„Gemiddeld”! Er is wel eens beweerd, dat wij Nederlanders onze militaire administratie hebben geschoeid op de leest van den Franschen administratie-rompslomp. Of dat zoo is, weet ik niet, maar als het zoo is, hebben we daaraan verkeerd gedaan. Grooter euvel hadden we dan bezwaarlijk kunnen overnemen. De Fransche ambtenarij en administratie-geest zijn wereldberucht. Typische staaltjes van „staatjes-trekkerij" zag ik dezer dagen bij enkele detachementen, gelegerd hier ergens in het noorden. In plaats van den dienstdoenden luitenant, den sergeant-majoor en ten slotte den fourier eenvoudig verantwoordelijk te stellen voor eene goede afrekening van de dagelijks In te koopen levensmiddelen enz. voor den troep en tevreden te zijn met op die inkoopen eene behoorlijke controle te doen uitoefenen, wil men meer; véél meer. Men wil, dat alles „gesplitst" wordt (administratie! gesplitst wordt, wel te verstaan) en dat alle uitgaven bovendien herleid worden tot het gemiddelde per man! Als een detachement ergens een veldkeuken moet opslaan en wat takkenbossen en lange turf inderhaast bij elkaar worden gescharreld tegen contant geld of tegen een „bon", dan moeten die „brandstoffen" administratief gesplitst worden in „taidcebossen" ter eenre en „lange turf" ter andere zijde. Althans zoo ging het waar ik geweest ben, op meer dan een plaats. Boter, koffie, melk, rijst, moeten „gesplitst" worden. Enfin, dat is nog tot daaraan toe; maar groenten ook weer op zich zelf in: so e p-groenten en middag-groenten! Voor zooveel centen groenten blj de aardappelen en voor zooveel centen groenten I n de soep. En als elke soort groente in haar eigen kolom staat geboekt, dan eischt de Heilige Bureaucratius de herleiding van soepgroente en middaggroente tot een gemiddelde van kostprijs van elk apart. Zulk een gemiddelde zegt niets. Het zegt aan niemand iets; want het Is zonder beteekenis. Het is een absoluut waardelooze wetenschap te weten dat in Purmerend de boontjes 10 cent — ik noem maar wat, want ik ken geen prijzen van boontjes — kosten op Vrijdag 14 Augustus; dat op Schiermonnikoog de boontjes 12% cent kosten op Zaterdag 15 Augustus na 12 uur ('s morgens deden ze 11% cent) en dat in Tietjerksteradeel de boontjes... weer voor een anderen prijs te koop waren. Het gemiddelde van die wijsheid is: idiotisme. Een sergeant-majoor op zoon buitenpost zag ik met een becijfering bezig: zooveel brooden tegen een eenheidsprijs van 25 cent; zooveel brooden tegen een idem van 27 cent; zooveel brooden tegen enzoovoort. — Komaan, majoor, zei ik, dat kunt u toch nog wel uitrekenen. — Kan ik ook wel, zei hij; maar ik verd..., verdraai het. Brood is brood, en we hebben zooveel man. Dat is dus totaal zooveel, en dat is dus per mannetje zooveel; daar moeten ze in Den Haag maar mee tevree wezen. We hebben bier op het oogenblik wel wat anders te doen! Kijk u zoon tafel eens aan; 't lijkt wel de secretarie in vredestijd. Toen hij de cijfers van het kostende bedrag netjes had neergeschreven, kwam hij tot de ontdekking, dat hij — dóór zijn „smokkelen" — het aantal kilo's in de war had geschopt. Maar daar „vond" bij weer wat op: — Zie zoo, nou hou ik 32 cent over; die reserveeren we voor een volgende „verrekening"; nou klopt het gewicht ook! Als het gemiddelde van die wijsheid — zie boven — idioot is, wat is dan wel dat gemiddelde, als de cijfers bovendien nog gemakshalve... hm... „gegroepeerd" worden, zal ik maar zeggen? * ** Ik zag ergens in een inderhaast opgeslagen loods, in de nabijheid waarvan soldaten met gepakten ransel, een met prikkeldraad afgesloten weg en gegraven stellingen den oorlogstoestand suggereerden, ik zag daar, zeg ik, op een boerentafel „staatjes' invullen, uit de kolommetjes waarvan bleek, dat op een dag in de vorige week elk soldaat daar in die negerij gemiddeld 0.03 Liter azijn genuttigd had. Hoeveel nul komma nul Liter azijn er deze week gemiddeld door eiken soldaat zullen worden verbruikt, zal in de volgende week in soortgelijke kolommetjes ongetwijfeld worden ingevuld. Althans wanneer de „vijand" geen luchtschipper op ons afstuurt, die een bom net in 't midden op die tafel laat vallen. 't Is zonde, dat ik het zeg, maar 't zou haast te wenschen wezen. *** Elk soldaat kreeg ergens „gemiddeld" 0.02 Kilo spek; enfin; maar óok 0.0005 Kilo peper! Gemiddeld! Op al de vorige en volgende dagen, dat er géén peper in den maaltijd kwam, was er dus ook „gemiddeld géén peper" gebruikt. Wat zegt dus dat gemiddelde peper (0.0005 K.) per man van dien éénen dag? Niets. Maar ook absoluut: niets. Ik zag een soldaat-kok aardappelen koken in een groot gat in den grond. Hij vertelde mij, dat hij wat minder scheutig dan gisteren met het zout moest wezen, want gisteren waren de aardappelen te zout geweest; waaruit ik de voor de hand liggende gevolgtrekking maakte, dat de statistici, die later het verschil in gemiddelde van dat zout-verbruik over die twee dagen zouden opmerken, voor den zoutsmaak van onze Landweermannen zouden komen te staan als voor een open vraagstuk. Mijn soldaat-kok daar wierp het eene turlje na het andere in den vuurgloed onder de aardappelenketels, die boven de gaten waren opgehangen en hoe heviger de wind waaide en er de vlammen hoog-op blies, hoe spoediger het vuur weer nieuw voedsel vroeg. Dan nam de soldaat-kok weer nieuwe turven... Ik kon bij mij-zelven de vraag niet weerhouden, of de statisticus te zijner tijd wel degelijk rekening zou houden met de royaliteit van dien soldaat-kok, met den standaard-prijs van de turf in een turfstreek en met de kracht van den noord-oostelijken wind op dien Vrijdagnamiddag. 0.03 Liter azijn gemiddeld per man op Maandag; 0.0005 Kilo peper gemiddeld per man op Dinsdag; zooveel */s turf per man op Woensdag en zooveel Vie op Donderdag; op Vrijdag „kloppende" zout-kolommetjes — gemiddeld! — maar met te zoute aardappelen In de menage; Zaterdag 0.00009 repetent soepgroente, en Zondag 3°/17 bladzij gemiddeld per man van de preek... Als ik in een Engelsch tooneelstuk (*) een Romeinsch veldheer uit Julius Caesars tijd in volle wapenrusting wéér tot een mooie Christin hoor zeggen: „Juffrouw, u flirt met me!" dan zal ik er niet om lachen. g. (*) »D® Leeuw en de Muis", van Bernard Onze eigen krijgslieden doen wel zotter. *»* Het is nu geen tijd voor serieuze critiek. Laat ons dus om dat alles maar wat lachen. Toch roepen we — met een niet al te boos gezichtl — de heeren van de administratie toe: „Komaan, menschen, een beetje meer „a la guerre comme a la guerre" als-'t-u-blieft. Later kunt u de scha wel weer inhalen " Steenwijk, Aug. '14. JAN FABRICIUS. --- KORTE MEDEDEELINGEN — Te Utrecht Is een fletsrijder door een autobus overreden en gedood. —Te Groningen is het zoontje van B. door een wagen overreden en onmiddellijk gedood. — Een Inwoner van Rotterdam is op het Beureplein aldaar een portefeuille, inhoudend f 600, ontrold. — Een S-jarige jongen, die te Rotterdam door een militaire auto werd overreden, is aan de gevolgen daarvan In het ziekenhuis aldaar overleden. — Het Haarlemsch Predikbeurtenblad deelt mede, dat ds. Talma, predikant der Ned. Herv. gemeente Bermebroek, door de regeering tot veldprediker is benoemd. —Te Rotterdam Is de nagel- Jongen C. de H. op een In aanbouw zijnd stoomschip van een negen meter hooge stelling gevallen en aan de gevolgen overleden. —De commandant van hetlnterneeringsdepot te Alkmaar verzoekt de toezending van boeken voor de geïnterneerden te staken, aangezien de toevloed van lectuur te groot wordt — Het kantongerecht te Utrecht heeft overeenkomstig den eisch van het O. M., A. L, T. wegens weigering van inkwartiering van een soldaat, veroordeeld tot f 40 boete of 10 dagen hechtenis. — Zaterdagavond ztfn met twee lange treinen onder meer pl.rn. 1300 Nederlanders, die In Zwitserland vertoefden en door den oorlog verhinderd waren naar hun land terug te keeren, te Amsterdam aangekomen. — Een agent van politie te Scheveningen, die in zee een bad nam, Het zijn Meeren op het strand liggen. Toen hij terugkwam, was zijn portemonnale met f 4 gestolen. Twee jongens hadden zoo weinig ontzag gehad voor den politieman. — Zaterdagmiddag is de grenadier W. v. S„ uit Vianen, btj het baden in zee verdronken, ter hoogte van Scheveningen. HIJ had zich met nog twee andere militairen te ver in zee gewaagd. Den korporaal Segel en den milicien Lukas gelukte het deze twee nog te redden. — Bij den landbouwer A. Zonneveld, onder Haarlemmerliede, is bij naoht ingebroken.. Vermist worden tal van kleinoodiën, benevens f 700 aan geld. Bij een onderzoek der politie, in den vroegen morgen, zoodra men den diefstal had bemerkt, vluchtten uit den hooiberg vier personen, die echter niet konden wordon achterhaald. — Een aantal Ingezetenen van Almenum hebben een verzoek van den burgemeester van Barradeel ontvangen om een aantal gezinnen van den Hoek van Holland huisvesting te verleenen. Deze hebben hunne woningen, die te dicht bij het fort aldaar staan, moeten ontruimen. Een aantal gemeentenaren zal aan het verzoek gevolg geven. --- De zonsverduistering. De Nederlandsche expeditie, die ter waarneming van de zonsverduistering naar Hernösand (Zweden) was vertrokken, heeft volkomen succes gehad. De hemel was totaal onbewolkt, zoodat alle waarnemingen prachtig gelukt zijn. --- Het testament van den Paus. Volgens de Messagero luidt het testament van den paus kort en sober: „Ik ben arm geboren, heb in armoede geleefd en wil in armoede sterven. Ik verzoek den Heiligen Stoel mijn zusters maandelijks 300 lire uit te betalen. Ik wil niet dat mijn lijk gebalsemd wordt." --- ONWEER. Te Broekheurne, gemeente Lonneker, sloeg Vrijdagmiddag de bliksem In de boerenwoning van A. Hondelink, die totaal afbrandde. Twee koelen kwamen om. Zaterdagmiddag Is de kapitale boerderij van den landbouwer Seinhorst te Ambt-Doetinchem door den bliksem getroffen en afgebrand. Acht varkens en twee kalveren kwamen in de vlammen om. --- Wettelijke regeling van schuldbetaling in oorlogstijd. De regeerlng heeft een wetsontwerp ingediend, waarbij het mogelijk wordt, dat den debiteur een lange termijn ter afwikkeling wordt toegestaan, wanneer hij kan aantoonen, dat hij door dezen oorlogstoestand in tijdelijke moeilijkheden is geraakt en de mogelijkheid bestaat, dat hij zich, wanneer hem voldoende tijd wordt gegeven, kan herstellen. --- Zuivelfabrieken. Het bestuur van den P. N. Z. (Alg. Ned. Zuivel bond) heeft zich gewend tot het Consortium van Bankiers om geldelijken steun voor de Zuivelfabrieken die ten gevolge van de omstandigheden minder financieel krachtig zijn. Toegestaan werd een bedrag van f 2,000,000. Aan de fabrieken kan daarvan f 3000 per millioen KG. melk worden' verstrekt, door promesses aan de order van de Vereeniging voor den Geldlhandel. --- Oorlogsgruwelen. Het „Düsseldorfer Tageblatt" plaatst den volgenden brief van een Duitsch officier aan zijn familie: „Wij moeten wel alle plaatsjes met den grond gelijk maken, zooals gisteren, want er schieten burgers — en vooral vrouwen — op onze troepen. Gisteren schoten b.v. burgers van den kerktoren te X. op onze Infanterie en doodden een halve compagnie brave soldaten. De kerels werden naar beneden gehaald en gefusilleerd en het dorp in brand gestoken. Een vrouw hakte een gewonden Uhlaan het hoofd af. Zij werd gegrepen en moest het hoofd in baar boezelaar naar IJ dragen, waar zij terechtgesteld werd. Ondanks dit alles gaat het steeds voorwaarts. Mijn reusachtige jongens itjn dapper en branden van wraakzucht. 55rj besoher.men hun officieren en als wij franc-tireurß enz. snappen, worden zij aan de boomen langs den weg opgehangen." --- Mr.L.W.van Gigch. † De bekende advocaat mr. L. W. van Gigch, te Amsterdam, Is na een langdurige ziekte te Baarn overleden In den ouderdom van 52 jaar. De heer Van Gigch, wel eens de eerste pleiter in strafzaken van 't land genoemd, is la tal van groote strafprocessen als verdediger opgetreden. In Friesland werd htj bekend door zijn optreden in de geruchtmakende zaak van Ds. Ewoldt voor de Heerenveensche rechtbank. Van de andere groote zaken, waarin hij 't voor de beklaagden opnam, noemen wij: de vergiftigingszaak te Abbenbroek en de zaak van den Haagschen tandarts. De heer Van Gigch was lid van den Amsterdamsahen gemeenteraad en heeft ook als zoodanig blijk gegeven van groote talenten. In het Hbl. schrijft mr. B. J. Polenaar een artikel over dezen man van beteekenis. We ontleenen daaraan 't volgende. Mr. Van Gigch was door geheel zijn aanleg meer voor de praktijk geschikt dan voor theoretische bespiegelingen. Vlug van bevatting, scherpzinnig van oordeel, verstond hij meer dan vele anderen de moeilijke kunst in de Ingewikkelde problemen, waarin zijn raad werd Ingeroepen, steeds gemakkelijk den weg te vinden, als het ware met één slag door te dringen tot dat punt, waarop het voor de beoordeeling eener quaestie aankwam. Vandaar ook zijn groote meesterschap in de behandeling van strafzaken voor de rechtscolleges, en meer bijzonder daarin, dat hij, bij eerlijke inspanning om de waarheid te helpen vinden, de zwakke punten wist te ontdekken, waarop de aanklacht in belangrijke strafrechterlijke vervolgingen berustte. Het beroep van den advocaat in strafzaken wordt door het publiek niet altijd op de juiste wijze gewaardeerd. Zeer dikwijls wordt de advocaat, wien het bij herhaling gelukt eene vrijspraak te verkrijgen van iemand, die schijnbaar zich aan misdaad heeft schuldig gemaakt, met zeker wantrouwen aangezien, alsof het hem er meer om te doen zoude zijn den misdadiger aan de verdiende straf te onttrekken, dan om de onschuld te verdedigen. Toch is dit zeer dikwijls eene dwaling en was het ook eene dvallng, indien men dit van nu wijen mr. Van Gigch meende. Inderdaad heeft de maatschappij er meer belang bij, dat geen onschuldige op onvoldoende bewijsgronden veroordeeld wordt, dan dat steeds de schuldige door de straffende hand der gerechtigheid wordt getroffen. Mr. Van Gigch heeft slechts den leeftijd van 52 jaren bereikt, doch hij heeft in een betrekkelijk kort leven veel gewerkt en goed gewerkt. Zijn aandenken zal in ruimen kring voortleven, zijn naam nog lang met eere genoemd worden. --- Hollanders door de Engelschen gevangen genomen. In den eersten oorlogstijd zijn verschillende Duitsche haringloggere door de Engelschen in den grond geboord of in Engelsche havens binnengebracht. De bemanning werd gevangen genomen. Onder die bemanning waren ook 37 Hollanders, thuis behoorende in verschillende Hollandsche plaatsen. O.a. bevonden er zich zes Hindeloopers onder. Ook de Nederlanders werden door de Engelschen voor Duitschers aangezien. ZIJ werden met de anderen te Inverness aan wal gebracht en geheel als gevangenen behandeld. Negen hunner werden in boeien geslagen en naar de gevangenis te Perth overgebracht. Na eenige dagen van slechte behandeling kwamen ze te Edinburg. De voeding was zeer onvoldoende en 't volk, dat hen voor Duitschers aanzag, was hun zeer vijandig. Omstuwd door duizenden Engelschen, die verschillende bedreigingen uitten, werden ze door de straten vervoerd. De Hollandsche consul te Leith was afwezig, doch daar was op dat oogenblik het Nederlandsche stoomschip „Nicolaas." Toen de kapitein, de heer Dekker, vernam in welke ongelegenheid eenige van zijn landgenooten zich bevonden, deed hij alle moeite hen uit hun boeien te bevrijden. En met succes. De Hollanders werden in vrijheid gesteld, door de „Nicolaas" vriendelijk opgenomen en naar 't vaderland teruggebracht. --- Gewild-lieve aanstellerij. Deze minder vleiende benaming geeft de Haag- sche Kiekjes-schrijver van het N. v. h. N. aan de zich bij de Jongedames uit de Hofstad — andere steden zullen 't zelfde euvel kennen — geopenbaarde verpleeg-lust. Een nieuwe sport, een nieuwe ziekte is uitgebroken, zegt de schrijver. In de residentie heerscht ze epidemisch, waarschijnlijk is ze echter reeds endemisch (een volksziekte) geworden. Een nieuwe bacil is losgebroken en tast dagelijks honderden, meest Jonge dames ,dle weinig om handen hebben, met woede aan. De bacil is al ontdekt, heeft een kruisvorm en is rood van kleur. Bacillus philanthropicus feminalls, zal het beest in de wetenschappelijke wereld heeten. Wie er door is aangetast, komt in een zonderlinge trance. De patiënt wil alles in watten hullen, alles in ga-as binden, wil ieder hoekje van ieder huls sieren met een ledikant, ieder ledikant met een hed, leder bed met zes lakens en zeven dekens. leder huis wordt een hospitaal, ledere ongehuwde dochter verpleegster. De hond, de kat, de nlt> en de keuken, alles doet dienst als proefmateriaal om verbonden te worden. Er zijn er die pooten van tafels en sofa's verbinden uit wilde woede van verband-zucht en verpleeg-lust. En daar blijft het niet bij. Toen de bedden gereed waren, begon men aan den voorraad eetwaren! In de reusachtige, onlangs gebouwde Industrieschool hier ter stede brak een nieuwe ziekte uit. Tomato-manie zal zo heeten! Tomaten worden het volksvoedsel, tomaten-soep, tomaten-jam, tomaten-purée, tomaten-sla, tomaten van alles en nog wat Er werd met tomaten gewerkt, tot de puree aan de gordijnen kleefde! O, die heerlijke, zalige, ongekende naastenliefde! Freule-vingertjes, die alleen geschikt waren om piano te tingelen of hondjes te streelen, zijn nu in de weer om tomaten in te leggen. Gelukkig zijn er nog vrouwen, die zich niet laten overbluffen door die ongebreidelde filanthropische sentimentaliteit. Reeds lazen wij In een der bladen een rake beschouwing over die roode-kruls-manie, een beschouwing door een deskundige gegeven, waarin gewezen werd op de dwaze overdrijving en het totaal nuttelooze van deze gewlld-lieve aanstellerJJ. In zes lessen van anderhalf uur wordt een Haagsohe juffer thanß verpleegster. Ze verbeeldt het zich althans. En juist die verbeelding is zoo grenseloos onaangenaam. Wtj hopen vurig, dat al die hulp nimmer noodig ial lijn en wij vree■en dat, mocht helaas het Roode Kruis aan het werk moeten, juist die halfbakken dllettantjes hinderlijk In den weg «uilen loopen. t Is een sport geworden, beoefend daar waar tennls-racket tijdelijk ia opgeborgen, voor flirt de animo en de mannen ontbreken, en de concerten gestaakt sijn. O, dat gruwelijk gebeunhaas van losloopende jonge dames, dat sentlmenteele geliefhebber in menschen-liefde, die ijdele zucht van gezien te worden met een aureool van opoffering en deugdzaamheid. Tal van douches zijn reeds toegediend en misschien helpt het. Hier geldt toch niet het meedoen aan een fancy-fair of het collecteeren met klaverblaadjes, onschuldige vermaken, die kinderen zoet houden, maar het zou hier gaan om naenschenlevens en het zou vreeselijk zijn Indien niet tijdig gezorgd werd, dat de juffertjes, die zoo ijverig alles en nog wat verbinden, begrepen, op meters afstand gehouden te zullen worden van de gewonden. De verpleegstens-vakvereeniging „Nosokomos" had groot gelijk, toen zij Indertijd reeds met kracht zich verzette tegen de wijze waarop het Roode Kruis zoogenaamde verpleegsters opleidde. Het Is een verschrikkelijk ding voor ieder vak, wanneer daarnaast gebeunhaasd wordt. Hoe goed ook bedoeld, hoe Ideëel zelfs, het Roode Kruis is nog te veel een leekengedoe, een geliefhebber, en sentimenteele jongedames-sport. Dat is in deze dagen en stellig hier In de residentie, duidelijk gebleken. Moge het anders worden! --- Uitvoer van steenkolen uit Engeland. Een ambtelijk bericht uit Londen meldt, dat alle beperkende bepalingen voor uitvoer van steenkolen, o.a. borgstelling en dergelijke, ingetrokken zijn. --- De toestand van den landbouw in de week van 11-18 Aug. Voorloopig zal, in verband met den oorlogstoestand en de stagnatie, die daaruit voor den landbouw voortvloeit, iedere week door de Rijkslandbouwleeraren verslag worden gegeven omtrent den stand van zaken. Omtrent de week van 11 tot 18 Aug. luiden de berichten, dat mede ten g|evolge vam het gunstige weer, de oogstwerkzaamheden vrij regelmatig voortgang hadden. Rogge en gerst waren reeds binnen, terwijl haver en tarwe bij blijvend droog weer in den loop der vorige week zouden volgen. Rogge en gerst geven een matige, tarwe err haver een goede opbrengst. Ook de erwten worden binnengehaald en beloven een goed beschot. Aardappelen en suikerbleten staan er mede gunstig voor. Over 't geheel kan de toestand van den akkerbouw derhalve bevredigend worden genoemd, al zou het voor vele streken bedenkelijke gevolgen hebben, indien de vrees, dat suiker-, aardappelmeel- en stroocartonfabrieken niet behoorlijk zouden kunnen doorwerken, bewaarheid werd. Over 't geheel werden door de veehouderij en de zuivelberetding meer bezwaren ondervonden, hoofdzakelijk tengevolge van het stopzetten van den afzet, waardoor botei, kaas, eieren, vette varkens en runderen belangrijk In prijs daalden. In de laatste dagen is daarin echter verbetering gekomen, al is de toestand nog niet normaal. Omtrent onze provincie wordt over bedoelde week 't volgende verslag gegeven: De oogstwerkzaamheden in de bouwstreken leveren in geen enkel opzicht moeilijkheden op. Integendeel, het prachtige weer van den laatsten tijd heeft in hooge mate gunstig gewerkt op de tarwe en de haver, waarvoor de vele regens noodlottig dreigden te worden. Van tarwe mag een goede oogst van zeer goede kwaliteit verwacht worden. Daarentegen geeft rogge een vrij slecht beschot van matige kwaliteit. Ook de oogst van wintergerst is slechts matig. Daarentegen beloven opbrengst en kwaliteit van haver goed te zullen worden. Van boonen en erwten zijn de vooruitzichten zelfs zeer goed, evenals die van aardappelen en suikerbieten. De stoomdorschmachines zijn thans druk bezig met tarwe dorschen. Gebrek aan arbeidskrachten is er, voor zoover bekend, nergens en in de klelbouwstreken is er ook g-eon werkloosheid. In andere streken kan echter wel gesproken worden van een overcompleet van arbeidskrachten. Men is het werk gaan Inkrimpen en eenige landbouwers hebben zelfs vast personeel den dienst opgezegd. Bovendien zijn er talrijke arbeiders uit Duitschland teruggekeerd. Ten aanzien van de veehouderij en de zuivelberelding zagen velen in Friesland en ook elders in den lande de toekomst aanvankelijk zeer donker in, waartoe enkele zeer bedenkelijke verschijnselen, als het ophouden van den uitvoer van zuivelproducten, eieren en vleesch, het niet uitbetalen der melkgelden door de zuivelfabrieken enz., aanleiding gaven. In de allerlaatste dagen is daarin echter merkbare verbetering gekomen. De export van zuivel en vleesch is weer begonnen. Dat de plaatselijke boerenleenbanken weder in staat zijn gesteld geld uit te betalen Is mede voor velen een heele opluchting. --- Het schieten op vliegtuigen. Men raakt niet gauw een vlieger, die 1000 meter hoog voorbij snort. Waarom niet? Dat legt Henri Meijer eens uit in De Kampioen. Ten eersten, zegt hij, zijn onze soldaten schijfsthutters, maar geen jagers. Ze zijn geoefend op een stilstaand, althans zich langzaam bewegend doel. En een vliegmachine is snel; ze legt per seconde ongeveer 27 M. af. Stel nu, dat ze 800 M. hoog vliegt en dat er op geschoten wordt. In de hoogte legt een geweerkogel niet meer dan 400 M. per seconde af; hij komt dus, op de 800 M. hooge vliegmachine gericht, precies 2 seconden of 54 M. te laat De avlateur zal den kogel niet eens hooren fluiten. Om een vliegtuig in de gegeven omstandigheden te treffen, zouden de schutters groepsgewijze moeten vuren op een punt in de ruimte, 53 meter v66r de vliegmachine en zuiver In haar koers gelegen. In dit geval dient dus gevuurd te worden op de plek, waar de vliegmachine zich zal bevinden op hetzelfde oogenblik dat de projectielen daar kunnen arriveeren. Maar zelfs een goed gericht geweervuur zal op een vliegmachine weinig uitwerking hebben. Of de draagvlakken al door een paar dozijn kogels doorboord worden, beteekent niets. Het resultaat is: een aantal kleine gaatjes in een linnen schijf, die de gebruikswaarde van het toestel in geen enkel opzicht verminderen. Het groote toestel teeft inderdaad slechts 'n klein aantal gevoelige plekken, die geen kwetsuren kunnen velen. Het is als 't ware een vogel met groote vlucht, een dik pak veeren en een heel klein boutje. Zoolang de „bout" niet getroffen wordt, vliegt de vogel kalm verder. Gevaarlijker voor den militairen vlieger zijn echter de kleine snelvuurkanonnen, die granaatkartetsen tot zeer groote hoogte in het luohtruim slingeren. De baan dezer granaten Is door de rookstreep, die zij achterlaten, gemakkelijk te volgen zoodat een richtfout bij het volgende schot direct kan worden hersteld. Bovendien kan het projectiel door middel van de tempeerbuis op willekeurlgen afstand en hoogte tot ontploffing worden gebracht, waarbij het een ruimte van minstens honderd meter lengte, breedte en hoogte door de rondspattende kartetskogels onveilig maakt. BIJ deze nieuwe „schietsport" wordt van de schutters echter ook een buitengewone vlugheid In het taxeeren van hoogte en snelheid van het doel, en In het Tempëefen van het projectiel, en het juist richten van het stuk" geëischt. Al deze gecompliceerde eigenschappen en hoedanigheden worden door de zenuwschokkende inspanning van het oorlogßbedrfJf niet in de hand gewerkt. Vandaar, dat wtj de overtuiging hebben, dat noodlandingen op onbekend of vijandelijk lereln meer militaire vliegers bulten gevecht zullen stellen dan waggonladlngen projectielen, die op hen afgeschoten zullen worden. --- Berichten uit Stad en Dorp SNEEK, 24 Aug. De feesten bij de herdenking van 't 50-jarig bestaan onzer H. B. school op 9 Sept a.s., gaan wegens de tegenwoordige tijdsomstandigheden niet door. HEERENVEEN, 24 Augs. De collecte ten bate van het Roode Kruis heeft te dezer plaatse opgebracht f 588.78 terwijl nog voorwaardelijke giften ten bedrage van f 52.50 werden toegezegd. OLDEBOORN, 24 Augs. Op initiatief van den heer Ds. P. Botke is alhier een afdeeling van het „Roode Kruis" opgericht. BUITENPOST, 23 Augs. Terwijl de gemeentearchitect, de heer Holman alhier, onder de wapens is en tijdens het afwezig zijn van diens echtgenoote, is in den afgeloopen nacht te zijnen huize ingebroken. Daartoe is een groote ruit uitgesneden. De dieven hebben vermoedelijk o.a. het motorrijwiel en een gewone fiets medegenomen. Van de daders nog geen spoor. HARKEMA OPEINDE, 24 Augs. De hoogbejaarde en gebrekkige, doch kloeke en zuinige arbeider Auke Poelstra alhier had zich ontberingen getroost om een spaarpot bijeen te krijgen. Hij bewaarde dien in een kistje in een kast, beide van een slot voorzien. Vrijdagmorgen, terwijl hij naar zijn werk onder Oostermeer was, werd er in zijn woning ingebroken en het geld, f 73.26 ontvreemd. De vermoedelijke dader, zijn buurman B. v. S., bevindt zich reeds in verzekerde bewaring, 't Geld had hij reeds grootendeels uitgegeven, o. m. had hij ook een fiets gekocht. MAKKUM, 20 Augs. De 5-jarige Sietze R. alhier zat alleen te hengelen. Hij geraakte te water en verdronk. ZEVENWOUDEN, 24 Augs. Verbouwers van aardappelen spreken reeds van hooge prijzen, daar er hoogstwaarschijnlijk naar Duitschland zal worden uitgevoerd. Hun, die moeten koopen voor eigen gebruik, meenen we echter te mogen raden niet al te haastig op te slaan voor den winter, tenzij voor een billijken prijs. In verband met de tegenwoordige omstandigheden heeft toch de overheid het recht, op de levensmiddelen beslag te leggen en in vele gemeenten zal dit zeer zeker geschieden om abnormale opvoering van prijaen te voorkomen. Reeds Is er hier en daar een onderzoek naar de vermoedelijke opbrengst en het benoodigde in de gemeente Ingesteld. HASKERLAND. Raadsvergadering Woensdag 26 Augs. 's morgens 10 uur. Punt van behandeling: Voorstel van B. en W. tot het toestaan van een crediet ter voorziening In eventueele diverse behoeften, in verband met den oorlog. JOURE, 22 Augs. Het ongeveer 8-jarig zoontje van P. van der Zwaag alhier werd hedenmorgen op de Enkele Regel door een fletsrijder overreden en met gebroken been opgenomen. WONSERADEEL, 24 Augs. Door schoon zomerweer begunstigd, schiet het binnenhalen van den oogst verwonderlijk snel op. Nog eenige dagen en de stroovruchten zijn b'nnen. De groote boonen vallen reeds onder den sikkel. Maar nu resten nog de vele aardappel- en bietenvelden. Moge het mooie weer nog eenigen tijd stand houden, boer en arbeider zullen er wel bij varen, want krijgen we een regenachtigen nazomer en herfst, dan wordt het misère. Andere jaren waren reeds 10--tallen hectaren land groen gerooid en nu zit alles nog. De bietenvelden beloven alhier een overvloedig gewas, evenals de aardappelvelden. HAVELTE, 20 Augs. Een twintigtal kenniswagens passeerden heden in de richting Assen ons dorp. Daar de kermissen overal afgezegd zijn, valt er voor de kermislui niets te verdienen. Hun plan was naar Smilde te gaan om daar te trachten bij den boer met aardappelrooien werk te krijgen. ROTTEVALLE, 24 Aug. Met het oog op de werkeloosheid in den a.s. winter heeft de commissie tot steun de landbouwers In de omgeving verzocht, niet met de stoommachine te laten dorschen. Zij zal zloh met dit verzoek ook tot de andere commissiën wenden. Door enkele landbouwers Is het voorbeeld reeds gegeven. FRIESCHE WOUDEN, 22 Augs. Nu 't oorlogsgevaar voor ons schijnt te verminderen en handel en nijverheid beginnen te herleven, begint ook de veehouder weer meer het oog op de toekomst te richten. Hij weet, dat de veestapel in Duitschland en elders zeer vermindert, zoo niet ten deele verdwenen is. Daarom houdt hij de kalveren maar voor zich zelf, In de hoop dat een goed hokkeling of een beste koe hem na den oorlog een moolen duit zullen bezorgen. Dit is zeker ook mede een van de oorzaken, waarom 't gras thans, tegen de verwachting in, duur wordt verhuurd, soms zelfs duurder dan 't vorige jaar. Als men de ruimte van hooi heeft, kan 't altijd een beetje meer opzetten Ujden. Ook leert de ondervinding, dat ruim hooi voederen beter resultaten geeft dan het dure krachtvoeder van de fabrieken. ACHTKARSPBLBN, 21 Augs. Hier is een schippersvereeniging opgericht, genaamd „Casper de Robles". Alle schippers uit de gemeente (ten getale van 40) hebben zich als lid verbonden. Op de statuten dezer vereeniging is reeds de Koninklijke goedkeuring verkregen. Als bestuursleden zullen voor de eerste maal optreden de heeren: W. Brouwer, Drogeham, voorzitter, J. Metzlar, Buitenpost, secretaris, J. de Bruin, Augustlnusga, penningmeester, M. van Houten, Surhuisterveen en A. Hoekstra, Augustlnusga. DRACHTEN, 24 Aug. Onder leiding van den heer Dr. G. H. Kaiser, is alhier een cursus In eerste verbandleer opgericht. Door een tiental dames wordt aan den cursus deelgenomen. NIJEHORNE, 25 Aug. 't Was gisteravond omstreeks 9 uur, toen buren van den veehouder R Boosman alhier uit diens hoolschuiir vlammen zagen slaan. De heer Boosman en huisgenooten —■ vrouw, zoon en dienstbode — die reeds te bed waren, werden spoedig gewekt en konden zich in veiligheid stellen. In de schuur, waar twintig koeseten hooi, benevens een groote hoeveelheid rogge was geborgen, woedde het vuur zeer hevig. Een stier, welke op stal stond en die dezer dagen aan een koopman te Heerenveen zou worden afgeleverd, kon niet meer worden gered, 't Beest kwam in de vlammen om. Van het huisraad kon slechts een gedeelte in veiligheid worden gebracht. Aan blusschingswerk kon niets -gedaan worden. Een brandspuit heeft Nijehorne niet, trouwens er was in de nabijheid ook geen water. Een hoop hooi en twee plaggebulten op het erf gingen ook in vlammen op. Plaats, huisboedel en hooi waren verzekerd, naar ons gezegd werd bij „Woudsend". NIJEHASKE, 20 Aug. Heden heeft zich alhier een comité gevormd tot het verleenen van steun aan noodlijdende gezinnen. Het bestaat uit d€ heeren: S. T. Bakker, S. Boersma, Mr. H. W. d* Greve, B. Loofjenga Rzn., R. Nijk, C. Piso, .1 Sietsma, S. A. Smilde, Ds. te Winkel; en de dames: mevr. Blekart-de Hondt, mevr. Korf de Jong-Boßohloo, mevr. Dijkstra-Kramer, mej G. Mulder, mej. 3. de Vries. HOMMERTS, 34 Aug. De keuring van fokvee tl Hommerts, van de afd. Heeg der Pr. Landb. Mij. gaat niet door. Het bestuur heeft hedenmorgen met de regelingscommissie vergaderd. Men vrees* voor te weinig deelname. LEMMER, 84 Aug. In de afgeloopen week li alhier In t geheel 10.000 pond bot aangevoerd eö 1500 pond zeeaal. Voor de bot, die zeer klein van stuk was, werd van T tot 10 ets. en voor de as, van 10 tot 15 ets. per pond beeomd. ---