OVER MENSCHEN, DINGEN EN GEBEURTENISSEN „DROKTE OP IT lERDAPPELLaN". --- Een geslaagd feestje — Zoo, m'n jongen, ik hoop maar dat je niet kwaad op m< lv«r.i omdat ik je groote zuster kom • -•. . :i. We hebben ons namel uider het dansen verloofd- Broertje' - ,< ,at Kwaad? Daarvoor hebben «e 'jcii dat heele ; feestje in elkaar gezet! --- Leven en laten leven Daar is op het veld al weer veel veranderd sedert begin Juni; toen wij op één der mooiste vacantiedagen een fietstocht door 't Bildt maakten. Toen heerschte er rust op de boerenhoeven; wij fietsten langs klein- Amsterdam en zoo vervolgens langs de prachtige oude huizingen, die daar liggen aan de Oude Bildtdijk. Het Zwartkruis, het Blauwkruis, het Weeskind, Uitwijk, Haanburg, Zomerrust, Schoonoord, Zeldenrust enz., maar de schuurdeuren stonden nergens open en de hoven toonden een welverzorgdheid zooals men dat meestal ziet in de soms korte rustperiode tusschen de eerste en tweede „üngetüd". Over hooi maakt de Bildtboer zich trouwens niet druk, maar de gemaaide velden leden zeer onder de droogte. Wel is er veel veranderd, want nadien is de regen gekomen, veelvuldiger en overvloediger dan een bezorgden landman lief was, een overstelpende regen, die tenslotte de aren deed buigen, het teere vlas neersloeg, de lichtpluimige haver knakte, maar het biet- en aardappellof verfrischte. Straks, misschien nu al, beginnen ze daar in die vruchtbare landouwen met de oogst en het gewin zal dit jaar groot en overvloedig zijn. De bollevelden hebben hun aandeel al geleverd, wij zagen de bollepelsters bezig en de bouwer vleit zich met de hoop dat vermeerderde uitvoer naar het groote rijk in het Oosten de prijzen weldadig moge beïnvloeden. Ook de vroege aardappelbouwers hebben daar reeds van geprofiteerd en zoo zal een betere verdeeling van onze land- en tuinbouwvruchten aan een ieder ten goede komen. Het is een kwestie van leven en laten leven. Als ons oogst-overschot voor beste prijzen wordt geruimd, dan profiteert daar iedereen mede van. Het is de oogst uit eigen grond, waarop nu alle hoop is gevestigd. Het is ook de oogst die nu talrijke arbeiders aan werk zou kunnen helpen als de machines er niet waren. Het is natuurlijk dwaas maar gezien de enorme werkloosheid, zou men soms wenschen, dat er geen machines waren. Moet men dan terug naar de oude tijden? Wie er zoo over denkt, moet eens inzage nemen van het pas verschenen gedenkboek van den Nederlandschen Landarbeidersbond en de toestanden die er heerschten toen er van machinale .arbeid hoegenaamd geen sprake was. Een enkele aanhaling daaruit moge hier plaats vinden. Wij lezen bijv. in de inleidende hoofdstukken dit: Omstreeks 1870 ging de Utrechtsche landarbeider 's morgens om 3 uur van huis om daar niet voor 's avonds 7 uur terug te komen. In het Gooi werkte de niet inwonende bouwknecht van 4 uur 's morgens tot 8 uur 's avonds. De daglooners in Salland werkten van 6 tot 6 uur, maar meestal vóór 6 uur op hun eigen bedrijfje. Het rapport van de Staatscommissie van 1886 geeft -voor de vaste arbeiders in de zomermaanden arbeidsdagen aan van des morgens 4 a- 5 uur tot des avonds 7 a 8 uur. In aangenomen werk nog langer maar dat geschiedde geheel uit vrije wil. Voor Bellingwolde vermeldt het rapport voor de vaste arbeiders een arbeidsdag van 12 uur, voor Blokker in de hooi- en oogsttijd 14 uur, voor Ilpendam uur, voor Noordeloos in de booibouw van 's morgens 3 tot 's avonds 9 uur met 1 uur schaft, voor 's Gravenzande 12 uur. Vrij algemeen trok de vrouw van den landarbeider mee „den boer op" voor huishoudelijk werk op de boerderij of voor werkzaamheden op het veld: wieden, aardappel schoffelen, aardappel poten en rooien, binden en hokken van koren. Zoo — dat was vóór den tijd van de machines. En nu iets over loonen en kinderarbeid. In Utrecht (midden vorige eeuw) verdiende de arbeider op het platteland 's zomers f 3.50, 's winters f 2.30. Losse arbeiders een dagloon van 50 cent. Een landarbeidersgezin, bestaande uit man, vrouw en 4 a 5 kinderen, kon in 1852 wekelijks f 5.88 uitgeven omdat het groenten teelde en een varken mestte. In de Friesche woudstreken verdienden de daglooners in den zomer op zijn allerhoogst 70 et. per dag, doch zij waren een deel van het jaar zonder werk en verdienste. in de kleistreken langs de IJseloevers verdienden in dienzelfden tijd de gehuwde groote of eerste boerenknechts ongeveer f 100 per jaar benevens kost en inwoning en een „toebaat" van 1 paar .schoenen. 2 hemden en 2 linnen broeken. Op de Veluwe was het loon der grasmaaiers en van de dorschers 50 cent per dag plus de kost. Van den mestlader 40 cent en de kost. Op de Groninger klei bedroeg het loon 's winters f 2.50 a t 3.00 en in den zomer gemiddeld f 5.00 per week. Losse arbeiders te Winschoten f 3.00 per week. Het Oldambt — de vetste Groninger klei werd door den Groninger arbeider bewerkt voor STA cent per dag plus de kost, 's winters een schelling; benevens enkele emolumenten, o.a. dat ook de vrouw mocht mee helpen in den drukken tijd. Een Geldereche heereboe r vertoonde 60 cent per dag en 10 A dag werken op de uiterwaarden werd beloond met f 5.30. In Friesland kon een gezin van 4 personen bij het delven van cichorei 80 et. per dag verdienen, wanneer 's morgens bij lamplicht werd begonnen en tot den avond gewerkt. Hier en daar daalde het dagloon — in de slechtste jaren tot 15 et. '— in den winter tot 5 a 10 et. In Overijsel bracht een 12-urige werkdag den landarbeider op een loon van 50 et., dat in den dorschtijd steeg tot 80 et. plus de kost maar dan bij een werkdag van 16 uur. De landarbeiderskindereii werden vroeg aan den arbeid gezet evenals de Sn de koeien tot gewin". Elf procent der kinderen van 6—12 jaar bleef in de provincie Groningen dientengevolge van onderwijs verstoken: totaal 520 kinderen en na hun twaalfde jaar gingen ze naar den boer als kindermeisje of „sohaapvent" of werkten mee in de „koppel". Welke zaken wij uit eigen aanschouwen nog heel goed hebben gekend en ook de uiterst geringe verdienste van 20 tot 25 et. per dag herinneren wij ons nog goed. Vrouwen brachten het tot f 2.00 per week. De boeren in Groningerland hadden tijden gekend van „welvaart tot weelde gesteigerd. Oogeten dcc overvloede, zoowel van granen als van koolzaad deden er menige nog bruikbare bouwmanswoning slechten , opdat een prachtige heeren-boerenhuizinge in haar plaats mocht rijzen en, dwaze geldverspilling! binnen haar wanden werd de zucht om te schitteren de smaak geweld aangedaan — tafelsieraden bleken uit goud vervaardigd, zilver was niet duur genoeg". Dit nu zijn staaltjes van des werknemers nooddruft uit de tijden, dat er geen machinale arbeid was in den landbouw. En het leidt tot de conclusie: dan in Godenaam maar werkloosheid en gezocht naar arbeid die minder productief is. Dit is geen leven en laten leven. De verdeeling van den oogst der velden geschiedde niet steeds rechtvaardig nadat de Landheer zijn onevenredig groot aandeel had ontvangen. Over den handwerksman wordt in dit gedenkboek niet gesproken, maar het laat zich indenken dat, al werden zijn diensten beter betaald, zijn levenspeil toch weinig hooger stond. De boer was ook al meestal zijn werkgever.... En die durfde den kleine nijvere heel wat te zeggen! Zoo is het al eens gebeurd dat een rijke boer in Ferwerderadeel een armen wagenmaker met groot huisgezin de vraag durfde stellen: „As ik nou daelks bitelje baas, haw ik it dan ek in stür goedkeaper?" „It" — dat was de somma van 75 et. voor evenzooveel nieuwe „tosken" in de hooiharken. Maar hij kreeg te hooren, dat hij zich schamen moest voor zoon aanslag op de beurs van den arme en trok zich terug. Zoo was en is op het platteland het lot van den ambachtsman ten nauwste samenhangend met dat van den boer. „Giet it de boer goed, dan giet it elk goed". Maar in de stad is het toch nog weer heel iets anders. Daar dreigt het gevaar van beunhazerij en het past in het kader van dit artikel om daar een paar woorden aan te wijden. De beunhaas is een arglistig mensch en leeft — sterk verspreid —• schier in alle landen en heeft bemoeienis met alle handwerken en kunsten. Er zijn dus vele soorten, die men kan indeelen naar de verschillende vakken: schoenmakers, schilders, meubelmakers, timmerlieden, electriciens, behangers, witwerkers enz. Zelfs vindt men er klok- en horlogemakers onder en ook wel, die twee of drie vakken kunnen waarnenien. Ook kan men hen indeelen volgens de oorzaak van hun drang tot beunhazerij en komt dan tot drie groepen. De behoeftigen, de „nifelders" en de schraapzuchtigen. De behoeftigen, dat zijn veelal zij, die hun echoenmaker niet kunnen betalen en daarom zelf repareeren; de „nifelders" leven steeds in stille verheugenis. Deze beide soorten blijven buiten beschouwing. Maar de derde soort is volksvijandig in zijn uiting en dient dus aangewezen en bestreden te worden. Want hij huldigde niet het motto boven ons artikel en voor alle tijden van groote waarde. Hij is nog erger dan de gierigaard van wien gezegd wordt „dat hy mei in oar syn sinten yn 'e büse rint." Deze mensch laat nog eenige hoop — de schraapzuchtige beunhaas nooit. Voorbeelden: De burger-heer, die zelf de slaapkamertjes behangt, hoewel hij een vast en zeer behoorlijk salaris geniet. Die het huis daardoor een paar dagen van groote onrust bezorgt, zeer wel ziet, dat zijn werk een mislukking is maar niettemin tegenover de collega's op de zaak volhoudt, dat het een koud kunstje is, behangers duur zijn, terwijl — in werkelijkheid, zij elkaar zonder genade beconourreeren. Deünhazerij van menschen, die bevrijd van materieele zorgen, een prachtig pensioen genieten, maar toch, in vereeniging deenoods een stuk schilderwerk riskeeren dat slechts door den vakman kan worden' volbracht. Hun ondernemingszin is enorm en strekt zich soms uit tot het „opknappen" van een teakhouten voordeur, die in den loop deir jaren zwart en onoogelijk geworden is. Elkander moed insprekende vallen zij met afbijtmiddel en schrapstaal op de zwarte deur aan en stroopen de huid er af. Met een onverwoestbaar geloof in de schitterende eigenschappen van gekookte olie volbrengen zij de rest en verheugen zich over het eindresultaat, dat in waarheid ellendig en pover is. Maar de mede beunhazen gelooven het wel. Ook zijn er, die na een dag van noeste kantoorarbeid met een penseelachtig kwastje taaie busjesverf op hun raamroeden neer vleien, een prestatie waartoe niemand in staat is, ook de vakman niet. Kindelooze, nuttelooze arbeid, schandelijk verprutsen van de kostelijke gave, den vrijen middag, die in den zomer gewijd moet zijn aan natuurgenot. Er zouden meer voorbeelden aan te wijzen zijn. En er is niets aan te doen. Behalve dan dat op electriciteitsgebied het werk der beunhazen niet door de overheid wordt erkend en goedgekeurd. In die richting zou misschien iets te bereiken zijn. Het is in deze dagen van opbouw zeer noodzakelijk. De oogst moet goed verdeeld worden. 8....a. --- Raad Wonseradeel. 30 Juli B. en W. deelen o.m. mede, dat door hun college met ingang van 1 Juni 1940 is benoemd tot ambtenaar, Ie klas ter secretarie, de heer P. B-rune, thans tijdelijk amlbtenaar ter secretarie. "Voor de benoeming van een nieuwen gemeentesecretaris bieden, burgemeester en wethouders de volgende aanbeveling aan: 1. F. Hofman, secretaris der gemeente Norg, 2. A. Oosterhof f, hoofdcommies ter secretarie van Kollumerland en Nieuwkruisland te Kollum. Bij de stemming worden op den heer Hofman 5 en op den heer Oosterhof f 10 stemmen uitgebracht, zoodat de heer Oosterhoff tot secretaris is benoemd. De raad besluit ten slotte onder intrekking van zijn beslissing van 5' Juni j.l. voor 1940 uit de gemeentekas een bijdrage beschikbaar te stellen van f 472 voor het verleenen van extra-hulp in natura aan werkloozen en daarmede gelijkgestelden (z.g. B-steun). --- Afscheid secretaris. Thans is aan de orde het laatste agendapunt, afscheid van den gemeentesecretaris, den heer J. Schurink, wegens vertrek naar Opsterland. De "Voorzitter sprak den scheidenden secretaris toe en merkte op, dat tijdens de 11-jarige werkzaamheid van den secretaris zijn wensen is vervuld; de heer Sdhurink heeft het volle vertrouwen van den raad verworven; en de naam van de secretarie is met eere door hem gehandhaafd. ~G-e kunt dan ook begrijpen mijnheer Schurink, dat we gaarne U feliciteeren, met Uwe benoeming tot secretaris van. Opsterland, een gemeente van hoogeren rang, volgens de geldende klassificatie en voor TJ derhalve een prachtige promitie", aldus spr. „Ge hebt in de jaren hier doorgebracht als secretaris, geen gemakkelijke jaren gehad wat aangaat het vele buitengewone werk dat veroorzaakt werd door de vïle crisis- en oorlogsmaatregelen die genomen werden. Daar gelaten nog de regeeringsibemoeiingen ten opzichte van een gesaneerde gemeente, die niet alleen belemmerend werkten op afdoening van zaken, maar ook uitgebreide administratieve rompslomp meebracht. Niettegenstaande dat, hebt ge onvermoeid Uw arbeid met volle toewijding volbracht. Ge hebt bij dat alles veel geëischt van het secretariepersoneel doch intusechen Uzelf niet gespaard, maar in arbeidslust en werkkracht een goed voorbeeld gegeven. Staande op het punt van scheiden, brengen we U nogmaals dank voor alles wat ge deed in het belang 'van deze gemeente, voor Uw ijver om op de secretarie orde en netheid in de administratie te houden en die zoo noodig to vervolmaken. Ook danken we U voor de steeds aangename en prettige samenwerking- met het dagelijksch bestuur deizer gemeente. Uw adviezen als lid van dit college werden steeds op hoogen prijs gesteld, de waarde en invloed daarvan drongen verder door dan tot de vergadering van B. en W. Een vechtpartij op papier over wetsinterpretaties met hoogere instanties werd wel niet door U gezocht, maar waren U toch evenmin onaangenaam. Zoo njodig mocht ge op dat terrein toch wel gaarne Uw kracht meten, en in den regel met het succes aan Uw kant." De burgemeester bracht voorts zijn persoonlijken dank over voor de genoegelijke samenwerking en wensohte den heer Schurink en zijn gezin alle goeds toe. De heer Brune sprak namens den raad en roemde de bekwaamheden van den heer Schurink, die de achting en de waardeering van den geheelen raad heeft afgedwongen. De heer De Jong, commies ter secretarie, voerde het woord namens het secretariepersoneel en wenschte den heer Schurink een goede toekomst in zijn nieuwe gemeente toe. De administratie, zooalis wij die helpen behartigen, is onder Uw leiding geworden wat zij is: een samenstel van regelingen, welke geheel in elkander grijpen, waarbij steeds de groote lijn van nauwkeurigheid en volledigheid in. het oog gehouden is en ieder van ons heeft daardoor de gedachte, dat zijn werk, gegeven de omstandigheden der gemeente, het beste tot zijn recht komt. Dit is een feit, dat voor een ambtenaar van groote beteekenis is: immers de arbeid moet zoowel naar bulten als intern bevrediging schenken en zoodra een korps ambtenaren optreedt, hangt van den samenhang tusschen de onderdeelen der administratie voor een groot deed het slagen der gezamenlijke verriohtingen af. De secretaris, de heer J. Schurink, dankte alde sprekers voor de woorden van waardeering. Veertien jaren, waarin dan ook de tijd, die ik als hoofdcommies werkzaam was, besloten ligt, dat is een heel stuk van ons leven en hoewel 's menschens leven gewoonlijk een aaneenschakeling is van licht en donker, van veel aangenaams en ook teleurstelling, zoo kan ik de eindindruk van de jaren in deze gemeente doorgebracht, samenvattende, tot mijn groot genoegen getuigen, dat, ondanks het leed, dat nog kort geleden ons in het gezin getroffen heeft, die tijd is geweest een gelukkig tijdperk, waaraan ik zal blijven denken met voldoening en dankbaarheid. Vooral de ambtsperiode als secretaris, die mij in nauw contact bracht met de bestuurders der gemeente, heeft mij veel voldoening geschonken, en daarom gevoel ik, nu ik mijn taak hier ga beëindigen, nogmaals behoefte mijn warmen dank te brengen aan U mijnheer de Voorzitter en allen, die met U het mij destijds mogelijk hebben gemaakt mij als „'s raads eerste ambtenaar" aan de belangen van deze gemeente te wijden. Maar het zou me niet mogelijk zijn geweest, mijn arbeid hier te verrichten tot tevredenheid van U en tot voldoening van mij zelf, indien ik daarbij niet den onmisbaren steun en medewerking had genoten, in de eerste plaats van U, mijnheer de Voorzitter, met wien ik dagelijks bij de vervulling van mijn taak in zeer nauwe aanraking kwam. En dat contact, die samenwerking tusschen U en mij, was steeds van den meest prettigen aard. Als tweede factor, die de zoo prettige verstandhouding steeds heeft bevorderd, mag worden genoemd het feit, dat U de plaats, die den secretaris in het gemeentelijk bestuursapparaat toekomt, steeds in zijn juiste verhouding heeft kunnen en willen zien. Tevens richtte spr. zich tot de wethouders en tot de ledenvan den raad en tenslotte tot het personeel van de secretarie. "Want het zijn de ambtenaren geweest, die mij, aldus spr., in de vervulling van mijn taak trouw en met meer dan gewone plichtsbetrachting hebben bijgestaan en die door hun medewerking mij in staat hebben gesteld in mijn werk te geven, wat van mij gevraagd werd. Mijn verantwoordelijkheid bracht mee, dat ik, vooral ook door de steeds verder gaande toeneming van de werkzaamheden ter secretarie, veel van ieder van de ambtenaren heb moeten vragen. Misschien soms wel meer dan redelijk van een nwnech mag worden geëischt. Hoe het ook «ij, Wat ik ook van U vroeg en op welk moiment ik Vf.v medewerking ook van noode had, steeds stond ge klaar die te geven, spontaan en met alle gaven waarover ge beschikte. Ik zeg U allen — en daaronder wil ik ook rekenen het gezin van Slageren, dat mij steeds in alles ter wille was — ik zeg U allen, zonder uitzondering daarvoor hartelijk dank en geef U de verzekering, dat ik ook de secretarie van "Wonseradeel altijd met voldoening zal blijven gedenken. Ook dankte spr. nog de overige gemeente-ambtenaren. --- Arts: „Ik ben nog eens teruggeko nen om te kifken. of U zich wel streng aan het rookverbod houdt." (Mare. Aurelio, Rome.), --- Leeuwarder Rechtbank. DEERSUM. Diefstal. Cornelis 8., 23 jaar, kleermaker, zwervende, thane gedetineerd, stond terecht wegene diefstal van een fleschje, waarin zich een hoeveelheid eau de cologne bevond, een slipover, een zilveren doosje, een zeefje en een doosje met een zilveren deksel, toebehoorende aan W. van Dijk te Deersurn. Als verdediger van verdachte trad op mr. Koopmans. Verdachte was op 3 Juli ƒ.l. op stap gegaan met een zekeren Nicolaae B. De tocht ging over Sneek, waar verdachte ansicht kaarten kocht om deze weer aan den man te brengen. Te Deersurn bezochten ze verschillende woningen, maar bij een paar huizen vooden ze niemand thuis. De mannen maakten van deze omstandigheid gebruik om zich op een meer gemakkelijke wijze te verrijken. Ze vonden bij de woning van den heer van Dijk een raam dat zich liet openschuiven en verdachte klom naar binnen, 't Was ongeveer kwart voor twee des middags. Op de slaapkamer vond hij het fleschje eau de cologne, in een zijkamer de andere voorwerpen, o. a. een doosje met ongeveer f 5.10 aan stuiverstukjes. Beide mannen begaven zich na den diefstal naar Leeuwarden, waar zij bij V. en ï). een poloshirt kochten. Verdachte bekende de diefstal te hebben begaan. Hij is reeds vijfmaal eerder veroordeeld. De Off. van Justitie eischte 1 jaar gevangenisstraf. Mr. Koopmans pleitte voor een voorwaardelijke straf met lange proeftijd. Uitspraak over 14 dagen. Nicolaas 8., 19 jaar, metselaar, eveneens zwervende, de compagnon van B. bij diens diefstal te Deersurn, stond terecht wegene heling. Hij heeft van C. B. een bedrag van f 2.75 aangenomen, dait van den diefstal afkomstig was. Verdachte bekende het ten laste gelegde. Eisch 6 maanden gevangenisstraf. Mr. Beekhuis pleitte voor een gedeeltelijk voorwaardelijke straf. Het rapport omtrent verdachte is onguu stig, hij is echter nog niet eerder veroor deeld. Uitspraak over 14 dagen. --- TZUMMARUM. Poging tot doodslag. Pierre S., koopman, 49 jaar, verblijvende in een woonwagen, gedomicilieerd te Dokkum, stond terecht wegens poging tot doodslag op Oatbariina Caja Mirosch, door deze vrouw met een mes aan de hals bloedend te verwonden. De poging tot doodslag werd gepleegd te Tzummarum op 4 Mei. Verdachte beweerde al huilende zich nieis van het gebeurde te kunnen herinneren, waarom de griffier overging tot het lezen van het proces-verbaal, waarin verdachte verklaarde de vrouw inderdaad te hebben gesneden. Voor dien rechter-commiesaris heeft verdachte eenzelfde houding als hier aangenomen. De getuige Caja Mirosch, de vrouw van verdachte, verklaarde, dat verdachte ziek is. Zij is nog steeds in de war. Zij heeft nog nimmer ruzie met hem gehad, en hij staat bij een ieder goed aangeschreven. Uit de lange verhalen van de getuige zou men kunnen afleiden, dat verdachte reeds voor het plegen van de poging tot doodslag niet geheel bij zijn positieven was. Zij verklaarde, dat ze niet gezien heelt dat verdachte haar met een mes stak, zij sliep. Ze heeft ook niets gevoeld, Bloed heeft ze niet gezien of ze weet het zich niet te herinneren. Getuige zeide niet zeker te kunnen zeggen, dat haar man haar gesneden heeft. Hij kan het gedaan hebben zeide ze. Dr. Weersma heeft een uitgebreid rapport over verdachte uitgebracht, waarin deze concludeert, dat verdachte op het oogenblik waarop hij de poging tot doodslag deed ontoerekenbaar was. De Officier van Justitie eischte schuldig verklaring met ontslag van rechtsvervolging, De rechtbank deed onmiddellijk uitspraak en ontsloeg verdachte van rechtsvervolging --- LEEUWARDEN. Rijwieldiefstal. Simme T. te Oudebildtzijl stond terecht wegens rijwieldiefstallen. Op 26 Juni heeft hij een fiets weggenomen uit het portiek bij C. en A. Het rijwiel, een nieuwe Phoenix, beeft bij verkocht voor f 30. In den nacht van 7 op 8 Juli stal hij een fiets van het erf van een boerderij te Vrouwen Par. Verdachte heeft bekend in bet geheel ongeveer acht rijwielen te hebben gestolen. Verdachte is zonder werk en beeft veel moeilijkheden. Het strafregister van verdachte is zeer «wart. Zeer zware straffen heeft hij reeds ondergaan. De officier eischte 3 jaar gevangenisstraf. Mr. Hoogland pleitte voor een gedeeltelijk voorwaardelijke straf. Verdachte is eenigszins gederailleerd uit Amerika teruggekomen, heeft daar gevangenisstraf ondergaan, welke hijzelf als onrechtvaardig beschouwt. Ook hier is verdachte reeds eenige malen veroordeeld. Uitspraak over 14 dagen. --- Een afbeelding van de textielkaart, met de uitreiking waarvan Maandag a.s. een begin zal worden gemaakt — Er zullen vier verschillende kaarten zijn, nl. een voor jongens van 3 tot 15 jaar, een voor mannen en jongens van 15 jaar en ouder, een voor meisjes van 3 tot 15 jaar en een voor vrouwen en meisjes van 15 jaar en ouder. — De geldigheidsduur loopt van 5 Augustus 1940 tot 1 Februari 1941 --- Vonnissen. E. H., 18 jaar, landarbeider te Kol'um, wegens het linksrijden door de bocht bij het circuit op het kruispunt Nieuwestad—Westerplantage te Leeuwarden. Eisch f2O boete of 20 d. h. Vonnis f"0 boete of 10 d h. J. W. W., 38 jaar, inspecteur eener verzekeringsmaatschappij te Leeuwarden, terzake van het niet behoorlijk uitwijken met zijn auto op de Bleeklaan, waardoor een wielrijdster werd aangereden. Vonnis f 15 boete of 15 d. h. --- Hollands roem. - Het heerlijke fruit 's rijp. — Prachtigen perziken worden geplukt --- ONS INDISCH HOEKJE HET GEVOEL VOOR ORNAMENTKUNST GRENST BIJ DEN DAJAK AAN HET WONDERBAARLIJKE. Deze uitspraak, afkomstig van een bekend inwoner van Friesland, heeft o.m. betrekking op wat de Dajaks tot stand weten te brengen op het gebied van kralenmandjes, zonnehoeden, enz. Wat de eerste betreft, waarvoor ik in dit artikeltje speciaal de aandacht vraag, de Dajaks maken er verschillende: rugmandjes, kinderdraagmandjes, sirihmandjes, enz. De wijae van versiering verschilt bij de Dajakstammen waarover de Sultan regeert. Maar één ding hebben ze gemeen: ze geven er onbewust uiting mee aan hun behoefte de voorwerpen van dagelijksch gebruik te versieren, hun gevoel voor schoonheid te toonen, wal zich openbaart in levende kleuren, fraaie siermotieven, gevoel voor vorm en lijn. In het museum te Leeuwarden bevindt zich een Dajaiksch mandje. De bekende bewonderaar van Indonesische kunst, de heer Nanne Ottema, schreef er o.m. van: „Het gevoel, dat de Dajaks hebben voor ornamentkun6t grenst aan het ongelooflijke. De beelden van mensch en dier, die de aanleiding zijn voor de ornamenten op weefsels, kralenwerk, vlechtwerk, houtsnijwerk, zijn op kundige wijze tot allerlei grillige vormen gestyleerd." Ik beeld hierbij een bovenkant van een sirihmandje af. De figuren stelden voor man en vrouw en de mythische neuehoornvogel. De kleuren zijn wit, zwart en geel. Die van den rand wit, zwart, geel, rood en groen. Nooit zijn de teekeningen gelijk aan elkaar. In één dorp fotografeerde ik een dertigtal, alle ongelijk. En de mannen, die de teekeningen ontwerpen, de vrouwen, die de kleuren uitkiezen, de kraaltjes rijgen, gebruiken er geen patro--' of handleiding bij! . slot vermeld ik, dat er van die figure.i magische krachten uitgaan, zoodat de bedoeling oorspronkelijk was, zich te beschermen tegen invloeden van booze geesten en demonen. Die bedoeling is thans grootendeels verloren gegaan. Maar vraag i' me af; "Xiv die gedachte aan bescherming /ch niet in het onderbewustzijn van bet „wilde" Dajaksche hoofd, dat eens aan een vorstelijke persoonlijkheid een hoed met zijn magische beschermfigureo wilde aanbieden, hebben gezeteld? Ik stei die vraag, omdat „wilden" fijngevoelige menschen zijn. H. F. TILLEMA. --- DRIE ROEDEN Dieverijen op groote schaal Rinze 8., 25 jaar, los-werkman te Drie Roeden (gem. Achtkarspelen) en Wiemer V., 31 jaar, arbeider te Surhuisterveen, beiden gedetineerd, hadden zich schuldig gemaakt aan een groot aantal diefstallen langs de Friesch-Groningsche grens. Hedenmorgen werden zij overeenkomstig de eisch van den proc.-generaal en het vonnis van de Groninger Rechtbank veroordeeld ieder tot 2 jaar gevangenisstraf met aftrek van voorarrest. --- GERECHTSHOF LEEUWARDEN, 1 Aug. ARRESTEN. DOKKUM. Fraudeerend adjunct-commies der posterijen veroordeeld. Het Gerechtshof te Leeuwarden heeft bedenmorgen in hooger beroep den 36-jarigen Pieter Willem S., te Dokkum, oud-adjunc:-commies der P. T. T., wien verduistering en valschheid in geschrifte, gepleegd ten nadeele van de Nederlandsche Posterijen, ten laste gelegd was, veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf met aftrek van voorarrest. De eisch van den proc.-generaal en het vonnis der Leeuwarder Rechtbank luidden anderhalf jaar gevangenisstraf met aftrek van voorarrest. Verdachte, die achtereenvolgens te Harlingen en Dokkum als adjunct-commies det Posterijen werkzaam was, is ten laste ge* legd, dat hij in de eerste stad op verschillende tijdstippen van 1935 en 1936 in totaal voor een waarde van ongeveer f 400 aan frankeer- en rentezegels heeft gestolen. Te Dokkum heeft hij een bedrag van f 300 verduisterd door een uitbetaling van f3OO aan den veehouder S, Rintjema op diens Rijkspostspaarbankboekje valschelijk te boeken als zijnde één van f 600. Bovendien heeft hij hier geknoeid met het verantwoorden van de girokwitanties door de registers, waarin deze geboekt moesten worden, ten eigen bate te vervalsenen. Verdachte's raadsman, mr. Ten Kate, te Groningen, die er in zijn pleidooi op beeft gewezen, dat verdachte reeds zeven maaaden in vooiioopige hechtenis heeft doorgebracht, had een voorwaardelijke of een gedeeltelijk voorwaardelijke straf met ondïr toezicht stelling van den verdachte bepleit ---