Oorlogstelegrammen. Een Rusaisck rapport 's-HAGE, 4 Dec. De Russische gezant te 's-Gravenhage ontving de volgende berichten omtrent de krijgsverrichtingen /an bet l(asBi3.Lo leger. De gevechten duren op verschillende plaatsen van 't front in de streek van Lowicz voort. Belangrijke strijdkrachten van den vijand, die versterking ontving, hebben op 2 Dec. een aanvallende beweging in de streek Liutomirsk—Wer- tot ontwikkeling gebracht. Op het overige deel van het front aan den linker Weichseloever zijn geen belangrijke wijzigingen voorgekomen. Aan de andere zijde der Karpathen hebben de Russische troepen Barteld bezet en 8 officieren en 1200 man gevangen genomen en 6 mitrailleurs buitgemaakt. --- Aan het Suez-kanaal. LONDEN, 4 Dec. De Ti m e s verneemt uit Kaïro, dat de Arabische troepen, die onlangs gemeld werden ten Ooslen van Katia te zijn, zien schijnen te hebben teruggetrokken. Er zijn thans geen vijandelijke troepen in de nabijheid van het Suez-kanaal te ontdekken. 's-HAGE, 4 Dec. Mededeeling van de Fransche legatie: Ten westen van DLxmuiden hebben vrij' hevige kanonnades plaats gehad. Het bombardement van Reims is gestaakt in den avond van 1 December. Belemmering doorvoer bagage uit Duitschland naar Nederland. WESEL, 4 Dec. (Per Tel.) Het vervoer --jan bagage van Duitschland naar Nederland ondervindt in den laatsten tijd veel vertraging. Er wordt geen bagage onder douane-versluiting meer do.rgeeonden. De bagage meet beslist aan de Duitsche grens onderzocht worden. Reizigers, die jneenen, dat hun bagage wel nagezonden «al worden, om deze dan op de plaats van bestemming door de douane te laten visieeeren, komen thans bedrogen uit. De Duitsche douane houdt de bagage totdat de sleutels ln haar bezit zijn. Dit gold althans tot voor eenige dagen. Nu deelt de g.neraal-eommandant van het 7e legercorps te Wesel mede, dat beslag gelegd is op alle bagage en dat het onafzienbaren tijd zal duren, voor dat de bagage kan doorgezonden worden. WINSCHOTEN, 4 Dec. (Per Tel.) De Off. van Justitie b« de air.-rechtbank alhier tdschte heden 9 maanden gevangenisstraf tegen Siena Eemsinig, 39 Jaar, vrouw W. f\, die beschuldigd werd van poging tot doodslag op Job. Filipsen, op wien ze een a»et hagel geladen geweer afschoot KNIJPE. 3 Dec. De hier gisteravond feaourten bazar in de Christelijke school kracht niet minder dan f 176.25 op. Het was een zeer gezellige avond. HEEREN 7EEN. 4 Dec. De heer W. alhier is eig--iaar van een fraalen dobersaann-pincher, een speurhond die zijn •peurzucht wel enigszins te ver doordrijft «enige dagen geleden dreef hij een paar •chapen van den veehouder Veenhouwer alhier ln de sloot; slechts met moeite konden de dieren van den verdrinkingsdood trorden gered. Hedenmorgen moest een schaap van den •Calhouxi- B. de Vries het ontgelden. Het dier war i zoodanig toegetakeld dat het Bloest worden afgemaaid. --- KORTE MEDEDEELINGEN —De „Staataeoar." vaa Vrijdag 4 Dcc bevat de statuten van de N.V. J. G. BniJder's Groothandel in chocos-ude, aufkerwerken, enz. te Leeuwarden. — De molenaarsknecht 8. 8. te Weeteriooi. achter Nieuweschans, aaaakte een kamer buks schoon. Hij wist ■let, dat het wapen geladen waa. Plotseling Sjng het achot af en S. werd doodeUJk getroffen in het hoofd. —Op één das ia het bejfcarde echtpaar H. Singer te Hidwolde (de man 81, de vrouw 88 Jaar) overleden, de vrouw in den voormiddag, de man des avonds. Den 15 Dec. souden se bun 60-Jarig kuwelijksfeest hebben kunnen vieren. — Een bejaarde dame, echtgenoote van mr. Coebergh, oud-notarts te Lelden, had het ongeluk bt] het uitstappen van de tram te vallen en -dch ernstig to bezeeren. Per brancard werd zij naar huis gebracht, waar zij bijna onmiddellijk aa aankomst overleed. — Door het Hoofdbestuur Tan den Volksbond tegen drankmisbruik is tot de Tweede Kamer een adres gericht, waarin het, op grond van de noodzakelijkheid, om in de tegenwoordige langzame en •mslaahtiigo berechting van ..kleine zaken" Teranderinig te brengen, verzoekt te willen fcevorderen dat in ons land worde ingevoerd Juirt en snel recht". --- Tweede Kamer. Het wetsontwerp-Mendels inzake woning-ontruiming. Woensdag is de behandeling begonnen Tan het wetsontwerp van het soc.-dem. Kaaaerlid Mendels ter voorkoming van ln de huidige buitengewone tijdsomstandigheden •ngewenschte gedwongen ontruiming van woningen. Do heer VAN WIJNBERGEN (R.-K.) Was tegen het ontwerp. Een dergelijk wetsvoorstel (we volgen 't v slag van 't Hbl.) is alleen gemotiveerd als er een noodtoestand heerscht en als de voorgestelde maatregelen juist zijn. In het feit, dat de regeering dit voorstel niet gedaan heeft, ligt een sterke aanwijzing dat •r geen noodtoestand heerscht. Met leedwezen las spr. in de memorie van' antwoord dat andere, even ingrijpende voorstellen, waarbij het geen arbeidersbelangen betrof, •onder eetiig gewetensbezwaar door de rejgeering zouden zijn gedaan. Men mag de n ring met verwijten geen hart te hebhen voor arbeidersbelangen. Trouwens, ook dit wetsvoorstel betreft g. i zuivere arbeidersbelangen. Daarbij Is het niet voldoende gedocumenteerd. Mocht achter inderdaad hier een noodtoestand e bijken, dan twijfelt spr. niet of de regeering zal uit eigen beweging voor»\ ien doen om daarin te voorzien. Overigens zijn de voorgestelde maatregelen beaüst onjuist. De regeerlng zou in een der■jelijk geval ongetwijfeld betere voorstellen d De heer RINK (U.-L.) heeft groote waar-4c u het denkbeeld, dat aan de indiening van het wetsvoorstel ten grondslag h e egen, doch kan zich er niet mede Te i enigen. Het wetsvoorstel Is te kras. Het gaat veel te ver. Spr. betoogt dit nader en eindigt: Het Wetsvoorste', zou een groote bron van on- MUljkheden scheppen. Het onbillijkste Is Wel, dat een volmaakt gegronde vordering tot ontruiming zal kunnen worden ontzegd anet veroordeeling van den" elscher ln de kosten, terwijl hem een nieuwe verbintenis w : ipgedrongen. en na afloop van den aJeuwen bewonlngstermijn zal de rechter «pnieuw zijn gerechtvaardigde vordering tot ontruiming kunnen afwijzen. Dat noemt ayr, onrecht! Spr. kan zich ep grond van •en en ander niet met dit wetsontwerp ver••wigen. De heer VAN HAMEL (U.-L.) brengt kulde aan den voorsteller voor diens beftoellng, maar Is van oordeel, dat het wets•utwerp niet noodig ia. 't Onderzoek van 4to regeerlng heeft uitgeweaen. dat het aan■# tol towrcwezen vorderingen tot ontruiming ■Ba htwrweetlncen, b.v. Ta Amsterdam, tn én oori«B*miaajMle» nagenoeg even groot Is mim in de overeenkomstige maanden van 't muit J*W. Voorts kan men het systeem van de huurbons als een succes beschouwen. In één week werden in Amsterdam 9500 huurbons uitgekeerd, dat betreft de helft der huurders, die ondersteund werden. De verhuurder verklaart daarbij dat hij van rechtsmaatregelen tegen den huurder aal afzien zoolang deze zulke huurbons ontvangt. Achterstallige huur mag niet worden ingevorderd door den verhuurder, die huurbons ontvangt. Is nu daarnaast een dwangmaatregel als de voorgestelde gerechtvaardigd? Op grond van enkele uitzonderingsgevallen moet men natuurlijk niet tot dwangmaatregelen overgaan. Aan verschillende kantonrechters heeft spr. gevraagd welke naar hun meening de werking vaa deze wat sou zijn. Zij vreesden niet veldoende op de hoogte te zullen kunnen komen van den financleelen toestand vaa huurders en verhuurders. Bovendien zal de staat hier door den reehtcr met uitgaven kunnen werden belast, en de rechter Is niet de persoon, die beschikken kan over de staatskas. Hij is niet te contreieeren en niet verantwoordelijk. Dit is zulk een groot en absoluut bezwaar voor spr.. dat hij met dit wetsontwerp niet kan meegaan. De heer TYDEMAN (V.-L.) wijst op het feit, dat er onder de wanbetalers van de huur veel ongunstige elementen zijn. Naast vele onmachti#en zijn er vele onwllHgen. Het wetsontwerp komt Spr. bedenkelijk vaor, veeral omdat de st;iat de huur gedeeltelijk zal hebben te betalen, als de rechter gelast dat de bewoning zal voortduren Verhuurder ca huurder staan bier niet tegenover, maar naast elkaar en zeggen tot den Staat: „Wij zijn onmachtig te betalen." Spr. acht het daarom roekeloos, zijn stem aaa dit wetsontwerp te geven; dit geneesmiddel zou ereer zijn dan de kwaal. Ook de heer LIMBURG (V.-D.) beerltlseerde het wetsontwerp, dat thans nog overbodig en bovendien een verkeerde regeling Is. Gaat men echter op groote schaal over tot gedwongen ontruimingen, dan zal de wetgevende macht moeten Ingrijpen. Dat zal op verschillende wijzen kunnen geschieden. Misschien la 't het beste gemeentelijke regeling met hulp van de stcuncomltê's en den Staat. Het is de verdienste van dea voorsteller, op dit vraagstuk de aandacht gevestigd te hebben, doch dit verplicht allerminst, dit wetsvoorstel aan te nemen. De MINISTER VAN JUSTITIE verklaarde vub meening te zijn. dat de regeering geen Invloed op deze beraadslaging moet oefenen. Eerst wanneer de Kamer heeft besloten vaa haar recht van init ♦ üef gebruik te maken. Is het tijd voor de Regeering om haar oordeel te doen kennen. Nadat de heer SPIEKMAN het ontwerp bas verdedigd en de heeren BEUMER (A. R.) en VAN DOORN (U. L.) het haddeß b-ïstrtden. verkreeg ds heer TROELSTRA CS. D. A. P.l het woord. Deze bracht hulde aan den voorsteller van dit ontwerp, niet zooseer om de humane gedachte die er aan ten grondslag ligt. maar vooral om diens moed zich te wagen aan dit werk, waartoe de Minister van Justitie niet dan la de uiterste noodzaak wilde overgaan. Reeds om politieke redenen was dit een daad van moed, omdat hel verwijt voor de band lag, dat dit ontwerp tegen de regeering was gericht, ln dit opzicht doet hem de houding van den Minister van Justitie eea gvnoegen. Deze heelt zich ln geen enkel opzicht tegenover dit ontwerp gesteld. De regeertng slet met belangstelling het verder verloop vaa dit debat tegemoet en er Is niet gebleken dat de Minister van Justitie bezwaar sou hebben zua handteekening aan dit ontwerp ts Iconen. fcipr. beloogde o- a., dat hoewel het aantal uitzettingen thans niet grooterts dan verleden jaar. ze nu een ander, gevaarlijker karakter hebben. Lat ts de grond voor den noodtoestand. Spr. wees er verder nog op. dat onder de slachtoffers gemobiliseerde!) zijn, doordat de ondersteuning van regeerlngswege te gering ts om er geregeld huur van te betalen, ln dit opzicht heelt Duitschland zijn plicht beter begrepen. Voorts vroeg Spr. allen knappen Juristen eu practlschen menschen ln de Kamer: ..Levert lets meer dan afbrekende critlek; indien gij ons de baas zijt in Juridische kennis eu practiache bekwaamheid, toont het dan; met negatie alleen Komt gij er niet." De beer MKNDELS (S. D. A. P.), de voorsteller van 't ontwerp, verklaarde zich uitermate voldaan, en allerminst getroffen of verslagen te gevoelen. De hoofdstrekklug zoowel als de constructie en de uitwerking van zijn ontwerp, zijn volkomen staande gebleven ln de branding der critlek. Spr. was reeds op een uitgebreide critlek voorbereid, omdat dit ontwerp een stuk sociaal leven naar voren bracht, waarover vele heeren liever niet gepraat willen hebben en waaromtrent slj thans gedwongen waren kleur te bekennen, wat er toe zou kunnen lelden, dat zij. daardoor geprikkeld, onbewust wraak trachtten te nemen op den voorsteller door hun critlek. Spr. zal een einde maken aan de legende, dat dit voorstel te dwaas was om alleen te loopen, dat dit ontwerp geregeld la op een wijze die niet acceptabel Is. De beswaren tegen het ontwerp zijn tot drie catagorlën terug te brengen: te. het ontwerp is politiek en sociaal onbehoorlijk; 2e. het ontwerp Is jurldlek en technisch onmogelijk; 3e het ontwerp ia onnoodlg. De heer Mendels zet heden Vrijdag zijn verdediging van 't ontwerp voort. • *s De N. Rt. Ct zegt van de gehouden debatten: „Men kan nog lang praten over het sociaal-democratische noodwetje ter voorkoming van gedwongen ontruiming van hulzen; — het eind van het lied zal zijn, dat het met aanzienlijk stemmenverschil verworpen wordt. Van de machtigste partij der rechterzijde, mitsgaders alle vrijzinnige fracties hebben thans reeds sprekers het woord gevoerd, maar geen hunner achtte zich gerechtigd, aan het wetsontwerp zijn stem te geven. En het waren grootendeels bezonnen, ervaren mannen, dje het woord voerden, lieden, die ten deze plegen na te denken voordat zij een oordeel uitspreken, dat een veroordeeling tevens la. De heer Mendels verliest het pielt; dit staat voor ons vast, al zal hij waarschijnlijk zijn voorstel op handige wijze verdedigen." --- PERSNIEUWS De regeeringsconsessies inzake de oorlogsleening. Zal er overeenstemming worden bereikt tusschen regeering ma Kamer omtrent de f 275 millioen? vraagt Het Volk. Het is niet uitgesloten. Als er een aannemelijk kor-v-romis wordt gevonden, zou het blad het zaifs toejuichen. Zoolang de oorlog dreigt, onze grenzen binnen te dringen, achten wij het wenschelrjk, zegt het blad, de regeering, op wier schouders de taak rust, dit gevaar af te wenden, te steunen. Dan moet echter de regeering dit mogelijk maken. Dan moet zij niet den godsvrede misbruiken, door een ontzaglijk nadeel toe te brengen aan de massa, die van alle schokken in het maatschappelijk leven het gelag moet betalen, en die reeds in de verloopen krisismaanden zoo ontzettend veel heeft geleden. Dan moet zij niet het uitricht op een betere toekomst voor de massa sluiten. Van alle kanton is er op een kompromis aangedrongen. Het Volk echter neemt geen vrede mot wat nu wordt voorgesteld. Het schrijft: Wij mogen ons niet tevreden stellen met een wissel op de toekomst. De aktie tegen de leeningswet dient dus te worden, voortgezet; met alle energie moet worden vastgehouden aan de hoofdzaak: de rijken behooren deze leening te betalen. Zoolang dat niet vast staat, mogen wij niet rusten. Er moge, door de overeenstemming tusschen min. Treub en de kommissie van rapporteurs, iets zijn veranderd, zelfs verbeterd, voorloopig hebben wij rusteloos onzen strijd tegen het leeningsplan door te zetten. Het kompromis geeft aan de geteisterde massa niet de zekerheid, dat de kosten van de oorlogskrisis zullen worden betaald door de klasse, wier stelsel den oorlog baarde, zullen worden betaald door de klasse, die door den oorlog bij verre na niet is verarmd en tot wanhoop gebracht als de bnzitlooze massa. Voor die sokerheid moeten wij strijden tot het laatste oogenblik. Het Vaderland daarentegen zegt: „Thans kan men zeggen, dat de brug gelegd is, waarover voor- en tegenstanders tot elkaar kannen komen en een warm woord van lof en van dank tevens mag aan de rejgeering niet worden ont houden, dat zij, in juist begrip dat deze wet, nog meer dan eenig andere in dozen tijd, nationale wet moet worden, met den Bieesten ernst van de bezwaren tegen het wetsontwerp kennis nam, bezield met den wil daaraan zooveel mogelijk tegemoet te komen" • • • --- 't Wordt leening. De gistende gemoederen zUn reeds vrijwel tot bedaring „akomen; do spanning ia er uit, er komt toenadering, constateert De Stand. Sn 't staat nu ook wel vast, dat het een leening en geen oorlogsheffing wordt. Maar 't zal er op worden aangelegd, zegt het blad, dat men de bedenkingen ertegen zooveel doenlijk ondervangt. Tegen heffing was men, omdat heffing tot zulk een bedrag, in zoo verregaand abnormale omstandigheden, met voor toepassing vatbaar is. Maar keert 't normale terug, dan vervalt 't bezwaar. De rente van 5 pCt is voorgesteld als lokaas voor vrijwillig deelnemen aan de leening. Maar 4 pCt. zal daarvoor geen, struikelblok zijn en stel al. het moest voor een deel op een gedwongen leening uitloopen, mooi zou 't wel niet staan, maar de verantwoordelijkheid hiervan sou dan toch rusten op de krenterige kleine kapitalisten. De middelen tot dekking kunnen tweeerlei wyzix-ng ondergaan. Zeer lage hoofdsommen der directe belastingen hunnen van da 20 pCt. extra vrij worden gesteld, en de hoogere bedragen der hoofdsom desnoods op 25 pCt. worden gebracht. En ten anderen kan in de dekkingartikeleu korter termijn worden opgenomen, zoodat bet beslag in geen geval voor 15 jaren vastligt. Zelfs kon bepaald, dat elk Jaar opnieuw de dekkingsmfedidelen hiertegen zullen worden vastgesteld. En wat tenslotte de aflossing betreft, blijft het onze overtuiging, dat bet 't veiligst zal weeën, na herstel van den vrede, met die aflossing geen dag langer te toeven dan beslist noixLg is. Zelfs de stembus van 1917 zal hier geen perikel brengen. De vrede zal dan weer bloeien, naar we, hopen mogen. En is dit zoo, dan zal heel 't kiezerscorps voor aflossing dar heffing zijn. En wie 't daar dan niet mee eens is, gaat ln den hoek. --- Rechtbank Heerenveen 3 Dec. Heerenveen. De goede harmonie tusschen de armhulsluanneljes Jan Ue V. en Jan Keiunua was op 12 Nov. verbroken. Keiisina was dleu .lag bealg met op den meslhoyp te brengen wal naar den aard eens aiesihoops Is UU deed zulks niet naar ■ hel genoegen van de V., die dan ook aanmerking maakte. Keibixiia wilde geen neggen van de V. nebben. „Ik zal zelf wete hoe 'k doen wü", slj hij. Deze negeering van „gezag" prikselde de V., die, door Keitsma een slag tn net gezicht te geven, zich wou doen gelden Kelisma zocht nu vergelding bij de Justitie. De Off. vroeg f I boete of ( dagen hecht. Bekl. verzocht een boete, want bij kon niet In den stal van het Armnul» gemist worden. Vader sou de boete voor hem voorschieten en van zijn zeven stuivers zakgeld sou bekl. afbetalen. ..Niet weer slaan", ried de Pres. aan. „Van zn leven niet weer," beloofde bekl . die met een gemoedelijk „nou morgen, mijnheerenl" afging. --- Lenuner. De oorlog en de daaruit voortspruitende slapte la de verschillende bedrijven heeft ook den 22-jarlgen werkman Jan de J., geboortig van Lemmer, parten gespeeld. Tot voor Juni vu bij werkzaam In LXiltschUnd. UU trok van daar naar Lemmer, 'waar bij met straatmanen 11 weken lang aan den kost kwam. Doch toen zijn baas geen werk meer voor hem had. begon voor Jan de misere, 's Daags zwierf mj doelloos rond en 's avonds klopte hij aan bij 't gemeentehuis, waar men hem voor den nacht een onderkomen bezorgde. «n de conciërge hem 's morgens een bete broods gaf. Maandenlang moest Jan het Minder warm eten stellen. Bekl. Is heel wel tot werken in staat, naar hij zelf bevestigde en hij zei wel kans te zien dit voorjaar In Duitschland „aan den stag" te komen. De Off., met een en ander rekening houdende, eischte 4 dagen hecht en 4 mnd. opzending, wegens landlooperij. --- Langezwaag. Een drama met Inleidend voorspel. Op den 20 Oct. had de 23-Jarlge arbeider Jacob M., van Langezwaag, die den borrel niet schuwt, herrie thuis gemaakt. Zijn moeder nam de wijk naar den ln de nabijn*id wonenden winkelier Pieter Hijlkema. Bij dien klopte Jacob later op den avond aan en eischte dat zijn moeder „er uit" moest komen. „ZIJ moet er uit komen, of tk steek Je dood", zei Jacob tegen Hijlkema, die hem bij de deur te woord stond. Tegelijkertijd hief Jacob een met een mes gewapende hand dreigend op. Hijlkema greep de hem belagende hand, 't mes viel en het volgend oogenblik lagen de mannen worstelend op den grond. Op het geroep van haar man „Jacob vermoordt me", snelde vrouw Hijlkema toe en za« dat haar man op den grond lag en Jacob beven op hem. Jacob had Hijlkema bij de haren beet. Beschramd en bebloed om het heofd kwam de laatste weer in zijn woning. Aldus zou zijn geschied, naar de verklaringen --van getuigen Hijlkema en diens vrouw. Bekl. Jacob stelde de zaak ln een ander licht. Hij had zijn moeder bij Hijlkema willen vandaan halen. Hij klopte op de ruiten. Hijlkema was te voorschijn gekomen en had hem, Jacob, aangepakt, zeer onbehoorlijk. Jacob had toen van zich af geslagen en zich verdedigd zoo goed hij kon Mogelijk had hij daarbij Hijlkema gekrabd en aan het haar getrokken. De Off. nam niet aan, dat bekl. uit noodweer zou hebben gehandeld en eischte f 10 boete of 20 dagen hecht. Zes dagen later, avond van 26 Oct., speelde de groote scène zich af. Jacob. die wist dat Hijlkema aangifte had gedaan wegens mishandeling, zou graag de zaak blauw-blauw zien gelaten en ging daarom in den avond van 26 Oct., tegen negen uur naar Hijlkema om dezen te bewegen de justitie er bulten te laten. Jacob kwam dus — naar hij heden verklaarde — met vreedzame bedoeling, doch Hijlkema toende zich zeer kwaadgeelnd. Hij sloeg Jacob onverhoeds met een hard voorwerp op het hoofd, zoodat deze neerzeeg, en diende hem in medewerking van zijn vrouw zooveel klappen toe, dat Jacob het bewustzijn verloor. Wat er verder gebeurd was en wat hij later gedaan had. wist Jacob zich niet te herinneren. . „Dus Je weet niet, dat Je Hijlkema een stuk van zijn rechteroor hebt gebeten?" vroeg de Pres. aan Jacob, die van dit cannlbaalsch misdrijf werd beschuldigd. Bekl. wist 't niet, wel dat hij zelf uit twee hoofdwonden en uit neus en mond had gebloed. Mag men Hijlkema en diens vrouw gekloven, dan Is de toedracht der zaak heel anders. Jacob was, terwijl getuigen reede to bed lagen, door de staldeur met geweld te openen, de woning binnengedrongen en was direct, soodra hij Hijlkema zag, op dezen aangevallen onder dreigement van: „je zult onder mijn handen sterven"; had Hijlkema een beet in den arm gegeven en vervolgens, bij de worsteling, hem een stuk van het rechteroor afgebeten. *t Bloed stroomde Hijlkema langs de wang en liep Jacob ln dea mond. 't Stuk oorschelp spuwde Jacob op den vloer, waar Hijlkema 't later vond. Hij nam het mee naar den dokter en heden diende het, In een fleschje op sterk water, als ovcrtuiglngwtu'c. D' «ff. dlte t: 'i.-itl bf-Tinndeld, verklaarde, dat het oor niet weer zou aangroeien, wat echter voor het gehoor niet zou hinderen. De veehouder B. Dijkstra, get. a décharge, had op den bewusten avond hooren gillen in de woning van Hijlkema. Get. had twee mannen worstelend in de schuur tegen den grond zien vallen. Verder had get. niets gezien, maar wel gehoord dat er geduchtig op los werd geslagen, en uit de kreten van Jacob: „Pieter (Hieikema) Ut me los, hald op, dou slachts my dea", maakte get, op, dat Jacob er ontzettend van langs kreeg, 't Tumult had langer dan een uur geduurd. Vrouw Meijer, Jacobs moeder, verklaarde, dat Jacob dien avond wel een borrel had gehad, maar niet dronken was. Get. had gezien, dat Hijlkema ln de schuur boven op Jacob lag en vrouw Hijlkema hield zijn handen vast. Ze hadden Jacob erg toegetakeld. Toen de jongen weer thuis was. had hij de tanden door de Up, zijn mond zat vol bloed Hlelke Dam, die Jacob ln den vooravond had ontmoet, zei den jongen den volgenden morgen gezien te hebben met een hoofd als een pot. de oogen zaten hem dicht. De Off. zei ln zijn requisitoir, dat er voor bekl. geen reden was geweest om zoo laat, terwijl de menschen al te bed waren, nog naar de woning van Hijlkema te gaan. Hij neeft een pak slaag gekregen van Hijlkema, maar bekl. heeft zich schuldig gemaakt aan mishandeling, zwaar lichamelijk letsel tot gevolg hebbend, met blijvend nadeel. Bekl. is meer veroordeeld wegens mishandeling. Di aanmerking dient genomen, dat er reeds lang, mede door schuld van Hijlkema, ruzie bestond, Eisch: 2 maanden gevang., met aftrek van de preventieve hecht. Mr. v. d. LelJ. ambtsh. verdediger, betoogde, dat de verklaringen van de getuigen Hijlkema en diens vrouw niet geloofwaardig waren. Die van de getuigen a décharge «temmen overeen met de verklaring van Oekl. Bekl. Is met goede bedoeling bij Hijlkema gekomen, maar is direct aangevallen en mishandeld, op erge wijze, zooals ook blijkt uit de verklaring van den dokter te Tijnje, die Jacob dlenzelEden avond beeft behandeld. Het afbijten van 't oor moet door bekl. In ontzettenden drift zijn gedaan. Het was zeker niet gebeurd ais bekl. niet mishandeld was geworden. De schuld van de geheele geschiedenis ligt bij Hijlkema, Bekl. heeft al ruim een maand in voorarrest gezeten. Daarmee la dit feil tl voldoende gestraft, PI. gelooft, dat er sile termen zijn, bekl. vandaag nog ln vrijrield te stellen. Na In raadkamer te zijn geweest, beval Ie rechtbank bekl.'s onmiddellijke invrljneldstelling. --- Opsterland. Een schippersknecht van Gorredijk, werken broodeloos geworden door de oorlogs'nalalse. vergreep alch aan een andermans 4oed. Uit een tramwagen ontvreemdde hij twee zakken mals, van de Groninger boot twee kisten lijnkoeken en op den 24 Oct. van een praam van den stoombootondernemer Zwart drie zakken mals en een zak serstmeel. Wegens dit laatste feit stond hij heden terecht. Hij bekende ln den nacht de zakken voermeel van de praam te hebben gehaald. 'lij bad se bij een vee-houder gebracht, aan wien hij tevoren ontvreemde mals en lijnkoeken had verkocht, en die had gezegd, dat ais bekl. weer wat had, hij 't wel tn net vuurhok kon zetten. Later, toen de boer te melken gtng, had bekl. hem ermee In nennis gesteld, dat hij vier zakken Voer meel ln net vuurhok gezet had. om negen uur 's morgens had bekl. voor het meel ' 12 ontvangen en was toen direct op reis gegaan naar Amsterdam. De heer P. J. Zwart, die twee kisten bruine koeken van de boot en een dag later 4 zakken voermeel van de praam had vermist, verklaarde, dat die 4 zakken meel een waarde hadden van pl.m. f 2». Eisch: ö maanden gevang., met aftrek van preventief. Mr. v. d. Leij. ambtsh. verdediger, pleitte clementie. De veehouder stond vervolgens terecht. Deacha.dlgd vier zakken voermeel van den schippersknecht te hebben gekocht, wetende, dat het meel door diefstal of eenlg mislrtjf was verkregen. Bekl. bekende de vier zakken meel te hebben sekvcht voor t 12. terwijl hem be- KMid was lat ze gestolen waren. Tevoren isd hij lUnkoeken van den schippersknecht gekocht Op een vraag van den Pres., hoe bekl. tot deze heling gekomen was. antwoordde nlj. dat de tijden hem zoo zwaar troffen. De schippersknecht, als getuige gehoord, verklaarde dat Hek!, gezegd had, nadat get. de koeken had geleverd: „als Je mals hebt set die dan maar In het vuurhok". Voor de koeken had eret- van bekl. f § ontvangen. Tevoren had bekl. gezegd tot get.: „als Je wat lljnkoeken voor mij bescharrelen Kunt " Bekl. ontkende den schippersknecht tot dletstal te hebben aangemoedigd. Wat get. Mem In den mond legt, had bekl. niet getegd. De Off. achtte bekl.. den heler, nog schuldiger dan den steler. Bekl. heeft den schippersknecht tot diefstal aangezet. De schippersknecht kwam tot diefstal uit armoede, 't Gaat niet aa« te zeggen, dat bekl. om dezelfde reden tot misdrijf Is gekomen. De oorlog Is eerder voordeelig voor den reehouder: hij kan hooge prijzen maken voor het vee. Bekl. heeft uit vuige hebzucht irehandeld. Eisch: 1 Jaar gevang. • • • Mr. Hepkema, verdediger, zei in «ijn pleidooi, dat In rechten allerminst bewezen Is. dat bekl. heeft aangezet lot diefstal. De verklaring van den getulge-schippersknecht is niet betrouwbaar. Get. ontkent toch, dat hij In Sept. drie zakken meel voor f 15 aan bekl. heeft verkocht. Dit meel werd tusschen 26 en 28 Sept. uit een pakhuis van Zwart vermist. De schippersknecht had geld noodig, en hij zocht een heler, een slachtoffer. Zulks blijkt reeds hieruit, dat hij te voren een anderen veehouder gevraagd heeft, of deze niet wat kon gebruiken. De schippersknecht heeft bekl. overgehaald tot helen, niet em«rekeerd bekl. den schippersknecht tot diefstal. De tijden waren voor bekl. niet voordeelig. Bekl. verkeerde niet tn een welstand, zooals door het O. M. wordt aangenomen 't Was bekl.. die zich door hard werken van melkrijder tot veehouder heeft opgewerkt, tegengeloopen. Een paard was gestorven, de kalveren hadden minder opgebracht dan verwacht was. met de varkens ging het niet voordeelig, het veevoeder was duur, en met 12 Nov. moest de huur er sljn. De strijd om 't bestaan heeft bekl. tot zijn daad verleid. Bekl. is geen heler, zooals er zijn in groote steden, wier beroep het Is gestolen voorwerpen op te koopen. 't Geldt hier lemand, die voor één keer zwak Is geweest, 't Algemeen slechte judicium, dat men op den heler drukt, behoeft men dezen bekl. niet aan te rekenen. Bekl., een man van goede reputatie, die uit zijn gezin, zijn werk Is weggerukt, wordt door de gevangenisstraf zeer zwaar gedrukt. Deze man behoort niet tusschen de gevangenismuren, hij zal beter kunnen boeten ln de gemeenschap. Pi. vraagt daarom een clemente straf. Laat bekl. nog dit jaar bij vrouw en kinderen terug koeren! Verder werd geëischt tegen: Marten V, te Drachten, f 10 boete of 20 dagen hecht., wegens huisvredebreuk. Hendrik H. en Jurjen K. te Drachten, vrijspraak van ten laste gelegde huisvredebreuk. Philippus v. d. V. te Wartena, f 10 boete -rf 20 dagen hecht., wegens mishandeling van S. de Vries. Jan P. te Blesse, 2 maand gevang., wegens huisvredebreuk en bedreiging. De laatste zaken meer uitvoerig in volgend no. Uitspraak Donderdag a.s. --- Vonnissen. Andries O. te Giethoorn, verzet tegen het vonnis de-eer rechtbank van IT Sept. J.I. vervallen verklaard (14 dagen gev. wegens vlscHstrooperiJ ). Pieter K. te Appelscha, veroorzaken van lichamelijk letsel door schuld, 7 dagen hecht, en veroord. om aan de Wed. B. Rlmers eene schadevergoeding te betalen van f t. Oebele 8. to Katlljk, mishandeling. 14 d gevang. Jan van W. te WlJckel, eenv. beleediging, f 2 boete of ( dagen hecht. Bouke de B. te Verlaat, vrijgesproken. Klebe de B. te Kortezwaag, vonnis Kantongerecht Heerenveen bevestigd ( vrij- Rnrnsk van overtreding rfpy nrhe!d,crwpM. --- Besluiten, benoemingen, enz. SNEEK, 4 Dec. Gisteravond werd hier tot predikant bij de Chr. Ger. Gemeente beroepen ds. J. W. Geels te Haarlem. DRACHTEN, 3 Dec. Tot opzichter bij de Nederlandsche Heide-Maatschappij is benoemd de heer R, Bruinsma te Nijega. HEERENVEEN, 1 Dcc Benoemd tot klerfe 2e kl. bij de Ned. Tramw.-Mij., de volontair H. Alberda te Oosterwolde. DANTUMADEEL. 2 Dec. Benoemd tot 2de machinist aan de Ooöp .stoomzulvelfabriek „De Hem" te Oosthem, de heer R. Postma, leerling-machinlst aan do zuivelfabriek te Rinsumageest. WIJCKEL, 1 Dec. Beroepen (toezegging) bij de Ned. Herv. Gemeente te Wijdte', ds K. Eekhof te Asten (N.-Br.) NED. HERV. KERK. Beroepen te Stavoren (toez.) J. Vermeulen, cand. te Hoogeveen; te St,-Johannesga en Delfstrahuizen. W. L. Boissevain te Wilhelminadorp (Zeel.) GER. KERKEN. Beroepen te Jutrijp en Hommerts, IJ. v. d. Zee, cand. te Wirdum; idem te Pietersburen. Bedankt voor Oostermeer, J. IJ. Tiemersma te Drogeham. Aangenomen naar Opeinde-Nljega, ds. J. S. Schaafsma te Emmercumpascuum. Benoemd tot: hoofd der o. 1. school te Oosterend. J. R. Vcnckanip. onderwijzer te Marum (Gr.) burgemeester van TletJerKsteradeel mr. J. Luhoiun. tijdelijk leeraar in het teekenen aan de ambachtsschool te Heeren veen, H. C. Boon*tra, leeraar M. O. te Leeuwarden. Gestaagd: acte boekhouden, d 4 heeren: J. D. Jaarsma te Leeuwarden; H. v. d. Oever te Bolsward; J. Poort Jz. e*i D. Roes te Harlingen; S. Oosterduin te Drachten; Kl. Popma te Leeuwarden en M. Kieisma te Wolvega; en de dames: T. Lunter en T. Wolke te Bolsward; A. J. E. Abma en H. Schipper te Leeuwarden. ex. vrije- en orde-oefeningen, de dames: «J. van der Veen te Bergum; G. Visser te Franeker; J. Visser te Ternaard; A. E. Woudsira te Leeuwarden; D. Wijma te Franeker; N. R. de Jong te Baarn, vroeger te Tjalleberd; en de heeren: J. de Vries te Workum; L de Vries te Bergum; R. v. d. Wijk te Huizum; D. Wijbenga, te Wltmar-BUXII. acte wisisundo, G. v. d. Valk te Woudsend. •— Herbenoemd tot lid van den Voogdijraad te Leeuwarden: S. B. Drljber Bzn.. H. M. Tromp. S. Sikken* en S. L Sljtsma, «n tot lid van den Voogdijraad te Heerenveen: H. Hebbes, B. V. d. Goot en K. Bakker. •— Pensioen verleend aan: R. Brinkhuis, burgemeester v&n Otingeradeel, f 784 •— Voordracht voor onderwijzer aan de o. 1. school no. 2 te Bolsward: Th. Schaafsma te Witmarsum: G. A Heidoorn te Leeuwarden en J. van der Pol te Enkhulzen. --- Uitslag Aanbestedingen. Het bouwen van 40 woningen te Hoogeveen. Laagste Inschrijvers Leenes en Van Eiseen te Meppel voor f 67.850. --- Onbestelbare brieven, postk. Heerenveen. Mej. Joukje Bottema, Haskerdijken. — Wed. Bruinsma. Amsterdam. — Burgemeester Opsterland, Beetsterzwaag. — Deurwaarder Mulder, Beetsterzwaag. — Jan Stol, Leeuwarden. — Winkel. Heerenveen. — Mej. A. Homan, Amsterdam. — C. Mulder, Veldleger. 4e Divtele. --- Predikbenrten op a.s. Zondag. AKKRUM. Hv K halftien en i nds Unipers. Dps G halftien ds Kooiman. Hei O (wanggebouw) 7 a ds Woldinga v Ten Post. BAKKKVEEN. Hv K 10 n ds da Boer. HKETH. Hv K halltien ds Pos. Huipil hallzeven de hr Hoogebrink. BEKTsTERZWAAO. Hv K lü uds Menzel, halfzeven ds Visseber (vroeger te KottevaUe). KKN-KMJPK. Hv K halltien ds Uperj. i er K halitien leesd, 2 n da Kersies V Wolvega. I'.LESSK (kikl 10 ii de hi tSnut. KUURNBEIinUM 7 n d» v Bb. KOVRNKNIJPE. Ups H halttien ds ZemUre. ItoYI. li! u ds Oosterveen, doop. IS Dcc avm, UROEK halltien ds v Hiugj-cn. coll. DEI.KISTKA HUIZEN halitien de hr te Loo. DONKKRBROKK. (Ier K » n en ' n leesd. DRACHTSTRR-GUMP. Hv K halftien ds Kabel, DUURSWOPDR Hv K hal ft ien ds Jebbink, M Hl KN halttien ds Padt, coil en doop. iORREDUK. Hv K 10 uds ten Oever. Dps G 10 n ds de Maar. Kv halftien en « n de hr Veenema. GKRKI.OOTiIok Kavelslrooï)Dinsd7 u de hrfitap. HA lil.E. Hv Klou ds Gerrilzen. HAULERWIJK. Hv K halltien ds Alers. Ixik 6 n ds Alers. Kapl'Bten halmen en 2 u, Woensd 7 u bijbell de hr vd Wen. Kv ver halftien, Woensd 7 u bijbell de hr Jfeu. TKKHORNK. Hv K 9 u ds Vrijlaudt. Dus G 9 u ds de Vries. TKRKAI'i.K luilltien ds Kan. IJALI.KBERD. Hv K 10 nds I.udwig. Dps ü m geen dienst, 7 u ds Veenland, Maand 7 n leden verg. TUNE. Hv K 10 u ds Rosbergen. ÜREIKRP. llv K halftien ds Tainmens, 7 Dcc 7 n lidmav. WIJNJETERP. Hv K halfzeven ds .lebbink. Lok Woensd halfseven nijbell da Jebbink. ZORGVI.IfcJ) geen dienst. --- Boezem waterstand neden Vrijdag: Leeuwarden 54 cM. boy. lomerpeil. lieerenveen 33 cM. , „ Kehteuerhruc 49 cM. „ „ Oonderdaumiddag 12 uur: lernorne, bin. 42 cM. „ „ Tertaorne, buit. 56 cM. „ „ Hi vii* gesloten. --- Hoogste barometerstand 772.7 te Mün- cben (Duitschland), laagste 7508 te Skagen (Denemarken). VEKWACH.TINÜ (tot in den avond ran Zaterdag 5 Dec.): meest krachtige, tijdelijk stormachtige zuidelijke tot zuidwestelijke wind, gedeeltelijk bewolkt, wellicht eenige regen, selide temperatuur. Stand van den barometer hier: Vrijd.m. 8 n 762 „ mid. 8 u 757 i/on op 7.52, onder 8.48. Mn. op 4.37 n.m. onder 9.58 's vm. Donderdag 10 Dec. Laatste Kwartier. --- Marktberichten. Boter. MAASTRICHT, 4 Dec.

; I 14,— a 1 32.— ver 50 K.G.. Edainmex -I a 95 et. t>er stuk. Grondsma en Co,: Gon.i i —,—, Edammer — et. Boter. Er had weer een aanraerke)ijk verhooging plaats, steeds- nog vanwege d' aanhoudende vraag uit Duitschland. Ee; eommissienoteerinig, zoo hoog als vandpnr n.l. f 1.75 per K.G., hebben we in de laat ste jaren niet gekend. Aan de Waag wer zelfs tweede soort boter verkocht voo f 72 per 40 K.G. Kaas. in de Waag zeer weinig aanv-x en hoofdiakelijk geen eerste kwal Handel en prijzen in evenredigheid vao C vorige week. Voor Fransche Goudsflhe b staat momenteel goede kooplust. M Goudsche worden in ia laatste dagen gekocht a 28 cent per pond. Ook vergen!' lende andere soorten lebben een hoo'; bereikt als misschien nooit seerder is voov gekomen. Goede nagelkaas a 18 cents pc; pond is nog het goedkoopste artikel. --- Eieren. Ned. Vereen. I'lv.t.eelU Aanvoer 7l küo's a t 1,85 per kilo. Aanvoer eehiiet eieren 50 kilo's a 1 1,20 per kilo (particulier prqzen). ZWOLLE. 4 Dec. (Per Tel.) 3140 K.G ótiikb. per K.ti. 1 1,60 a 1 1,60,»/, vat pnia: l 84.— a 1 85, —, aiwrjketide suort j 33.50 a I 34,—, 2e soort 1 32,50 a 1 83,—, >;,« i 16,— a i 17,-. Vee LEEUWARDEN, 4 Dec. (Ofi. ' 77 stieren enter 186 tot 1 130 Vleesch. oudere I 130 tot f 280. — ossen 'f — tot f—, 216 vette koeien l 190 tot i 290. 673 nielke en kalve koeien 1 isi tot 1 270. 36 pinken 140 tot f 90. 30 vettt kalveren 140 tot f 68, 190 graskalveren J6O tot f 100. 80 nuchtereu I 7 tot t 13, 1473 vette schapen l 24 tot f 28. 220 weideschapen 1 1G tot i 20. 800 lammeren 1 12 lot f 22, 116 vette varkens i S Uit ] 08, 86 magere varkens I 80 tot i 35 1662 vette biggen 133 tot 1 BS, 185 kleine biggen i 3 lot f 8, 41 bokken en geiten. 12 paai dea i 6» tot f 120. Totaal 6184 stuks. LEEUWARDEN, 4 Dcc (Per TaL) Prijzea van het slachtvee (spec. opg.) Vstte koeien «o—B6 et„ vette kalveren 88—93 et. Ma-aal IV—7O et. per kilo. --- Leeuwarder Markt. LEEUWARDEN. 4 Dec. Dese Slnt-NIo laas-Vrijdag kenmerkte sich op de markt over 't geheel door kalmte; de handel lat meute- en kalve koeien nam een „stadig** verloop. Er was niet veel belangstelling. Vette koeien goed te paauen, en. inzonderheid ln de eerste kwaliteit, prijzig. De handel in stieren verliep bevredigend. Graskalveren worden op verre na niet meer zoo druk aangevoerd als onlangs; de winter staat voor de deur. Voor den aanfok was on bet eekenen de handel. „Voor den dood" konden goede sommen worden gemaakt. De markt der nachteren- en vette kalveren onderging geen e verandering, sinds de vorige week. Biggen waren in kleinen getale aanwezig; handel kalm. De varkenshandel verliep bevredigend. Opbrengst voor Londen 22 a 23 cent. van zouters gemiddeld 25 cent, van slachtvarkens gemiddeld 27 cents. Er was veel wol vee aangevoerd; handel op Londen slecht. De prijzen daalden beteekenend. Slaehtschapen voor het binnenland brachten tamelijke prijzen op. Op het Zaailand was niet veel gevogelte aangevoerd. Het „slachogoed" steeg in prijs. Ook eenden duurder. Niet veel vraag voor kippen voor den aaafok. Pluim veehandel V. P. N. Fries land: 300 slachtkippea 60 cent tot f 1.20; 40 slachthanen 60 cent tot f 1; 400 Jonge banen 65 cent tot f 1.40; 100 piopkuikens 30 tot 60 cent; 25 jon2e duiven 25 cent; 200 eenden 60 cent tot f 1, 2j kalkoenen f 2.50 tot f 5, alles per stuk; 75 konijnen 17 tot 19 cent per pond. Gevogelte (inkoopsprijs bij dea poelier): slachtkippen 60 tot 90 cent; kuikens f 1.10 tot f 1.60; piepkufkens 40 tot 70 cent; Jonge duiven 26 tot 35 cent; poulardes f 1.10 tot f 1.60; kalkoenen f 4 tot f 8; kapoenen f 1.40 tot f 2.2 C; wilde eenden 80 tot 8i) cent; levende eenden idem; pijlstaarteu 60 tot 70 cent; smienten 50 tot 60 cent; talingen 45 tot 55 cent; watersnippen 45 tot 60 cent; pluvieren 30 tot 40 cent; hazen f 1.75 tot f 2.50; fazanten f 1.20 tot f 1.60; korhoenders f 1.40 tot f 1.75; houtsnippen f 1.25 tot t 160; wilde ganzen f 1.10 tot f 1.40, alles per stuk. Handel vlug, met het oog op St. Nicolaas. DONITERBROEK, 1 Dec. MaandmarkL Biggen golden f 3—f 5.5»; loopers f 12— f 16. Londensche 20 a 21 ets. per half kilo. Schapen duur. Vlugge handel. DRACHTEN, 3 Dec. Ter weekmarkt: 93 varkens, 35 biggen, 9 schapen, gevogelte enz. Vette varkens 27 a 29, zouters 24 & 26. Londensche 20 a 22 ets. per % K.G. Handel vlug. Biggen f 3—f 6. ZWOLLE, 4 Dec. JPer Tel.) 606 runderen, 111 kalveren, 65 schapen en lamineren, en op de stallen 100 stuks rundvee. Handel in alle soorten vee vlug. Kalt koeien 1 180 a I 310, vaarzen 1 165 a I 240, guste I 135 a I 210. Vette koeien nor K.G. 64 a 83 et., vette kalveren 80 a 110 et. WOLVEGA. 2 Dec. — runderen t — a f—. 95 Friesche scha|>en f 18 a f 32, 6 geiten 1 6 a 1 9. 45 maaere varkens f 12 a 1 20, 20 > jonge biggen 1 4 a f 7 p. stuk, I*o vette varkens «0 a 54 et„ 450 nonters 48 a 51 ot„ liOo slachtbigg-n 45 a 40 et. p. kilo. Granen l-KKDWARDEN, 4 Dec. Rogge ' (middenprijs) 1 2!to pei Last. Brood voederen. Su et. \>m »>/, kilo. ie kwaliteit wittebrood pei Kilo — cent. Nou van de I'rov. Pr. Bakkersbond. LEEUWARDEN, 4 Dec. (Per Tel.) Tarwe witte puike 1 9,75 a 1 10,50, roode puike 1 9,70 a 1 10,10 op 75 K.G., Garst winter- puike 1 7,90 a 1 8,15, zomer- puike I —,— a i —,— op 60 K.G., Haver witte puike 1 5,90 a f 6,25, Probsteier 1 5,90 a 1 6,25 op 50 K.G.. Wit Klaverzaad 1 —,— » f —,—, Karwenaad 1 —, — a i —, —, Koolzaad 1 —,— a i —,—, Lijnzaad blauwbloe»" 1 —,— a i —,—, witbloem 1 11,— a 11S.5U' Slazaad 1 9,— a 111,—, Kanariezaad *"fl*?f' puik i 15,51» a 1 17,—, Spaaincli p««k* I°"*> a 1 17,60 op 75 K.G., Boone» P»*™£-' ~1~ » 1 _, twijfelaars 19,50 a 1 10,25, platte I 9,- a i 9,50, Erwten groene schokkers 1 12,- a 1 15,—. ROTTERDAM. 3 Pee. Koffie. Goed Md. Java 46 et., superier Santos 41 et. --- Aardappelen. LEEUWARDEN. 4 i)ee. {Per tel.) Mnnstersche i 2,80 a 1 3,20, Borgere 12,— a 1 ©,—, Blauwen 1 2,30 a 1 2,50, Magnum» 1 2,— a i 2.-20. De Wetten f 2,50. AMSTERDAM, 4 Dcc (Per Tel.) Friesche blauwe 1 2.85 a i 180, borgen I 2.10 a 1 4*6» bonte f 2.9* a f 3.—. * COltli. K. T. te D. Niet voor opnuns go—h"tt 1 ---