Het is geen wonder dat de Smaragd- en Robijnrijwielen zoo veel gevraagd worden. De goede eigenschappen van deze rijwielen brengen steeds weer andere wielrijders er toe een Smaragd- of Robijnrijwiel aan te schaffen. Ze rijden heerlijk licht, zijn sterk en elegant en daarbij SPOTGOEDKOOP. Men ziet ze overal. Heeft U al een Afschermingskapje voor Uw lamp en achterlicht? SPORTTERREIN ORANJEWOUD ' Turnwedstrijden en Demonstratie OP ZONDAG 21 JULI Uitgaande van het Kon. Ned. Gymn. Verbond, Kring Zuid-Oost Friesland Toegang terrein 25 et. Kinderen 10 et. Aanvang 10 uur. Na ailoop prijsuitreiking in het BADPAVILJOEN met BAL-AVON D van 8 tot 12 uur Aanbev. K. DIJKSMA. BERGPLAATS VOOR FIETSEN bij het Badpaviljoen. Vermaningsteeg' 10, Tel. 357, Heerenveen /r\ ♦ ♦ > van iets besoha- Upriummg sy^ïn prijs, KAMERLAMPEN, STOFZUIGERSetc. 10 pCt. korting op de oude prijzen. SPORTWEEK „NANNEWIJD" DeZwem-en Zeilwedstrijden van Vrijdag 19 en Zaterdag 20 Juli worden UITGESTELD tot respectievelijk VRIJDAG 26 JULI en ZATERDAG 27 JULI a.s. RADIO-TOESTELLEN nieuw en 2e B hands. STOFZUIGERS vanal i 25.-. I 2e hands f 7.50. ELECTR. KETELS en § MELKKOKERS. ELECTR. SCHEER- B APP. en ZAKLAMPEN zonder batterij. I DRACHT 76. Tel. 146. , BJ imgm £ft ZONDAG 21 JULI T GROOT ' Soireei|Hm| Dansante (THE MERRYMAKERS) jjff ]f|j|f[l in de GROOTE ZAAL van ÈMm Hotel TJAARDA om§W ORANJEWOUD **- * ' VAN 7V, TOT 12 UUR Radioschool Oosterlaan 12 Zwolle 2 Sept. begint de nieuwe dag- en avondcursus voor Radiotelegrafist- Technicus en monteur. Studeer thans om klaar Ite zijn voor andere tijden, doch doe dit aan de school | met ervaring en resultaten. I Vraag PROSPECTUS. --- De nieuwe Brief jes zijn vanaf heden weder verkrijgbaar. 3.60 7.20 18.00 36.00 72.00 S. JONKERS, naast de „Witte Bioscoop" — Heerenveen --- OVER DE GRENZEN. De daden van het Duitsche luchtwapen. Het Duiteebe lucbtwapen zet zijn aanvat lien tegen Engeland met onverbidclieJijike hevigheid en trefzekerheid voort. Op 16 Juli kregen groote gebieden van bet Brtitsche eiland gevolg van het buitengewoon, «lecble ween- ©en korte adempauze. Toch. Worden ook op dleaen dlag nog veredheddene doelen in Noorcl-SohotlßindJ ein bij Soapa-Ftow op suocesrij/loe wijze met bommen bestookt. In de Firth of Forth werden vier groote koopvaardijschepen met een totaüen ilnihond van ongeveer 24.000 ton in brand giescboton. Eveneens werden de haveninsitialtetiee van Thourso met groote trefzekerheid gebombardeerd. Op 17 Juffi waren de aanvalen op een fabriek to Eastbournie en op de haveninstallaties van Portland, waar groote branden het vemietigtoigswerk dier Duitsche bommen voltooiden, van bijzonder doorslaggevende uitwerking. Een groote wapenfabriek bij Greenock werd door duikbommenwerpers aangevallen en door verscheidene voltreffers grootendeels vernield. Het door de Duitsche troepen bezette eiland Ouessant ligt vlak voor de Westkust van Bretagne en vormt in bet algemeen het meest Westelijke punt van Europeeech Frankrijk. De beteekemis van dit eiland ligt to het feit dat van hier uit de geheele scheepvaart naar en van Brest gecontroleerd kan worden. --- Duitsche waarschuwing tegen optreden franctireurs in Engeland. Naar het D.N.B. meldt, heeft een Engetecbe geestelijke een dezer dagen to zijn kerkelijk gemeenteblad openlijk opgeroepen tot den franctireur-oorlog tegen de Duitsche weermachit. Het schijnt zoo verklaart men naar aanleiding hiervan in politieke kringen te Berlijn, dat mem bier te doen heeft met een door de Britsche regeèrtog zelf uitgegeven parooi en dat men de vorming van vrijkorpeen in Engeland tot een systeem heeft gemaakt. Thans wordt een dergelijk geval bekend, dat de juistheid van deze meening nog eens onderstreept: een Engelsche militaire schrijver publiceert to een veelgelezen tijdschrift een artikel met dezelfde strekking, waarbij hij steunt op zijn ervaringen als leider "vam een bataljon der Internationale Brigade to den Spaanscben burgeroorlog. Hij verlangt evenals de genoemde geestelijke de bewapening van d e burgerbevolking ter verdiiging tegen valschermjagers. Woordelijk schrijft hij: Men werpt tegen dat de valschermjagers to Spanje niet zijn gebruikt. Doch diat bad ook zijn reden, wamt to het republikeinsche Spanje droeg iedereen wapens, die ze wist te bemachtigen. In een land, waar ieder kruispunt van straten gewapende lieden staan, de stenotypisten revolvers dragen en in de café'e de aandacht er op gevestigd wordt, „dat handgranaten en machinegeweren aan den ingang afgegeven moeten worden", kan een volk de valschermjagers nog op zijn nuchtere maag verteren. Dit, zoo verklaren dezelfde kringen alhier, is een opwekking tot moord, te vergelijken met soortgelijke instructies van de Pooleche regeering van September 1939. Engeland en de Brileche regeering kennen het voorbeeld van Polen, De Poolscbe soldaat kon als wettige wapendrager ook ale gevangene op fatsoenlijke behandeling rekenen en heeft (leze ook gekregen. Tegen moordenaars en franctireurs echter zullen alle leden van de Duitsche weermacbt met alle gestrengheid van het internationale oorlogsrecht optreden. --- DenemarKen uit den Volkenbond. Het Deensche ministerie van buitenlandeche zaken deelt mede: Daar de gebeurtenissen langzamerhand er toe geleid hebben, dat de Volkenbond niet langer een reëel bestaan bezit, heeft de Deensche regeering besloten, baar vertegenwoordiging bij dan Volkenbond terug te trekken en het venleenen van economiscben steun aan den Bond te staken. --- Britsche torpedojag'er verloren gegaan. De Brifeebe admiraMlteit meldt bet verlies van den torpedojager Imogen. Deze bodem bad een waterverpteateing van 1370 ton ein een bemanning van 145 man,. --- Finsche troepen van de Alandseilanden teruggetroKKen. Naar het Finsehe teteginaafagenfschap van bevoegde zijde verneemt, is een begin gemaaikt met het terugtrekken van troepen en materiaal Uit de neuitralJe AJlandhzone', vn de oorlog rondom de Oostzee geëindigd! ie en een einde ie gekomen aan dten onrustigeu toestand, die Finland aanleiding gaf, 'to overeenstemming met de Aland-conventie voorzorgsmaatregelen to deze zone te nemen. --- Windsor gouverneur van West- Indie ? Een op bet oogenblik to de Vereenigde Staten vertoevende vertegenwoordigeir van den Engelschen minister van Koloniën, majoor Simnett, heeft volgens een bericht van den New Yorkschen oor respondent van „Stockholm» Tlktatogen" verklaard, dat het mogelijk is, dat de Hertog van Windsor benoemd zal wordien tot gouverneur-generaal van Engelsch West-Indië, nu dit deel van het Britsche wereldrijk de positie van Dominion beeft geëischt. Men verwacht, aldus het bericht, dat de Hertog van Windsor bijzonder veelomvattende maatregelen zal nemen voor den bouw van betere woningen in de koloniën. De Hertog van Windsor ijverde, zooals men weet, destijd» reeds to Engeland; doch zonder succes, voor betere wontogtoesfcandien. --- Het Elzasser probleem. Rede van Rijksstadhouder Wagner, Rijksstadhouder Robert Wagner heeft in een te Straatsburg gehouden conferentie van de in den Elzas werkzame Rijks- en Landsautoriteiten een rede gehouden, waarin hij o.a. het volgende verklaarde. Het Elzasser probleem beeft Frankrijk kunstmatig geschapen. In zijn door zooveel zorgen en nooden, oorlogen en lijden gekenmerkte geschiedenis kent de Elzas talrijke martelaren voor het Duitsche volk. De Rijksstadhouder behandelde daarop bet vraagstuk van de zuivering van den Efeae van volks- en rasvreenide elementen, dat, naar hij verklaarde, met alle vastbeslotenheid zaï worden opgelost. Hij vervolgde: Op de velden moet voor bet najaar elk spoor van den oorlog uiltgewischt zijn. Op groote schaal is aan de Elzasser boeren hulp verleend door de beschikbaarstelling van buitgemaakte paarden en wagens. In dit verband wees Wagner op de erge toestamden, die de Franschen achter hadden gelaten. In tal van ge vaten werd het vee van Elzasser boeren in de stallen opgesloten om bet te laten verhongeren. Tenslotte gaf spr. een overzicht van den opbouwarbeid to de laatste vier weken. Talrijke bedrijven zijn reeds weer op gang gebracht, andere zullen in de komende dagen en weken het werk hervatten. De Duitsche spoorwegen zijn reeds gereed gekomen met de aansluiting vam het rij kan et Eind van deze week zullen weder verscheidene baanvakken in den Elzas berijdbaar zijn, Ook de Duitsche posterijen zullen een dezer dagen bet verkeer tot den Blizas uitbreiden» --- Bevestiging te Londen. De Britsche onderstaatssecretaris Butler beeft gister in het Lagerhuis verklaard, dat de Japansche regeering onlangs verschillende vragen betreffende het passeeren van goederenleveranties voor China tot de Britsche regeering heeft gericht. De regeering heeft deze vragen bestudeerd en thans zijn vorderingen gemaakt op de weg naar een overeenkomst met Japan, die voor een bepaalde tijd zou gelden. Men kan elk oogenblik bericht krijgen van het sluiten dezer overeenkomst. In het Hoogerhuis heeft lord Halifax een overeenkomstige verklaring afgelegd. Hij voegde hieraan toe, dat hij ten gevolge van het aftreden der Japansche regeering nog geen officieele mededeeling over het tot stand komen der overeenkomst had. Hij kon daardoor geen volledige verklaring afleggen. --- De geschillen tusschen Japan en Engeland. Tijdelijke overeenkomst bereikt. Het schijnt, dat thans een regeling van tijdelijke aard zal worden getroffen ten aanzien van de geschillen, welke bestaan tusschen Engeland en Japan inzake de leveringen aan Tsjoengking. De woordvoerder van het Japansche ministerie van buitenlandsche zaken, heeft gister aan Reuter verklaard: „De onderhandelingen over de route via Birma zijn zoo goed al 9 beëindigd." Hi.; voegde hieraan toe, dat de Japansche regeering alleen nog wacht op het antwoord van Londen aan den Britschen ambassadeur te Tokio, Craigie, over enkele afzonderlijke kwesties. Later is een officieele mededeeling ge- Daan, volgens welke de Engelsch-Japansche onderhandelingen voor het staken van le oorlogsleveranties via Hongkong en Birma aan Tsjang Kai Sjek tot een overeenkomst hebben geleid. In de verklaring wordt gezegd, dat de uitvoer van wapens en munitie via Hongkong reeds sedert Januari 1939 was verboden. De Britsche regeering zal vanaf 18 Juli voor een periode van drie maanden het vervoer van wapens, munitie, petroleum, vrachtauto's en spoorwegmaterieel via Birma verbieden. De Japansche consulaire autoriteiten in Hongkong en Rangoon zullen in contact blijven met de Britsche autoriteiten, teneinde het ten uitvoer leggen van de overeenkomst te controleeren. In politieke kringen wordt deze overeenkomst als een compromis beschouwd. --- DE ALGEMEENE TOESTAND Roosevelt candidaat voor het presidentschap DE KABINETSCRISIS IN JAPAN DUITSCHE TROEPEN NAAR HUIS Er is nog steeds stiletand in d!e krijgsoperaties. Duiitscbland bereidt ziich voor op den grooten sprong naar Engeland en to afwachting daarvan worden uitgebreid© lucblverkenningen uitgevoerd en wordt in beide landen het propaganda-apparaat op volle toeren gedraaid. Want ook to Engeland weet men de propaganda te hanteeren. Zoo nu en dian komt er echter een officieele verklaring, die ©en edheirpe scheiding trekt tusschen schijn en waarheid. Ghurchill deed zulks, toen hij de totstand-k-oming van de oveneenkomst met Japan over de wapenleveranties aan Tsjang-Kai- Sjek motiveerde. Engeland moest.deze overeenkomst wel sluiten, hoewel geenszins to overeenstemming met de Britsche belangen in het Verre Oosten, omdat, naar de premier verklaarde, de Engelsche regeering er rekening mede moest houden, dat 't land in 'n strijd op leven en dood is gewikkeld. Het koestert echter de wensch, dat aan China een vrije en onafhankelijke toekomst wordt gewaarborgd. Dait is heel vriendelijk bedoeld, maar een feit is, dat de capitulatie van Frankrijk de strop om de hals van Tsjamg-Kai-Sjek wat nauwer heeft aangehaald. Hoe het zij, de Biritscbe diplomatie is er in geslaagd voor bet probleem der wapenleveranties een echt Engelsche oplossing te vinden: bet oompromis, een overeenkomst met een achterdeurtje. In de geschiedenis van het Britsche imperiuin zijm soortgelijke overeenkomsten strijk en zet: Engeland boudit altijd een slag om den arm, ook mi, al heeft bet dan, om in Oostersehe terminologie te spraken, voor het oogenbfliik het gezicht geredl De overeenkomst ie echter teetoenend voor de touidiige Bmteche positie, een dwangpositie. En wat te zeggen van Attlee's verklaring, dat er geen schepen beschikbaar zijn, om de ktodar-evacuati'e naar Amerika, te beschermen? Zoon enkele verklaring zegt meer dan honderd propaganda-verhalen. De propaganda mist desondanks haar uitwerking op de massa niet. Het is goed er steeds aan te denken, diat de propaganda een der scherpste oorlogswapenen is. Alteen, net als met de beste Sollinger messen, de propaganda stompt af, wanneer zij al te v-ak woirdt gebruikt ta afwachting vam den sprong naar Elngeui-nd. Zoolang te Berlijn het sein niet is gegeven, is er tijd om uiM rusten, ook voor de Duitsche troepen, die nu blijkbaar voor een deel naar de Heimat terug keer en. Gisteren is de BerMjnsdbe divisie in de Rijkshoofdstad teruggekeerd, waar zij door de bevolfcilng enthousiast werd toegejuicht, terwijl dr. Goeibbels haar uit naam van de stad heeft gehuldigd. Dat als beweegt zich nog maar aan de buitenkant. Er zijn voor de beoordeeling van de oorlogspolitiek andere en belangrijker gebeurtenissen, waarvan we er twee willen memoreeren. Van groote beteebenie is de aanwijzing van Roosevelt tot candidaat der democraten voor de in November te houden presidentsverkiezing. Een overtuigende meerderheid sprak zich voor deze eandidatuur uit en deze steun voor Roosevelt is vam te meer belang, wijl men daarmede afwijkt van een traditie, wetlke als wet scheen te gelden, dat geen president voor een derde ambtsperiode in aanmerking kon komen. Is Amerika bereid, thans met deze traditie te breken, dan moet het daarvoor wel een zeer gewichtige reden hebben. Deze reden schijnt niet in de eerste plaats gelegen te zijin in overwegingen van bininenlanidsch-politieken aard. Veeleer hebben de democraten zich im meerderheid willen uitspreken voor een conttoueering van de buitenlandsche politiek, zooals die door Roosevellt wordt gevoerd. De politiek, niet alleen der democraten, maar evenzeer die van vele republikeinen, gelijk blijkt uit de verkiezing van Wende! Wilkey tot republikeinsch candidaat. Het is een politiek, welke zich richt op de bevestiging van de Monroeleer, volgens de gezonde Amerikaamscbe opvatting, welke neerkomt op een veiligstelling van de beide Amerika'e voor een doorwerking van stelsels en opvattingen, welke niet die van Amerika zijn. Het is de politiek tevens, die uitgaat van de steling, dat de zee, die Amerika van Europa scheidt niet een voldoende waarborg voor de Ameribaanscbe veiligheid biedt. Roosevelt en zijn medewerkers streven er naar, de Ver. Staten buiten den oorlog te boudenj maar zij denken er niet aan zich te verkapselen in hun Monroe-ideologie. Roosevelt acht ook Amerika partij to het conflict van1 Europa, niet slechts uit zuiver ideologische overwegingen. Voor Amerika is ook dreigend een economische isoleering, wanneer eenmaal de nieuwe opvattingen over de inrichting van de wereldhuisbouding in Europa vasten vorm hebben gekregen. In dit opzicht houden Roosevelt en Wilkey er dezelfde opvattingen op na. De verkiezingsstrijd zal op grond daarvan zeer belangwekkend kunnen worden, omdat het resultaat zal uitwijzen, of het Amerikaansche volk zich laat leiden door de overwegingen van interne politiek, dan wel dat het de koere der buitenlandsche politiek wemecht te acoentueeren. In t laatste geval schijnt een berkiezing van Roosevelt vrijwel verzekerd. Voor November ban men derhalve geen definiieve beslissing verwachten over Amerika's etellingname to den oorlog, al vereenigt thans het overgroote deel van het publiek zich met een politiek tot beschikbaarstelling van hulpmiddelen aan Engeland. Het gevaar dat de Ver. Staten zich daardoor zullen uitputten is echter geenzins denkbeeldig en reeds zijn daarvan eenige vage aanwijzingen te onderkennen nu er gebrek aan bepaalde grondstoffen dreigt. Het hangt er nu maar van af, hoe het Amerikaansche publiek reageert op de politieke verschuivingen to Europa: de verwijdering tusschen Engeland en Frankrijk, de isoleering van Engeland to helt Nabije Oosten, waar blijkens de berichten, na bet verlies van den Franschen steun, ook Arabic" en Turkije zich van den bondgenoot uit Londen schijnen te willen afwenden — in 't kort de verschuiving, tengevolge waarvan Allbion in een geïsoleerde positie is geraakt. Hoe zal rilt publiek op de tactiek van Cburchilfl reageeiren, een tactiek, die weinig overeenstemming vertoondi, met de eerbiedwaardige traditie van de goede Britsche diplomatie. Maar bovenal is heit van beteekemis, hoe de Amerikanen de gebeurtenissen to het Verre Oosten zullen toterpreteeren. Het aftreden van bet Japansdbe kabinet is maar niet een incident van voorbijgaande beteekenis. Het ie een symptoom van een zich wijzigende instelling van de Japansche politiek. Beweegt zij zich eenerzijds to de richting van de twee van de spil, anderzijds valt to Japan een sterker bewustwording te onderkennen met betrekking tot de Monroeideologie voor bet Verre Oosten. De tegenstellingen tusschen de weermacht en de buitenliandecbe politiek van Arita hebben tenslotte geleid tot een breuk, maar reeds te voren teebende zich de nieuwe ori» enteerimg reeds al, toen Prins Konoje de stichting van een Japansche eenheidspartij afkondigde, En wanneer men de programs, die wij dezer dagen afdrukten goed leest, dan blijkt er uit dat er to de politieke doelstellingen der groote organisaties weinig prtocipieele verschillen zijn aan te wijzen. Zij stemmen alle overeen met de zienswijze, welke de afgetreden minister van oorlog als volgt formuleerde in een schrijven aan den premier Yonai: „De wereld maakt tegenwoordig een fundamenteele verandering door. Daarom moet alle aandacht worden geschonken aan de maatregelen, die noodig zijn voor het voeren van den oorlog en voor de vernieuwing van de buitenlandsche politiek. De regeering echter blijft werkeloos en maakt den indruk, alsof zij de bij uitstek geschikte gelegenheid om de Chineesche kwestie op te lossen, ongebruikt voorbij laat gaan. Zou het daarom niet raadzaam zijn, dat de eerste minister aftreedt, om de invoering van een nieuwe politieke structuur mogelijk te maken?" Japan gaat een nieuwen koers. Prins Konoye is als kabinetsformateur aangewezen en hij heeft zijn medewerkers reeds gekozen. Speciaal de verkiezing van Matsoeaka als min. van buitenlandsche zaken heeft de aandacht getrokken. Hij is bekend geworden door zijn actie tot opheffing van de politieke partijen en voor een vernieuwing van de buitenlandsche politiek. De ontwikkeling in de Japansche politiek zal haar invloed niet missen op de verhoudingen in den Pacifie. Van de belanghebbenden vereischt dit de grootste oplettendheid. Ook van Amerika. De openbare meening zal zich daarover hebben te beraden, ook met betrekking tot de aanstaande presidentsverkiezingen. --- Verklaring van Tsjang Kai Tsjek. Maarschalk Tsjang Kai Tsjek heeft in een verklaring zijn opvatting weergegeven over de Britsch-Japansche onderhandelingen over de oorlogstraneporten via Birma en over 't vraagstuk van het sluiten van een vrede tusschen China en Japan. De houding van Groot-Brittannië, aldus verklaarde hij, beteekent in de praktijk een ondersteuning van Japan. Hierdoor za" Gr.- Brittannië niet alleen zijn vriendschap met China doen verdwijnen, doch ook zijn eigen positie in het Verre Oosten prijsgeveii.'. Indien Gróot-Brittannië hoopt door het sluiten van de weg via Birma de oorlog in het Verre Oosten te kunnen bekorten, dan zal het slechts het tegendeel bereiken. Zoo lang China zijn doel, het behoud van zijn souve reiniteit en de ongeschondenheid yan zijn grondgebied niet heeft bereikt, zal het de wapens niet neerleggen. --- FRIESLAND'S TOEKOMST I. Friesland en Nederland. Tenzij er in Duitsehland iets onverwachts gebeurt (doch er schijnt niets te zijn, dat daarop wijst) kan men voor het vasteland van Europa, Rusland daargelaten, den oorlog als geëindigd beschouwen. Voor Nederland beteekent dit, dat het een overwonnen land is, dat zich dus voor het heden en de toekomst heelt te schikken naar de inzichten en bedoelingen van den overwinnaar. Welke zijn deze? Staatkundig: Van Duitsche zijde is meermalen verklaard, dat het nationaal-socialisme een Duitsche ideologie en geen export-artikel is. Herhaaldelijk is door of namens het hoogste Duitsche gezag den laatsten tijd de verzekering gegeven, dat Nederland zijn staatkundige zelfstandigheid niet behoeft te verliezen en dat het zelf kan beschikken in de keuze van zijn politiek systeem, vooropgesteld, dat dit past in dat van het nieuwe Europa. Economisch: Aansluiting in Europeesch verband aan het economisch systeem van den overwinnaar, dus, kort gezegd: in plaats van het goud den arbeid als waardemeter, en in plaats van de persoonlijke de winst voor de gemeenschap als doelstelling aannemen. Cultureel: Streven naar den bouw en de instandhouding van een volksche samenleving, waarin dus de eigen geaardheid naar bloed en bodem de basis van alle cultuur, kunst en wetenschap zal zijn. Wat geldt voor Nederland, geldt ook voor Friesland. Want Friesland is Nederland mee en wij, bewoners van Westerlauwersch Friesland, zijn en blijven Nederlanders. Het is goed, daarop vooral in dezen tijd den klemtoon te leggen. Steeds hebben de Friezen, ook de verantwoordelijke leiders van de Friesche beweging, met klem verklaard: „Aan afscheiding van Nederland denkt geen enkele Fries". Dat geldt ook thans nog. Waarom? Wij willen antwoorden met de woorden, die, in zijn tooneelstuk „De Raordisten", dr. D. Kalma den Frieschen graal Willem Lodewijk, „Us Heit", in den mond legt als het in 1596 in het college van Ged. Staten gaat om afscheiding van de Unie van Utrecht (vertaald): „In tijden, waarin Friesland zeer bedreigd werd door de Spaansche tirannie, is de roep gegaan naar den steun van Holland, naar de eenheid van de Unie. Nu deze bedreiging voor Friesland is overwonnen maar voor de Unie nog voortbestaat, kan het nu in overeenstemming gebracht worden met de eere en de trouw van Friesland als het heengaat en den bond met de anderen verbreekt?" Wat toen gold, geldt nu nog, vooral in deze tijden. Meer dan ooit dient Nederland thans één en onverdeeld te zijn, juist en vooral ook tegenover de zware taak welke het Nederlandsche volk wordt opgelegd. De taak namelijk om in Nederlandschen zin de inzichten en bedoelingen, hierboven aangegeven, te verwezenlijken. Voor drie problemen ziet het volk van Nederland zich dus gesteld: een staatkundig, een economisch en een cultureel. Aan de oplossing dezer problemen mede te werken met alle energie en vermogen is ook de plicht der bewoners van de Nederlandsche provincie Friesland. Zich hierbij afzijdig te houden zou bekrompen provincialisme zijn, dat zich zeker in de toekomst ten eigen nadeele zou wreken. (Men denke aan het verleden, waarin Friesland in veel opzichten mede door eigen schuld in het Nederlandsche geheel achteraan kwam.) Wat ethter het derde probleem, het cultureele, aangaat, heeft Friesland een geheel eigen, zelfstandige taak. Nederland zal hebben te streven naar den opbouw van een Nederlandsch-volksche samenleving en dat is geen gemakkelijke opdracht. Want voordat men hieraan kan beginnen, zal eerst moeten komen vast te staan, wat Nederlandsch-volksch is en dat lijkt ons verre van gemakkelijk! (Wij komen hierop nog wel nader terug.) Voor het Friesche volk echter is deze opdracht veel eenvoudiger, want waar Nederland nog pas moet beginnen met zich op zijn volksche wezen te bezinnen, daar heeft Friesland in dit opzicht reeds een lange geschiedenis achter zich. Het instandhouden en uitbouwen van een samenleving, gegrondvest op de eigen volksgeaardheid naar bloed en bodem is immers altijd reeds het streven van de Friesche beweging geweest. Friesland heeft dus met het oog op de toekomst voor zich zelf geen enkele nieuwe taak; het heeft slechts met nog meer kracht en overtuiging dan in het verleden te ijveren voor het stand komen van een volksch-Friesland. Dus doende zal het de taak, aan het Nederlandsche volk gesteld, aanmerkelijk verlichten en krachtdadig medewerken aan het vergrooten van Nederlands volkskracht (Wordt voortgezet) --- Moordenaar van N.S.B.er in arrest. Naar het Nat. Dagbl. meldt, ie den Afweerdienst der N.S.B, medegedeeld, dat de officier, die bekend heeft den N.S.B.er J. Rademakere te hebben doodgeschoten, in arrest gesteld en naar den Krijgsraad verwezen. J. Rademakers werd als lid der N.S.B, op 9 Mei in arrest gesteld, onder Let gemeentehuis te Kessel gevangen gezet en daar in den morgen van 10 Mei door een schot in het achterhoofd vermoord. Eenigen tijd geleden werd medegedeeld, dat de moordenaar moest zijn een van drie officieren, die zich toen in het buitenland bevonden. Thans ie de schuldige bekend en gevangen genomen. De Afweerdienst heeft daarnaast nog klachten ingediend wegens moord op 6 personen, waarvan tot nog toe de echuldigen nog niet ontdekt zijn. --- Collecte. LEMMER. De collecte voor „het Hoogeland" heeft hier ter plaatse ruim f5O opgebracht. --- Vermiste Roode Kruis-auto terecht. Zooals gemeld werd sedert Zaterdagavond een Roode Kruis-auto met den chauffeurmilicien Van Benthem en een jonge man. De Roos, die een verpleegster uit Den Haas naar Amsterdam hadden gebracht, vermist. Thans is de auto terecht. De auto bevond zich namelijk Zaterdagnacht door onbekendheid met de voorschriften op een voor het' gewone verkeer afgesloten weg. De auto is toen aangehouden en de zich daarin bevindende mannen werden gearresteerd. Deze zijn thans in vrijheid gesteld. --- Berichten uit Stad en Dorp. DOODELIJK ONGEVAL BIJ HEERENVEEN. HEERENVEEN, 19 Juli. Hedenmorgen vond te 't Meer bij Heerenveen een droevig ongeval plaate. De 15-jarige W. P. Hellinghuizer uit Beetsterzwaag, die de ambaohtescihool te Heerenveen bezoekt en daartoe dagelijks met de tram reist naar Heerenveen, wilde hedenmorgen, terwijl hij zich op het tramtoalcon bevond, zien naar de plaats, waar gisteravond brand wae geweest. Hij hing daarbij te ver buiten het rijtuigprofiel met het noodlottig gevolg, dat hij met zijn hoofd tegen een van de langs de trambaan staande hoornen elceg. De knaap, die tengevolge van den slag van het rijtuig naast de trambaan viel, wae zeer ernstig aan het hoofd gewond en op slag gedood. --- JONGETJE OVERREDEN EN GEDOOD. HBERENVEEN, 18 Juli. Gisteravond kwam het 6-jarig zoontje van den vrachtrijder Joh. Wapetra te Katlijk plotseling achter een wagen vandaan, toen van de richting Oudeschoot een motorrijder naderde, die een aanrijding niet meer kon voorkomen. Het knaapje werd overreden en zeer ernstig gewond. Dokter Kolk, die spoedig ter plaatse wae, heeft het jongetje met zijn auto naar het aiekenhuie alhier vervoerd, waar het in den loop van den dag aan de gevolgen is overleden. Den motorrijder treft geen schuld. --- „VOOR EN DOOR WERKLOOZEN” TE SNEEK. SNEEK, 18 Juli. Door de Commissie „Voor en door de werkloozen" alhier, werd heden een overzicht gegeven van den stand der door deze commissie georganiseerde werkzaamheden. Allereerst werd een bezoek gebracht aan het Segoba-huis aan den Lemmerweg met de daarin gevestigde speelgoed-industrie. Hier v< lelde de algemeen voorzitter, de heer J. Delhmers, dat het hier aangevatte werk ie gegroeid uit het Segoba-weTk, dat indertijd door minister Romme is ingesteld om de werklooze arbeiders van de straat te halen door hun tijdverdrijvenden arbeid en ontspanning te geven. Toen de gemeente Sneek zich niet bij dit werk aansloot, verzocht een groep werkloozen dit werk ter hand te mogen nemen. Hun werd gelegenheid gegeven tot dammen, schaken waarnaast dr. Dethmers voor hen een cursus gaf in Eerst Hulp bij Ongelukken en over moderne zielkunde. Voorts werd het initiatief genomen tot het oprichten van een lrinderspeelgoed-industrie. In het Segoba-huis zagen we reeds een groote partij van dergelijk speelgoed gereed staan. Men wil voor dit speelgoed een afnemer zoeken, omdat het, teneinde concurrentie met de middenstanders te voorkomen, niet rechtstreeks aan particulieren verkocht kan worden. Door de omstandigheden zijn deze plannen in 't gedrang gekomen, maar toch hoopt de commissie ze-nog te kunnen verwezenlijken, temeer, omdat er in den komenden winter vermoedelijk een verhoogde vraag naar speelgoed zal zijn. Het tweede object, dat de commissie op haar programma had staan, betreft het exploiteeren van een boomgaard en van bouwgrond bij het Burgemeester De Hoop Park. De werkloozen werken hier onder de deskundige leiding van de heeren Schippers, opzichter der gemeente-plantsoenen, en H. v. d. Laan, tuinbouw-deskundige, die zich belangeloos voor dit werk hebben beschikbaar gesteld. Boomgaard en grond zijn van de gemeente gepacht. Naast deze terreinen heeft het gemeentebestuur voor het volgende seizoen nog een pondernaat land afgestaan, dat gescheurd en eveneens tot bouwland ingericht zal worden. ' De werkloozen — er zijn gemiddeld een man of acht bezig — verrichten hun arbeid gratis, maar de opbrengst van e.e.a. zal in de eerste plaats ook aan hen ten goede komen. Na deze uiteenzetting werd een bezoek aan de werkplaats gebracht, waar een werklooze met vaardige hand en met behulp van een draaibank bezig was speelgoed te fabriceeren. De boomgaard en tuinen waren het tweede doel van ons bezoek. Hier werden we rondgeleid en ingelicht door de heeren v. d. Laan en Schippers. De tuinarbeid is eigenlijk te laat aangevangen in verband met den strengen winter en gebrek aan voldoende arbeidskrachten. Toch belooft de opbrengst bevredigend te worden. Dit jaar zijn hoofdzakelijk late aardappelen verbouwd; verder nog diverse soorten fijnere groenten, die goed beloven. Na een rondwandeling langs tuinen en boomgaard begaf het gezelschap zich naar Café Knorr, waar dr. Dethmers, de heer De Vries, directeur van de Arbeidsbeurs, en de heer Schermer, lid van de Commissie V. en D., nog verschillende inlichtingen verstrekten. O.a. werd meegedeeld, dat verschillende arbeiders om lichamelijk en gezondheidsredenen niet in slaat zijn naar de werkverschaffing of naar Duitsehland te gaan. Het is niet gewenscht deze menschen naar het Armbestuur te zenden, waar ze zeker terecht zullen komen als de steunregeling stopgezet zou worden. Daarom bepaalt het V. en D.-werk zich thans hoofdzakelijk tot die niet-valide arbeiders. Mocht de steun komen te vervallen, dan zal geprobeerd worden hen bij Segoba in dienst te houden en hun het steunbedrag als loon uit te betalen. Thans is Segoba daarvoor financieel nog niet sterk genoeg, maar het 0.8.W. heeft reeds hulp verleend en ook het Gemeentebestuur staat hier niet afwijzend tegenover. Noodig is een bedrag van een paar duizend gulden, en daarnaast wordt de hulp ingeroepen van diverse instellingen: Armbestuur, Diaconiën, Kerkbesturen enz. Hun zal gevraagd worden de helft van het loon voor hun rekening te nemen; de andere helft zal door Segoba worden bijgedragen. Er zal geprobeerd worden nog meer werklieden in dienst te nemen. De heer Schermer merkte nog op, dat de V. en D.-menschen zich zeer verdienstelijk maken voor het inzamelen van gelden voor de geteisterde gebieden en andere nuttige doeleinden. De prestaties die ieder in de werkplaats, op den tuin en in den boomgaard verricht, worden zorgvuldig door den administrateur, den heer H. de Boer, opgeteekend en ieder krijgt van de opbrengst' wat hem rechtmatig toekomt. De groenten en het fruit worden tegen kostprijs beschikbaar gesteld en is er over, dan komen ook andere werkloozen voor deze producten in aanmerking. Ook de groentehandelaren zullen van dit werk dus geen schade ondervinden. ---