Kinderen uit Rotterdam en Dordrecht in Friesland. LEEUWARDEN. Evenals in Groningen en Drente gebeurt, zullen ook inwoners van Friesland zich wijden aan de zorg voor kinderen uit geteisterde gebieden. Maandag is de eerste groep kinderen, in totaal 362, in onze provincie aangekomen. Het overgroote deel van hen is afkomstig uit Rotterdam, de anderen, 21 in totaal, uit Dordrecht. Van deze kinderen, die tot 22 Augustus, 'dus ruim vier weken, in Friesland zullen verblijven, zijn er elf in Wolvega geplaatst. Op het station te Heerenveen stapten een honderd kinderen uit, die vandaar in de omgeving bij pleegouders werden ondergebracht, o. m. te Knijpe, Langezwaag, Ureterp en ook in Echten, Scherpenzeel en Balk. Met ruim drie kwartier vertraging kwam het overige transport Maandagmiddag tegen drie uur te Leeuwarden aan. Het was de kinderen aan te zien, dat ze verheugd waren, het einde van den langen tocht bereikt te hebben. Reeds om 9 uur des morgens waren ze present geweest tij het station Rotterdam-Maas, vanwaar de trein tegen tienen was vertrokken. Op het station waren aanwezig de Commissaris der Koningin in onze provincie, mr. P. A. V. baron Van Harinxma thoe Slooten, en het bestuur van de afdeeling Leeuwarden van het Nederlandsehe Roode Kruis en dat van de Friesehe afdeeling van de Nederlandsehe Vereeniging van Boerinnen en andere Plattelandsvrouwen, welke beide organisaties het initiatief tot de uitzending namen. Na de begroeting op het perron werden de kinderen naar de Beurs geleid, waar een maaltijd wachtte, bereid door de leerlingen van de Leeuwarder Industrie- en Huishoudschool. Het bord soep en de boterhammen gingen er smakelijk in. De kinderen werden daarop per auto- De aankomst te Leeuwarden der Rotterdamsche en Dordtsche kinderen, die in Friesland gedurende een viertal weken zullen worden verpleegd. Voor deze uitzending, die momenteel reeds een zes duizend kinderen omvat, bestaat zeer veel animo. Ook is er een groot aantal aanbiedingen van pleegouders, onder uitstekende voorwaarden. Opmerkelijk is hierbij, dat de grootste vraag is naar meisjes, terwijl er juist meer jongens voor uitzending in aanmerking komen. De ongeveer 250 kinderen, die Maandag in Leeuwarden arriveerden, zijn niet uit het verwoeste gedeelte van Rotterdam afkomstig, doch uit die deelen der etad, die het bombardement vrijwel ongeschonden hebben doorstaan. --- Een der laatste marken. Markplichtige wegens beleediging gedagvaard. Het bestuur van een der laatste marken in Nederland, de Wormingermark te Ugchelen (gemeente Apeldoorn), heeft één van zijn markplichtigen doen dagvaarden wegens beleediging in verband met een actie tot opheffing van deze mark, waarbij het nut van deze instelling bestreden en aan de goede betstemming van de geregeld geïnde markgelden getwijfeld werd. Óp 31Juli zal deze zaak in een buitengewone openbare terechtzitting van den politierechter te Zutfen behandeld worden. Blijkens geschiedkundige gegevens behoorden in de veertiende eeuw veel aandeelen van de Wormingermark toe aan het kapittel vam Sint Lebuïnus te Deventer, bestuurd door een proost. In 1648 was de Wormingermark nog egeindom van deze In de daarop volgende eeuw zijn de aandeelen weer in handen van ingezetenen gekomen en geregeld verhandeld. --- Een onaangename ontdekking. Maandagavond kwam een meisje in het 'Amstelparkbad te Amsterdam tot de onaangename ontdekking, dat in de tijd, dat zij zwom, haar blouse en rok gestolen waren. De politie werd erin gemengd en hoewel zij den dader niet onmiddellijk kon vinden wist zij toch een oplossing te vinden voor de netelige positie waarin het meisje was komen te verkeeren. Getooid met de uniformbroek van een der agenten, welke de verdwenen rok verving, kon het meisje althans weer naar huis terugkeeren. bussen naar hun pleegouders gebracht, voornamelijk in de Bildtdorpen, de Wouden en in het waterland, waar zij gedurende enkele weken kunnen genieten van Frieslands mooie natuur en niet steeds herinnerd worden aan de bange dagen, die zij hebben doorleefd. Mogen zij eind Augustus met dank in hun hart voor de pleegouders, djp hen zoo bereidwillig opnemen, geheel versterkt en opgeknapt naar hun woonplaats terugkeeren! --- De ontvangst te Heerenveen. HEERENVEEN, 22 Juli. Het honderdtal Rotterdamsehe kinderen, dat op plaatsen in Zuid- en Oost-Friesland zal worden ondergebracht, stapte hedenmiddag aan het station alhier uit en werd ontvangen door bestuur en damescommissie van het Roode Kruis, die hen meenamen naar hotel Vernimmen, waar de kok de dampende soep al klaar had. Stapels gesmeerde boterhammen werden daar rondgedeeld en met smaak genuttigd. „Veel lekkerder brood dan in Rotterdam", verklaarde een der jeugdige gasten, die aan zijn twaalfde snee bezig was! Het was velen van deze kinderen wel aan te zien, dat ze de laatste maanden veel hadden meegemaakt en enkelen vertelden daarvan. Maar over het algemeen waren ze welgemoed en best te spreken over de logeerpartij in het Noorden. Toen allen verzadigd waren, werden de bussen bestegen, welke de Rotterdammertjes nog weer wat verder het Friesehe land in zouden brengen: er waren er voor Gaasterland, Ureterp, Jubbega en andere plaatsen. Een vriendelijk afscheid van de damescommissie en daar gingen ze onder de hoede van de plaatselijke comités naar hun pleegouders, waar ze hartelijk welkom zijn. --- Uit en in. „Vlieg er eens uit!" leest men telkens weer, En de leus heeft diepen zin. Maar denk aan de regels van 't verkeer, Of ge vliegt er aanstonds in! G. H. te E. --- ER IS VEEL WERK IN FRIESLAND. TEKORT AAN ARBEIDSKRACHTEN EEN TOCHT DOOR DE ONTGINNINGEN VAN ZUID-FRIESLAND. Midden in de wildernis staan we plots voor een moderne landbouwschuur. Het geval doet Amerikaanseh aan, gedurfd van afmeting en royaal van bouw. Hier, waar ge U zoo gaarne vertrouwd maakt met het intieme, met de beperking van hekken en slooten, doet een bouwwerk als deze schuur wat vreemd aan. Een schuur, meer niet — en rondom een stuk woeste grend. Een primitieve zandweg leidt tot het doel, nadat we de velden, die in de zomerzon liggen te blinken en hun zware vrucht in die koestering voelen zwellen en botten, achter ons hebben gelaten. Die velden en de wildernis, ze hoorden bij elkander — de Rohelsterplassen — een uitgestrekt gebied, dat door de N.V. de Drie Provinciën in ontginning is genomen en door de Nederlandsehe Heidemaatschappij in cultuur wordt gebrach. Door Oosterhaule den klinkerweg op, de ontginning in, waar reeds 30 H.A. goed bouwland in pacht werd uitgegeven, rogge, haver, aardappelen, bieten. Dat is het repertoire van de ontgonnen gebieden, behalve dan het grasland, dat een aanmerkelijk deel van de oppervlakte bestrijkt. Maar in de Rohelster ontginning overweegt de bouw. een gaaf product, 53 H.L rogge per H.A. bij een natuurgewicht van 71 K G.. 70 H.L. haver per H.A. bij een natuurgewioht van 50 K.G., 90.000 K.G. voederbieten per H.A. Ziet, dat zijn uitkomsten, die meer dan be- vredigend zijn en die voor deze ontginningen een volstrekte rechtvaardiging geven. De ontginning van Rohel is een moeizame onderneming, want het terrein —- de vroegere plassen met de tusschengelegen eilandjes — is zeer ongelijk van vorm en nadat het gebied was drooggevallen, heeft zich hier een fantastische plantengroei ontwikkeld. Ir. korten tijd zijn boomen en struiken in tallooze variëteiten omhoog geschoten en wanneer men thans een tocht door deze ontginning onderneemt, kunt ge u bij tijden in de barre wildernis wanen. Een wildernis, maar straks vruchtbaar land, waar goede wegen zijn aangelegd en waar het boerenbedrijf goed zal gedijen. --- Wat is ontginning? Nu we op zoek zijn naar het werk in Friesland, stuiten we in de buurt van het Tjeukemeer op een waardevol stuk ontginningsarbeid. We zien er de egaliseering in vollen gang en tegelijk komen we van nabij in aanraking met het begrip ontginnen. Men is zoo spoedig geneigd een zeker verband te leggen tusschen de „ontginning" en' de „werkverschaffing" in den minder aangenamen zin, dien men voor eenige jaren aan dit begrip geneigd was te geven. Het ontginnen, dat hier geschiedt, vereiseht van den arbeider meer dan spierkracht, het vraagt vooral inzicht van hem in het wezen en het doel van het werk dat hij mede onderneemt. Hierbij komt ook een mate van vakmanschap te pas, om het werk uit te voeren overeenkomstig de regelen, die daarvoor gesteld zijn, wil hij bovendien aan het einde van de week komen op het loon, dat voor den ontginningsarbeider bereikbaar is. Het is goed hierop den nadruk te leggen, want het is niet zoo, gelijk men wellicht geneigd is te gelooven, dat deze arbeid weinig bevorderlijk is voor de prikkeling van het initiatief, zij is uit den nood geboren, maar zij doet door haar aard en inrichting een onmiddellijk beroep op de energie van den enkeling. De werkverschaffing is het niet in haar opzet en zal, mits goed geleid, geen vervlakkings- en gelijkschakelingsinstituut behoeven te zijn. Nu er binnenkort op grooter schaal de kampen zullen komen, ligt juist daarin een mogelijkheid, om het hier genoemde besef te wekken en te verlevendigen. Dan zal de werkverschaffing — werkverruiming wel te verstaan — wel gezien worden als een noodzakelijk kwaad, maar toch niet in de eerste plaats als een kwaad. Veel hangt daarbij af van de leiding en het is dan ook van de Nederlandsehe Heidemaatschappij zeer juist gezien, dat zij haar toekomstige opzichters eerst zelf aan het werk zet met schop en kruiwagen, onder dezelfde voorwaarden, waaronder ook de arbeiders werken. De sociale beteekenis daarvan mag niet worden onderschat. De Rohelsterplassen worden omgezet in vruchtbaar land en waar nu nog om zoo te zeggen midden in de wildernis de groote landbouwschuur — het bedrijfsgebouw — misplaatst schijnt, daar zal over eenige jaren de pachter van een 20 a 25 H.A. groot gebied de vruchten plukken van den arbeid, die hier op initiatief van „De Drie Provinciën" werd begonnen. --- Provinciale Staten. HET PROV. ELECTRICITEITSBEDRIJF IN 1939. Een winst van ruim 6½ ton. Verschenen is het verslag over het vierentwintigste bedrijïsjaar (1939) van het Provinciaal Electriciteitsbedrijf. Het vermeldt een stijging in het gebruik van electrische stroom van 13.82 % (vorig jaar 7.26 °/o). De financieele uitkomsten zijn wederom gunstiger dan het vorige jaar, ondanks belangrijke extra afschrijvingen. Het saldo der geaccumuleerde verliezen kon geheel worden gedelgd en een bedrag van ruim f 280.000 voor reserveering worden bestemd. In 1939 zijn de distributiebedrijven van de gemeenten Doniawerstal en Haskerland per 1 Januari van dat jaar overgenomen: het aantal zelfstandige distributiebedrijven dat de stroom betrekt van het PEB en dat in 1925 47 bedroeg, verminderde daardoor tot 21. Bovendien zijn op de eilanden nog 3 bedrijven met oen eigen opwekking, n.i. 2 op Ameland en 1 op Schiermonnikoog. De in 1937 aangevangen uitbreiding der centrale had in 193 S geregeld voortgang, evenals de in 1938 aangevangen bouw van een 60 kV geleiding van Heerenveen naar Lemmer. De voorziening in ruimer en beter huisvesting van de administratie en technische dienst heeft in het verslagjaar een vaste vorm aangenomen. Het voornemen bestaat in 1940 met de bouw van een nieuw hoofdkantoor aan te vangen. De aanwezigheid van de 60 kV koppelleiding met de centrale te Groningen, dienende tot verhoog'Mg van de bedrijfsveiligheid, veroorloofde een rustige voortgang van de uitbreidingswerken der centrale. Over deze leiding werd in 1939 23.000 kWh betrokken. De voor levering aan het PEB te Groningen genoteerde 255.000 kWh betroffen slechts de vergoeding van verliezen, veroorzaakt door het onder spanning houden der verbinding. Ten behoeve van de NV Electriciteitsfabriek IJsselcentrale te Zwolle werden in 1939 35.430 kWh (vorig jaar 58.645 kWh) afgegeven. Omdat voor de bemaling van de Noord-Oostpolder te Lemmer en te Vollenhove electrisch aangedreven pompstations zullen worden gebouwd, zal na het gereed komen van de polder de mogelijkheid bestaan, een koppeling tusschen de centralen van de IJsselcentrale te Zwolle en van het PEB in Friesland te Leeuwarden tot stand te brengen. Aangezien voor deze verbinding een spanning van 100 kV de aangewezene is en de leiding van Zwolle naar Vollenhove voor die spanning is geprojecteerd, is met de bouw van de geleiding Heerenveen—Lem- en de daarbij behoorende werken erop gerekend, dat zonder groote kosten de thans gebruikte spanning van 60 kV op 100 kV kan worden gebracht. --- De uitbreiding van de centrale. Uitvoerig wordt in het verslag gesproken over hetgeen in het verloopen jaar tot stand kwam met betrekking tot de uitbreiding van de centrale. Hieruit blijkt, dat de nieuwe installatie voor de winning van 't koelwater in 1939 klaar kwam en in gebruik is genomen. Het water wordt onttrokken aan het Vliet, waar het door krooshekken stroomt in een haven met een inhoud van 6500 M 3; hier bezinkt een deel van het zwevende vuil. Aat het eind van de haven staat een koelwaterreinigingsgebouw, dat plaats biedt voor vier trommelzeven van 4.68 m. diameter, waarvan er thans twee zijn geplaatst. Ook wordt er nog koelwater onttrokken aan het Nieuwe Kanaal. Om de beide centrales in de gelegenheid te stellen, van beide winplaatsen gebruik te maken, is een verbindingskanaal aangelegd van 170 m lengte, over het grootste deel 8.60 en voor een klein deel 5 _. breed, bij een inwendige hoogte van 3 m. Direct daarop sluiten de vier pompenkelders van het nieuwe machinegebouw aan Op het terrein zijn brand- en dienstleidingen van de waterleiding aangelegd, nog een aantal werken, betrekking hebbende op de uitbreiding kwam tot stand. Zoo is thans begonnen met het maken van een nieuwe ketelinstallatie met turbogenerator. De voorbereidingen van de bouw van een nieuw kantoor zijn thans geëindigd. Naast de vier panden, die in het vorige jaar reeds waren gekocht ter vergrooting van de voor de bouw beschikbare oppervlakte grond. heeft men nog aangekocht het pand Emmakade 69, dat zal worden gebruikt, om er tijdens de bouw het kantoorpersoneel van het PEB tijdelijk te huisvesten. Men hoopt in 1940 met de bouw te kunnen aanvangen. Aan de 60 kV verbinding van Leeuwarden naar Lemmer is in het afgeloopen jaar gestaag verder gearbeid. De masten zija geplaatst, de draden zijn evenwel nog niet gespannen. Wel zijn alle noodige materialen opgeslagen. Verder zijn verschillende stations gebouwd of ontworpen. Het aantal meter-aansluitingen steeg in het verloopen jaar van 25.461 tot 28.194 Het aantal opgewekte en ingekochte kWh bedroeg 55.016.648, het aantal afgeleverde 49.415.728, zoodat er verloren ging 5.600.920 kWh, of 10.18 %>. Het verlies was het hoogst in November (14.14 %>), het laagst in Mei (4.96 %>). In aansluiting op het jaarverslag van het P.E.B, stellen Ged. Staten voor, *de balans en verlies- en winstrekening over het P.E.B, over 1939 vast te stellen, met als eindcijfers ondersch. f 25.014.919.77 en f 3.086.812.07, beide sluitende met 'n winst van f 666.648.79. --- PUNTDICHTEN HAAGSCHE POST. Teeken des tijds. Ik hoorde altijd velen Hun buur of vriend oordeeJen. Thans zie 'k verscheiden lieden Hun eigen tuintje wieden. A. V. te K. --- DE REKENINGEN VAN P.E.B. EN PROVINCIE. Rapport van de commissie. De commissie, belast met het onderzoek van de Prov. jaarrekennig over 1938, alsmede van de jaarstukken van het P.E.8., schrijft over haar bevindingen ten aanzien van de prov. rekening, dat de algemeene rekenkamer de cijfers heeft geverifieerd en deugdelijk verklaard. De reltening bevat aan inkomsten f 15.297.586.63 en aan gemandateerde uitgaven f 14.802.622.58, en laat dus een voordeelig slot van f 494.964.05. Hiervan moest worden gereserveerd f 109.120.76 dat niet is uitgegeven voor geleidelijke verbetering van kanalen en vaarwaters en volgens Statenbesluit van 18 Januari 1916 voor dit doel bestemd blijft. Daarbij komt f 4791.75 op volgno. 157 der begrooting voor 1939, is samen f 113.912.51. Hiervan is tot op heden f 5905.23 uitgegeven, zoodat f 108.007.28 nog beschikbaar is. Bij Statenbesluit van 23 Jan. 1940, no. 7, is verder naar de dienst 1940 overgebracht f 111.347.30 voor dekking van op die dienst overgebrachte oorspronkelijk tot de dienst 1938 behoorende uitgaven. Van het rekeningsaldo blijft dientengevolge nog f 274.495.99 beschikbaar, met welk bedrag de begrooting voor 1941 als aanvangssaldo zal kunnen openen. De vaststelling der rekening ontmoet geen bezwaar bij de commissie. Evenmin de vaststelling van de balans en de verlies- en winstrekening en de wijziging der bedrijfsbegrooting, dienst 1939, van het Prov. Electriciteitsbedrijf. Met genoemde jaarstukken kan de accountant, de heer Schilder, zich blijkens diens rapport vereenigen. De hulp, verleend door de verstrekking van rentelooze voorschotten door de provincie heeft aan 't bedrijf tot en met 1939 een totale rentebesparing van f 2.207.826.96 opgeleverd. Te beginnen met de provinciale begrooting dienst 1940 keert hiervan nu een bedrag van f 100.000 per jaar in de provinciale kas terug. Onze commissie geeft vaststelling in overweging van de door de Ged. Staten aangeboden ontwerp-besluiten. Zij moet evenwel, ter voorkoming van misverstand ten opzichte van een bepaald onderdeel, nl. het tijdstip van aanvang van de rentevergoeding aan de provincie, daarbij een voorbehoud maken. Volgens het Statenbesluit van 25 Juli 1933, no. 15, waarbij de financieele betrekking van het bedrijf tot het provinciale budget nader geregeld is, gaat de zoo even genoemde rentebetaling in „zoodra de geaccumuleerde verliezen geheel zijn ingehaald." Nu wijst in zijn rapport de accountant op de onzekerheid, gelegen in het woord „zoodra." Schrijft het de renteverrekening vóór met ingang van een nader te berekenen datum in de loop van het jaar 1939, in de loop waarvan de geaccumuleerde verliezen geheel werden ingehaald, óf mag hier met jaargrenzen worden gerekend? De laatste opvatting is bij de opstelling der jaarrekening gevolgd; niets ie daarin voor rente voor de provincie over de f 2.000.000 opgenomen. Zij vereenigt zich voorts met het aangeboden voorstel tot aanwijzing van den heer Wegerif als accountant voor 1941, en stelt voor, dienovereenkomstig te besluiten. --- De Kaagweek is ten einde en kan als uitstekend geslaagd beschouwd worden. Hoe druk het was in het door de talrijke jachten zoo karakteristieke haventje --- Werk voor de toekomst. We hebben er op onzen tocht door de ontginningen in Zuid-Friesland meer gezien. Straks zal voor deze schuren een voorhuis worden gebouwd en de pachters zullen na eenige jaren een plaats kunnen betrekken, die op grond van de exploitatie-ervaringen van de Heidemaatschappij. de perspectieven van een goede toekomst biedt. Het bedrijf in de jonge ontginningen wordt zooveel mogelijk ingesteld op de moderne bedrijfsvoering. Zoo zal men in de bedrijfsgebouwen niet slechts de moderne landbouwwerktuigen vinden, men zal ook aan bouw en inrichting kunnen zien, hoe men hierin aan de nieuwere opvattingen volledig recht doet wedervaren. De ontginning is een werk voor de toekomst en hoe die toekomst zijn kan, dat bewijzen de welvarende plaatsan, zooals die in de laatste jaren eeiret door de Drie Provinciën, later door de Staatsdomeinen zijn verpacht, in het gebied van Oldelamer, in het Buitenveld in de voormalige Boornbergumer Petten en in den Haskerveenpolder, om er maar enkele te noemen. Wanneer ge dat ziet en ge kunt kennis nemen van de resultaten dan aarzelt ge niet met uw conclusie, dat er in al deze ontginningen een stuk toekomst zit. Vooral nu in Friesland nieuwe belangrijke ontsluitingsobjecten aan de orde zijn of worden gesteld, mogen de opgedane ervaringen wel met bijzondere waardeering worden gememoreerd. --- Ontginning en natuurschoon. Nu heeft het begrip ontginning bovendien in ander opzicht een minder prettigen klank. Slaat velen natuurliefhebbers niet de schrik om het hart, wanneer zij maar het woord ontginning hooren en onder verwijzing naar eenige misschien wat al te fantastische plannen worden de ontginners zonder meer veroordeeld. Toch is hier sprake van veel misverstand. Immers het cultuurtechnische werk van de Ned. Heidemaatschappij beoogt geenszins alle woeste gebieden in Nederland öm te zetten in cultuurgrond. Ter opheldering mag er bovendien op worden gewezen, dat de ontginning nfêt het uitsluitende doel is, doch dat het cultuurtechnische werk zich veel meer richt op de ruilverkaveling. Men heeft een zeer uitgestrekt arbeidsveld voor zich liggen, vooral wanneer men daarnaast ook de grondverbetering onder de ontginning begrijpt. Een uitgestrekt arbeidsveld van productief werk, dat, wanneer men het landelijk beziet, aan vele handen gedurende langen tijd arbeid zal kunnen verschaffen, zonder dat daardoor het ongerepte natuurschoon behoeft te worden aangetast. Natuurschoon niet slechts in den vorm van natuurreservaten, maar natuurschoon, waaraan een ieder vrijelijk zijn deugd kan hebben. Voor dit natuurschoon hebben ook de ontginners oog, al is er dan, wat Friesland betreft, nogal wat bezwaar gemaakt tegen de ontginning van de Linde-complexen. En toch, wanneer men de werken beziet, dan ontkomt men niet aan den stelligen indruk, dat de ontwerpers van deze cultiveeringsplannen zich niet hebben laten leiden door nuchter-zakelijke overwegingen, doch dat zij wel degelijk oog hebben gehad voor het landschapsschoon, voor het behoud waarvan reeds belangrijk werk werd gedaan. --- SECTIERAPPORTEN. Nieuw reglement voor de subsidieering van wegenaanleg. Het voorstel tot vaststelling van een nieuw reglement op het verleenen van bijdragen uit de provinciale fondsen voor het aanleggen of verbeteren van wegen in de provincie Friesland, werd in het algemeen gunstig door de afdeelingen ontvangen en beoordeeld Toegejuicht werd het, dat in de subsidieering de kosten van grondaankoop, omb:iuw en der kantlagen in overweging werder ge* nomen. De vaststelling van een vast percentage werd door velen volkomen juist geacht, voor zoover het geen ontsluitingswegen betreft, omdat hiermede de verdediging van dikwijls locale belangen in de Staten wordt voorkomen. Anderen zijn echter van oordeel, dat de wegen welke niet op het secundaire of tertiaire wegenplan voorkomen voor een hoogere subsidie in aanmerking dienen te komen, daar h.i. deze wegen, welke dikwijls in het verkeer geen of soms een gradueel verschil hebben met de zoo pas genoemde, de volle 80 °/o voor eigen rekening nemen, terwijl de plaatsing op het tertiaire wegenplan dikwijls een kwestie van „hoeveel" is. Omtrent het subsidie-percentage voor de z.g. ontsluitingswegen waren er leden, die dit gaarne hooger gesteld zagen, anderen die zich hierbij niet wilden houden aan een vast percentage. Ten opzichte van wegen voor vreemdelingenverkeer gevoelden enkelen ook voor een vaste subsidie. De commissie van rapporteurs meent, dat Gedeputeerde Staten door indiening van dit nieuwe reglement bij de Staten een goed werk hebben verricht. Door de klassificatie der wegen en de zeer veranderde eischen, die bij de verbetering gesteld worden, was het niet doenlijk het oude subsidiereg'ement te handhaven. Dat thans voorgesteld wordt één zelfde lijn te volgen als bij het secundaire en tertiaire wegenplan mag toegejuicht worden. Evenals In de afdeelingen werd opgemerkt, had ook gaarne een deel der commissie gezien, dat voor ontsluitingswegen 'n hoogere subsidie gegeven kon worden, en alvorens hun standpunt definitief te bepalen, zou zij van Gedeputeerde Staten gaarne de zekerheid hebben dat hierin op andere wijze voorzien kan worden. De minderheid der commissie stelt voor het voorstel van Gedeputeerde Staten ongewijzigd aan te nemen en het reglement op het verleenen uit de provinciale fondsen, voor het aanleggen of verbeteren van wegen in de provincie Friesland vast te stellen. De meerderheid der commissie behoudt zich het recht voor, om alsnog, afhankelijk van het antwoord van Gedeputeerde Staten omtrent een andere subsidieering in de kosten verbonden bij de aanleg van wegen, die van beteekenis zijn voor de ontsluiting en ontginning van een betrokken gebied, met "een voorstel te komen tot verhooging van het percentage 20. --- VIJF-EN-VIJFTIG JAAR GETROUWD. WOLVEGA. Morgen, Donderdag, hopen de echtelieden Popke Kuipers en Jantje Ketellapper den dag te herdenken, waarop zij voor 55 jaar in het huwelijk zijn getreden. Hoewel het niet in de bedoeling ligt, hiervan een groot feest te maken, is het feit op zichzelf toch van dusdanige beteekenis, dat het niet geheel onopgemerkt voorbij kan gaan. En vooral niet wanneer men weet, welk een rijkdom van geluk dit huwelijk kenmerkt. Een bijzonderheid mag het toch worden genoemd, dat van de tien kinderen, die uit dit huwelijk zijn geboren, er nog geen één ontbreekt en dat geen hunner ooit met ernstige ziekte te kampen heeft gehad, terwijl het toch als een groote zeldzaamheid moet worden aangemerkt, dat ook in de verdere faniilie, bestaande, uit 20 kleinkinderen en 2 achterkleinkinderen, tot nog toe geen sterfgeval heelt plaats gehad. Popke Kuipers werd op 13 Mei 1858 te Wolvega geboren, terwijl Jantje Ketellapper op 22 Mei 1866 te Oldetrijne het levenslicht zag. Op 25 Juli 1885 werd te Wolvega het huwelijk voltrok- ken en vestigde het echtpaar zich aldaar. In de eerste jaren van zijn huwelijk was Kuipers in het voorjaar werkzaam in de veenderij bij het zoogenaamde turf baggelen, des zomers werkte hij bij den hooiboer en in den herfst en winter vond hij meestal werk in Sickenga's polder. De verdiensten waren in dien tijd al zeer gering en bedroegen 40—60 cent per dag. De vrouw trachtte daarom wat mee te verdienen door voor anderen te naaien en de wasch te doen. Toen de oudste zoon wat kon meeverdienen, rijpte het plan om met de veehouderij te beginnen. De eerste stap in deze richting werd gedaan, toen Kuipers en zijn oudste zoon Dirk op een goeden dag thuis kwaimen met een kalf, dat zij op de markt te Steenwijk hadden gekocht. Langzaam maar zeker werd op den ingeslagen weg voortgegaan en tot zijn eer moet worden gezegd, dat Kuipers het tenslotte zoover bracht, dat hij eigenaar werd van 9 melkkoeien en het noodige kleinvee. Bovendien werd met de zoogenaamde „voermanderij" nog wat verdiend en al met al had het gezin Kuipers een behoorlijk bestaan. De laatste jaren wordt de boerderij hoofdzakelijk beredderd door den jongsten zoon Willem, die echter door zijn functie bij de posterijen daartoe geen voldoende gelegenheid meer heeft. Kuipers doet thans zelf niets meer en het bedrijf wordt geleidelijk opgeheven. Hoewel Kuipers en zijn vrouw respectievelijk 82 en 74 jaar oud zijn, zijn ze beiden nog kras en opgewekt en wanneer er kermis of feest in het dorp is, gaan ze vaak nog samen op stap om hier en daar een kijkje te nemen. Zooals reeds gemeld, werden uit het huwelijk tien kinderen geboren en wel allemaal jongens. De oudste zoon is thans 54 jaar, terwijl de jongste den leeftijd van 30 jaar heeft bereikt. Bovendien zijn in deze familie vier geslachten vertegenwoordigd namelijk: Popke Kuipers Sr., geboren 13 Mei 1858, Hendrik Kuipers Sr., geboren 17 Maart 1888, Popke Kuipers Jr., geboren 28 Mei 1917, en Hendrik Kuipers Jr., geboren 8 September 1937. Het zal de oudjes op hun jubileumdag zeker niet aan belangstelling ontbreken. Want behalve de familie zullen stellig vele vrienden en kennissen hun de hand willen drukken. Wij wenschen hun een gelukkigen en onbezorgden levensavond toe! --- Natuurreservaten. Let eens op de prachtige boschpartij, midden in het land even ten Noorden van de Linde-vallei, naast het natuurreservaat van lt Fryske Gea. Maak eens een tocht door den Oosthoek in de richting van Makkinga. Dan ziet ge wijd om u heen, de ontgonnen landen — wat zijn ze prachtig in hun midzomer-weeldel — met zijn stoere contouren van nieuwe hoeven. Een prachtige tocht langs veld en wei, tot plots het fietspad vastloopt in een zandpad — dat wordt mettertijd ook wel beter — cm dan staat ge voor een stuk wildernis. Hier temidden van de jonge vruchtbaarheid van pas ontgonnen landen, gaan we op zoek naar vossebessen. We vinden er zelfs — een zeldzaamheid in Friesland — een paar struiken boschbessen, we zakken tot aan de enkels in het weeke mos — een vennetje van onvergelijkelijke bekoring, een beekje, waarlangs de gagel in het voorjaar een weelde van kleur zal tooveren. Dit ie een natuurreservaat en er waren geen afkoopsommem, geen procedures noodig om het te behouden. De Heidemaatschappij spaarde het, niet omdat er toch niets mede te beginnen wa 6, maar omdat de ontginning van Friesland niet louter zelfzucht is. Dit stukje ruigheid moest blijven, om toon te geven aan het landschap. We maken een tocht langs de Schoterlandsche Compagnonsvaart, zoo voorbij de zeventiende of de achttiende wijk, waar de sporen van vroegere werken, toen de wijken werden uitgegraven, nog volledig intact zijn. Hoog naast het smalle fietspad de zand—uur met een wilde begroeiing. Werkelijk, dat is een stuk wildernis, zooals men het in Friesland niet zou vermoeden. Ongerept — en voorloopig zal het wel zoo blijven, dat de oeverzwaluwen in deze zand- en leem wanden tusschen de wortelstronken kunnen nestelen. In de verte een betonbrug — de tramlijn naar Domkerbroek, — maar eerst links af. Het bordje Verboden Toegang houdt ons niet tegen, we krijgen toegang tot wat in de terminologie van de Ned. Heidemaatschappij het complex Wijnjeterp heet. Het ontginn!ngswerk is hier in vollen gang, dat wil zeggen: het was het. De eenige, dien we treffen, is een ploegbaas, die vertelt, dat de arbeiders niet zijn teruggekomen. Er is elders groot werk onderhanden, maar hier ligt een half ontgraven moerascomplex, het smalspoor ligt er renteloos — een belangrijk object moet althans voorloopig worden opgegeven. En het is niet het eenige. We hooren dat in de complexen rond Hoornsterzwaag — geen arbeidskrachten — we vangen het op in de Lindevallei — hier is werk voor veel meer menschen. Jammer voor de belangrijke objecten, die hier in bewerking zijn. Er komt achterstand en dat beteekent tijd- en geldverlles. Een gedeelte van het complex Wijnjeterp is al in cultuur en ook hier kunnen we weer constateeren, hoe gaaf het product is. „Ziet u dat aardappelveld?", zegt onze gids, „een prachtig gewas. Op 10 Mei werden de aardappelen gepoot. Tien Mei wat lijkt dat lang geleden. Wat is het nog maar kort. De Heidemaatschappij zorgt er voor, dat de complexen hun omlijsting van boschranden behouden. Men treft hier dus niet de uitgestrekte velden, maar de afbakening, die aan de ontginning in het complex-Wijnjeterp een karakter van intimiteit geeft. Dat is er de groote bekoring van. ---