Reglement op de Botei-vaten in de provincie Friesland is niet minder dan 15 bladzijden groot, bijna honderd jaar oud en gearresteerd door de Staten van Friesland op 11 Juli 1843. Over gewicht en houtsoort zeggen de eerste twee artikelen het volgende: --- Art. 2. De kuipers zijn verplicht de Botervaten, zoowel ten aanzien der staven, als der bodems en deksels, te maken van droog, blank en zuiver eiken Oostzeesch kroon klaphout. zonder kwade oesten, strepen, spint of eenig ander kwaad. Zoo zijn er tezamen 43 artikels, die alle betrekking hebben op het maken van botervaten, het ijken en merken, alles dienstig aan het bedrijf en den bot ei* andel. Werd dit alles zuiver in acht genomen? Vermoedelijk niet. Althans volgens onzen zegsman zou een dergelijk gemaakt vat haast met te betalen zijn. Ook het gewicht gaf vaak aanleiding tot geschil met den boer, die het vat zwaar wou hebben (er was een speling van twee ons toegestaan) en het hout graag voor boter betaald kreeg. Zoo zou er nog heel veel merkwaardigs over het oude vak te vertellen zijn, want iemand, die er zoo als 't ware mee vergroeid is en er zoo „smout" de kleine pikante bijzonderheden van weet mee te deelen als Damsma,. zoo iemand ontmoet men maar heel zelden. Daar behoort liefde voor het vak toe en een goede observatie op den Mant, hij moge boer of burger zijn en een vaardige humor. Mogelijk dat wij later nog eens op deze oude verhalen terugkomen. De kuiperij nu heeft momenteel wel eenig werk voor den inmaak, die dit jaar veel drukker dan anders beoefend wordt En daartoe dienen natuurlijk het best de oude eiken en niet de beuken vaten, die geparrafineerd moeten worden. Maar deze drukte is te tijdelijk dan dat het oude bedrijf hierdoor tot bloei zou geraken. „En de tiden binne ek to onwis," zei D en wie zou hem daarin ongelijk geven? J B.a. --- Slechte vangst van snoekbaars De IJsselmeervisschers klagen over slechte vangsten van snoekbaars. De hoeveelheid is veel minder dan het vorige jaar. Deskundigen zijn hierover niet verbaasd schrijft Het Volk. Reeds vóór de visscherij op de Snoekbaars dit jaar begon ,wist men, dat het een slecht jaar zou worden. De reden is eenvoudig deze, dat dé snoekbaars, die dit jaar gevangen wordt, drie jaar geleden werd geboren, dus in 1937; maar dat jaar was ongunstig voor de ontwikkeling van het kuit, zoodat de „lichting" 1940 niet talrijk kon worden. Snoekbaars doet er namelijk een jaar of drie over om de minimummaat van veertig centimeter te bereiken. Alleen visschen van minstens die lengte mogen dus gevangen en verkocht worden en die zijn schaarsch dit jaar. De snoekbaarzen van vroeger broed hadden meerendeels in het vorige vangseizoen reeds de minimumlengte bereikt en werden eveneens voor het meerendeel gevangen. De aanvulling met nieuw broed was echter niet talrijk genoeg om de scholen weer op de oude sterkte te brengen en daardoor komt 't, dat er thans veel minder wordt gevangen. De oorzaak, waardoor een broed gelukt of mislukt, ligt, voor zoover thans bekend, hoofdzakelijk in de temperatuur van het water tijdens het uitkomen van het kuit. De snoekbaars is een visch, die van oorsprong meer in warmere streken dan de onze thuis hoort. De voortplanting geschiedt daardoor alleen dan voorspoedig, wanneer het water in de tweede helft van Mei voldoende warm is. Een koude Meimaand beteekent weinig jonge snoekbaarzen en als onvermijdelijk gevolg een geringe vangst drie jaar later. De geringere vangsten van dit jaar behoeven dus nog geen ongerustheid te wekken voor de toekomst al is het geenszins zeker, dat zeer groote vangsten, zooals die van 1939, tot op zekere hoogte normaal zullen worden. --- De Rotterdamsche kinderen op het Friesche platteland. Ze maken het best. Vreugde aan beide kanten. Meer aanvragen dan kinderen. Hoe gaat het met de Rotterdamsche kinderen op het Friesehe platteland? Het gaat uitstekend. De algemeene correspondente van het Kindercomité Friesland, mevrouw Wiersma—Risselade, die af en toe eens een kijkje komt nemen in de pleeggezinnen, ontvangt de meest gunstige berichten. Het is: „O, Jan, die maakt het best mevrouw. Hij heeft het hier zóó naar de zin; en wij van onze kant zijn ook wat in onze schik met hem. — Ik geloof we hebben 't maar best getroffen met mekaar!" Of het ie: „O, Treesje! Kijk, daar staat ze in de keuken, mevrouw. Ze wascht iedere morgen trouw voor mij af! Het is een schat en we zullen vast onwennig zijn wanneer de zes weken om zijn en ze weer naar huis moet." En dergelijke verheugende uitspraken hoort men vele. Zoo kan gezegd worden, dat de meeste kinderen hier zijn totvreugde van henzelf en tot vreugde van hun pleegouders. „We hadden het haast niet durven hopen, dat het zóó goed zou gaan," zei mevrouw Wiersma. Want zoon ras-echt Rotterdammertje op het platteland is stellig een vreemde eend in de bijt. Maar, zooals ik al zei: 't is in orde! Dat pleegouders en pleegkinderen het niet altijd in alles met elkaar eens zijn, spreekt intusschen vanzelf. Kleine strubbelingen kwamen natuurlijk, vooral in het begin, wel eens voor. Maar bijna jHtijd werden ze spoedig overwonnen. Niet van humor ontbloot is het volgende gesprek, dat gehouden werd in een gegoede familie tusschen de huisvrouw en haar gast, een aardige jongen uit een Rotterdamech' gezin dat 't verre van breed heeft. De pleegmoeder vond dat haar zoon al 't goede dat hem gewerd wel een beetje te veel als vanzelfsprekend aannam. En op een goede dag vroeg ze met een lieve stern: „Maar ben je dan niet dankbaar voor 't geen hier allemaal voor je gedaan wordt?" De jongen keek haar aan uit de hoekjes van zijn epleetoogen en zei: „Maar jij heb toch eeker eenfe sat!" Aardig is ook, dat de onderwijzere, vele althans, de kinderen vóór ze de lange reis naar Friesland, aanvaardden, van allerlei over onze provincie en het leven op het platteland hebben verteld- Dit had o.a. tot gevolg, dat verscheidene kinderen hier kwamen, uitgerust met sokken en klompen en stevige overals. Zoo konden ze er tegen en behoefden de pleegoudere niet dadelijk kosten te maken om hen droge voeten te verzekeren. Een nog grooter voordeel ie, dat door de voorlichting der onderwijzers reeds de belangstelling voor het landleven was gewekt. Heel wat kinderen kwamen al dladelijk bij hun gastheer in een goed blaadje door hun verstandige vragen over het gewas en het vee. Vragen ale deze b.v.: „Een pink is een één-jarige koe, ie het niet, oom?" En een andere keer was het: „Veel klaver in het land, beteekent dat de polder goed wordt, niet oom?" Sommige jongens en meisjes stonden er op melken te leeren en velen helpen ijverig mee in het bedrijf. Een goed ding ie dat! Het zal hun kijk verruimen en hen behoeden voor verveling. Overal in Friesland zitten op het oogenblik Rotterdammertjes. Maar de Wouden hebben zich wel extra gastvrij betoond. Van die kant stroomde het brieven met aanvragen! En nu moet men niet denken, dat het alleen de kindterlooze gezinnen zijn of de gezinnen met reeds volwassen zoons en dochters, die een plaatsje inruimden voor een kleine gast. Integeneel! Verscheidene pleegouders zitten zelf flink in het grut. In Hempens b.v- is een moeder van vier kleintjes, die er met liefde nog een vijfde kind bij heeft genomen. En het is een plezier, aldiue mevrouw Wiersma, dat stel te zien. — Onlangs was de kleine Rotterdamsche jarig en toen is dat moedertje ter eere van haar jonge gast met de heele troep naar de speeltuin op Zwartewegsend getrokken. En een schik dat ze gehad hebben! Zeer op dreef ie ook de 13-jarige Nicolaas de Jong, die op „Sjoerdsma State" onder Lekkum logeert. Omdat Lekkum zoo heel dicht bij huis is, gingen wij zelf eene een bezoekje bij hem afsteken. Hartelijk werden we binnen genood. „Wij hebben een héél ander huishouden gekregen," vertelde boer Lettinga en daarbij glimlachte hij naar zijn jongen pleegzoon, die op 't oogenblik van onze komst in zijn Zondagsche pakje aan de Zondagsche koffietafel zat. Deze jeugdige Rotterdammer, op en top een groot-stadskind, beweegt zich in deze goede boerenwoning midden in 't Friesehe land, aleof het zijn eigen thuis is. Hij is goede maat met de dieren op het erf, met het vee in de weide en hij speelt of vecht met alle jongens uit de buurt. „Een héél ander huishouden is het nu," herhaalt de boer. Steeds een hóóp kinderen op het hiem! Dat heb je anders niet in een gezin van louter groote menschen. Maar ik mag het wel hoor! Ik mag het best!" Ravottende jongens op het erf, vooral op zoon groot boerenerf als dit, waar ze weinig kwaad kunnen, is ook een vroolijk gezicht. Ja, dit jongmensch heeft het wel bijzonder getroffen! „Hij kin cm ook al aerdig redden!" zegt zn pleegvader trots. „Melken probeert ie ook al." „En gras inkuilen," vult' de jongen aan. „En rijden op de vos." Rijden op de vos vindt hij reusachtig fijn! Eerst was het groote paard een beetje schrikachtig voor hem, omdat hij het dier. overigens met de beste bedoelingen, wel eens onverwacht een klapje op de flank gaf. Maar nu weet Nicolaas al, dat, als hij het paard wil liefkoozen, hij dit zóó moet doen, dat het beest hem kan zien. Dan vindt ds vos het heerlijk! „Zóó een klopje tegen zijn hals aan," zegt de jongen. „Of even kriebelen op zijn kop en dan je handen dicht bij je lijf houden." Ja, hij weet heusch al een en ander van de omgang met het groote vee! „Hij is er haast altijd bij als de beesten verzorgd worden," vertelt de boer. „En eten kan hij ook goed. Hij ie al mooi aangekomen!" Een pracht van een vacantie heeft deze jongen! Vreugdevol, leerzaam en gezond! Hij praat geen oogenblik over de narigheid, die hrj in de oorlogsdagen heeft moeten beleven en die de oorzaak is van zijn komst hier in Friesland. Dat is allemaal al weer zoo lang geleden en het tegenwoordige — dit fijne verblijf op een boerderij — is zóó heerlijk, dat hij die zwarte dagen haast vergeten is. Gesterkt door de frissche lucht en de degelijke boerenkost en niet in het minst door al de genoegens, die hij hier smaakt, zal hij straks weer naar Rotterdam terug keeren. En de gezondheid, in het wijde, Friesehe land opgedaan, zal hem helpen om de moeilijke winter, die voor de deur staat, door te komen. * * * De uitzending van kinderen naar onze provincie ie intusschen nog steeds aan de gang. Het aardige ie, dat er véél meer aanvragen waren, dan er kinderen zijn. Hoe van harte welkom deze jeugd is, blijkt wel uit de teleurstelling der menechen ale zij hooren, dat hun aanbod niet kan worden aanvaard. De eerste groep kinderen, die naar Friesland toog, telde 370 leden. Deze week kwam er nog een klein groepje van ongeveer vijftig, dat naar IJlst, Joure, Beetsterzwaag en omgeving ging. En binnenkort wordt no» een groote groep kinderen verwacht van pl.m. vier honderd, die over alle deelen van Friesland verspreid zullen worden. De meeste kinderen logeeren het liefst op een boerderij. Steeds weer hooren de geleidsters: „Een boerderij is zóó fijn, mevrouw." Maar de ervaring heeft geleerd, dat wanneer het logeerhuis niet een boerderij blijkt te zijn, maar een gewone burgerwoning, ze het daar toch spoedig ook zeer naar de zin hebben. Alles bijelkaar genomen zullen, wanneer straks de kindercampagne geëindigd is, stellig een duizend kinderen een gezond verblijf in onze provincie hebben genoten. Een resultaat, waarover wij verheugd kunnen zijn! Nico boog gezeten op de vos. --- Leeuwarder Rechtbank. 14 Augustus. Volie Kamer. WOLVEGA. Aanrijding te Wolvega. De 23-jarige chauffeur Wieger H., te Joure, is door den Kantonrechter te Heerenveen wegens overtreding van de Motoren Rijwielwet veroordeeld tot f4O boete en 1 maand voorwaardelijke hechtenis, alsmede 1 jaar ontzegging van de rijbevoegdheid. van welk vonnis verdachte in appèl gekomen is. In de voormiddag van 7 Februari j.l. reed verdachte als bestuuider van een truck met oplegger op de Steenwijkerweg onder Wolvega, waar hij toen tegen een stilstaande auto is aangereden. Uit het uitvoerige relaas van den getuige chef-veldwachter A Kuipers, blijkt, dat het op de bewuste morgen door opdooi en mist zeer glad op de weg was. Om ongelukken te voorkomen had getuige zich op de weg opgesteld teneinde de aankomende auto's door signalen te beduiden uiterst langzaam te rijden; er bevond zich een groot aantal stilstaande wagens langs de weg. Verdachte kwam toen aanrijden met een „zeer zware last" — aldus getuige Kuipers — echter met een snelheid van 35 km., waardoor hij niet tijdig kon stoppen, temeer daar remmen met het oog op de gladheid van de weg uiterst gevaarlijk was. Verdachte had zijn auto dan ook al niet meer in bedwang en is toen tegen één der stilstaande auto's gereden. Getuige Kuipers deelt mede, dat verdachte, die geregeld op dit traject rijdt en met de gevolgen van slechte weersomstandigheden op de weg op de hoogte is, veel langzamer had moeten rijden. Verdachtes houding was na het gebeurde zeer onbeschoft, aldus getuige. Verdachte verklaart, dat de snelheid, die zijn wagen had, mede te wijten was aan hel feit, dat hij juist over een hoog gelegen brug gereden was en toen neerwaarts reed. Eerst te laat bemerkte verdachte, dat het glad was op dit deel van de weg. Ook had hij de- signalen, welke get. Kuipers gaf, niet gezien. Een getuige a décharge, die naast verdachte in de bestuurscabine zat, bevestigt verdachtes verklaringen. De getuige Kuipers verklaart nog, op verzoek van den Officier, dat verdachte werkzaam is in dienst van een onderneming, welker chauffeurs steeds groote en zware wagens moeten besturen. Daarom meenen zij, dat de weg steeds geheel te hunner beschikking moet zijn, hetgeen vooral des nachts tot gevaarlijke situaties kan leiden. Verdachte is reeds zeven maal eerder geverbaliseerd in verband met soortgelijke overtredingen als deze. De Officier van Justitie, mr. P. P. H. Nooren, wijst erop, dat de veiligheid van het verkeer boven alles moet gaan; ook geldt dit voor chauffeurs als verdachte, die, wanneer dit in het belang van de veiligheid is, dan maar een uur langer over hun diensten moeten rijden. Spreker meent, dat de zware straf, welke de Kantonrechter te Heerenveen heeft opgelegd, gezien de aard van dit geval, volkomen gerechtvaardigd is, reden waarom spreker bevestiging vordert. Verdachtes raadsman, mr. van Zutfen te Amsterdam, betoogt, dat verdachte in een overmachtssituatie is geraakt, reden waarom spreker vrijspraak bepleit. Mocht de Rechtbank daartoe niet kunnen besluiten, dan verzoekt spreker een aanmerkelijk clementer straf dan die van den Kantonrechter. De ontzegging van de rijbevoegdheid voor de tijd van 1 jaar is met name voor verdachte als chauffeur een straf, die hem zijn inkomsten ontneemt, waardoor ook zijn gezin getroffen wordt. --- OOSTSTELONGWERE. Overtreding van de Jachtwet te Fochteloo. Een arbeider in Ooetetellingwerf is door den kantonrechter' te Beetsteirzwaag wegene overtreding van de Jachtwet veroordeeld tot f 25 boete. Verd. had namelijk geloopen op een heideveld, dat blijkens borden met het opschrift: „Verboden toegang" niet voor het publiek toegankelijk was en op die terreinen was verdachte bezig geweest met het opsporen van konijnen. Dit heeft zich afgespeeld in December van het vorige jaar, Verdachte ontkent het hem ten laste gelegde. De officier vraagt f 15 boete. --- Patronen geen speelgoed! Fen club van zes knapen van dertien fot zeventien jaar vermaakte zich te Naarden al eenigen tijd bij wijze van vacantie-bezigheid, met het laten ontploffen van patronen. Eindelijk is de Naardensche politie er door een toeval achter gekomen. Een der jongens heeft bekend dat zij in de kazerne en oude forten hebben rondgesnuffeld en daar vele doozen patronen hebben buitgemaakt. Deze hebben ze op verschillende plaatsen in de heide en in het bosch verstopt, terwijl één hunner negen doozen met in totaal negenhonderd patronen thuis had verborgen. Het blijken hoofdzakelijk seinpatronen uit de mobilisatie van 1914 te zijn. --- OVER MENSCHEN, DINGEN EN GEBEURTENISSEN DE KUIPERIJ Gesprek met een ouden vakman Gereedschap, dat meer dan een eeuw dienst deed IN den goeden ouden tijd, toen men de ambachtslieden en stad en land nog bij hun vaknamen noemde, waren er ook altijd een of soms twee, die „Kuper" heetten. Kuiper of „Küper", al maar de spraak ging. Daartoe behoorden voorts steevast ook de smid, de molenaar, de wever, de bakker en de „skroar", de laatste ook wel „enider'' genoemd. De meeste vakken bestaan nog, of heblbetn zich bij den tijd aangepast, die van den wever en den kuiper echter niet. Want de laatste weefstoel is reede lang naar het museum verhuisd en wordt door het publiek, dat met een geniepig folterwerktuig meent te doen te hebben, vol ontzag beetaard. Hoe het werkt, is een volkomen raadsel voor iedereen en dus ie de wever teruggebracht tot het voorbije tijdperk. De kuiper werd uit de dorpsche samenleving verdreven door de stichting van de zuivelfabrieken en zijn oude gereedschappen, de strijkbanken, slaghoepenj komfoor, holmes, kluwmee en wat er nog meer verborgen ligt in de donkerte van de werkplaatshoeken, worden straks ook museumstukken naast de „tsjerne" en ander ouderwetsch melk- en zuivelgerei. Want de dorpskuiper stond voor de keue: of fabriekekuiper te worden öf zich toe te leggen op het eenigszins verwante wagenmakersvale. Beide niet aantrekkelijk, want het loon, dat de zuivelfabriek voor een kuiper besteedde, ging niet hooger dan 6 tot 7 gulden per week. Toen de zinken tobben en emmers in den handel kwamen, lag de kuiper er finaal uit en de fabriekmatige vervaardiging van de staven en bodems deed het kunstvaardige van het vak geheel te niet. Zoo kon het gebeuren, dat wij de Kuipers en Kupers en Gulpers en Cuijpers nog zooveel ontmoeten, maar de kuiper met een kleine k een zeldzame verschijning is geworden. Het vak kan nog wel beoefend, maar miet meer aangeleerd worden in den oorepronkelijken vorm. Natuurlijk omdat de machine de handenarbeid zoo volkomen heeft vervangen. Dat betreft in hoofdzaak, zooals we reeds zeiden het maken van de staven, de verschillende plankjes waaruit het vat is samengesteld. In de oude werkplaats, waar wij een kijkje namen, was de man diie in Leeuwarden zeker de oudste kuiper genoemd mag worden, bereid een en ander van het vak, zooals dat vroeger 'beoefend werd, to ventellen. M. Daimema, een der drie firmanten die gezamenlijk mét nog twee broers de bekende kuiperij aan het Molenpad exploiteerde, heeft zich na de ontbinding der firma in het Droevendal geïnstalleerd. Eern der jongere familieleden is de bezitter van de huizinge en werkplaats aan de Ossekop. Waarover later nog een en ander. Maar van den ouden baas wenschte ik wel eene iets te weten over het geleidelijke verdwijnen van het bedrijf en of er nu misschien een tijdelijke opleving te wachten was. In Warga, zei Damsma, wae de uitoefening van het kuipersvak reeds door de familie begonnen, dus in den volledigan greidhoek, waar voor den kuiper veel meer te doen was dam op de klei met de gemengde of zuivere bouwboersbedrijven. In Warga wonen vijf kuipers. „Wy makken behalve fjirders ek molkenfetten en tsiisfetten for de boeren, dêr siet mear wirk oan. Mar oain in gewoane fjirder ek hwent elk kin nou wol in fet meitsje, dy't hwet haridich is, mar do net. Hwent.." En dan vertelt hij van het ontstaan, hoe de vaten destijds niet van beuken- maar van eikenbout waren, veel zwaarder en lastiger te bewerken. Eerstens het z.g. kluwen van de etaaf uit het volle hout, dat groote vaardigheid eischte. Het kon missen en dan waren er twee stuks bedorven. Vervolgens het zetten in de elaghoepen, dat zijn ijzeren hoepels die de staven moeten bijeen drijven. En als een bewijs dat wij hier met een vakman van ouds te doen hebben, zien we een groot aantal van die hoepels, die over pennen hangen, in het geheel misschien een paar honderd. Voor de betrekkelijk kleine „fjirders", maar voorts de diverse maten tot de groote fusten toe, gebezigd voor stroop, honing, azijn enz. Vooraf werden de staven door middel van verwarming in het „huteje" of komfoor in de vereischte mate gekromd. Dan nog het volg-eten met water om de laatste lekjes na te speuren. En dan wae er nog een moeilijkheid aan verbonden; de vaten moesten het vaste gewicht hebben. Maar een kleine schommeling was natuurlijk toegestaan en dat moest in het voordeel van den boer, den klant wezen. Maar deze dingen hebben wij onlange aan onze lezers reeds uiteen gezet. Ook hoe het brandijzer gehaald moest worden van den gemeenteveldwachter. Pas daarna was de „fjirder'' gereed voor aflevering aan den boer. Dat ging te voet en de „fjirders" bungelden op rug en borst, de klanien woonden tot Wirdum en Wytgaard en een enkele zelfs geheel in Weiduin. Men demke zich de situatie eens in. Warga —Weidurn heen en terug met twee „fjirders", want meer bedroeg de productie van een week niet voor één boer. Zij kwamen den boer aan huis bezorgd op minimum drie gulden de beide. Zeer terecht merkt de verteller dan ook op: „Och as jy alle onkosten der öfrekkenen dan bleau der sahwet neat fen oer. It kaem ek troch it eloaijen, hwent dyselde fjirders waerden ek wol tor in ryksdaelder óflevere. Mar as it in daelder wier, nou dan ecoenen jo der net in great keardel mei foartetjüre doare. Neat wirdich." „Ik kaem ek ris by in boer, det wier in tige ynbannige man en o ca mijend en wolmienend. Dot ik de fjirders óflevere hie, cci er: „Och och —, ik doar it hast net sizze, mar ik haw in raer boadskip foar jo. Dit binne de léste fjirders dy't jo my leverje. hwent.. ik gean oan 't febryk.." „Godtank," cci ik. „Hwet sizze jo?" cci de boer, „ho moat ik det foreteain?" „Det ik bliid ta bin, hwent ik kin oan jou fjirders gjin droech brea mear fortsjinje." „Heden noch ta, heden noch ta " Do stie hy noch in ekoftsje yn birie en sei: „Mar D., as it my nouris net foldocht oan it febryk ho dan? Wolle jy dan wol wer fjirders for my meitsje?" „Den," sei ik, „meitsje ik wer fijrders for jo." Mar it is der net wer fen kommen. Waaruit blijkt, dat de boer niet in hart en nieren doordrongen wae van de coöperatieidee en de bepalingen, daaraan verbonden. En dat het kuipen van „fjirders" wel een slecht betaald vak was, ook bij een wekelijksche hoeveelheid van 35 tot 40 stuks. 't Is waar, dat men vroeger wat men noemt den tijd niet rekende en dat betrof zoowel den boer als den vakman. Maar dat het na de opkomst der zuivelfabrieken al heel gauw misliep, laat zich begrijpen. Warga was, zooals we weten, de eerste vereeniging in Friesland en de Damsma's hadden geen andere keuze dan een nieuw arbeidsveld te zoeken en het lag voor de hand, dat het de stad moest zijn, waar meer industrie is dan alleen de zuivel. De vader der familie, die aanvankelijk het nieuwe bedrijf. stichtte, overleed vrij kort daarna en zoo ontstond de firma der gebroedere, die zoo lange jaren op het eind van het Molenpad in compagnonschap hun zaak dreven. De margarine-industrie vroeg ook heel veel emballage en later de kaas, die ook in kratten en kistjes verpakt, naar het buitenland verstuurd werd. Maar men kan dit bezwaarlijk kuiperswerk noemen, omdat voor deze z.g. kiséjeemakerij hier ein daar fabriekjes werden gesticht door voortvarende timmerlui en voor de groote rest de fabriek der firma Halbertsma te Grouw leverancier was en bleef. Die trouwens ook door de geheele provincie de kuipers van al hun benoodigde onderdeelen voorzag. En nu tijdelijk neemt men inplaats van hout papier te baat, zoodat de kuiperij geheel op het oude is aangewezen. Namelijk het echte oude kuipen van botervaten en daarvoor zijn in de werkplaats dan ook alle oude gereedschappen nog aanwezig. En als meest inponeerende moeten worden genoemd de groote strijkbanken, lange schaven, die beide meer dan een eeuw dienst hebben gedaan. De oudste is gemerkt met een cirkel, waarin de naam van de gemeente Wonseradeel en het aparte gemeentemerk daarin: (letter A in een cirkel). Daarboven het jaartal 1816 en de naam van den kuiper C.S.W. De andere ie van 1822 en heeft de letters L.V.0., zijnde de kuipersfirmanaam Oevering uit Wirdum. Deze scharen worden nog heden ten dage gebruikt en als bijzonderheid zij nog vermeld, dat het hout ervan eerst ook nog allicht een eeuw een andere bestemming had. Deze strijkbainken n.l. werden heel vaak gemaakt uit oude stampers in olieslagerijen en hebben aldus een zeldzame staat van dienst. Ze zijn spijkerhard geworden in dat dagelijksche oliebad en doen metaalachtig aan. Dan zijn nog als merkwaardige 6tukken te vermelden de kiemijzers, waarmee de scherpe gleuf in het vat werd gemaakt, dat de bodems steunde. En het primitieve „hirdtsje", het ijzeren eomfoor met vuur om de staven buigzaam te maken. Voorts de alreeds genoemde slaghoepen, en niet te vergeten de brandijzers, waarvan nog twee stuks aanwezig. De oudste bestaat uit drie letters op het einde van de staaf: V.R.D., d.i. Yge Rintsjes Damsma; de andere heeft slechts de R. en de D. Want men weet, dat de kuipers hun vaten met eigen letters moesten merken en dat bovendien de gemeente het vat waarborgde op maat en gewicht, ook met een merk. De stad Leeuwarden bijv. had twee beeedigde „ytgers" en het „De küper yn syn wirkpleats" --- DRACHTEN. Overtreding Vuurwapenwet. De 60-jarige aannemer Oebele R. te Drachten, is door den kantonrechter te Beetsterzwaag veroordeeld, wegens overtreding van de Vuurwapenwet. Verdachte was op 13 September van het vorige jaar op jacht gegaan, zonder dat hij bevoegd was een dubbelloops jachtgeweer en patronen voorhanden te hebben. De gemeenteveldwachter J. R. Bennema verklaart, dat verdachte reeds lang tevoren een vergunning voor de Vuurwapenwet heeft gevraagd. Door bijzondere drukte op het gemeentehuis, ten gevolge van de mobilisatie,' had verdachte de noodige vergun- Dinsr op de bewuste dag niet in zijn bezit. Getuige zou enkele dagen tevoren teg'jn verdachte verklaard hebben, dat het op een paar dagen niet aan kwam, hetgeen -ij thans- in twijfel trekt. De officier vordert, dat verdachte veroordeeld zal worden tot 2 x f 5 boete, respectievelijk voor het geweer en de patronen. De voorwaardelijke verbeurdverklaring van o'e goederen, welke de kantonrechter heeft opgelegd, wil spreker annuleeren. --- „Ie dat wel vereehe melk?” „Verech, mevrouw? Een uur geleden was het nog gras! --- Art. 1. De Ton boter zal, boven de zwaarte van het vat, moeten wegen 160 Nederlandsche ponden; het vierendeel 40 Nederlandsche ponden; het achtste van de ton of kinnetje 20 Ned. p. en het zestiende of half kinnetje 10 Ned. p. --- LEEUWARDEN. Dronken op de motorfiets. Ue 2b-]ange Andries M., aardappelhandelaar te Sint Anna Parochie, was op Zondagavond 3 Maart met zijn motorfiets naar Leeuwarden gereden. Verdachte had in de avond verschillende café's aldaar bezocht en wa 9 zoodoende „knap in de olie", gelijk de president het constateert. Verdachte was niet in staat meer op eigen gelegenheid op lijn motorfiets huiswaarts té keeren. De po'itie, die door één der caféhouders gewaarschuwd was, rjam verdachte mee naar het politiebureau, waarna hij de volgende morgen huiswaarts kon keeren. President: Je was erg dronken, hé? Verdachte: Ik weet er niets van, mijnheer. President: Nu, wanneer de caféhouder de politie moet waarschuwen, en deze het zelf constateert, dan weten wij het well Verdachte, die door den kantonrechter is veroordeeld tot f5O boete en 1 jaar ontzegg'ng van de rijbevoegdheid, maakt vooral tegen dit laatste bezwaar. De officier acht het vonnis van den kantonrechter clement. Hij wil nog voor deze keer de verdachte van dienst zijn en vordert bevestiging, ofschoon de nieuwe Verkeerswet op delicten als deze reeds een vrijheidsstraf stelt, welke niet gering is. Uitspraken in alle zaken over 14 dagen. --- Vonnissen. Veroordeeld zijn: Connelie 8., 27 j., kleermaker, en Nicolaas 8., 19 j., metselaar, neep. wegens diefstal en heling (inbraak te Drièsum op 3 Juli), de eerste verdachte tot 1 jaar gevangenisstraf, waarvan 9 maanden onvoorwaardelijk en 3 maanden voorwaardelijk met 3 proefjaren en de tweede verdachte tot 6 maanden, waarvan 3 maanden voorwaardelijk met 3 proefjaren. Voorts veroordeelde de rechtbank den 38-jarigen gedetineerden bakkersknecht Tjibbe F. te Oudebildtzijl, wien diefstal meerdere malen gepleegd, ten laste gelegd was, tot 1 jaar gevangenisstraf, waarvan 3 maanden voorwaardelijk met 3 proefjaren,, alsmede aftrek van voorarrest. --- LEEUWARDEN. Aanrijding op de Emmakade De 22-jarige chauffeur Hendrik V., te Leeuwarden, is door den Kantonrechtar schuldig verklaard aan overtreding van de Motor- en Rijwielwet. Verdachte reed als bestuurder van een driewielig motorrijtuig op de Emmakadê en wilde de Maria Louisastraat inrijden. Van tegenovergestelde richting naderde K. Kalsbeek, eveneens als bestuurder van een driewielig motorrijtuig, die ook de Maria Louisastraat in wilde rijden en zijn linker hand derhalve uitstak. Vermoedelijk doordat beiden elkander niet begrepen, volgde toen de aanrijding. Een en ander heeft zich afgespeeld in begin April 1939. Beide bestuurders reden met een matig gangetje. De Officier van Justitie vordert bevestiging van het vonnis van den Kantonrechter, dat verdachte schuldig verklaart zonder oplegging van straf. --- Friesch Paarden-Stamboek Centrale keuring van Merriën te Sneek SNEEK, 14 Aug. Heden vond op de Veemarkt alhier de centrale merrie-keuring plaats van het Friesch Paarden-Stamboek. Er was een groot aantal mooie dieren aangevoerd, die de belangstelling en bewondering van een talrijk publiek trokken. Naar wij uit de onderlinge gesprekken konden opmaken, viel de Veemarkt te Sneek voor dit doel zeer in den smaak, mede omdat Sneek in het centrum van Friesland is gelegen. De Keuringscommissies kenden de onderstaande onderhoudspremies toe: --- Friesch ras. Ster- en/of Preferente Stamboekmerriën, 4—6 jaar. Gedekt door een aanbevolen stamboekhengst van gelijksoortig ras. Premie van: f3O, Oogappel, fokk.-eig. S. S. Jansma, Haskerhorne; f3O, Ovaria, fokk. A. S. Hoekstra, Rijperkerk, eig. Tj. K. de Jong, Terband; f4O, Rifke, fokk.-eig. A. S. Hoekstra, Rijperkerk; f3O, Ootje, fokk. P. J. Schaafsma, Legemeer, eig. N. G. Kraak, Echten; f4O, Riemkje, fokk.-eig. W. M. Anema, Wester-Nijkerk; f3O, Rona, fokk. J. J. de Vries, Ypecolsga, eig. J. M. de Vries, id. Drie-jarige Ster. en/of Preferente merriën. Premie van: f3O, Siene, fokk. F. N. da Boer, Sonnega, eig. Gebr. Hoogkamp, Nijelamer; f2O, Sietsehe, fokk. Joh. Bottema, Gersloot, eig. H. M. Jansma, Haskerdijken; f2O. Sjouk, fokk. Y. v. Gosliga, Ypecolsga, eig. M. S. Jansma, Sijbrandaburen; f4O, (kampioen) Sipkje, fokk.-eig. G. R. Gerbrandy, Hommerts; f3O, Stedina, fokk.-eig. F, Sj. Boersma, Akkrum; f2O, Sepke, eig. H, B. Kijlstra, Wieringermeer. Twentermerriën. Premie van: f 20, Timmei, fokk.-eig. S. B. Woudstra, Gersloot; f 40, Toltje, fokk. R. W„ de Vries, Steggerda, eig. A. A. Tiel, Groenestege Steenwijkerwold; f3O, Tabelle, fokk.-eig. N. G. Kraak, Echten; f2O, Tolly, fokk.-eig. Sj. Zonneveld, Grouw; f 30, Teola, fokk.-eig. Tj. K. de Jong, Terband; f3O, Tintel, fokk. S. Breimer, Harich, eig. J. J. op __ Hoek, Oosterhaule; f2O, Tetra, fokk.-eig F Tj. Sytsema, Nieuw Beets; f4O, Thali, fokk.-eig. Wed. L. S. Durksz, Zuid-Drachten. Entermerriën. Premie van: f3O, Vespasiana, fokk.-eig S Walstra, Zandgaast; f2O, Urphina, fokk.-eig. B. R. Kielstra, Kortezwaag; f3O, Unoldine, fokk.-eig. M. R. Smink, Friens; f3O Velswinda, fokk.-eig. S. A. Hoekstra, Rijperkerk; f4O, Utje, fokk. Y. v. Gosliga, Ypecolsga, eig. J. D. Hokwerda, Wirdum; f4O Ufra, fokk. mej. G. Hoekstra, Hommerts, eig. B. K. Okma, Woudsend; f2O, Vesper, fokk.-eig. S. J. Veenstra, Drogeham; f2O, Vefi fokk.-eig. A. S. Hiemstra, Surhuisterveen.' --- Bovenlandsch ras. Fe? Preferente Stamboekmerriën van 4—6 jaar. Gedekt door een aanbevolen stamboekhengst van gelijksoortig ras. Premie van: f2O, Idealine, fokk. R. Politiek, St. Jac. Parochie, eig. ir. W. D. Oosterbaan, Tzummarum; f 35, Ruth, fokk. P. Wiersma, Nes (W.D.), eig. A. R. Rienke, Firdgum; f 35, Lidin, fokk. H. M. Schuringa, Stadskanaal, eig. J. S. Rienks, St. Jac. Par.-, f4O, (kampioen) Germea, fokk. A. J. Veldkamp* N- Pekela, eig. R. Lettinga, Stiens; f 20, Irade, fokk. L. Nieboer, Overschild (Gr.) eig. Jan S. Boelstra, Lieve Vrouwenpar!; f3O, Gozelly, fokk. M. Jonker, MusselkanaaL eig. A. R. Rienks, Firdigum; f3O, Persephone, fokk.-eig. J. J. Wiersma Pzn., St. Anna Parochie; f 15, Vamina, fokk. H. Kuipers Jzn., Ter Apel, eig. B. K Sideriius- Klooster Anjum; f4O, Erf dame, fokk. M, Boerma, Kloosterveen, eig. Jan S. Boelstra, L. Vrouwen Parochie; f 15, Ukaline, fokk, H. Hammmg, Deurze (Dr.), eig. A. P Anema, St. Anna Parochie: f2O. V. L. Nanninga, Vijfhuizen, eig. L. Joh. v\ d. Burg, Cornjum; f2O, Ulie, fokk. J. Douwes, Weehorst, eig. J. F. Bruinsma, Sexbierum. Drie-jarige Ster- en/of Preferente Merriën. Gedekt door een aanbevolen stamboekhengst van gelijksoortig ras. Premie vam: f3O, Sten, fotók.-eig. F H, Gerbens, Stiens; f3O, Sielena, fokk. Y. Boersma Yzn., Oudega (H.0.N.), eig. A. P. Anema, St. Anna Parochie; f3O, Willia, fokk B K. Westerhof, Eelde, eig. J. F. Bruinsma, Sexbierum; f2O, Serena, fokk.-eig S B Albada, Harich; f2O, Sigmonda, fokk.-eig. R. W. Schuiling, Hitzum. Twentermerriën. Premie van: f3O, (kampioen) Teusje, fok.-eig. R. L. v. d. Wal, Roodkerk; f2O, Telera, fokk.-eig. F. H. Gerbens, Stiens; f2O, Tortosa, fokk.-eig. G. J. Zijlstra, Pietersbierum; f2O, Ocila, fokk. P. J. Leima, Hornhuizen (Gr.), eig. S. P. Nieuwenhuis, Lutjewoude; f2O, Tiponne, fokk.-eig. L. R. v. d. Wal, Zwaagwesteinde; f2O, Tagora, fokk.-eig. M, B. Jukema, St. Anna Parochie; f2O Tob'ine fokk.-eig. R. W. Schuiling, Hitzum; f 20,' Theresia, fokk.-eig. J. S. Boelstra, L. Vrouwen Parochie; f2O, Thea, fokk.-eig. J F Bruinsma, Sexbierum; f3O, Tosi, fokk.-eig. J. b. Boelstra, Lieve Vrouwen Parochie; f2O. Treasy, fokk.-eig. Gebr. Smit. St. Anna Par, Entermerriën. Premie van: f3O, Ujannie, fokk.-eig. B. ,W. Ringnalda, Wijns; f3O, Uselmina, fokk.-eig. K. Lettinga, Stiens; f3O, Ulrika, fokk.-eig. V. H. Gerbens, Stiens; f2O, Violetta, fokk.-eig. D. H. Kooistra, Munnekeburen; f2O, Rmi, fokk. R. L. Dojes, Baflo, eig. M. J, Nammensma, Sexbierum; f2O, Unica, fokk.* erg. L. Joh. v. d. Burg, Cornjum; f2O, Udica, fokk. K. W. Buning, Oostermeer, eig. A. Gaastra, Workum; f3O, Vilka, fokk. Y. j) Boersma, Oudega (H.0.N.), eig. Y. Boersma Yzn., id.; f2O, Urania, fokk. J. S. Boelstra, L. Vr. Parochie, eig. Tj. J. Anema, id.; f2O, Udina, fokk.-eig. A. p. Anema, St. Anna Parochie; f3O, Ukina, fokk.-eig. J. J. Wiersma Pzn., St. Anna Par.; f2O, Ukaline IL fokk.-eig. A. P. Anema, St. Anna Par.; f3O Veenvrouw, fokk.-eig. P. Joh. Boelstra, St, Jac. Par.; f2O, Veri, fokk. J. S. Boelstra, L, Vr Parochie, eig. R. J. Deelstra, Beetgum; f2O, Ucelina, fokk.-eig. G. de Vries, Dr. Compagnie; f2O, Valea, fokk. A. Oost, Haule. eig. Gebr. Bron, Ureterp. De keurings-commissies waren als volgt samengesteld: Friesch Ras. Merriën 4—6 jaar en driejarige merriën: Jhr. T. van Eysinga, te Huis ter Heide, Tj. H. Pasma te Tjerkwerd, M. Tj. Postma, te Legemeèr. Id. Enter, en twentermerriën: Jhr. H. van Baerdt van Sminia te Oudkerk, J. M. Jansma te Akmarijp, F. H. Veldstra te Akmarijp. Bovenlandsch Ras. Merriën van 4—6 jaar en twentermerriën: J. B. Hannema te Leeuwarden, Joh. P. Boelstra te St. Jac. Parochie, F. G. Semplooius te Tjerkgaast. Id. Drie-jarige merriën en entermerriën: R. A. Maarsingh te Stadskanaal, ir. W. D. Oosterbaan teTzummarum, J. S. Boelstra te Lieve Vr. Parochie. De Keurings-commissie kampioenschap bestond voor het Bovenlandsch Ras uit de heeren: Jhr. mr. P. M. van Baerdt van Sminia te Oldeboorn, J. B. Hannema te Leeuwarden, R. A. Maarsingh te Stadskanaal. De Vereeniging „Het Bovenlandsche Paard" stelde in de rubrieken Fokmerriën, drie-jarige merriën. twentermerriën en entermerriën voor de merrie die no. 1 werd geplaatst, een verg. zilveren medaille beschikbaar. Door de vereeniging „Het Warmbloedpaard" werd een kampioensprijs beschikbaar gesteld in de rubrieken fokmerriën en drie-jarige merriën, voor de daarin hoogst geplaatste merrie, alsmede een kampioensprijs in de rubrieken twentermerriër sa entermerriën. ---