ARABIË ONTWAAKT. V (slot). Met waarlijk ijzeren vuist bevestigde Ibn Saoed voorts de binnenlandsche veiligheid en orde. Voor opstandelingen en ongehoorzamen was er geen pardon. Bij een strafexpeditie maakte hij soms gansche dorpen met de grond gelijk. Zoo was eens het stadje Laï'la het centrum van de opstand. De koning trok er zelve heen en veroordeelde er, bij het grillig schijnsel van fakkels, negentien raddraaiers ter dood. De wijze van terechtstelling vormt echter weer eens een fraai voorbeeld van Ibn Saoed's gave om op de verbeelding der massa te werken. Dat zou Uoebbels hem zeker niet verbeteren! De ligging van Arabië tusschen Afrika en Azië in. Bijna dit geheele schiereiland behoort Ibn Saoed nu toe. Alleen op de Zuidkust Hadramaut, met de stad Aden, en op enkele kuststrooken aan de Perzische Golf waait nog de Engelsche vlag. Bij het opkomen van de zon werden de negentien samenzweerders voor de hoofdpoort der veroverde stad voorgeleid. Men deed hen knielen. De scherprechters, naakte is, kwamen met hun helpers en langzaam, met koude rechtvaardigheid, werd de eene-rebel na den andere onthoofd. Vijftien hoofden vielen voor de oogen der dichte menigte, die vol ontzetting in doodsche stilte toezag; zestien hoofden, zeventien, achttien . Maar toen de beulen zich gereed maakten om den laatste veroordeelde terecht te stellen, stond Ibn Saoed op. Hij begenadigde den man en schonk hem de vrijheid, opdat hij overal kon getuigen, dat de koniti" niet alleen kon straffen, maar ook edelmoedig zijn k0n.... En de Arabier bewondert kracht, doch hij bewondert ook ridderlijkheid. ./. ~-. .. Dank zij dit regeeren met de harde hand was het in korte tijd gebeurd met de voortdurende rooverijen en de onveilige wegen. Al in 1919 was dit zoo. Toen moest n.l. eens een koerier 150.000 roepijen in een «envoudige linnen zak dwars door de woestijn naar Ibn Saoed brengen. Voor de ten van een bedoeïn, die voorheen bekend stond ■ils een der gevaarlijkste roovers van de „treek, liet hij de goudstukken rammelen. Dat zou je wel graag willen hebben, he, oude schurk?" Maar de ex-roover antwoordde slechts met een weemoedig glimlachje. Hu dacht wellicht aan het lot van een vriend, die een zak vol koffie op de karavaanweg had gevonden en deze vondst aan den gouverneur had gemeld. „Hoé weet je, dat deze zak koffie bevat?" vroeg de gouverneur. Ik heb hem betast", antwoordde de eerlijke vinder En men sloeg hem twee vingers af. Want de Koran verbiedt iets aan te raken, dat men niet heelt geërfd, gekocht of zelt vervaardigd.... , , K„ zoo ontstond er langzaam maar zeker da) onmisbare raderwerk van dagel.jksch bestuur en beheer, dat de wisseling der regimes vermag te overleven, maar dat in Ooltersche staten zoo zeldzaam voorkomt. • •' • Er viel echter nog .neer. nog veel meer le doen voor Ibn Saoed. Was zijn land „iet n le" e, in ieder opzicht verre achterop? Vlo >, nis- ie dus, dwars tegen alle conserv!llt;; ziekelijke behoudzucht en kleinzie- Vedf Ö bad de Wahhabiet ingezien, dat het onmogelijk was om een land, dat zoo -root is als drie-vierde van Europa, te regeeren zonder moderne verkeersmiddelen, zonder auto's, zonder vliegtuigen, telefoon of radio. Deze dingen begeerde ook hij, hoewel hij in principe een vijand is van de zijns inaiene zedenbedervende Europeesche „beschaving." Bevestiging der binnenlandsche orde en veiligheid. — Eerlijken vinder twee vingers afgehakt! — Aaneensluiting van alie Mohammedaansche rijken in Voor- Azië. — De gebeurtenissen in Palestina, Transjordanië en Syrië. — Toekomst-mogelijkheden voor Ibn Saoed. Daarom kocht Ibn Saoed vliegtuigen, auto's, tractors en pantserwagens. Hij liet vliegvelden aanleggen en radio-stations bouwen. Voortdurend diende hij er daarbij echter tegenover zijn onderdanen op te wijzen, dat het hier geen werken van den duivel zelve betrof. En voortdurend moest hij ook zijn technische hervormingen verdedigen tegen fanatieke dwepers. Doch ook al gauw kocht menige sjeik liever een aardig Fordje, dan dat hij een oorlog ging voeren niet een buurman over het bezit van de een of andere kostbare fokkameel. Ook aan deze modernisati i zat echter weer een schaduwzijde. De teelt en de uitvoer van kameelen waren voor midden-Arabië de voornaamste bron van inkomsten. Door de komst van de automobielen daalden de prijzen echter ontstellend. En zoo brak er aanvankelijk nog hier en daar wel eens een opstandje uit. Doch langzaam verdween toch de vijandige stemming tegen automobiel en telefoon, tegen ziekenhuizen en doktoren. Zoo heeft Ibn Saoed dus in de zoo uiterst korte tijd van dertig jaren bijna geheel Arabië veroverd, uit een lange doodslaap gewekt en tot een sterke en eendrachtige staat gemaakt. Het herlevende Arabië is zoodoende een macht geworden, waarmee de wereld rekening zal hebben te houden. En Ibn Saoed zelve is nu een man, wiens vriendschap men in politiek opzicht niet hoog genoeg kan waardeeren. Zien vele van de twee honderd vijftig millioen Mohammedanen, die over Noord-Afrika, Voor-Azië, Britsch-Indië en N« derlandsch-Indië verspreid wonen, in hem, den heerscher over de heilige steden, niet den toekomstigen kalief, het geestelijk opperhoofd van de Islam? En was de kalief, die sinds de Turksche revolutie in 1924 echter niet meer bestaat, in zijn „goeie tijd" tevens niet eigenlijk het wereldlijk opperhoofd der Mohammedanen? Ook de strengst-geloovige katholiek van net gelijk welk land zou nimmer op de gedachte komen om den Paus te beschouwen als zijn wereldlijke overheid en. hem als zoodanig boven zijn eigen staatshoofd te stellen. Maar bij de Islamieten is dat eeuwenlang anders geweest. En al komt die oude toestand zeker niet terug, toch mag men dit nog wel eens even in zich om laten gaan bij de waardeering van de figuur Ibn Saoed. Wij Nederlanders dienen ons er bijvoorbeeld wel van bewust te zijn, dat er niet minder dan bijna vijftig millioen Mohammedanen in onze Indische Archipel wonen! En zeer zeker zal deze koning der Wahhabieten geen nieuwe „heilige oorlog" laten uitroepen. Daar is hij veel te veel diplomaat voor. Daarvoor weet hij veel te goed, dat hij het tegen de Engelsche en Fransche vliegtuigen en mitrailleurs niet houden kan. Geen Europeesche mogendheid zal echter kunnen verhinderen, dat de benoorden Arabië gelegen Mohammedaansche tanden zich Steeds nauwer bij het rijk van Ibn Saoed aansluiten en een soort van bondgenootschap vormen, dat in zijn geheel optreedt tegenover de buitenwereld. In het jaar 1930 zei de Engelschman John Stuart Philby te Djeddah, de voornaamste Arabische havenplaats, al tegen wijlen den beroemden Franschen journalist Albert Lonares: „Ibn Saoed kan Arabië tot een groote en rijke staat maken; een nieuw koninkrijk is op het punt te ontstaan." — „En Syrië?" had Londres gevraagd. (Syrië is het land benoorden Palestina, waarover Frankrijk voogd speelt.) — „Syrië!" antwoordde de man, dien men vaak, en niet zonder reden, den ongekroonden koning van Arabië noemt, „Syrië zal bij dit nieuwe koninkrijk worden ingelijfd. Het zal daar eenmaal zelfs om verzoeken, evenals het koninkrijk Irak, Transjordanië en Palestina." (Deze drie laatste gebieden staan min of meer onder Engelsche voogdij.) Dat het inderdaad naar een nauwere samenwerking tusschen alle Mohammedanen in Voor-Azië toegaat, is trouwens voor een ieder duidelijk, die zijn oogen open heeft en de beteekenis der gebeurtenissen weet te verstaan. Om te beginnen is er het vorige jaar October al een niet-aanvals-verdrag gesloten tusschen Turkije, Irak, Perzië (dat nu Iran heet) en Afghanistan. Reeds is Ibn Saoed aangezocht om ook tot dit verdrag toe te treden, maar hij heeft dit tot nu toe nog niet gedaan. Wel heeft Arabië echter in begin Mei j.l. een verdrag gesloten met Irak (Mesopotamië) waarin de twee staten zich verbinden om een niet-uitgelokte aanval van derden gemeenschappelijk legen le gaan en bij dreigend oorlogsgevaar onverwijld met elkaar raad te plegen. • • • Maar er is meer dan alleen die Voor- Aziatische verdragen. Kijk slechts naar de gebeurtenissen in Palestina, in Transjordanië en in Syrië. Zeker, die onlusten in Palestina zijn niet enkel te beschouwen als een uiting van Arabisch nationalisme. Er komt daar ook heel wat afgunst en vrees jegens en voor de economisch sterke Joodsche immigranten bij kijken. Maar zijn juist niet die afgunst en vrees een vruchtbare voedingsbodem voor het zaad der nationalistische propaganda? En dat het over Palestina voogd spelende Engeland tot voor kort nog zoo zachtzinnig tegen de Arabische onruststokers optrad, is zulks niet geschiedt om elders, in andere Britsche gebieden, reacties te vermijden van Mohammedanen, die zich één met hun geloofsgenooten in Palestina gevoelen? Let voorts op het, eveneens onder Engelsen oppertoezicht staande, Transjordanië. Over dat gebied stond juist dezer dagen het volgende berichtje in de kranten, dat voor den lezer van deze artikelen nu opeens zoo veelzeggend is geworden: „Het is tusschen emir Abdoellah van Transjordanië en zijn zoon, kroonprins Dalai, tot ernstige meeningsverschilen gekomen. Deze zou getracht hebben een opstand tegen het Britsche bestuur te ontketenen. De emir heeft zich daar echter tegen verzet en bevel gegeven, zijn zoon gevangen te houden." Nietwaar, dat is een berichtje met een achtergrond en met perspectir. Denk ten slotte ook aan de, de laatste tijd weer hervatte, besprekingen over de onafhankelijkheidsverklaring van het nu nog onder Fransche voogdij staande Syrië. Daar schijnt het thans werkelijk op aan te zullen gaan. Waarna het Arabische nationalisme er zich zeker dubbel zal laten gelden. En vergeet, voor dit Islamietische eenheidsfront ook Egypte niet, dat zich steeds meer aan het Engelsche toezicht wenscht te onttrekken. Men ziet du9, dat de toekomst nog heel wat mogelijkheden biedt aan de Voor-Aziatische Mohammedanen. En dan toch zeker wel vooral aan den eerste onder al deze Islamieten: Ibn Saoed, de koning van Arabië, de heerscher over de heilige steden, de vereeniger van godsdienst en techniek, hervormer, diplomaat en krachtfiguur, — de grootste Arabier sinds den Profeet. K. --- De restauratie van de St. Maartenskerk te Zaltbommel. De restauratie-commissie voor de St. Maartenskerk te Zaltbommel, welke pogingen in het werk stelt om te komen tot een restauratie van dat gedeelte der kerk dat thans door bouwvalligheid het bestaan van dit fraaie gothische monument bedreigt, heeft in een persconferentie aangetoond hoe noodig het is, dat binnen afzienbare tijd met dit restauratiewerk wordt begonnen. Van de kosten neemt het rijk 50 petvoor zijn rekening en de provincie 10 pet., terwijl gehoopt wordt dat ook de gemeente Zaltbommel een subsidie van 10 pet. zal willen verleenen. Voor rekening van de kerkvoogdij, die wellicht nog een waarschijnlijk maar bescheiden subsidie van de Synode zai kunnen verkrijgen, blijft 30 pet. van het totale bedrag of f 33.450. Om te beginnen met het aller-urgentste: de daken der zijbeuken, is ongeveer f 40.000 noodig. Hiervan komt volgens bovenstaande berekening 30 pet. of rond f 12.000 voor rekening van de kerkvoogdij. De Rijkssubsidie is op de begrooting. van 1936 reeds verleend en ter beschikking maar kan eerst uitbetaald worden als de andere bijdragen verzekerd zijn. De provinciale subsidie is eveneens toegestaan. Uit particuliere bijdragen moet dus een aanzienlijk bedrag bijeenkomen, wil niet de St. Maartenskerk gedoemd zijn, te gronde te gaan. Het geldt hier een der belangrijkste monumenten van Nederlandsche middeleeuwsche bouwkunst. Het is nog niet te laat om het gebouw te redden, maar de tijd dringt. Het postgirono. van den penningmeester der restauratiecommissie voor de St. Maartenskerk te Zaltbommel is 268081. --- MEISJE OPGELICHT. Twee jaar geëischt. De officier van justitie bij de Amsterdamsche rechtbank, mr. Wassenbergh, requireerde gister tegen een man, die een Tsjechische dienstbode had opgelicht voor een bedrag van f9OO, een gevangenisstraf voor de tijd van twee jaar. Het meisje had eenige tijd geleden met den man, een reiziger, kennis gemaakt. Al spoedig werden er trouwplannen gemaakt. De man maakte een serieuze indruk en vertelde over een boekhandel, waarvan hij medeeigenaar kon worden, wanneer hij een bepaald bedrag kon fourneeren. Met meer dergelijke verhalen wist hij het meisje, dat vast op een huwelijk rekende, er toe te bewegen hem het geld ter hand te stellen. Nauwelijks had hij het ontvangen, of de boekhandelaar in spé liet zich niet meer zien. In de rechtzaal raakte het meisje zoo van streek, dat zij flauw viel; tenslotte kon zij echter toch nog worden gehoord om met behulp van een tolk mededeeling te doen van haar ervaringen. De officier vond het bedrog hoogst ernstig en buitengewoon laf. --- Maandag is aan de Rijksuniversiteit te Utrecht het afgietsel van de groote Jelling-runensteen aangeboden; de drie zijden van de steen stellen voor de runeninscriptie, de afbeelding van het z.g. „Jellingdier" en het eerste Christusbeeld dat bewaard is gebleven in Denemarken (omstr. 980). --- VAN HEINDE EN VERRE VADER EN ZOON IN ZEE VERDRONKEN. Gedoken en niet meer boven gekomen. Gistermiddag tegen drie uur zijn de 63-jarige A. Maan, wonende te Vlaardingen en zijn 11-jarige zoon Jacob te Oostvoorne in zee verdronken. De zoon was aan het baden en ging daarbij te ver in zee. De vader wierp jas en vest uit en ging hem na. De heer Maan, die 'n goede zwemmer was, dook naar zijn reeds zinkenden zoon en is niet meer boven gekomen. De lijken zijn nog niet gevonden. --- OPRICHTING VAN EEN NOORDELIJKE OECONOMISCH-TECHNOLOGISCHE ORGANISATIE. Voorstel van Ged. Staten aan de Prov. Staten van Groningen Ged. Staten van Groningen hebben bij de Prov. Staten een voorstel ingediend om tezamen met de Staten der provincie Drente een stichting, genaamd Noordelijke Oeconomisch-technologische organisatie, in het leven te roepen, waarvan het grondkapitaal f 1000 zal bedragen. Voor het bijeenbrengen van dat kapitaal dient een bijdrage van f 500 uit de provinciale middelen beschikbaar gesteld te worden. Onder nader door Ged. Staten vast te stellen voorwaarden zal voorts gedurende de jaren 1936 t.m. 1940 jaarlijks een bedrag van f 8000 ter beschikking van de stichting gesteld worden, onder voorbehoud dat ook de Staten der provincie Drente tot het in het leven roepen der stichting besluiten en behalve voor éénmaal een bedrag van f5OO voor het bijeenbrengen van het grondkapitaal der stichting gedurende het genoemde tijdvak 1936--1940 jaarlijks een bijdrage van f 4600 verleenen! Zooals men weet hebben Prov. Staten van Friesland, die ook om medewerking waren gevraagd, in hun laatste winter-1 zitting besloten zich daarvan te onthou-J den. --- DE ONBEWAAKTE OVERWEGEN. WIELRIJDERS TE IJSSELMONDE DOOR PULLMAN-TREIN GEGREPEN. Onoplettendheid de oorzaak? Wederom heeft een onbewaakte overweg twee menschenlevens geëischt. Omstreeks kwart over zeven gisteravond zijn op de spoorwegovergang in de Binnenweggemeente IJsselmonde twee jeugdige personen door de Pullmanntrein, welke omstreeks zeven uur uit Dordrecht naar Rotterdam is vertrokken, gegrepen. Het tweetal, de 17-jarige Tr. Bink uit Rotterdam en de 20-jarige J. Litsman uit Barendrecht reed naast elkaar op de fiets op de Binnenweg. Hoe het mogelijk is, dat zij de trein niet hebben waargenomen is onbegrijpelijk, daar het uitzicht zoowel naar i links als naar rechts over de spoorbaan ter plaatse goed is. De slachtoffers werden niet door de trein meegesleurd. Zi.i werden van de spoorweg door een naast de rails staand hek in de sloot geslingerd. De machinist van de trein heef!, toen hij de fietsers bemerkte, krachtig geremd, de locomotief kwam ongeveer 100 meter voorbij de overgang tot stilstand. De chef-conducteur van de trein en de machinist hebben de zwaarverminkte lichamen op het droge gebracht. De slachtoffers moeten onmiddellijk dood zijn geweest. Een meisje, dat het ongeval heeft zien gebeuren, moet de- wielrijders nog op de komst van de trein attent hebben gemaakt. De loco-burgemeester van IJsselmonde, de heerC. van Rij,die onmiddellijk na het ongeluk ter plaatse verscheen, heeft het onderzoek geleid. Men is algemeen de meening toegedaan, dat het tweetal niet behoorlijk heeft opgelet, toen het de overweg passeerde. Aan de andere kant bestaat het vermoeden, dat, toen de trein voorbijreed, er juist een trein uit de richting Rotterdam de overweg gepasseerd is, en dat het tweetal alleen hier zijn aandacht op heeft geconcentreerd. --- De bijzetting van de asch van Maxim Gorki. Op de voorgrond Stalin (rechts) en Molotof, de voorz. van de i ad van .volkscommissarissen. .\ ~, Kaganowitsj. ---