De oud-minister van Oorlog Colijn over onze positie. In de Jongeman schrijft oud-minister Colijn over onze positie ten opzichte van de oorlogvoerende mogendheden. Welken invloed onze snelle mobilisatie op onze naburen heeft uitgeoefend, is, zegt hij, in een algebraïsche formule niet uit te drukken, maar wel mag gezegd, dat' een vastberaden houding, gepaard aan het vermogen om van zich. af te slaan, ons gevrijwaard hebben voor molest En dat is nu juist het punt waarin de onmachtzeurders zich altijd vergist hebben. Zij hebben zich. blind gestaard op de tien tegen da honderd, de honderd tegen de duizend. Ze hebben uit het oog verloren dat het bij de tegenwoordige groepeering der mogendheden vooral hierom ging, o€ Duitschland ons gaarne naast Engeland, of Engeland ons gaarne naast Duitschland zag optrekken! Want één van tweeën zou toch feitelijk het geval zijn indien een der twee tegenstanders onze neutraliteit opzettelijk schond. En zegge men nu niet, dat dit argument Duitschland dan toch niet weerhouden heeft om België's neutraliteit te schenden; want dan vergelijkt men wat voor vergelijking niet vatbaar Is. Dan vergelijkt men noodzakelijkheid met wenschelijkheid. Van zuiver militair standpunt bezien was het voor Duitschland noodzakelijk om over België naar Frankrijk te trekken, en daarom was het betreden van België's bodem door de Duitsche legers nagenoeg tot zekerheid geworden. Met betrekking tot Nederland kan alleen van wenschelijMieid gesproken worden. Het bezit der spoorwegen over Maastricht en Roermond zou de Duitsche operaties zeer vergemakkelijkt hebben, maaT 't kon ook zonder dat. En dan geeft de te verwachten tegenstand den doorslag of men 't al of niet doen zal. Die maakt dan uit of 't dan nog voordeelig blijft een tegenstander meer te scheppen. Zóó staat de zaak en niet anders. Men kan over dit alles treuren, maar men heelt het f-eit te aanvaarden. En daaruit volgt dan ook onverbiddelijk dit, dat men zioh te krachtiger wapenen moet, naarmate bet voor een der grootmachten verleidelijker is om het grondgebied van een naburlgen kleinen staat voor zijne operatiën te benutten. Hoe grooter kracht die kleine buurman ontwikkelen kan, hoe minder kans dat hij in den oorlog wordt meegesleept. Maar als er nu eens werkelijk gevochten had moeten worden, zegt ten laatste de grootste Thomas. Zie dan naar België, zoo antwoorden we! Het heeft den grooten mogendheden geleerd, dat de kleine staten meer beteekenen dan zij wellicht vermoed hadden. En Nederland is in militair opzicht stellig niet de mindere van België. Vrijdag 31 Juli achtte onze Regeering het oogenblik gekomen om het Nederlandsche Leger op voet van Oorlog te brengen. Zij was daarmee op tijd, doch ook geen minuut te vroeg. Want reeds den volgenden dag gebeurde wat men in den kring der vakmannen steeds als een vaststaand feit had aangenomen: Duitschland rithtte zich tegen het Fransche noorderfront. Vrijdags werd door ons gemobiliseerd; Duitschland mobiliseerde toen nog niet. Er waren natuurlijk menschen die ons „aanstellerig" vonden, maar den volgenden dag vloog het mobillaatlebevcl langs alle draden door het Duitsche rijk en werd het neutrale Luxemburg door Duitsche grenstroepen op vredesvoet bezet, werd ook aan België den eisen van vrijen doortocht gesteld. Aan den avond van denzelfden dag, dat dit ultimatum te Brussel was overhandigd, was de opkomst van Militie en Landweer bij ons een voldongen feit Zeker, er viel nog veel te doen, maar als het op haren en snaren gezet had moeten worden, had den volgenden dag — d.i. 2 Augustus — met de concentratie van de gemobiliseerde weermacht een aanvang gemaakt kunnen zijn. Indien aan ons dezelfde eisch gesteld ware als aan België, dan zou — bij gemis van vestingen aan de Maas — den 4en Augustus 's morgens het Nederlandsche Veldleger op zijn post zijn geweest. 't Is nu anders geloopen. Er zijn enkele dagen geweest van, onzekerheid, geboren uit de omstandigheid, dat het gevaar evengoed uit het Westen komen kon als uit het Oosten. Dit noopte tot het volgen van een andere gedragslijn bij het opstellen van de troepen, maar als het gevaar zich bij ons even duidelijk geteekend had als bij België, naar welke zijde ook, dan waren we klaar geweest Evenwel, met het oog op de zeer snelle Inleiding der vijandelijkheden, reeds in den morgen van den 4en Augustus, ook geen minuut te vroeg. ■Wat België trof, was door ieder deskundige verwacht Tientallen van lijvige studies over den toekomstoorlog zijn in de laatste jaren verschenen en ieder schrijver nam als eene vanzelfßheld aan. wat gebeurd is. Wat meer zegt: België zelf legde met het oog daarop zijn Maasllnie aan en wij hebben er ons Veldleger om In het leven geroepen. Men kan verontwaardigd zijn over de gepleegde neutraliteitsschennis, maar dat men er verbaasd over is geweest, wekt verbazing! De schrijver is verder van oordeel, dat we alleszins tevreden kunnen zijn over de bij aanvang verkregen resultaten. We zijn er nog niet Van ons leger kan nog, door allerlei omstandigheden, het volbrengen van een ernstige taak worden gevorderd. Naar veler gevoelen la een. nieuwe T«r-deeling van Europa op de komst, en daarin hebben ook wij mee te spreken. Ons leger heeft tot taak thans te wachten, en 't ia zeker, dot aan 't emd van .een grooten oorlog een paar honderdduizend man volkomen versche troepen driemaal zooveel waard zijn al 3 aan het begin. --- Geen overwinningsjubel. Een vluchteling uit Gumbinnen (Oost-Pruisen) drukt in de „Hamburger Echo" er zijn spijt en teleurstelling over uit, dat de Hamburgers zich aan luidruchtige overwlnnlngsvreugde overgeven. Toen Ik In Hamburg aankwam, aldus de schrijver, hoorde ik overal een luid gejuich, zingen en hoerageroep, zag ik overal vlaggen en vuurwerk en dat deed mij zeer. Deelen de Hamburgers dan slechts In de vreugde van de overwinning en niet in de smart van het Duitsche land en het meest van het arme Oost-Pruisen? Wie, zooals ik, den jammer In Oost-Pruisen gezien heeft, hoe daar duizenden en duizenden lagen op de velden, ellendig omgekomen of neergeschoten door de Russen, die kan dat leed nimmer meer vergeten, die blijft steeds een ernstig en stil mensch. De verhalen, tot heden gepubliceerd over door de Russen begane wreedheden, komen de werkelijkheid niet nat>ij. Wij, Oost- Pruisen, zijn stille, ernstige menschen. De Hamburger mag er het tegenovergestelde van zijn, maar in deze tijden moet hij niet zoo luid juichen en jubelen. Hij wondt er vele harten mede. Onze vreugde over de overwinning is even groot, maar wij bewaren haar stil in ons hart, evenals de smart." Naar aanleiding van dit schrijven merkt de „Vorwarts" op: „Wat voor Hamburg geldt, moet ook voor Berlijn en alle andere steden gelden. De oorlog heeft reeds In vele gezinnen rouw gebracht en het is 'tactloos, door luid gejuich de smart dezer families te storen. Ook het gedachteloos versleren der huizen met vlaggen moet zijn grenzen hebben. Het moet den indruk wekken, alsof wij leefden in een eindelooze reeks van feestdagen, doch dit is niet in overeenstemming met den ernst der gebeurtenissen. Om luide uiting te geven aan de algemeene vreugde, zal eerst de tijd gekomen zijn, wanneer de klokken den vrede inluiden. Laat ieder tot dien tijd zich matigen in zijn vréugde-uitingen en denken aan de armen, wien de overwinning het duurste gekost heeft, wat zij op aarde bezaten." --- De onzijdigheid van Nederland. De heer J. W. Robertson Scott, een bekend Engelsch journalist, schrijft In de Dally News and Leader: Ik heb me geërgerd over enkele dwaasheden, die in Londensche bladen zijn geschreven over de houding der Nederlanders in deze tijden. Een van de domste dingen, die men wel kon vragen was: „Zijn de Nederlanders voor de Engelschen of voor de Duitschers?" Het antwoord Is, dat ze voor de Nederlanders zijn. Toen er over gesproken werd om onese troepen de Schelde op te zenden, antwoordden de Nederlanders, dat ze ons den toegang met alle macht zouden betwisten, en op 't oogenblik wordt de geheele kustlijn van Nederland door mijnen en forten beschermd tegen elke poging onzerzijds om het ongevraagd tegen Duitschland te verdedigen. Bovendien staat de hoofdmacht van het Nederlandsche leger aan de Dultsch-Belglsche grens, van waar het zich ingeval van nood kan terugtrekken achter de Nieuwe Hollandsche Waterlinie, die ik een week of wat geleden In de Dally News beschreef. De schrijver vertelt dan hoe achter deze linie ■nog ligt de stelling Amsterdam, die men beschouwt als een der sterkste militaire stellingen ter wereld. Hoewel de Nederlanders van oordeel zijn, dat hun verdedigingsstelsel sterker is dan dat van België, maken zij zich geen illusies en weten zeer goed, dat zij op gen duur zouden moeten bukken voor Engeland of Duitschland. Wellicht zou zelfs de stelling Amsterdam moeilijk te verdedigen zijn tegen het Duitsche geschut, zooals zich dat in België heeft doen kennen, doch ik ken de vastberadenheid der Nederlanders te goed, om niet te weten, dat die mogelijkheid hen niet zou: atsehrikken. In dit uur der beproeving is het voor Europa van het grootste belang, dat deze twee volken, de Engelschen en de Nederlanders, die dezelfde nationale idealen najagen, elkaar begrijpen en vertrouwen. Doch voor velen van ons Engelschen is het noodig zich Bijzonder in te spannen, om den toestand te begrijpen door zich op het Nederlandsch standpunt te plaatsen; laat men zich geen illusies vormen. Nederland Is gereed ter zijner zelfverdediging, doch dit kost de natie de ontzettende som van zes millioen daags. Handel, nijverheid en landbouw lijden; in Rotterdam en Amsterdam alleen zijn 50.000 werkloozen. Als het noodlg wordt den oorlog te doen eindigen door de Duitsche fabrieken tot stilstaan te brengen en den voorraad van voedsel te laten verdwijnen, moet de Britsche marine den Invoer van grondstoffen en levensmiddelen naar Duitschland beletten. De Nederlandsche Maas- en Rijnhandel zal daarvan geweldige nadeelen ondervinden, want hij bestaat daarvan voor een belangrijk deel. En al zijn wij nog zoo vriendschappelijk gezind jegens Nederland, ons optreden ïn deze kan natuurlijk een machtig wapen worden la handen van de perspropaganda van Duitschland in Nederland." --- wijckel. Wel „struide it moantsje syn silverljocht", maar dit gaf Wletse P, van lemmer, nog geen recht om op een onverlicht rijwiel — het was In den avond van 9 Augs. te 9 uur — langs den weg onder Wijckel te rijden. De gemeenteveldwachter Rekers, die den peddelaar in den kijker kreeg, gelastte stilhouden en afstappen. „Di ford om for dy of to stappen", gaf P. terug en reed door. Waarmee hij echter niet verhinderde, dat de veldwachter hem naderhand nog wel te pakken kreeg. P. was heden niet verschenen. Geöischt werd f 15 boete of SO dagen hecht --- Drachten. De losse arbeider Molle B. drinkt meer dan goed Is voor hem en zijn omgeving. Hy verwekt dan onrust en komt met de politie In contact 8 Augs. zou hij worden opgeborgen. Hij bood ernstig verzet. Eisch, bij 'verstek: 7 dagen gevang. --- Oudeschouw. Vier Oldeboornster jongelingen waï'ëïi op Zondagavond, 26 Juli, op Oudeschouw „neergestreken" en hadden zlüh de herberg van Kuindersma tot pleisterplaats gekozen. Reden om met hun komst ingenomen te zijn, had de kastelein niet, want het viertal, Dirk 8., Minne vd, 8., Kornelis H., en Abele V., was erg lastig. Kuindersma verzocht en gebood ten laatste den jongelingen, er uit te gaan. 't Hielp niet. Nog eens verzoeken en gelasten en mede een duwtje geven, ja toen trokken ze af. Dirk B. gaf echter onder de bedrijven den kastelein en diens kostganger de Haan elk een slag tegen 't hoofd. Wegens huisvredebreuk werd tegen Minne, Kornelis en Abele ieder f 25 boete of 60 dagen hecht gevorderd. Tegen Dirk, die geslagen had, 14 dagen gevang. --- Leeuwarder Rechtbank. 9 Sept. Langs heg en steg. Het Is niet alleen de winter, die menigeen in verlegenheid brengt en werkeloosheid en armoede allerwegen doet he3rschen. Ook de zomertijd kent schipbreukelingen op do levenszee, die ronddobberen van her naar der, als speelgoed van wind en baren. Het vervolg moge dit leeren. --- Leeuwarden. Klein en ineengedoken zit een bejaarde op de beklaagdenbank. Als een geslagene in den levensstrijd bukt hij terneer, niet achtslaande, op wat er om hem heen in de rechtzaal geschiedt, 't Grijze, moedelooze hoofd hangt in de gerimpelde handen. De 61-jarige Lammert P. de W., geboren te Dokkum, heeft zich te verantwoorden, omdat hij In de maand Juli te Leeuwarden rondzwierf zonder middel van bestaan. Bekl. wil -wel naar Veenhuizen. „Je bent zoo kortademig", merkt de president op. „Werken kan je niet best meer.... Zoo krijgt de opzendtng het karakter van een opbergerij...." Bekl. zegt, dat hij vroegere malen, toen hij naar Veenhuizen werd gezonden, lichten arbeid in de fabriek verrichtte. Eisch IS d. hecht i Tweede beklaagde Is een hechte stevige kerel, de 48-jarige Klaas de B. Al 'n achttal keeren was Veenhulaen zijn toevluchtsoord. „Dat ligt niet aan de maatschappij, maar aan Jou", merkt de president op. Ettelijke malen werd bekl. vervolgd, wegens landlooperij. De president wijst er op, dat bekl., die kind noch kraal In de wereld heeft, gemakkelijk in zijn onderhoud sou kunnen voorzien, als hij wilde.... In de St. Jacobstraat werd bekl. in Juli zwervende door de politie aangetroffen. Eisch 3 d. hecht, en 3 Jr. opzending. De 41-Jarige houtsnijder B'erënt 8. iwierf ersoneel de te vreezen werkloosheid niet nog zal Vermeerderen. FRIESLANDS NOORDERDEEL, 9 Sept Slachtpaarden, wolvee, kippen en hanen worden thans nier en in de provincie Groningen opgekocht ■oowel voor Duitschland als voor België en Engeland, 't Is echter een min of meer gewaagde handel; vandaag toch Is bijv. de gelegenheid tot verzending open, morgen kan 't vast zitten. En de kooplieden hebben 't gekochte een paar dagen voor hun risico. Velen willen dan ook nfet anders dan in commissie koopen. ZEVENWOUDEN, 9 Sept Thans blijkt het van welk groot belang