VOOR , Lm!» o.b.a!s. ON DEBL. BRAN D-ASSUGANTIE iOCI ËT EIT — VAN 1815 — , , OPGERICHT TE WinDUMIF.) - tfA«TOo<>:ïcWl»l;ss7-39 bij L«UW»»OEH TEL.5552 ■■SOUED EN VOORDELIG *« RECLAME ANTHRACIET £&= PRIMA KWALITEIT ei f 1.80 K. POSTMA's KOLENHANDEL NOORDERSINGEL 50 - TELEF. 5414 Voor elk seizoen zal een fj£ ghetdoen O. mo»c 00.00- PEPERSIRAAI lEEUWAP.DEN *~pl|J~l MET ONZE WEKKER SLAAPT U LEKKER! |ri .lm Wekker met bel 10.99 %t£Mii gekleurd f 1.35 It ' 1 Junghans I 1.85 Puik Beste BORGERS 35 K.G. f 1.40, franco thuis (gesorteerd) Zendt briefkaart of bel op: STIEN'S 8. B. TACOMA Aardappelhandel - STIENS (Tel. 8) Garantie voor kwaliteit. Uitsluitend in Leeuwarden particulier. RIJWIELKOOPJES Eenijre nieuwe DAMES-. HEEREN en KINDERRIJWIELE.V, diverse eerste klas merken, waarbij met terugtrapremnaaf. — Door bet vervoer iets beacbadiszd in d* lak. voor spotprijzen aan?ebr)cïen. U. PRUIS - RIJWIELHANDEL KL. KERKSTRAAT 23 - TEL. 3656 s KHlpI WPrKlf t wmaÈ EnÉÜnr e mm 11 E 1 /BEIJERSTRAATIotf ABONNEERT U OP DIT BLAD --- Deze rubriek a contant Tot 15 woorden 20 ets. per advertentie. Elke 5 woorden of gedeelte daarvan 5 ets. meer. Adres uitgever 20 ets. per advertentie meer. Voetverzorging. Mej. Sj. Dekenga, chiropodist, pedicure. Tj. Hiddesstraat 14, Telefoon 6759. 10 —12. 2—4. /Kantniiinm invini uiui.uuaantaßffl Personeel B.z.a. net Dagmeisje, zelfst. kunnend« werken, v. g.g.v., in klein gezin. Brieven onder no. 768 bureau dezes. Flinke Jongen gevraagd, leeftijd 14 jr„ op bloemisterij van Habekotté er. Schröder, Groningerstraatweg. Gevraagd beslist net Meisje, v. lichte huish bezigheden. Tevens voor opleiding atelier, leeftijd ongeveer 14 jr. Adres Wijnaldumerstraat 31 rMB|!l&Sßttmu3:tt!tt:::i:::.uiiimstt,m><^ Vriendinnen | Een net, gezellig meisje zoekt dito Vriendin, 24—26 jaar, liefst kunnende dansen. Brieven onder no. 764 bureau dezes. Kosthuizen &a;miii.i.::..*.-: u-iii::s;:aan:iciü Degelijk Kosthuis aangeboden, m. vrije slaapkamer, huiselijk verkeer. Kostge'ld na overeenkomst. Pretoriastraat no. 3. Kostgonger frege skaplike priis, ef sliepkeamer to hier. Voorstreek 77 boppe. Te huur twee nette Bnrgerhuizen op 12 Mei. v. d. Kooijstraat en Oosterbuurt 11. Brieven onder no. 767 bureau dezes Te koop j Te koop Viool met kist, mandoline met etui, en een gehoor-app., merk „AccouSticon", tegen elk aann. bod. Brieven onder no. 766 bureau dezes. Spotkoopje. Miele Stofzuiger, 220 volt. Albert Cuypstraat 10, Schrans. --- Kisten te koop. N.V. Friesland, Molenstraat 1. Te koop een beste goedgekeurde Trekhond. wegens overcompleet. Bleekerstraat 81. Te koop een vrijstaand Hok, 3 m. x 2 m., 1 mooie kinderwagen, 1 tafelstoel. — Coornhertstraat no. 7 t.o. School 16, Leeuwarden. Te koop een mooie Toonbank, moet weg. Te bevr. F. Nicolai. Vermeerstraat 55, Huizum. Te koop 5 zoo goed als nieuwe Slagersjassen tegen halve prijs, maat 46. Merelstraat 25. Marine-uitrusting te koop, ontbreekt bovenkleeding'. R. Opdam. Gabriël Metsustraat 7, Huizum. Wegens verandering te koop een nieuwe Dienstbode-uitzet voor halve prijs. Heijermansstraat 19, Schrans. Te koop klein Huisorgel, billijke prijs. 3e Vegelindwarsstraat no. 7. Wegens omstandigheden te koop een mooi Bootje model sloep, lang 5,35 m , met raam en nieuwe tent, zeer geschikt voor aanhangmotor, prijs billijk. Te bevragen Zuidvliet no. 2 36, Leeuwarden. Te koop mooie Salonpathéfoon, zwaar eikenhout met ruim 30 platen, lage prijs. A. Landbuurt 111. Na 5 uur. gmj ■"'": "■■ """«« Naaimachines ffrtmmiwtifr'i ■■mimin—«hhmwm Eenige nieuwe Naaimachines, prima merk, iets beschadigd, 5 jaar garantie. Verlaagde prijs. Buwalda, Nieuwestad 111. ryapcau-umM—u i urn iuu«.fl Vraag j Te koop gevraagd een ijzeren Praampje. Brieven onder no. 765 bur. dezes. Rijwielen Bbmumuiuii:a>taaxßXS!Bats:a!Üt& Bakfietsen voor elk bedrijf, in alle prijzen. Ook in huur of huurkoop. Fa. J. IJpma, — Vrouwenpoort. Wist n? dat bij Steigstra, Weaze 39 rijwielen en onderdeelen zoo goedkoop zijn? --- NOG VERKRIJGBAAR 1 HEELE FLESCH van onze bekende prima ADVOCAAT (groen capsule) a 11.50, waarbij nog deze week CADEAU 1 heeleflesch VOORBURG of SCHILLETJE. Tevens bieden wij nog aan FRAMBOZEN met BRANDEWIJN no. 2, P. liter f 1.40 S. C. PIERSMA - Wortelhaven 79 - Tel. 3062 en in de bekende depots AdvertP'n'H -~ ; <**t hi*nt* h«w»«- succes ___ . - --- Nergens koopt men voordeeliger 'dan bij TJ. Pruis. goedkoope rijwielhandel, KI. Kerkstraat 23. Prima buitenbanden vanaf 55, 68, 75 en hooger; Para binnenbanden .gegarandeerd prima, 35 et.; buisbagagedrager 25 et.; kettingkasten vanaf 45 et.; handvatten per paar 5 et.; 1 tube solution, 3 bandafnemers, 1 doos pleisters en 1 meter ventielslang samen 20 et.; bellen vanaf 6 et.; groote dubbele bellen 15 et.; remblokjes 3 stuks 10 et.; 8 uur batterijen e.a. 3 stuks 25 et.; complete zaklantaarns 20 et.; complete rijwiellantaarns 2 5 et.; im. Terryzadel met leeren dek fl. Verder jasbeschermers, handbeschermers, voetpompen, sturen, kettingen, freewheels en honderden rijwielartikelen voor nooit gekende prijzen. Voor reclame geven wij zoolang de voorraad strekt 1 buitenband en 1 prima Englebert binnenband samen voor slechts 1 gulden. H.H. Handelaren ook een goed adie? voor u Te koop een Heerenfiets, spotprijs. Speelmanstr. 32. Te koop een Heerenfiets of een werkfiets, spotprijs. N. Houtstraat 6, Te koop Damesfiets, 1 jaar oud. Bagijnestraat 24 Eenige gebruikte Dames- en Heerenrijwielen, alles prima in orde. Prijzen van 6—15 gulden contant. Buwalda, Nieuwestad 111. --- Te koop Fongers Herenrijwiel, in prima staat, f 9. ' Ged. Keizersgracht 36. Te koop prima Herenrijwiel 10 gld.; Gazelle herenrijwiel als nieuw, 20 gld.; Fongers herenrijwiel, als nieuw, torpedonaaf, 20 gld.: Batavus herenrijwiel, als nieuw, 20 gld. Genegen te ruilen. Rijwielhandel Sj. de Boer. — Bleeklaan 58. Radio Huurt uw Philips Radio voor f 1,15 per week. Na 2 jaar uw eigendom. Gedurende die 2 jaar zijn alle onderhoudskosten, dus ook de lampen, voor onze rekening. Th. v. d. Akker. Beijerstraat 6, Telef. 4305. Te koop een prima Luidspreker, nieuw, spotprijs. A. Landbuurt 149. Philips Radlo-gramofoon, iets fijns, gekost f 230 thans slechts f 100; Telefunken 4 lamps, één knops verlichte afstemming slechts f 32,50; Philips één knops afstemming ingebouwde luidspreker f 50; prima spelende Philips, zonder luidspreker f 12,50; losse luidsprekers vanaf f 2,50. Te bevragen van I—3 en van 6—B uur Beetgumerstraat 47. Boter en Kaas t::aKn::::::::::::tf.:::::::::::::::::: naSSI H.H. Winkeliers. Kaas en vleeschwaren. speciaal adres Firma A. Bakker, pakhuis, Klanderijdwar?straat. Tel. 5259. Brillen J •J::sK;::::::rïïr:r::ï::y;tts:;ïil!!llHI!i!i!!!Eï':J Voor de moderne Ruimzicht Brillen naar het vakkundig adres (ook voor reparatie) Miedema en Zn., gedipl. opticiens, KI. Kerkstraat 14. Bij Hoeksma. Bagijnestraat 69 (hoek Weerd) zijn de modernste brillen goedkooper. Ook op recept Ziekenfonds. --- Meubelen Meubelen. Huiskamer en slaapkamer samen f 97,50. Bedden, matrassen, dekens, prima veeren bedstel f 27,50, linnenkastjes, schuiftafels ledikanten, Auping matrassen, gemakkelijke betalingsvoorwaarden. Goedkoopst adres voor reparatie. Bljvuï"en en opmaken van bedden en matrassen. H. v. d. Heide, beddenmagazijn, Noordvliet 11, Tel. 4937. 2 jaar schuld is hopeloos. Eiken fauteuilstellen reeds vanaf f 29,50. Het bekende Meubelhuis Dijkstra, Bagijnestraat. CBn:BH::«rn!:n::::B::B::::a™::w:r! -ruit en Groenten § Klei-aardappels. Borgers f 1,35, roode star f 1,50, 70 pond. H. Mollema, v. Sljtzamastraat 26, Telef. 5077. Klei-aardappelen. Borgers f 1,30, roode star f 1,50, dikke f 1,10, 70 pond. Alleen het beste. W. v. d. Witt, Camstraburen no. 61, Leeuwarden, Tal. 6890. Diversen ro«jni::ais::KK:a:uaK::a«:aiaa»Ja Divans, prima werk, 7,50, 8,50, 9,50, 12,50; kapok matrasstellen 19,50, 22,50, 24,50; wol matrasstellen 9.50, 12,50, 14,50; kapok bedstellen 9,50, 12.50 ledikanten vanaf 3,90. Wij maken van uw veeren bedden matrassen prachtig en voordeelig. Jan Wielinga, Grachtswal, Telef. 4171. Klompen. Vraag niet hoe het kan, maar profiteer er van. — Mansklompen zwart 50 en 55 cent; vrouwenklompen zwart 45 en 50 cent; kinderklompen vanaf 25 cent. In de alom bekende klompenhal Fa. Krammer, Breedeplaats 2. Let op het juiste adres. De beste parapluleveranciei is Stoppelman, Slotmakersstraat hier. Zie etalages. Repareeren, overtrekken. --- 50 cent 1 doos prima closetpapier. 12 stuks extra zware rollen. Fa. J. L. de Boer en Zn.. Voorstreek 57, Tel. 3732. Speciale Tabakszaak. Meer dan honderd soorten rook- of pruimtabak, alle prijzen. W. de Vries, Sacramentstraat 16. Nieuw Malthusiaansche Bond (Ver. voor bewuste regeling van het kindertal). Vraagt inlichtingen aan het bureau Fonteinstraat 29 Spreekuren voor mondelinge inlichtingen: Donderdagsavonds 8—■ I 0 en Vrijdagsmiddags 2—4 De Goedkoope Bazar, KI. Kerkstraat 4, heeft rulme keuze in fop-, feest- en bruiloftsartikelen. Zie de etalage. Gebruikt mijn Hoestdranb of hoestdroppels tegen griep en verkoudheid. Drogisterij De Uiver, Noordvliet 169. Als gij prijs stelt op een nette bediening voor lage prijs, bezoekt dan Kap' perszaak Oostersingel Heeren knippen 15 et, jongens knippen 10 et., meisjes knippen 15 et. Nieuwste modellen. De bekende figuur, ] die een waarborg 1 is voor de beste ■ kwaliteit cacaol ■«■■■■■■■■ VERPLEEGSTER CACAO Altijd welkom I --- fe|I)EZE FUNE THEEPOT»*H ( VOORZIJDEN VAN MITS AFGEHAALD BU !. CkJCE LI WW IT Lees-bibl. Het Centrum, Goeverneurspiein 39, HH 888 WW WW ■ I Leeuwarden; G. Brouwer en Zn.'s Boekh., _ _ __ Heerenveen; Boekh. A v d. Zwaag, dorre- / F F P P C_J fc IJ £ I"ï dijk; Boekh. G. J. v Drimmelen. Franeker; ~- *-■ ■— r Boek- en KuneMi. H. Twijnstra, Kruizebr.- OF str. 16, Sneek; Boekh. Fa Mebius, Kollum; J. v' * Srfirïrs'raUD*k"n!Bo,kbW' GESCHENKENBONS NA 1 APRIL IS DEZE __ - d m — ■•■ ■& MEER K LO K Z E E P --- FEUILLETON HET VERGETEN PROCES 40 De Harens bleven te Emden of in de buurt daarvan, Loga. wonen, en over 't proces vernamen zij niets meer; dat had Sytzama opgegeven. In 1803 verliet Jan van Haren met zijn dochtertje het vaderland, om zich met de Stregelmans te Dusseldorf te vestigen. De uittocht der rentenierende Hollanders, die geen betrekkingen meer konden veroveren en wier kleine inkomsten zwaar door belastingen werden gedrukt, was nog altijd groot en het was vanuit Dusseldorf, in Mei 1807, dat de Harens te Emden het verpletterende bericht ontvingen, dat Jan's laatste kind, de 16-jarige Louise, aan longontsteking was gestorven. En hoe ontzettend bitter de ongelukkige Jan van Haren nog leed onder de vervolgingen hem in Friesland aangedaan, die den dood van zijn beminde vrouw hadden verhaast, bleek uit de droevige annonce, die hij in de Utrechtsche Courant van 15 Mei 1807 plaatste: „Heden avond, ongeveer agt uren overleed alhier aan de gevolgen eener borstziekte mijne eenige tedergeliefde dogter Louise Elisabeth van Haren, in den ouderdom van bijna zestien jaren. Die weten, hoe de mishandelingen mij in mijn vaderland aangedaan, mijn huiselijk geluk vernield hebben, zullen kunnen beoordelen, hoe gevoelig deze laatste slag mij treft. Overtuigd van de deelneming mijner nabestaanden en goede vrienden, verzoek ik van rouwbeklag verschoond te worden. J. P. A. VAN HAREN. Dusseldorf, 5 May 1807. Nooit keerde hij naar het vaderland terug om er te wonen; zelfs niet in 1813. toen zoovelen terugkwamen. Hij bleef te Dusseldorf, bij de Stegelmaus; zij hadden Louise gekend, door en door, en zijn schoonzuster geleek zooveel op zijn gestorven Lautje. Hij stierf in 1818, en was de derde zoon van Onno Zwier, die in den vreemde overleed. Maar Willem keerde terug! Toen in 1813 de oranjisten terugkwamen en aan de Fransche overheersching een einde was gekomen, verlieten de Harens Emdem voor Friesland. Vogelsanghstate was verhuurd aan een neef van Heemstra en zij maakten niet te veel haast, om het huis voor zich op te vragen, want de nabijheid van „Vaartzigt" maakte hun leven niet gemakkelijker! Zij woonden eerst nog te Steenwijk en toen weer te Wolvega, waaruit Madeion reeds lang was verdwenen, om eindelijk in 1819, na den dood van de oude Mevr. van Heemstra zich voor goed op Veenklooster te vestigen. De oude vrouw had nimmer den ongewenschten schoonzoon in volle genade aangenomen, want het testament, dat zij eenmaal maakte, waarin haar dochter slechts 't vTuchteebruik der goederen harer moeder mocht genieten, indien zij kinderloos bleef, was van kracht gebleven. Haren zou aan haar goederen nooit kunnen raken. Willem van Haren was zeventig jaar, toen hij eindelijk, na zooveel jaren van zwerven, zijn intrek nam op het begeerde Vogelsanghstate! Had hij in Emden te kampen gehad met jicht en andere kwalen, in Friesland werd hij 'n nieuw Hij herleefde nu hij weder belangen had en veel is hij (tog voor zijn provincie geweest. Halbertsma, die hem in zijn ouderdom gekend heeft, is niet over hem uitgesproken! „Alles was in hem (Willem Arme van Haren) voortreffelijk. Oorspronkelijk en helder in zijn denkbeelden, schrander in het opmerken, juist in zijn gevolgtrekkingen; duidelijk en eigenaardig, dikwerf geestig, altijd onwankelbaar in zijne uitdrukkingen; vast en onafhankelijk van geest; voor zichzelven denkende, besluitende en handelende; even vol van levenswijsheid, als van wereld- en menschenkennis, door geene kunstgrepen te misleiden, door de ondervinding volleerd in het bestuur van openbare en bijzonde re belangen en bewapend met een diepen en verzienden blik in de staatkunde, was Jonkheer Willem Arme het orakel in de vergaderingen en gezelschappen, waar hij zich vertoonde." Maar nu hij zich eindelijk gevestigd wist, nu hij weder zijn eigen grond onder zijne voeten voelde, nu besefte hij steeds meer en meer het groote gemis van geen kinderen te hebben. Hoe trotsch zou hij op een zoon geweest zijn! En hij wist het, — het geslacht der Harens stierf uit. Pieter, Duco's eenige overgebleven zoon, was ongehuwd; hij had den onrustigen aard van zijn vader geërfd; was in Engelschen dienst geweest, was overgestoken naar Canada, was teruggekomen, maar fortuin had hij zich niet vergaard! Hij was de laatste, want Charles van Haren, 't eenige kind van Carel van Haren en Cecile Hartsink, die door zijne rijke moeder een zeer goede opvoeding had genoten, was op 22-iarigen leeftijd bij Waterloo gesneuveld. Alleen door zijn dochters zou Onno Zwier van Haren blijven voortleven. Willem van Haren overleefde al zijn broeders en zusters. Marianne was een goed einde in de zeventig, toen zij te Leeuwarden stierf, en Madeion overleed spoedig daarna. Zij had nog veel gezworven met haar dochters. Haar zoons waren in Duitschland door de familie van haren man aangenomen en maakten het daar goed, maar zij was in Nederland gebleven. Zij had ook nog in Den Haag gewoond, na zich verzoend te hebben, na al die jaren van scheiding, met haar zuster van Hogendorp, en haar dochter Augusta was met haar neef Dirk van Hogendorp in het huwelijk getreden, maar daarna was zij weder naar 't Noorden gegaan; in Groningen en Friesland had zij zich toch meer thuis gevoeld. 22 April 1835 stierf Willem Arme van Haren op Vogelsanghstate, in den ouderdom van 85 jaar. Achttien jaar ouder was hij dan Cile, zijn secretareske! Maar zij kon hem geen achttien jaar overleven! Nog geen tien maanden later werd ook zij grafwaarts gedragen. Het langst van hen allen leefde Willem Sytzama. Na den dood zijner moeder had hij Driezum verlaten en had een huis gekocht in Kollum, waar hij zich met zijne ongehuwde zuster, Wya. had gevestigd. In 1813 brak voor hem ook een tijd van hernieuwde werkzaamheden aan. De Fransche „maires", die aan het hoofd der gemeenten stonden, werden afgeschaft en de vertrouwde benaming van „grietman" daar weder voor in de plaats gesteld, al was dat ambt een ander dan het oude! Sytzama werd grietman van Westdongeradeel, later lid van de Tweede Kamer, en stierf op hoogen leeftijd te Kollum, 5 April 1842. Maar huwen deed hij nimmer. Over het verleden sprak hij niet meer; dat was afgedaan; alleen zijn bejaarde tijdgenooten herinnerden zich het proces, maar bij hun dood zonk ook die herinnering weg. Niemand weet er meer van te vertellen in Friesland. Maar in het Rijksarchief te Leeuwarden liggen de stukken van het onafgedane proces: de verklaringen van Sytzama, de antwoorden van Cecile, de verhooren der getuigen, het kleine dossier, dat de verschillende Randsheeren-commissarissen verzameld hebben en dat nu sedert meer dan honderd jaren rust bij de archiefstukken van het Hof. Het is alles verjaard, de papieren-zijn oud, muf en vergeeld; maar eens hebben zij werkelijk geleefd! Eens hebben de woorden, daar neergeschreven, gebeefd van ingehouden hartstocht, spanning ert leed. En daar zijn ook nog Cile's brie\en, in haar groote, lieve hand geschreven, en daar is het kostbare manuscript: „Mémoires de Marguerite Isabelle d'lttersum"; de kleine schriftjes, in oud gemarmerd kaft, waarin de kleine Belle haar mémoires begon, op haar vijftiende jaar! Zij schreef ze op 't Relaer, toen zij in 1798 bij haar was teruggekeerd en in vloeiend Fransch haar Friesche herinneringen neerschreef. Zij schrijft vol leven en belangwekkend, en tussehen de andere gebeurtenissen in, weeft zij ook het verhaal van „I'oncle Guillaume", om te eindigen bij het huwelijk in Steinfurt, waarvan zij had hoo* ren vertellen, en om er wijsneuzig aan toe te voegen: „Ainsi fut la conclusiom de ce roman qu'on peut bien nommer tel; je n'ai eu I'occasion qn d'en parier par-ci, par-la, mais en I'écrivant tont en tier, ce ferait une histoire tres curieuse!" (Dit was het besluit van dezen roman, zooals men het zou kunnen noemen. Ik heb er slechts hier en daa? over kunnen spreken; maar het geheel zou een zeer interessante geschiedenis zijn geweest"). EINDE, ---