Prettig scheren! Het is zoo buitengewoon goed na het scheren Witte- Purol te gebruiken, dan schrijnt de huid niet na en wordt gaaf en geschikt om U eiken dag opnieuw met genoegen te kunnen scheren. --- JACHTSMAAK. Jager is weer in de wolken, 't Haasje is weer vogelvrij, Rondom is de hazenschutter Er weer als de kippen bij. Zie hem stappen door de velden, Kijk, zijn hazenhbnd krijgt lucht, Dan — een sprong, 't gaat om zijn leven, Zie hoe 't haasje haastig vlucht! 't Is ecu heel verheven schouwspel, Maar de doodsangst duurt niet lang, 't Is een kwestie van seconden, Stilstaan — kijken —- aanslag — pang! 't Lood is sneller dan het haasje, Dat betaalt het jachtvermaak, Waarvan enkel is te zeggen Dat 't een kwestie is van smaak! 't Huisgezin is in de wolken, 't Haasje staat weer op den disch, Allen ruiken al* bij voorbaat, Dat het haasje lekker is! Dat aroma — fijne boutjes — Vleesch, zoo malsch en toch echt wild, Wie zou daar nu niet van smullen, Zooiet_ is alom gewild. Tot het allerlaatste beentje Is berekend voor zijn taak Nee, het valt niet te ontkennen, Dat 't een kwestie is van smaak!! ERNST KOS. --- De stempeling van rijwielplaatjes. Succes voor de A.V.O. De actie der vereeniging Arbeid' voor Onvolwaardige arbeidskrachten tot eteanpeling van de rijwielplaatjes met naam en adres van den eigenaar is volkomen geslaagd. In veertig steden des lande zijn macihinee geplaste, geweest. Bijna 250.000 plaatjes zijn gestempeld en de A.V.O. heeft tegelijk met de etempeling bijna 125.000 plaatjes verkocht. De vereeniging heeft aan 150 werkkwaen, onder wie 100 onvolwaardigen, die aan dit werk hebben meegeholpen, ongeveer f 12.000 uitgekeerd. — Bij Oostende zijn twee militaire vliegtuigen met elkaar in botsing gekomen. Ben dier vier inzittenden kwam om het leven, een tweede kon zich met behulp van zijn valscherm redden. De beide anderen konden met hun vliegtuig ongedeerd het vliegveld bereiken. — Sinde Zaterdag wordt te Enikihiuizen vermist de zeventienjarige . typograaf M. Sinneckeir. De knaap was met een paar vrienden naar Alkmaar vertrokken, waar hij een cursus volgde, doch heeft zich daar voor het naar binnen gaan verontschuldigd en de nadien niet weer gezien. Daar hij zich juist dezer dagen lectuur over Spanje had aangeschaft, achten zijn ouders heit niet onmogelijk, dat hij zal trachten dat land te bereiken. — Te Berlijn zijn een 43-jarige Oedboslovaak en een 20-jariige Duitecher veroordeeld resp. tot 8 cm 4 mnd. gevangenisstraf wegene het ronselen van. personen voor deelneming (aan de zijde der troepen van de Valencia-regeering) aan den Spaanscthen burgeroorlog. Dit is de eerste maal, dat sinds die wet van 18 Februari iemand in DuiMsCihliand wegens roneelarij vervolgd ie. Deze wet verbied, deelneming! aan den Spaanschen burgerstrijd, zoowel bij de link©ohen ale bij de rechtschen. --- BRUINTJE BEER EN DE WOLF Mo. 15. — Zoo gaan ze samen verder, tei-wyl ze beiden hopen, aa. -e naar het huls van den marskramer niet lang meer behoeven te loo.pen Opeens daar hooren ze zaohte muziek. Ze blijven staan, terwijl ze overal in het rond gaan kijken Waar komt dat geluid toch vandaan? Ze zoeken en knken en ze vergeten heelemaaï, dat ze niet van het voetpad af mogen wijken! No. 16. — „Ik geloof," zegt VVim. .het komt gids ergens vanaaan... Ze turen tuaschen de struiken door en ja zeker hoor, daar in de ven. op een grooten steen, zit een vreemd jongetje geheel alleen. En dan opeen_ wser hooren ze dat liefelijke geluid Het is net alsof er iemand fluit Nieuwsgierig verlieten ze toen samen het pad, ze liepen naar den steen waarop het kleine fluitende fauntje zat. --- RAAD HEERENVEEN 18 Oot. Beëediging. Allereerst 3* aan de orde de beëedÈgSutf van den heer J. van der Wal als lid va» den raad. De heer Van der Wal legt in handen va" den voorzitter de belofte af, waarna # voorzitter ham geluk wesnscht met zijn W" nioeming als lid van den raad en hoopt, d9-dit lid maatschap den heer Van der W veel voldoening zal geven. De heer Van der Wal neemt hierna ïU' zetel in. Vervolgens» geschiedt de beëediging van dien heer J. Engelsman als waarnemend' ge meente-o nt vanger. --- Ingekomen stukken en mededeelingen. De Commissaris der Koningin deelt medft dat J. Hielkema, volontair bij de gei* politie te Heerenveen, imet ingang van 1' Sept. j.i. is benoemd tot onbezoldigd veW"i waohter der gemeente in tijdelijken diens*! voor on'bepaalden tijd. In verband met de goedkeuring doo* Ged. Staten van eenige raadsbesluiten to* renteverlaging deelt de voorzitter mede, da* alle leeningen van de gemeente thans teruggebracht zijn tot een rente van S% Dit geeft een aanmerkelijke besparin. 's jaars. In handen van B. en W. wordt gestoeld een verzoek van' den Prov. Fr. Bond v&oj Marktkoopldeden en Venters o_n alle bona' fide kooplieden en venters, aangesloten bil] dien bond, steeds een ventverguraning te' verleenien en niet-aangeslotenen te weren. Afgevoerd van de agenda, daar inmiddels ingetrokken, wordt een verzoek van de School met den Bijbel te Oudehoime, o«i gelden voor een fiefcsenbergplaats. In de vacature-M. Hoogeveien wordt b©" noemd als lid van de commissie van het gasbedrijf en van de commissie voor het onderzoek van reclames rechten TOimiigingS' dienst de heer J. van der Wal. --- Gemeentebegrooting. Aangeboden wordt het ontwenp-gemeentebeigrootimg. waarna de secties voor onderzoek getrokken worden. Het resultaat is: Ie sectie: H. Stoelwinder, L. Knobbe, Boersma, K. S. de Vries, Van der Kam, JÏ- Stoelwinder Wzn. Voorzitter: de burgemeester. 2e sectie: IJ. Dikkerboom, E. de Haan. A. Suurd, Oosterloo, Oamello, Fledderus. Voorzitter: weth. Vos. 3e sectie: J. W. de Boer, E_te.ma, van der Woude, K. de Wilde, Van der Wal. Voorzitter weth. Nfjenhuis. --- Inhaalverbod. B. en W. stellen een in haal verbod vo.of motorrijtuigen voor, voor het gedeelte Craoksbraat tusschen Oude Koemarkt en K. R. Postsbraat en het gedeelte K. R. Poetstraat tusschen Crackstraat en Fok. Z.h.st. aldus besloten. --- Om een bliksemafleider. B. en W. stellen voor af te wijzen de aanvraag van de school voor Chr. L.O. te Hoornsterzwaag, om gelden voor een bliksembeveißgingslnetallatie. De heer van der Kam vraagt motiveering? van dit prae-advies. Hoe is de toestand bij andere scholen; hebben die alle bliksemafleiders? De voorzitter antwoordt, dat dit prae-advies gegeven is overeenkomstig de meening van den minister, die door een deskundige de situatie heeft laten beoordeelen. Deze deskundige oordeelde een bliksemafleider niet nood'ig. Het voorstel van B. en W. wordt dan z.hjrt. aangenomen --- Grondbedrijven. Besloten wordt tot opheffing van de beide grondbedrijven voor -aJngwirden en Sohoterland, en intrekking vaan de betreffende verordeningen en tot lnstielling van een grondbedrijf voor Beenenveen. Tevens wordt een nieuwe bestuursverordening vastgesteld. --- Landarbeidersplaatsjen. Op voorstel van B. en W. wordt besloten tot het toekennen va_f de volgende voorschotten voor het uitgeven van landarbeid ersplaatej es: aan Jan W. Stoelwinder, Oudehome f 1100; Jorwert Hoekstra, Oudehoriue f 1865; Marten G. de Vries, Jubbega- Schurega f 1548; Albert Tj. Roskammer, Jubbega-Schurega f 1485. --- Onbewoonbaarverklaring. Onbewoonbaar verklaard worden de volgende woningen, grootendeels eigen aan Maatsch. Hulpbetoon te Heerenveen, Ben. Knijpe 153, Hoornsterzwaag 310, 315 en 323, Nleuwebrug o.d Terband 102, 23 en 24, Katllijk 141, Terband 114 en Jubbega- Schurega 101. De Voorzitter deelt hierbij mede, dat voor de afgekeurde nieuwe woningen in de plaats zullen komen. Br etaat nog een 12-tal woningen op nominatie om afgekeurd te worden. --- Subsidie. Aan de Chr. Ulo-*chool wordt een subsidie van f 607 toegestaan voor banken en leermiddelen. --- Vragen-Comello. De heer Comello meent, dat de z..g. geruischlooze weg niet bijzonder verlicht is. Speciaal t.a.v. de bebouwde kom van Oudehome dringt spr. aan op uitbreiding van lichtpunten. De heer De Vries meent, dat er op de gevraagde punten wel lichtpunten zijn aangebracht. Er kan wel eens een enkel punt zijn dat beter verlicht kan worden, maar dan kan men den geheelen weg wel verlichten. En daar zijn geen middelen voor. Spr. voelt er geen behoefte aan, om B. en W. te advlseeren meer lichtpunten te plaatsen. De voorzitter meent dat dit punt voldoende besproken is en merkt op, dat de heer Comello alle gelegenheid heeft deze kwestie bij de begrooting ter sprake te brengen. De heer Comello vraagt voorts, of de commissie voor den B-steun ook een deken kan doen uitreiken aan kleine gezinnen, en of ook' z.g. gewone armlastigen in de spaarregeling opgenomen kunnen worden. ' De voorzitter antwoordt, dat dit laatste wel niet zal kunnen. Spr. wil den minister wel eens vragen. Wat het uitreiken van een deken betreft, van het bedrag, beschikbaar voor den B-steun 1937, Is ruim de helft besteed voor kleine gezinnen. De andere helft is nu voor de groote gezinnen. Spr. wil de vraag van den heer Comello wel in de coimimissie ter sprake brengen, maar verwacht weinig succes. Omtrent de spaarregeling zegt spr. nog, dat hiervan in deze gemeente niet veel terecht komt. Men moet ook maar voldoende geld op de hand hebben om te kunnen sprren. Tenslotte vraagt de heer Comello, of de f 0,25 of f 0,40 toeslag per week voor spaarders niet dadelijk elke week uitbetaald kan worden. De voorzitter antwoordt, dat dit wel niet de bedoeling zal zijn van den minister en raadt den vragensteller aan er eens met zijn pan-tijgenooten-Kamerieden over te correspond e eren. --- Moeder (tot andere moeder): „..en goedhartig is mijn kleine vent... Aan alle arme kinderen in de straat geeft hij van z'n...> levertraan!" --- Autobusdiensten in de provincie Friesland. _ Regelprijs 5 et. 20 OCT. BALK—LEEUWARDEN via Oudemirdum—Woudsend v.v. Alleen Vrijdags. Van Balk (v. Rijs) v.m. 5.40*, 6.55. Van Leeuwarden 1.00, 3.30. (x) bij latere openstel!, veem. 6.10 van Rijs, 6,30 van Balk. Pa. M. de Boer en Zn., Balk. Tel. no. 15. BALK—SNEEK via Sloten v.v. Van Balk: Maand., Woensd... Dond. 7,15, 3.50, 12,30, 2,30*, 4,30£, 6,30, 6.50 (tot Sloten); Dinsd.: 7.15, 8.30, 12.30, 2.30*, 4.30£, 6.30, 6,50 (tot Sloten); Vrijd.: 7,15, 12.30, 2,30*, 4,30£, 6,30; Zateo-d.: 7,15, 12,30, 2,30* 4.30£, 6,50 (tot Sloten). Van Sneek: Maand., Woensd., Dond. 8,45, 11.30, 2.00, 4.30, 8.00; Dinsd. 8.45 11.30, 12.45, 2.00, 4.30, 8.00; Vrljd.: 8.45, 2.00 4.30, 6.15, 8.00; Zaterd. 8.45, 11.30, 2.00, 4.30. (£) rijden van' Harich; (*) aansl. naar Sneek v. Rijs en O.mirdum p. v. d. Zee en Groenhof, 2u. van .Rijs overst. Jachtlust. Fa. M. de Boer en Zn., Balk. Tel. 15 BALK—WOUDSEND—SNEEK via Rijs, O.- en N.-Mirdum,Sondel. Van Balk dagel. 6,45; alleen Dinsd. 8,30; van Woudsend dagel. 1,00, 7,00 (Zaterd. niet). Zondags niet. Van Sneek: Maand., Woened., Dond. 8,45, 11,30 (tot Wds.end), 4,30 (t. W) 6 15. 8,00 (t. W.); Dinad. 8,45, 11,30 (t. W.), 12,45, 4,30 (t. W.), 6,15., 8,00 (t W.); Vrijd. 2.00, 4.30 (t. W.), 6.15 §, 8.00 (t. W.) Zaterd.: 8.45, 11.30 (t.W.), 4.30 (t. W.), 6.15§, (|) 's morg. via Balk, Rijs, Oudemirdum, enz.; 's avonds en Vrijdagmidd. via Sondel, Nijemlrdum enz. Fa. M. de Boer en Zn., Balk. Telef. no. 15. GORREDIJK—GRONINGEN v.v. Van Gorredijk: Dinsd. 8,00; Vrijd. 8,30; Zond. 10,30. Vertrek van Groningen telkens 3 uur. Ondernemer Y. Kalsbeek, Tijnje. Telefoon no. 3. HEERENVEEN—GRONINGEN v.v. via: Langeowaag, Gorredijk, Olterterp, Tjreterp, Maru-m, Niebert, Midwolde, Hoogkerk. Alleen werkdagen Zon- en Feestd. Alleen werkdagen Zon- en Feestd. 8,20 10,30 2,30 5,30 9,15 4,00 7,30 Heerenv «9,55 _,15 4,15 7,45 10,30 4,15 8,45 8,40 10.50 2,50 5,50 9,35 4,20 7,50 Gorred. 9,36 1,55 3,55 7,25 10.10 3,55 8,25 9,05 11.15 3,15 6,15 10.00 4.45 8.15 Ureteorp 940 1,30 3,30 7,00 9,45 3,30 8,00 9,20 11,30 3,30 6,30 10.15 5,00 8,30 Marum 8.55 1.15 3,15 6,45 9,30 3,15 7,45 9,38 11,48 3,48 6,48 10.33 5.18 8,48 Midw. 8,35 12,55 2,55 6,25 9,10 2,55 7,25 10,05 12,15 4.15 7,15 11,00 5,45 9,ls*Gron. | gji0 12,30 2,30 6,00 8.45 2,30 7,00 Bus 2,30 uit Groningen gaat Dinsd., Vrijd. en Zond. 2.15 vanaf Acad. Ziekenh. Op verzoek wordt te Gron. doorgereden tot Ziekenh'. In överlêe Bralts en Kuipers doorl. , retours Lemmerr—Groningen. Fa. Elema en Stollenga. Marum. Telef. 12. HEERENVEEN—OOSTERWOLDE—APPELSCHA v.v. alleen werkdagen Zo-n- en Fstd. alleen werkdagen Z. e. Fstd. 7,25 9,15 x 2,00 5,30 8,20 9,15 8,20 Heerenv _kB,lö 10.00 x 1,45 5,00 8,05 8,45 7,45 7,50 9,40 x 2,25 5,55 8,40 9,40 8,40 N.home 7,40 ?,45x 1,20 4,35 7,40 8,20 7,20 8,15 10,0i5x 2,50 6,20 9.03 10,05 9,03 D.broek 7,20 9,20 x 12,55 4,10 7,15 7,55 6,55 8,25 10,15 x 3,00 6,30 9,13 10,15 9,13 O.woJde 7,10 9,10 x 12,45 4,00 7,06 7,45 6,45 8,40 10,30 x 3,15 6,45 9,25 10,30 9,25 ,|Ap.säha | 7,00 8,55 x 12,30 3.45 0,50 7.30 6,30 (x) Zatardags niet. Ondern. N.V. Autobedrijf Heerenveen. Tetef. 116. HEERENVEEN—DRACHTEN (Zondags niet) v.v. Van Heerenveen: 7.00. 10,20, 2,20, 5,20. Dagelijks behalve Zaterd. Alleen Zaterd. 12,15, 5,20. Van Drachten 7,50, 12,30, 4,15, 6.35. Dagelijks behalve Zaterdags. Zaterd. alleen 2,45 en 6,35; Feestd. van Heerenv. 9,15 en 5,20; van Drachten 10,15 en 6,35. Fa. van der Zee en Groenhof, Oudemirdum. TelW. no. 9. Hoofdkant. Sneek. Tel. 3023. HEERENVEEN—NOORDWOLDE v.v. 7.25*.'5.55 5.30 8.50 t 6.00 f Heerenveen S. S. __ 8.50* 3.35 7.15- 10.15. 7.50 f 7.30* 2.00 5.35 8.55. 6.05. Oudeschoot 8.40* 3.25 7.10 10.1 O-t 7.45 t 7.35* 2.10 5.45 9.00 f 6,10 t Mildam 8.35* 3.20 7.05« 10.051 7.40 t 7.40* 2.20 5.55 9.05 t 6.20 f Nijehorne 8.30* 3.15 6.55 10.00. 7.35 f 7:45* 2.25 6.00 9.10 t 6.25 t Oudehome g2s* 3.10 6.50 • 9.55 t 7.30 t 7.55* 2.35 6.10 9.20Î 6.35 t Oldeberkoop 8.15* 3.00 6.40- 9.45 f 7.20. 8.05* 2.45 6.20 9.30 f 6.45 t Noordwolde NTM. 8.05* 2.50 6.30 9.35. 7.10 f Bij avond kenbaar aan lamp (boven) * Zaterd. niet. f Alleen feestd. Fa. Gebr. Jager, v.h. J. Voerema. JOURE—TERHORNE—LEEUWARDEN v.v. Van Joure: Mnd., Dinsd., Wnsd., Dond.: 6,45, 8,00, 10.00, 1,00, 3.00, 5.30, 7.30; Vrijd. 6.00Î, 6,45, 8.00, 10.00, 2,00, 5,30; Zaterd. 6.45, 10.00, 1.00, 3.00, 5.30, 7.30; Zondags 8.00 v.m., 8.00 n.m. Van Leeuwarden: Maand., Dinsd., Woensd., Dond., 8.30. 10,0-0, 1.00, 4.00, 6.00, 7.30, 9.00», Vrijd. 8.30, 11.45, 1.00, 2.00, 4.00, 6.00, 9.00* Zaterd. 8.30, 1.00, 4.00, 6.00, 7.30, 9.00»; Zondags 10.00 v.>m., 10.00 n.m. * Aansluiting boot Amsterdam, 't Alleen bij vroeger markt 6.00 v. Joure. Standpl. Joure: Friewohe Bank; Leeuwarden Hotel Spoorzlcht. Telefoon no. 5041. Firma Wed. J. Slof en Zn., Joiffe. Telefoon no. 5. AMSTERDAM—LEMMER—ECHTEN—HEERENVEEN v.v. Van Lemmer: Maand., Dinsd., Woensd. Donderd., Vrijd. 7.30, 12.45, 4.00. Donderd. óók 6.45 nam.; Zaterdags 12.45, 4.00; van Heerenveen: Maand., Dinsd., Woensd., Dond., Vrijd. 9.15, 2.20, 5,30. Dond. óók 8.20 nam. Zaterd. 2.20, 5.30. Aansl. treinen L'warden en Zwolle. De ondern.: Bralts enKuipers, Echten Tel. 12. Oosterzee Tel. 2. ZONDAGSDIENST: van Lemmer 7,45 en 6,30; van Heerenveen 9,15 en 8,20. De ondernemer: alleen ,T. Bralts. NOORDWOLDE—GRONINGEN via Oldeberkoop, Makkinga, Oosterwolde. Van Noordwolde: Vrijdags en Zondags 8,00 v.m.; Dinsdags 6.30 v.m. Van Groningen, café Slingerij, A-weg 3.00 n.m. Maandags naar Steenwijk: vertr. Oldeberkoop 8,00; vertr. Steenwijk 1.00 Hotel van Herpe. Vrijdags naar Leeuwarden: vertr. 7.15 Gar. ten Wolde; terug vertr. 2,00 Hotel Spoorzltfht. De ondernemer R. ten Wolde, Oldeberkoop. Telefoon no. 8. RIJS—OUDEMIRDUM—BALK—HEERENVEEN v.v. Van Oudemirdum: dagel. 7,25., 2,20. (van Rijs 2,15§); Zaterd. 12.30 en 3,45 (van Rijs 8.40); Woensd. en Dond. ook 6,30 n.m.; van Heerenveen: dagel. 9,15., 5,20. Zaterd. 2,20; Wnenad. en Dond. ook 8,20 n.m. (S) = Zaterdags niet. Zondags geen dienst. Fa. van der Zee en Groenhof. Oudemirdum. Tel, 9. Sneek Tel. 3023. SNEEK—AKKRUM—OLDEBOORN—DRACHTEN v.v. Van Sneek: 8,30., 10,50., 2,00 x. 4,10, 6,30£; van Drachten: 6,30., 11,00., 12,00_. 4,00, 6,35£. (§) Zaterd. niet. (x) Alleen Zâterd. (il Vritd. niet. Zondags en Ie Kerstdag geen dienst. Feestdagen wel. Fa. van der Zee en Groenhof, Oudemirdum. Telef. no. 9. Sneek Telef. no. 3023. WOLVEGA—OLDEBERKOOP—-OOSTERWOLDE—APPELSCHA. 8.00 12.00 5.05 | Wolvega ♦ 9.50 2.00 7.20 8.45 12.45 5.50 | Oosterwolde I 9.10 1.15 6.30 19.00 6.05 ♦ Appelscha | 9.05 6.15 Zaterd. 8 u. en Zond. 12 u. niet. Zaterd. 9.05 en Zond. 1.15 niet. De ondern.: L. de Koe, Wolvega, Telefoon no. 53. --- De geschiedenis van het Kamerbehang. EEN TENTOONSTELLING IN AMSTERDAM. Dat er ook een museum voor behangselpapier bestaat, zal wel niet algemeen bekend zijn. Toch is het er en wel te Kassei en heet: Duitsch Behangselpapier Museum. Een waardevolle collectie behangselpapier uit verschillende landen en verschillende tijden is in dit museum aanwezig en het is hieruit, dat de bekende behangselpapierfabriek van Rath en Doodeheefver N.V. te Amsterdam een keuze deed voor een tentoonstelling van historische behangsels, welke de afgeloopen weken in de toonzalen der firma gehouden is. De voorlooper van het tegenwoordig be hangsel papier is het lijnwaad, dat in de 15e eeuw optrad, terwijl omstreeks dien tijd in Cordova leerbehangsels vervaardigd werden, welker techniek in de volgende eeuwen ook in Frankrijk, Italië, de Nederlanden, Duitschland en Engeland toegepast werd. Het leer werd volgens een zeer bewerkelijke methode voorbereid, gepolijst, verzilverd of verguld en voorzien van een patroon, d.w.z. in houten of ijzeren vormen geperst, de ondergrond (fond) geponst en daarna beschilderd. In glanzende kleuren lichtte zich dan het dessin, dat aangepast was aan de natuurlijke grootte van het stuk leer (50 â 60 c.M.) uit den goudfond op. De stijlveranderingen omstreeks 1750 bezorgden het leerbehang een sterke concurrentie in de stofbehangsels, terwijl in Engeland, Frankrijk en Duitschland in het begin der 18e eeuw reeds wasdoek-behangsels werden gebezigd, welke vervaardigd werden door het met lijm doordrenkte doek met olieverf te beschilderen of met waterverf te bedrukken. Zij watren goedkooper en er was meer variatie in te brengen, wat betreft afmetingen en voorstellingen. De eerste Duitsche maker van wasdoek-behangsels was Nothnagel in Frankfort a. d. Mam (1729— 1804). In het begin der vorige eeuw kwam er een groote omkeer in, welke het papieren behangsel tot bijna uitsluitende wandbekleeding verhief. Het papieren behangsel bestaat uit beschilderd of bedrukt papier. Hoogstwaarschijnlijk is het versieren van het woonvertrek met gekleurde papieren uit China tot ons gekomen. Reeds in de 15e eeuw werden houtsnijbeelden op altaren en meubels opgeplakt en perkamentbehangsels als boekeu'kaften gebruikt. In de 16e eeuw werd papier met houtnerf in Regensburg vervaardigd en in Delft papier met rozen- en streeppatronen bedrukt. In Parijs was het gilde der Dominotiers ontstaan, wier naam zich afleiden zou van een marmerachtig beschilderd papier, „domino" gebeeten, dat reeds in de 15e eeuw in Italië vernield wordt. Uit het begin van de 17e eeuw zijn behangsels bekend, waarbij het patroon door middel van schabionen op carton of papier werd aangebracht. De kamerschilder, die de wanden der burgerwoningen witte en met schabionen beschilderde, maakte op deze wijze wandbeschilderingen in voorraad. De stijgende behoefte aan behangsels voerde er toe, evenals bij de katoendrukkerij, den z.g. houtvormeiidruk toe te passen. De katoendrukker Johar_n Zuber vestigde in 1790 te Rixheim (Boven-Elzas) de eerste behangselpapierfabriek, welke later tot de belangrijkste behangselpapier-industrie van het vasteland uitgroeide. Zuber gebruikte gegraveerde koperen walsen, die echter vanwege de aan elkaar geplakte papiervellen niet zóó onberispelijk werkten, dat daardonr de algemeene toepassing van het behangselpapier mogelijk gemaakt werd. Zuber prefereerde daarom het druksysteem via houten vormen en behaalde in het begin der vorige eeuw met zijn beliangselpapierschilderijen groote successen. In 1798 vond de Franschman Louis Robert een papierschudmachine uit voor eindlooze papierrollen. Door combinatie van deze papiermachine en de drukmachine met walsen is de handwerk-behangselpapierkunst geleidelijk uitgegroeid tot de mechanische behangselpapierindustrie. Voor fijner werk heeft zich de handdruk en de handbeschildering tot heden toe gehandhaafd en voor zijde, wol en leder zal men die methodes wel nimmer geheel kunnen uitschakelen. Einde 18e en begin 19e eeuw was het groote wandschilderij voorbeeld van het behangselpapier. De behangselsch-lderijen zijn uit vele banen samengesteld, soms met meer dan tachtig kleuren bedrukt en met de hand beschilderd. Oorspronkelijk uitgaande van Frankrijk, werd deze kunst ook in Duitschland beoefend en in de fabriek van Sattler te Schweinfurt zijn zulke behangsel>papier.childerijen in lengten tot 16 meter en in hoogten tot 3 meter vervaardigd. Deze behangsel-wandschilderijen, die meestal slechts in weinige exemplaren gedrukt zijn, dragen bijzonder karakteristieke namen. Een behang, dat onder de benaming „Amor en Psyche" bekend is, bestaat uit 12 tafercelen, die op 26 banen met 1500 drukvormen gedrukt zijn. Dit zeldzame stuk was ter tentoonstelling aanwezig en droeg nog algemeen de bewondering der bezoekers weg. Naast de grootere wandtafereelen werden tot plm. 1850 behangsels van velerlei soort en techniek aan de markt gebracht. Men imiteerde marmer en andere steensoorten, hout, vlechtwerk, weefsels, Oostersche tapijten, gobelindessins, enz. Namaak van Barok-leerbehangsels, afwaschbare behangsels, die ails geverniste, glanzende lakbesehilderingen, houtplanken, tegels en steenen imiteerden, werden door Frankrijk vervaardigd. Het behangselpapier probeerde edele stoffen zoo natuurgetrouw mogelijk na te bootsen. Omstreeks het midden van de vorige eeuw kwam Engeland met bloemen- en traliewerkbehangsels, Oostenrijk met bontgestreeptë Irisbehangsels, Duitschland en Frankrijk met stijlbehangsels in klassieke, Romaansche, Oothische en Rococo-vormen voor den dag. In de voorstellingskunst der planten- en dierenwereld was een op de spits gedreven naturalistiek merkbaar. In de laatste 25 jaar der 19e eeuw brachten principieele verbeteringen in de papieren drukmachiues de enorme vlucht van het papieren behangsel. Met den verbazingwekkendeh vooruitgang van den behangselpapier-druk, van de papier- en verffabricage, beeft de toenmalige kunstzinnige ontwikkeling echter geen gelijken tred kunnen houden. De daarop aldus gevolgde terugslag in artistiek opzicht kon pas door den nieuweren tijd met succes worden opgevangen en de huidige behangselpapier-industrie produceert weer wandbekleedingen, welke trachten aan alle oogmerken van decoratieve werking, stemming en sfeer recht te doen wedervaren. Op de tentoonstelling waren tal van fraaie of merkwaardige behangselpapieren geëxposeerd, welke op duidelijke wijze de ontwikkeling van de behangselpapierkunst en industrie demonstreerden en toonden, dat ook het simpele behangselpapier den schoonheidszin kan streelen. --- INKOMSTENBELASTING. Reiskosten, gemaakt door een taalleeraar naar het land der vreemde taal. Een leeraar in het Engelsch aan een gymnasium en een handelsavondschool, bezocht, hoewel niet ieder jaar, toch geregeld eenigen tijd 't land, waarvan hij de taal doceert, teneinde de vaardigheid in het gebruik van die taal en de juiste uitspraak daarvan te behouden. Hem was steeds toegestaan een deel der kosten van dit verblijf in Engeland in mindering te brengen van zijn inkomen (art. 10 der wet: beroepskosten), doch voor het belastingjaar 1934-1935 werd hem die aftrek door den belastinginspecteur geweigerd. Op zijn beroepschrift bij den betrokken raad van beroep kreeg hij echter een gunstige beslissing. Dit college nam in aanmerking, hoezeer de Engelsche taal aan haar docenten eischen stelt betreffende de uitspraak en kwam daardoor tot de conclusie, dat de uitgave, welke op zichzelf geenszins overdreven werd geacht (belanghebbende wenschte een aftrek van f 150.—), moest worden opgevat als een noodzakelijk middel om de vaardigheid en de correcte uitspraak der taal te behouden, derhalve telkens opnieuw wordt gedaan, teneinde een behoorlijke vervulling van zijn taak mogelijk te maken. Blijkens een gepubliceerde resolutie van den Minister van 28 Nov. 1935 no. 145, heeft deze Bewindsman in deze uitspraak berust, omdat de raad van beroep feitelijk — en mitsdien in cassatie door den Hoogen Raad onaantastbaar — heeft vastgesteld, dat de reizen moesten worden opgevat als noodzakelijk voor de richtige uitoefening van het leèraarsambt en deze feiten moesten leiden tot de genomen beslissing. Men mag uit deze uitspraak en uit de genoemde resolutie van den Minister niet de gevolgtrekking maken, dat voortaan alle leeraren in vreemde talen gebruik kunnen maken van de bevoegdheid tot aftrek der onderwerpelijke reiskosten, want in de eerste plaats heeft deze raad van beroep gewezen op de eischen, welke speciaal de Engelsche taal aan hare docenten stelt omtrent de uitspraak. De mogelijkheid is immers niet uitgesloten, dat deze zelfde raad van beroep een gemakkelijk oordeel heeft ten aanzien van andere vreemde talen. Bovendien staat het niet vast, dat andere raden van beroep zulke reizen naar het buitenland eveneens noodzakelijk vinden voor het behoud van de vaardigheid en de correcte uitspraak, doch in elk geval geeft in voorkomende gevallen de hier besproken uitspraak, voorkomende in het werk Beslissingen in Belastingzaken onder no. 6306, een sterken steun om gedaan te krijgen, dat dergelijke reiskosten door taalleeraren geheel of ten deele kunnen worden afgetrokken. Kosten voor studie voor het behalen van een acte of graad kunnen in het algemeen niet in mindering worden gebracht, zoodat studeerenden zich voor een dergelijken aftrek niet op deze beslissing kunnen beroepen. *** --- Smokkelaars loopen tegen de lamp. Gloeilampen en sigarettenpapier ouder lading steenen. Dezer dagen reed door het Westelijk stadsdeel van Rotterdam een truck met tradier, geheel beladen met steenen — een veel voorkomend en oogenschijnlijk onschuldig transport. De politie meende evenwel reden te hebben, om een nader onderzoek in te stellen. En niet zonder succes, want de auto bleek een verborgen laadruimte te bevatten, welke geheel' achter de steenen verborgen was. De trailer had een lengte van acht meter; de schotten van de laadruimte bestonden uit planken. De laadruimte bevatte 6000 gloeilampen en ongeveer 20.000 boekjes sigarettenpapier, welke over de grens waren gesmokkeld. Onmiddellijk na de ontdekking heeft de politie een 31-jarigen chauffeur, een 16-jarigen knecht en een 46-jarigen voerman gearresteerd, allen te Roosendaal woonachtig. De truck met smokkelwaar werd in beslag genomen. Uit het onderzoek is komen vast te staan, dat de mannen reeds zevenmaal de grens waren gepasseerd, zonder dat de grensbeambten achterdocht koesterden. --- FRYSK FORMIDDEN IV. SPIKERS MEI KOPPEN. Ik ha yn Haerlim in boppestbêste frjeon, dy't sweisum fen aerd is, mar as er los rekket, slacht er spikere mei koppen en komt net maklik wer ta in oar ynsjuch; it is yn 'e regel goed oerwoegen, hwet er seit. Sokke ljue moatte wy yn it Selskipsbistjûr hawwe en it is feesels, det hy jierren oanien syn beste krêften dêroan jown hat Syn wird slacht yn en, hwet hast fen noch mear bilang is, hy is in idealist, krekt as ús foairsiüer, dy't ek altyd in Ijochtpuntsje siket en fynt Faken ha ik tocht: wy moatte ús ta de taannen út skamje, om twifelje to doarren oan it risseltaet fen vs wirk, mei sokke Bist j orders! Se hawwe my en oaren geandewei oanstitsen en bisiele en dêrom kaem myn sizzen, det ús Bistjûr warber is en de ljue wol fine seil, dy't wy noch net ûnder it net biflappe koene, sikersonk út myn herte. Ik sei soks yn it algemien en koe yn 'e fierste fierte net tinke, det immen der oanstjit oan nimme scoe, al wit ik wol, det Friezen net hâlde fen plümstriken It foei my sadwaende kâld op it liif, det myn evenredige frjeon okkerdeis op 'e greate merk as in niddge hiemdogge op my taskeat en brimstich sei: — „Marten, dou scilste my net mear yn 'e maling nimme yn Hepkema, jomkje, hwent ik forpof it langer: ik wol neat mear mei it hiele spil to dwaen ha". Hy skerme mei de earmen, alhiel mâl; it like ús sjongmaster Post wol, as er foar it koar stiet en de sopranen opheint ik waerd der suver kjel fen. De wirden bleaune myn yn 'e kiel stûkjen en ik stammere: — „Ho nou, is it myn skild? Hwet ba ik dochs misdien?" Forheftich skoude er de bril op 'e foarholle, in telken, det er for in inkelde kear yn fjûr rekket en hy andere: „Jawis, it is einliks allinne dyn skild. Dou priizgest it Ristjur, mar tagelyk jowste ús in klap om 'e earen.... ik ken dy, heite, dou woeste ús efkes ûnder 'e noas wriuwe, det wy de sleauwen net genôch oanfiterje nou doch it sels mar; wy, det woe ik dy mar efkes sizze, bealgje altyd for it Selskip en hwet dogge jimme, de leden? Neat, suver neat, en as i k baes wier " Hy helle efkes siken, in kâns for my, om to sizzen: „Den dieste itselde, as ús foarsitter, net mear en net minder, hwent dou biste mei him iens, det men it fortrouwen yn 'e iver fen 'e leden bihâlde moat en jimme witte wol, det soks net forgees wêze scil... mar... ah... Ho ruit dy de gâile sa ymienen oer?" Syn eagen ekeaten fûnken, hy liet de bril op 'e noas sakje en sei: „Dêr binne altyd ljue, dy't miene, det men mear dwaen kin en_ oaren, dy't tinke, det men net goed wiis is en fierstofolle docht. Dêrom: ik wol dr of wêze, ik smyt de boel derhinne". Nou bigoun ik it to bigripen: forsichtich frege ik: „Biato faeks bisibbe oan de âld geit oan it tsjoar, dêr't Schuit it oer hat yn syn ien-akter „Jan-om?" Hy joech my in dúst op it skouder, lake lûd en andere: ..Dêr hast it... myn wiif eamelt dei oan dei, det ik allinne Sneins mar thiis bin. en my nearne oars drok oer meitsje, as oer it 40-ji,errich feest fen it Selekip hawar.... Ho founstou it Tiisdeitojoun?".... Sa forsylden wy yn ús earste gearkomste fen dit winterhealjier, mar dêr de oare kear oerl Ik bin fen myn etalke ekaet mei it foisteHen fen 'e groetenis oan syn frou en rôp him nei: ,Jk scil it net fierder fortelle, detstou dizze kear dyn mûle foarby praet haste, hear, hwent dou blauwste Bistjûrslid, netwier?" Hy glimke, sette de hoed yn 'e nekke en sei: „Forhip dou!-" Do wist ik it hy hie him bikoarre en, om by de geit to bliuwen, ayn lilkens wier yn wezen neat oare, as it mekkerjen- fen sik en it hoarten oan it spit.... MAKTEN OEDZES. --- „It Heitelân” to Hilversum. HILVERSUM. Snjeontojoun 16 Okt. joech „It Heitelân" syn earste „Greate Joun". Der wier dizze kear mar in inkelde gast fen sisterkriten. Dy hiene el sels in joun ef it dizze wike to drok mei útgean hawn. Dit wier mar goed ek, hwent kertier oer achten, dot Dr. Loopstra iepene, wier de seal fen hotel Jans yn alle hoeken en hemen biset. It sjongkoar fen it Selskip ünder de bitûfte lieding fen de hear v. d. Voort, song in stikmannich moaije nûmers. Do kaem de toanielklub op 'e planken mei it nije stik fen de hear G. 'Burgy: „De Bare fen ús Slachte". De hear Burgy, dy't sels de lieding hie, hie it weage buten inkelde âlde toanielrotten in stik ef fjouwer jonge leden spylje to litten; dêr hoechde hy gjin spyt fen to hawwen en boppedet is it in best ding for de takomst. It stik forarbeidet it konflikt tusken de heit, boer Koöistra en syn soan Wybrand. De earste'is fen bitinken, det de care fen syn slachte oars net ophâlden wirde kin as troch in echte Fryske boer op in moaije Fryske pleats mei best lân en fé en in spil, hwêr't alles yn oarder is. Wybrand mient, dat hy ek as kinstskilder troch heechsteand wirk de care fen syn slachte wol heech hâlde kin. Lokkich komt de heit einlings ta de konklúzje, det dit ek mooglik is en det Wybrand dêrfor it biwiis levere hat. In tankber applaus joech it biwiis, det it stik en it spyljen beide wirdearre waerden. Do sleat de foarsitter it offisjele diel fen de joun mei in hertlik wird -fen tank oan sjongkoar en lieder, öan spylsters en spylders, oan de skriuwer:lieder fen it stik en alle oanwêzigen for de opkomst. Do koe men dounsje. Howol dit ta fier yn 'e nacht dûrre, kaem item de measten noch to gau. It wier in beste joun for „It Heitelân", ek hwet de oanwinst fen nije leden oanbilanget. --- Aanvaarding voorschot Werkfonds. B. en W. stellen voor te aanvaarden ©en voorschot uit bet Werkfonds, groot f 48000 voor verbeteren weg Terbamdstoerschans—■ grens Opsterland. De beer De Wilde stelt eenige vragen omtrent de loonen bij de uitvoering van dit werk .en dringt, evenals de heer Knobbe, op een sneller «empo van de werkzaamhedem aan. De Voorzitter zegt toe dit met den direo' tour yam. gemeant-uwnken te icullen bespreleem. He* voorstel wordt dan z.h-st. aangenomen. --- Tninbouwvoorbeeldbedrljf. Vastgesteld worden een verordening op het beheer van het gemeentelijk tuinbouwvoorbeeldbedrijf te Jubbega-Schurega en een, regelende den werkkring van de vaste comimissie voor dat bedrijf, benevens een instructie voor den beheerder. ---