, maar men kon het wel zoolang uithouden, dat Engeland en Frankrijk ons natuurlijk te hulp kwamen en dan, zoo meende men, was het maar een kwestie van tijd of de overwinning zou behaald worden. Wie de moed had te betwijfelen, of dit alles wel zou uitkomen, zooi Is de grootmachtigen het voorspelden, gold minstens voor „onvaderlandslievend". Had niet een zoo wijs en groot man als Dr. Colijn heel de vesting Holland willen opruimen, zeker als hij was van de machtige hup van de Volkenbond en was niet heel het Roomsch-Roode stemmenheir eigenlijk van dezelfde overtuiging? Wie kon dan nog twijfelen! Bovendien was er niet de B.V.L.S. over welk wapen de groote generaal Duymaer van Twist de skepter voerde? Wie opmerkte, dat deze onder geheel andere omstandigheden geboren machtsorganen geheel ontaard waren tot partijinstrumenten en de waanzinnige ijdelheid, die er mede bedreven werd, op teleurstellingen slechts konden uitloopen, kwam onder de ban der uitgeworpenen. God heeft geblazen in de grootheidswaan der wezenlijk onbeduidende figuren, die over de rug vqn het stemmende volk zich hadden opgewerkt door de middelen der etreverij, tot plaatsen en rangen, waarvoor zij de innerlijke waarden eu gaven misten. Het ontaarde stelsel schiep daarvoor de mogelijkheden in ruime mate. Wij hebben de au gevluchte Regeering gesteund en hebben er nadrukkelijk bij gezegd, dat wij dit deden, omdat in de nood niet anders mogelijk was, maar niet omdat •wij deze regeering op zichzelve beschouwd, begeerden. Uit beginsel hebben wij deze regeering verworpen. Zij stond onder Rocmsch-Roode suprematie. Jhr. de Geer heette Christelijk Historisch, maar hij was het niet. Veeleer behoorde hij tot het heirleger van het vooze idealisme, dweepte, evenals de V. U. met de Volkenbond en met al die bewegingen en vereenigingen die de mond vol hadden van een Volkenrecht." Voorts over de wettigheid der gevluchte regeering: „In art. 21 onzer Grondwet staat aldus geschreven: „De Koning kan geen.vreem de kroon dragen. In geen geval kan de zetel der regeering buiten het Rijk worden plaatst." Daaruit volgt, dat in en onder de door alle regeeiingspersonen bezworen gehoorzaamheid aan de Grondwet „in geen geval" had mogen gebeuren wat de regeering door haar vlucht heeft gedaan. Er zijn in deze dagen, waarin om zoo te zeggen het rad onzer geschiedenis „ging -n van de aarde opgeheven werd", vreeselijke dingen geschied, dingen, die ik nimmer had durven of kunnen denken van ons Nederlandsche volk. Wel wisten wij, dat sinds jaren van regeeringswege mede een politiek van ophitsing werd bevorderd, waartegen onzerzijds voortdurend is gewaarschuwd. Toen kwam de catastrofe van de inval en had er als een explosie van fanatisme plaats, waarin voor Nederland ongelooflijke dingen-geschied zijn. Indien er ooit feiten noodige .waren om te bewijzen, hoezeer de politiek, die jaren lang door de regeeringen gevoerd werd, ook uit zedelijk oogpunt verwerpelijk was, dan zijn het de dingen die nu geschied zijn. De regeering volgde het vooruitgezonden goud, dat volkseigendom is en waarvan ik hoop, dat als de vrede eens gesloten wordt, ook de eisch gesteld zal worden van terugbrenging van ons nationaal bezit. Toen echter geschiedden er voor en na dat vertrek dingen, die aan de Parijsche Commune herinneren. Een satanische wraakzucht maakte zich blijkbaar van vele fanatieke drijvers meester. Nederlanders en Duitschers, zonder onderscheid en zonder rechtspraak, werden zonder bewijs en dus feitelijk wettelijk onechuldic aan het verraad, dat hun ongegrond werd ten laste gelegd, op beestachtige wijze mishandeld, sommigen zelfs vermoord. En het ligt voor de hand dat thans de vraag naar berechting dezer misdaden op de voorgrond treedt. Toch hoop ik, dat ook daarbij de wijsheid der gerechtigheid leidsvrouw zal blijven. Men mag uiot uit het oog verliezen dat de verderfelijkste regeeringspolitiek een slaafsche ambtenaarswereld creëerde. Men behoeft maar de methode van benoemingen na te gaan om het te begrijpen. De Ossche affaire geeft er een indruk van, hoe alle recht veil was. Voorbeelden zijn er. dat ambtenaren, wegens fraude door de rechtbank veroordeeld, toch gehandhaafd bleven en hoe plotseling burgemeesters konden worden afgezet en eerloos heengezonden. Ik behoef het niet op te sommen hoe alleen gunstelingen van de partijlei ders voor een benoeming in aanmerking kwamen. Zelfs een S.G.P.-man of een C.N.A.-man was eo ipso ongeschikt. Zoo werd een ambtenaarswereld geborea, waarin de begeerte naar het plasdankje de toon aangaf. Goede ambtenaren echter leefden in voortdurende angst voor het verlies hunner positie en daarmede voor het levensbestaan van hun gezinnen. En merk nu op hoe de regeering de staat van beleg afkondigde, aan alle burgemeesters beval gehoorzaamheid en medewerking te betootien aan alle bevelen der militaire overheden, voor het meerendeel de uitverkorenen van de regeering, waren de ijveraars, die in hun angst voor verraad tot de onzinnigste bevelen, zelfs tot afschuwelijke gruwelen kwamen, die mensch-onwaardig zijn. En nu komt de ure der vergelding. Èn daarom hoop ik, dat daarbij niet wraakzucht allerlei ondergeschikten treffen zal, maar de verantwoordelijken, op wie, krachtens het regeeringsbesluit tot instelling van de staat van beleg, de verantwoordelijkheid rust." En ten slotte nog dit: „Het is Ons aller roeping om, vergetende wat achter ons ligt, te zien op wat komt God geve, dat wij opgaan naar een meer harmonisch volksleven, dat gehoorzaamt aan de hooge normen van Gods Woord, zooais het ons geopenbaard werd in Hem, die Zone Gods, ook Zoon des menschen is. De Heere Jezus zelve heeft ons geleerd, dat geen staatsinstelling een hinderpaal behoeft te wezen voor de bloei Zijner kerk." --- FEUILLETON. HAND IN HAND MET MARLENE ROMAN VAN HANS HIRTHAMMER. (Nadruk verboden.) 29 Mariene worstelde met moeder Külc• ke's gevulde kool, die met reuzel was toebereid en tot overmaat van ramp ook nog bleek te zijn aangebrand. Haar maag verzette zich tegen dezen ongewonen kost en ook Hansje trok een gezicht, dat van weinig waardeering voor mevrouw Külcke's kookkunst getuigde. Met dat al had deze dame het gerecht met zooveel zelfbewusten trots opgediend, dat zij zich stellig diep beleedigd zou gevoelen, wanneer de gevulde kool niet tot het laatste blaadje werd opgegeten. Eindelijk waren zij dan zoo ver, maar hoewel Mariene geen hap meer naar binnen zou hebben gekregen, bleef het gevoel van verzadiging uit. Hansje kreeg nog een appel uit den tuin van 't ouderlijk huis; Maria had er de gaten in Marlene's koffer mee volgestopt. Toen Mariene hem doormidden sneed, echoten haar plotseling de tranen iv de oogen. Ach, het was ook zooveel moeilijker dan zij het zich had voorgesteld. Wat was deze sombere kamer niet benauwd en ongezellig met haar verschoten behang. Hoe ontzettend deprimeerend was het door 't raam slechts steeuklompen te zien en zich door hooge, grauwe muren ingesloten te weten! En jn al die muren waren ramen en achter dil ramen bevonden zich dezelfde donkere, onvriendelijke kamers. Je moest ver over de vensterbank gaan hangen en omhoog kijken, om een klein stukje blauw van den hemel te zien. De aanwezigheid van de zon kon men slechts vermoeden; zij was onbereikbaar ver. Nooit gebeurde het, dat haar stralen door Marlene's venster verdwaalden. Mariene bracht den jongen naar bed. „Ach, boy", klaagde ze, terwijl zij zich over hem heenboog, „waren we maar thuis gebleven! Menschen als wij kunnen immers niét leven in deze stad. Je kunt hier niet eens vrij adem halen!" „Komt pappa gauw?" vroeg Hansje, reeds halt in slaap. Het klonk als een vermaning. „Ja, boy, hij zal wel gauw komen!" Met een teeder gebaar streelde Mariene het gezichtje van het kind, tot de slaap zich over hem ontfermde. Lorenz! Als I.ij nu toch maar eindelijk kwam! Dan was alles goed. Hoe kon ze nu toch klagen? Had hij nog niet veel meer moeten doormaken? Heb ik dan nu al vergeten, waarom ik naar Berlijn ben gekomen? Of dacht ik misschien in een paradijs te zullen belanden? In ben naar'Berüjn getrokken om Lorenz te helpen. Om hem een klein stukje van zijn omgeving te brengen, zoodat hij een thuis heeft en zich geborgen weet. Om hem een beetje liefde en vrede te geven, als hij 's avonds vermoeid naar huis komt. Mariene steunde haar hoofd op den rand van het bed. Zij sloot haar oogen. Op dat oogenblik werd er gebeld. Met 'n sprong was Mariene overeind*, zij snelde naar de kamerdeur en drukte haar oor tegen het paneel. Ze voelde haar hart in de keel bonzen. „Heer in den hemel, geef, dat hij het is! " Op het portaal klonken de sloffende voetstappen van mevrouw Külcke, die de deur van de étage opende. „U wenscht?" vroeg ze. Een gedempte mannenstem drong tot Mariene door, maar een bepaalde klank was niet te onderscheiden. Nochtans, dat kon niemand anders dan Lorenz zijn.... „Nee, dank je wel, jongeman! Wat moet ik met bretels en sokophouders? Een onbeschaamdheid om daar een eerzame weduwe mee lastig te vallen!" Zij sloeg de deur met een slag dicht. Toen zij naar haar kamer wilde terugkeeren, was het, of ze in die van haar huurster een onderdrukten kreet hoorde. Tegelijkertijd vernam ze een geluid, alsof er iets zwaars op den grond viel. Mevrouw Külcke luisterde een paar seconden, maar alles bleef stil. Enfin, ze kon wel eens even binnen loopen om te vragen, of het eten goed gesmaakt had. Zij klopte. Niemand bewoog zich. Zij klopte nog eens. Daarna drukte zij den knop omlaag, maar de deur bleek niet zonder meer open te kunnen; er lag het een of ander tegen aan. Mevrouw Külcke moest geweld gebruiken en toen zij eindelijk haar hoofd óm een kier kon steken, deinsde zij met een kreet van schrik achteruit. Op den grond achter de deur lag Mariene. „Ach, ach, die arme vrouw!" jammer|de moeder Külcke, terwijl zij zich nu geheel naar binnen werkte en daarna met veel moeite de bewustelooze naar het ledikant sleepte. Zij knoopte de blouse van het slachtoffer los, trok haar schoenen uit en wist aanvankelijk van opwinding niet, -.vat zij met de vrouw moest beginnen. Eindelijk bedacht ze, dat ze van haar verjaardag nog een flesch eau de cologin huis had. Dat zou wel goed zijn. Zij rende, voor zoover haar bedenkelijke lichaamsomvang dat toelicht, naar haar slaapkamer en keerde weldra terug met een flacon, waarvan de inhoud voldoende was om een geheel regiment soldaten te verkwikken. En daar zij aannam, dat een flinke hoeveelheid slechts een snellere uitwerking tengevolge zou kunnen hebben, goot zij een waar stortbad over Mariene uit. De scherpe eau de cologne liep in straaltjes van haar voorhoofd en wangen in haar hals. Zooveel moeite kon niet onbeloond blijven en het duurde dan ook niet lang, of Mariene sloeg haar oogen op. Even keek zij verbaasd om zich heen, daarna kreeg mevrouw Külcke een dankbaar glimlachje, maar plotseling scheen de her* innering terug te keeren. Snikkend wierp zij zich op haar zijde en verborg haar gezicht in haar handen. „Maar uevrouwtje, wat is er dan toch aan de hand? Wat hebt u?" „Hij is...* niet gekomen!" stamelde Mariene door haar snikken been. „Ach zoo! Nu begrijp ik het! Weest u maar kalm! Hij komt heusch nog wel. U moet niet direct zoo den moed verliezen. Natuurlijk komt hij! Hij is stellig door 't een of ander opgehouden. Als een man eenmaal alleen is — tja, dan neemt hij het niet zoo nauw met naar huis gaan. Hij heeft misschien een paar kennissen ontmoet, vrienden of zoo, waar hij nog een poosje mee naar een café is gegaan. In Berlijn is dat nu eenmaal iets heel gewoons. Wat denkt u wel, mevrouwtje, dat iemand, die in Halensee achter een glas bier zit, binnen vijf minuten maar weer in de Frankfurter straat is? Als hij moet gaan loopen, ko t hij er nist voor morgenochtend. U zal zien, dat uw man vanavond of morgen nog wel zal komen opdagen. Als het nacht wordt voor hij thuis is, komt hij toch zeker niet voor morgenochtend Een oogenblik leek het, of de geruststellende verklaringen van mevrouw Külcke een kalmeerende uitwerking hadden, maar nauwelijks zweeg zij even om opnieuw adem te scheppen, of Marlens geraakte opnieuw aan haar wanhoop ten prooi. „Dat is immers... alles... niet waar!" snikte ze. „Mijn man... is niet zoo, die verslingert zichzelf niet... in cafés. Nee, nee, hij komt heelemaal niet meer. Er is hem — wat overkomen". Ha, nu had mevrouw Külcke weer een aankuoopingspunt. ~ „Overkomen?" begon zij, na nog eens diep adem te hebben gehaald. „Wat zou hem dan wei overkomen zijn? Ach, mevrouwtje, hebt u daar een idee van? Als hij werkelijk een ongeluk had gekregen, dan zou u het immers al een uur later hebben geweten! Ja zeker, dat komt de politie immers direct ter oore! In een groote stad zijn ze daar zoo gauw mee! Ik heb eens gelezen, dat er van de duizend dooden maar twee zijn, die ze niet kunnen identificeer'en, dat beteekent, waar ze den naam niet van te weten komen. Dat zit 'm namelijk zoo "En gedurende het daarop volgende kwartier werd Mariene volledig ingewijd in de geheimen van den opsporingsdienst, waarbij mevrouw Külcke's ongebreidelde fantasie haar onschatbare diensten bewees. Maar wederom was alle moeite tevergeefs en op dit oogenblik, juist toen zij zich in wanhoop begon af te vragen, waarmee zij hier dan wel den zoo noodigen troost zou kunnen verschaffen, werd er opnieuw gebeld, ditmaal eenige keeren achtereen. „Ah, dat is mooi!" riep mevrouw Külcke in blijden schrik. „Dat is Magda! Mijn dochter, weet u!" Zij haastte zich naar de deur en Mariene hoorde een enthousiaste begroeting, welke allengs overging in een fluisterend gesprek, dat een heel poosie duurde. En daarop kwam mevrouw Külcke weer binnen en achter haar volgde een jonge, keurig ge kleed e dame, met bruin haar en twee zwart-bruine, schelmsche oogen. Magda had op het eerste gezicht iets schuchters, maar als men met haar sprak, kwam men al spoedig tot de ontdekking, dat deze verlegenheid slechts een soort masker was, waarmee zij zich al te opdringerige kletstantes van het lijf hield. Moeder Külcke straalde van trots. — „Dit is mijn dochter, Magda Helling. — En dit js mevrouw Burmester! Kijk je dien jongen toch eens aan, Magda! Is 't geen heerlijke blaag?" Wordt vervolgd. --- Geen vlaggen en geen feestbetoon. Een officieele aanschrijving Het waarnemend hoofd van het departement van 0., K. en W. heeft de volgende aanschrijving tot de schoolbesturen gericht: „De storm, die over Europa woedt, heeft ook ons land zwaar getroffen. Haast ieder van ons heeft onder zijn naaste bloedverwanten, onder vrienden en bekenden, etaidsof dorpsgenootem, één of meer dooden te betreuren. Bovendien zijn velen nog in groote .ongerustheid omtrent het lot van hun verwanten, die aan den oorlog deelnamen, dan wel hun woonplaats moeeten verlaten. Ons vollk rouwt om de eigen dooden; het rouwt ook om die duizenden anderen nienschenlevens, die de oorlog reeds vroeg. Aldus te deelen in het leed der wereld is Christenplicht. Met diien rouw in het hart moeten wij echter tevens dien blik gericht houden op de toekomst van ons land en ons volk; wij moeten ons bezinnen op de fundamenteele waarden van ons volksbestaan; wij moeten arbeiden aan geestelijken en materieelen herbouw. Wat in positieven zin gedaan kan worden, is onder zóó duisteren hemel nog niet in bijzonderheden aan te geven. Slechts de richting worde duidelijk en scherp bepaald. Maar negatief dlient een ieder zich er rekenschap van te geven, dat met dit sanv treffen van rouw en gespannen arbeid uiterlijk vreugde beloon niet vereenigbaar is. Het i 9 dus noodig, dlat, althans in de paanden van 1040, diie ons nog wachten, ieder openlijk feestbetoon achterwege blijft, in het bijzonder, dlat niiet gevlagd' wordt op de dagen waarop het tot dusverre gewoonte was van openbare gebouwen en particuliere woningen de vlaggen uit te steken. Zij, die een publieke verantwoordelijkheid dragen, kunnen in dit opzicht een voorbeeld geven, en anderen opwekken, desgelijks te doen. Het verdient alle aanbeveling, dat ook de aandacht van de schooljeugd, voor zoover van een leeftijd, die tot eenig begrip er van in staat stelt, van tijd tot ij«i opzettelijk bepaald; wordt bij den ernst van de tijden, die wij beleven. Daarnaast i 6 het goed, als de jeugd volop gelegenheid krijgt om zichzelf te zijn. Schoolfeestjes dienen dus achterwege te blijven; schoolreisjes, echoolwandelingen, museumbezoek, dit alles dlient, voor zoover de omstandigheden het toelaten en de noodige geMlmiddelen beschikbaar zijn, door te gaan. Ook daarbij dient voor te groote uitbundigheid, die anderen kan kwetsen, te worden gewaakt." --- Het proces om de Haagsche baby. President doet nog geen uitspraak. Ook het getuigenverhoor in deze merkwaardige zaak heeft nog geen klaarheid gebracht. De president besloot daarom, alvorens een beslissing te nemen, op enkele plaatsen een persoonlijk onderzoek in te stellen. Belangrijke getuigen waren de hoofdzuster van een der zalen, zuster H. en een leerlingverpleegster, die dagelijks het kindje hebben geholpen en pertinent verklaren, dat de thans levende baby het kindje is van mevrouw Steinmetz. Dit ie de moeder, die haar kindje door het raam afgaf aan een beer, die het naar een schuilkelder overbracht. Mevrouw Van der Winde ie thane in het be» zit van het jongetje. --- De bevoegdheden van de secretarissen-generaal en de openbare orde. In de Maandag verschenen Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende de bevoegdheden van de secretarisseti-generaal van de Nederlandsche departementen van algemeen bestuur wordt o.m. bet volgende bepaald. Paragraaf 1. 1. De Secretarissen-generaal van de Nederlandsche departementen van algemeen bestuur zijn gemachtigd om binnen de grenzen van bun bevoegdheid de maatregelen, noodig voor de handhaving der openbare orde en voor de veiligheid van het openbare leven, te nemen in het bijzonder om rechtsvoorschriften uit te vaardigen, alsmede om aan de aan hen ondergeschikte of onder hun toezicht staande autoriteiten, colleges, ambtenaren, diensten, bedrijven en inrichtingen van openbare of niet openbare aard en de daarbij betrokken personen aanwijzingen te geven. 2. De ingevolge alinea 1 Uitgevaardigde voorschriften mogen strafbedreigingen bevatten. De Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied behoudt zich bet recht voor om de machtigingen, bedoeld in par 1, in afzonderlijke gevallen te beperken of in te trekken. Paragraaf 3. Deze verordening treedt in werking op den dag van baar afkondiging. Op grond van bet voorgaande is uitgevaardigd een verordening van de secretarissen-generaal van de departementen van Justitie en van Binnenlandsche Zaken ter verzekering van de openbare orde in Nederland. Hierin ie bet volgende bepaald: --- Het oprichten van vereenigingen. Paragraaf 1. 1. Het voornemen een vereeniging of stichting op te richten moet worden medegedeeld aan den bevoegden procureur-generaal, fungeerend directeur van politie. 2. Deze mededeeling behelst: 1. de naam en het doel der vereeniging of stichting; 2. de namen en woonplaatsen van de leden van het bestuur; 3. de statuten; 4. bij een vereeniging: de namen en woonplaatsen van ten minste twaalf leden-oprichters. 3. Indien de bevoegde procureur-generaal, fungeerend directeur van politie, niet binnen zes weken na de mededeeling verklaart, dat de oprichting niet in het belang van de openbare orde en het openbare leven is, kan de vereeniging of de stichting haar werkzaamheid aanvangen. 4. Bij wijziging der statuten zijn de bepalingen der leden I—3 van overeenkomstige toepassing. 5. De bevoegde procureur-generaal, fungeerend directeur van 'politie, kan bestaande vereenigingen en stichtingen ontbinden of haar werkzaamheid schorsen. --- Het bijeenroepen van vergaderingen. 1. Vergaderingen, die in een besloten ruimte gehouden worden, kunnen slechts door het bestuur van een vereeniging, of van een harer plaatselijke afdeelingen, of van een stichting worden bijeengeroepen. Uiterlijk zeven dagen, voordat de vergadering gehouden zal worden, wordt het voornemen daartoe aan den bevoegden procureur-generaal, fungeerend directeur van politie, medegedeeld. De vergadering beeft niet plaate, indien de bevoegde procureur-generaal, fungeerend directeur van politie, verklaart, dat het niet in het belang van de openbare orde en van het openbare leven is, dat zij gehouden wordt. 2. Onverminderd het bepaalde in het voorgaande lid moeten de deelnemers aan vergaderingen, uitgaande van staatkundige vereenigingen of van plaatselijke afdeelingen daarvan, of waar staatkundige onderwerpen besproken worden, schriftelijk uitgenoodigd worden; de uitnoodigingen moeten op naam gesteld zijn. De bevoegde procureur-generaal, fungeerend directeur van politie, kan op verzoek van belanghebbenden van deze beperkingen dispensatie verleenen. 3. Voor openluchtvergaderingen en voor optochten is de goedkeuring van den bevoegden procureur-generaal, fungeerend directeur van politie, vereischt. 4. De bepalingen der leden 1 en 2 gelden noch voor vergaderingen met een zuiver godsdienstig karakter of artistiek karakter, noch voor besloten gezelschappen, noch ook voor vergaderingen, waaraan niet meer dan 20 personen deelnemen. Paragraaf 3. De bepaling van artikel 435 a van hat Wetboek van Strafrecht is slechts van toepassing, indien do bevoegde procureurgeneraal, fungeerend directeur van politie, een verbod in de geest vau dat artikel uitvaardigt. Paragraaf 4, 1. Opgeheven worden alle van 1 September 1939 tot en met 29 Mei 1940 op grond van artikel 37 van de wet van 23 Mei 1899 (Staat van oorlog en beleg), uitgevaardigde verboden, welke het vervaardigen, uitgeven, verspreiden, aanslaan of in omloop brengen van drukwerken betreffen. 2. Indien het belang van de openbare orde en het openbare leven zulks eischt, zal de bevoegde procureur-generaal, fungeerend directeur van politie, de noodige maatregelen treffen. Paragraaf 5. Deze verordening treedt in werking op den dag van baar afkondiging. --- DE WERKZAAMHEDEN VAN DEN RAAD VAN STATE. De werkzaamheden van de Eerste en Tweede Kamer blijven rusten. Het Maandag verschenen Verordeningenblad bevat een verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied tot vastlegging van de werkzaamheden van de Raad van State, alsmede van eenige vertegenwoordigende lichamen. Deze verordening luidt als volgt: Paragraaf 1. De werkzaamheden der beide Kamers der Staten-Generaal blijven tot nader order rusten. Paragraaf 2. De werkzaamheden van de Raad van State ingevolge de artikelen 19, 38, lid 2, 39, 46, 77 en 136, lid 3, der Grondwet, alsmede ingevolge de par. 21, 22, 24, 25 en 26 van de wet van 21 December 1861 (Staatsblad no. 129), houdende regeling der samenstelling en de bevoegdheid van de Raad van State, blijven tot nader order rusten. Paragraaf 3. --- Verkiezingen vinden tot nader order niet plaats. Verkiezingen voor de Kamers der Staten- Generaal vinden tot nader order niet plaate. De Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied bepaalt in hoeverre verkiezingen voor de Provinciale Staten, de gemeenteraden of andere publiekrechtelijke vertegenwoordigende lichamen zullen plaats vinden. De Rijkscommissaris bepaalt in hoeverre verdere benoemingen van leden van Gedeputeerde Staten en Wethouders van de genieenten plaats vinden. Hij beslist, indien noodig, over de benoemingen van andere publiekrechtelijke functionarissen. Paragraaf 4. Voor zoover verkiezingen, die op zich zelf hadden moeten plaate vinden, in overeenstemming met de bepalingen van paragraaf 3 niet plaats vinden, worden de volmachten van de gekozen leden geacht tot nader order verlengd te zijn. De Rijkscommissaris neemt de noodige maatregelen om te verhinderen, dat een publiekrechtelijk vertegen woord ig'eud lichaam niet in staat zou zijn om besluiten te nemen. Paragraaf 5. Deze verordening treedt in werking op den dag van haar afkondiging. --- De volksvertegenwoordiging. Prov. Staten en Gemeenteraden blijven in functie. In verband met deze verordening schrijft de Haagsche correspondent van de T e 1., dat het te verwachten was, dat het parlement onder de huidige omstandigheden uitgeschakeld zou worden en dat zich hierbij logisch aansluit de opschorting van Kamerverkiezingen. De volgende maand hadden verkiezingen voor de Eerste Kamer moeten worden gehouden wegene periodiek aftreden van de helft der leden. Een pikante bijzonderheid is hierbij nog, dat er een vrij groote kans bestond, dat in de plaats van één der twee aan de beurt van aftreden zijnde N.5.8.--leden een communist zou zijn gekozen. Mot de Provinciale Staten en gemeenteraden is en blijft het anders gesteld. Blijkbaar heeft men ook aan Duitsche zijde een juist begrip voor het staatsrechtelijk fundamenteel verschil tusschen Staten-Generaal eenerzijds en de provinciale en gemeentelijke vertegen, woordigcnde bestuurslichamen anderzijds. Provinciale Staten en gemeenteraden gaan thans niet een politieken winterslaap in, doch kunnen op hun post en in functie blijven. Zelfs zal de Rijkscommissaris zoo noodig beslissen of verkiezingen voor deze of andere publiek-rechtelijke lichamen zullen worden gehouden. Hetzelfde geldt o.m. ook voor Gedeputeerden en wethouders, aldus het blad, dat besluit: Men kan dus zeggen, dat binnen het raam der Duitsche oppercontröle ons autonome gewestelijke en plaatselijke bestuur intact 'blijft. Dit ie dus een verdere uibreiding van het ten aanzien van de werking der departementen en de bevoegdheid der secretarissen-generaal gevolgde beleid. --- Het werk van de Pers. Hebt vertrouwen in uw krant! De pers heeft het moeilijk in deze dagen; velen zullen zich hebben afgevraagd wat er eigenlijk hapert aan hun krant, zij hebben daarop snel een antwoord gevonden en. zonder nader onderzoek, worden op het hoofd van de pers vele grieven gelucht waaraan de omstandigheden schuld zijn en.... voor een goed deel ook onvoldoende inzicht van den lezer, in wat in deze dagen van ieder Nederlander geëischt wordt. Wij leven in een moeilijke tijd en in moeilijke tijden is het niet voldoende bij de pakken neer te zitten, te wachten tot de storm weer voorbij zal gaan en zich, dooi' een soort Coué-methode toe te passen, wijs te maken, dat men door voortdurend te hopen „dat het wel weer beter zal worden", op den duur verandering van de toestand kan bereiken. In dagen als wij nu beleven is het daarentegen noodzakelijk nuchter de waarheid onder de oogen te zien — hoe moeilijk en onaangenaam dit ook moge zijn —de consekwenties te aanvaarden en moedig voort te gaan op de nieuwe weg. Dat is niet gemakkelijk — afstand doen van wat men heeft liefgehad, ja zelfs alleen maar waaraan men gewoon was geraakt, stelt zware eischen aan onze geestkracht; maar het leven staat niet stil, dat wat geweest is, is nog nooit op dezelfde wijze teruggekomen en wij hebben de werkelijkheid te aanvaarden, zooais wij een natuurgebeuren aanvaarden, de wisseling der jaargetijden, de wisseling van dag en nacht. En daarbij bedenke men wel, dat de ware vrijheid niet ligt in het zich verzetten tegen wat buiten onze macht ligt, maar juist in het aanvaarden der onveranderlijke feiten en het inrichten van ons leven in overeenstemming daarmee. Daar is allereerst de samenwerking met de huidige overheid in Nederland. In ieder beschaafd land is het vanzelf sprekend, dat de aanwijzingen der overheid, ingesteld tot heil vau het volk, worden op gevolgd. Zoo was het voor de bezetting van Nederland. Thans is Nederland een bezet deel van het Koninkrijk der Nederlanden — volgens oorlogsrecht is de bezetter in de plaats, de rechten en de plichten getreden van de vroegere overheid, welke trouwens bij nadering van den vijand het land zonder eigenlijke regeering heeft gelaten. En zogals het noodig was dat voor de bezetting een ieder zich schikte naar de bevelen der autoriteiten, er in toestemde zijn eigen belang ondergeschikt te maken aan bet hoogere belang der gemeenschap, zoo zal ook een ieder thans eigen wenschen en inzichten ondergeschikt dienen te maken aan het hoogere belang, dat het leven van het Nederlandsche volk weer herstellen kan en in ordelijke banen" kan leiden. De pers heeft daarbij een groote taak te vervullen — overeenkomstig de zeer groote plaats, die zij in Duitschland in het openbare leven inneemt, is in de eerste plaats zij het orgaan, waardoor de overheid haar wenschen aan het «>lk kan kenbaar maken. Mogen de lezers dan aan hun courant verwijten, dat deze zich, juist in het licht van het hooger belang, vrijwillig aan de haar opgelegde beperkingen onderwerpt, in erkentelijkheid voor de vrijheid van verschijning en de vrijheid van commentaar die haar, binnen de grenzen der redelijke zelfbeperking, gelaten is? Immers niet — temeer niet, waar ieder van ons genoodzaakt is zich in eigen kring die beperking op te leggen, die het belang van ons volk, in de huidige omstandigheden van ons e'scht. Wij schreven zooeven, dat de bezettende overheid getreden is in de rechten en plichten van de vorige, Nederlandsche overheid. De nadruk moge hier ook vallen op de plichten. Die plicht van de nieuwe overheid is het, niet alleen te verbieden. maar ook op te bouwen. Wat wij de laatste jaren gezien hebben van het bewind in Duitschland bewijst w?l, dat de overheid daar zich van haar overheideplicht ter d;ge bewust is. Welke persoonlijke meening men ook moge hebben over de doelmatigheid of wenschelijkheid der getroffen maatregelen — niet ontkend kan worden, dat binnen het kader van het nationaal socialistische regime een ontzaglijke positieve opbouw-arbeid geleverd is, op ieder gebied van het economische, sociale en cultureele leven. Ook in de enkele weken, in welke nu in Nederland 't Duitsche bewind de teugels in handen genomen heeft, is er reeds baanbrekend werk verricht. De gegeven veror deningen zijn niet alleen gegeven om te verbieden — zij hebben veelal ook een positieve, opbouwende kant. Niemand kan van ons, Nederlanders, verwachten dat wij, na het leed dat ons volk heeft ondergaan, ons zullen uitputten in onbeperkte lof voor de Duitsche bezetting, maar wie tracht onbevooroordeeld toe te zien, zal moeten erkennen, dat de Duitsche overheid met kracht niet alleen haar rechten, maar ook haar plichten jegens het Nederlandsche volk nastreeft. Wij denken daarbij b.v. aan de plannen tot opheffing van de geesel der werkloosheid, aan plannen tot het verschaffen van ruim baan aan de pers, die juist dezer dagen aan de orde komen. De betrekkingen tusschen overheid en volk zijn steeds tweezijdig — tegenover de plicht der overheid tot een wijs en voortvarend bestuur, staat de plicht der bevolking tot actieve medewerking. Gehoorzaam ondergaan is niet voldoende — positieve arbeid is noodzakelijk. — Ingebroken i 6 in een distilleerderij van M. aan de Lange Haven te Schiedam. De dieven hebben met behulp van een apparaat het slot uitgebrand en f 2500 en twee kistjes sigaren weten te' bemachtigen. --- Het postverkeer in de huidige omstandigheden. Alles wordt gedaan, om het 100 vlot mogelijk te doen verloopen. LEEUWARDEN. Twee maanden geleden was de leus „'sAvonds gepost, 'e morgens besteld". Tegen negenen brachten we de laatste post op de bus, in het rustige veilige gevoel dat onze relaties die de volgende morgen naast hun ontbijtbordje zouden vinden. Toen kwamen er plotseling vijf dagen oorlog; die stuurden heel ons postaal apparaat in de war, zoodat men sindsdien hard heeft moeten werken om er weer iets dragelhks van te maken. Hoe belangrijk die nachtdienst is geweest kan blijken uit het feit iat ongeveer 65 tot 70 pet. van alle post d»a na-hts werd vervoerd Dat is nu uit. Nachttreinen rijden er riet meer, zoodat thans de poet, die door het postkantoor te Leeuwarden wordt afgezonden naar het overige deel des lands overdag noet moet worden geëxpedieerd. De geheele dag wordt er thans post verstuurd; iedere trein die er loopt neemt mee, wat er in de uren sinds het vertrek van de vorige trein i dezelfde richting is binnengekomen en ?erwerkt. Om ongeveer vier uur des middags, wanneer de laatste trein is vertrokken, die nog verbinding heeft met de rest van het land, is op het postkantoor alhier de grjote drukte afgeloopen. Wel wordt dan later nog wel post verzonden in de richting Zwolle, maar die blijft daar liggen tot de volgend© morgen. Tot 10 Mei was de verbinding met Zwolle onze voornaamste postverbinding. Thans is ze dat niet meer; die glorie is overgegaan op de lijn Leeuwarden-Stavoren-Enkiiuizen, die drie maal per dag een groot deel van de voor „het Zuiden bestemde post meeneemt. Dat zit mee in de tijd van vertrek. Vertrekt de laatste trein naar Zwolle, die nog aansluiting heeft op de rest van het land om 15.39, de laatste trein naar Stavoren gaat om 16.16 uit Leeuwarden, hetgeen een niet onbelangrijk verschil maakt. Natuurlijk vertrekt er later nog wel een trein naar Sneek, maar die heeft uit postaal oogpunt bekeken alleen beteekenis voor Sneek en omgeving. In de eerste dagen na de oorlog heeft men voor de verzending van post naar Holland gebruik gemaakt van de bootdienst Amsterdam-Lemmer. Toen die voor de eerste maal weer voer, kwam er ongeveer 400 zak post tegelijk mee, waarvan ongeveer de helft voor Groningen bestemd was. Met vier auto's heeft men die toen opgehaald, waarvan er twee naar Groningen reden, en één rechtstreeks en een via Sneek naar Leeuwarden ging. Later deden de auto's alle Sneek aan. Deze verbinding was echter maar een „hulp". Zoodra hoorde men op het postkantoor niet, dat de boot tusschen Stavoren en Enkhuizen weer voer, of men leidde heel het postvervoer naar het Zuiden over deze lijn. Dat had het voordeel, dat men drie maal per dag post kon verzenden en ontvangen, inplaats van éénmaal, terwijl men ze bovendien niet eerst nog per auto van of naar Lemmer oehoefde te transporteeren. Een bijzonderheid is thans de postverbinding met Vlieland en Terschelling. Voeren vroeger de booten naar deze eilanden op tijd, than9 varen ze op tij. Dat wil zeggen, dat ze van Harlingen afvaren op een tijd, die in verband met eb en vloed staat, en die his elke dag wisselt. Dit is aldus bepaald met het oog op het mijnengevaar. Men ion dus tot voor 10 Mei de post voor deze eilanden met de nachttrein verzenden en wist dan, dat de bewoners bun brieven in ieder „eval zouden krijgen. Thans zendt men met iedere trein post mee, om de grootst mogelijke zekerheid te hebben dat ze 9nel op de eilanden aankomt. Ze wordt dan vooraf op bet kantoor te Leeuwarden gesorteerd, om vertraging in Harlingen te voorkomen. Op de iijn Leeuwarden—Harlingen loopt voorts één werkende trein, d.i. een trein, waarin een postwagen meeloopt, in welke enkele postbeambten de meegebrachte post sorteeren. Ook op de andere lijnen loopen dergelijke treinen. Het grootste aantal treffen we aan op de lijn Leeuwarden—Zwolle, nl. vier. Twee rijden er naar Groningen, één naar Stavoren. In de andere treinen geschiedt het vervoer zooveel mogelijk onder geleide van postpersoneel;k daardoor is het mogelijk, waardebrieven en ook gelden van het postkantoor ter verzending mee te geven. Met de nachtdiensten van de spoorwegen zijn ook de nachtelijke ritten van de bekende roode auto's uit de postdienst verdwenen. In de maand Mei is men uiterst zuinig met de beschikbare benzine omgegaan en het aantal ritten tot het strikt noodzakelijke beperkt; sinds het eind van de maand is het verveer per auto geheel stopgezet en verzendt men de post, die anders door de groote wagens van de P.T.T. naar het Noorden van de provincie werd gebracht, met de tram of de trein. Slechts wordt nog gebruik gemaakt van de Labo-bussen voor die post, die voor Marssurn of Beetgum bestemd is. Berlikum wordt per fiets van St. Anna Parochie uit bediend, Menaldum van Dronrijp af; hoe-vel de bus ook deze plaatsen aandoet, heeft men bediening van andere dorpen verkozen, omdat daardoor de post vroeger in het bezit van de geadresseerden kan zijn. Ontvangst en verzending van de post zijn thans weer zeer regelmatig, in tegenstelling tot de eerste dagen na de oorlog, term men maar moest afwachten, wat er kwam. Men kan er thans weer vrijwel op rekenen, dat, wat op de verzendstaten vermeld ie, ook in Leeuwarden aankomt. De verzending van Leeuwarden af is weer geheel normaak — voorzoover men daarvan in deze tijd kan spreken. Het streven is thans, om ook de bestelling weer in de oude banen te leiden. ---