FRYSKE JONGEREINDEI OP 'T FEAN. Lanbotijongerein byinoar. Forskate sprekkers. 'T HEARRENFEAN, 29 Aug. Jistermiddei is by moai simmerwaer, dêr't wy suver ófwend wieme, yn 'e Hepkema's Boskjes in Fryske Jongerein halden, ütgeande fen de Lanbou-Jongerein, de B. v. O. L. en fen de Jongerein fen it Frysk Agrarysk Boun. Forekate hünderten jonge mineken en ek iv mennich fen 'e alderein wieme byinoar, dot om likernóeh twa üre de hear W. Th. Zwart, fen Ljouwert. de gearkomste iepene. Spr. bitocht earst de jingen, dy't yn 'e füle koarte Maeijestoarm hjar libben jown habbe en sei dêrnei, det dizze landei tsjinnet om de wei to sykjen nei de Fryske folksienheit. Dit h&ldt yn in striid for in tichter nei elkoar tagroeijen op 'e grounslach fen boaijem, minske en wirk, ütgeande fen üs eigen wearden, dêr't wy ünder alle omstannichheden hald by habbe. Nei't steande it foarste fers fen it Folksliet songen wier, kaem foar it boerdtsje Mefr. Tr. Pa s m a—V eld e, fen 'e Sweach. dy't spriek oer: --- De Fryske kultuer as grounslach len it Fryske libben. Natuer en kultuer, sa bigöun spr., binne gjin tsjinstellingen. Ek de kultuer is fen natuerlike oarsprong. De ienfaldichste foarm is it yn kultuer bringen fen de groun. Alles kin mar net yn it wylde wei groeije, den groeit it oer. Sa is it ek yn 'e minskewrald. Ek dêrre moat de groei sims óanfftere ef laet wirde, mar ek wol moat der snoeid en kapt wirde. Lykwols, de minske moat ek net tofoll© yngripe wolle; den wirde de lvlge en ünforgonklike grounwetten fen it libben gewelt oan dien. De kriaissen fen de léste tiid hawwe as earste oarsaek de oantaesting fen de natuerlike grounslaggen fen it mlnskebistean. It giet en it scil altyd wer gean om de harmoanyske forhaiding twisken de natuerlike öarkrêfiten en de kultuFele skeppingen derüt fen dinrfe. It Frysike libben is, lyk ac alle folkalibben, ek oan dy Ivige fretten fen It libben ünderhearrich. Wy skögje it yn de natuer om üs hinne: det hwet fen natuere gelikens is, bliuwt byinoar en heatt byinoar om ta woltier to kommen. De lytse famylje, de hüshalding, en de greate famylje, it folk, dy beide rounten fordrage it net, det tejinstridige krêften yn hjarren wirkje, en det spjaïterndé akajes trochrinnend de boel tobrekke. As men dy ienheit fen bloed, fen aerd cri wezen Oarataeate lit trodh raeförmlnging, den forbasteret it folk, den giet de mienskiplike lihbensbasis forlern en it skeppingsformogen oer alle boegen forminderet. Nou wol de kultuer doel en rjuchting jaen oan it folksbistean. Der kin altyd mar ien doel wêze, ynstanhalding en as it kin, de bloei fen it folk. It oare doel is net fen dizze ierde. Vn earder tiid forstio men ünder kultuer lt bislt fen kultuermonuminten allinne, lyk as dy yn tsjerken, bibliotheken, musea, alde bouwirkem, hüsrie, klaeijing en brükmen biwarre waerden. Hjoed deisk kinne wy hjir net mei ta. De kultuer moat altyd oan boud wirde, dy moat altyd opnij op it libben woun wirde. En hjar greate opjefte yn dizze dynamyske tiid is, det hja ek it gedachte- en it gefoelslibben fen it folk omfettet en dêrre stjïir en ynhald oan jowt. Der binne trije trochslaende easken oan de kultuer to stellen: dy moat --- nasjunael wéze. soasjael en godsjinstich. De nasjonale eask stelt de plicht fen de taelstriid, fen in eigen Fryske libbensstyl en in strange ófwizing fen de Snip en Snap„kultuer" en oare wanbiskaving üt Hollan wei. Vn it soasjale wirdt ek de arbeider dy't it skeamelste wirk docht, ta in folksgenoat. Der slacht in nije tiid oan de poarten fen Fryslan. De klassestriid, dy't de arbeider yn it stoflike helpe woe, mar him as minske ta leanslaef forlege en sadwaende by alle lokforbettering mear hate en wrok siedde as libbenslok brocht, hat ófdien. It wirk fen boer en arbeider scil adele wirde fen de ynhald, dy't it kriget: de ynstanh'alding en opbou fen it folk. It alde individualistyske boeretype, „de kening op syn hiem", scil dien krije. Goede bileanning, en kammeraetskiplike forhaldingen moatte it doel wêze. Ton lésten mei de kultuer nea goddeleas wêze, mar trochlitsen fen it ienfaldichste mar wichtichste biedwird fen de godstsjinst, n.1., det de minske der net is om himsels wille, net om sa noflik ef maklik müglik libjen, mar for it folbringen fen de taek dy't him fen Hegerhan steld is. Leau nea, det mar ien tsjerke it monopoalje fen de genedejeften hat. Gean en bliuw by de tsjerke dy't elts fen Jim it neiet stiet, mar forketterje nea in folksgenoat dy't tsjerklik oars tinikt. .De tejerken moatte terpen en taflechten wêze yn it Fryske folkslibben, mar gjin fêstings, hwerüt wei men inoar bifjuchtet. Spr. bisleat syn ynlieding mei in sterk birop to dwaen op de jonge Friezen en Friezinnen om mei to bouwen oan in geve Fryske folksmienskip, dy't in waerdich plak ynnimme moat yn 'e rige fen de oare Germaenske folken. Ac trêdde sprekker fierde it wird de hear P. F. Bosma, fen Wikel, oer: --- De Fryske organisaesjes yn tsjinst fen Fryslan. Spr. forstie ünder Fryske organisaesjês twa soarten fen forieningen. De foarste binné de bysünder-Fryske organisaesjês, de oarde de forieningen dy't In oar doei habbe, mar dy't troch hjar wirk jen yn en for Fryslan en it Fryske folk doch ek yn it foarste plak Fryslan tsjinje moasten. Hwet earettteaimide forieningen oamlbiLingr-t, dêr sjugge wy spitigernóch in heap twaspjalt en fordieldens. Dêr Is de ein fen, "det der gjin inkelde krêftlge foriening is dy't fet hat Op it hiele Fryske folk en det der gjin Fryske parse histean kin. Spr. forgelike ien en oar mei de striid twisken Skieren en Fetten en sei, det de lieders yn dy dagen hjar tiid net forstien habbe, mei it gefolch, det Fryslan weirekke üt 'e rige fen de frije folken. As de Fryske lieders fen hjoed de dei it net better dogge, den scille wy ek yet üs oeralde Fryske kultuer forlleze. It scil komme moatte ta de ienriedigens dy't nedich is om üs greatste folkawearden to biwarjen. Dy ienheit wier der twa tüzen jier lyn, dot üs foaralden atrieden tejin de Romeinen, dy ienheit wier der yn 'e slach by Warns, dot Fryske boeren it machtige ridderleger fen de Hollanske greve Willem de Fjirde forsloegen. Dizze Starumslach, op de 26ste fen Hjerstmoanne 1345, hat men lang bitocht as de tinkdei for it frije Fryslan. Aa Fryslan letter yn it Nederlamske forban opnommen wirdt en Hollfln blsiket om üs to meitsjen ta In provlnsje lyk as alle oaren, den docht det stribjen wol fortuten, mar men is der noch lang net yn slagge om it Fryske folk lyk to skeakeljen mei it Hollanske, det nou mei sêfto middels bisiket to birikken hwet it yn ieuwen fen iepenlike striid net slagje mocht Noch binne wy sterk. De kans fen de Fryske lieders stiet der hjoed de dei better foar as ca. Nei spr.'s bitinken scil yn de nije folkemienskip dy't nou ünder lieding fen BütsMan opboud wirdt, it folfcseigena it wer winne. Vn dy nije wrald scil de wearde fen it Fryske wezen sjoen wirde as in kostlik bisit, dêr 't de hiele Germaenske wrald greatsk op is. Mar den moatte de Fryske lieders yn ienriedigens bouwe mei it slim to hantearjen Fryske materiael, det lykwols, as it goed brükt wirdt, ekenhout is, det lang leit en fêst is. Det it de goede kant üt liket to gean biwiist de foarming fen it trijemanskip üt de Fryske Biweging. Op dizze mannen leit in swiere forantwirding. Mar ek by de oare forieningen — spr. kin hjir allinne mar prate oer de agraryske — giet it nou om greate dingen. By hjarren komt der noch net folie fen it oansterkjen fen de Fryske kultuer, for in great part ek al wer trpch skelen en getsier. Det moat oars. Dizze agraryske lieders scille ek de tiidgeast forstean moatte om to kommen ta dy organisatoaryske ienheit dy't de garansje jowt for in goed arbeddzjen for it materiele doel en ta it fruchtber biwirkjen fen de mear bysünder-Fryske eker. Spr. kaem yetris werom op syn ynlieding, langlêsten for de Fryske Maetskippij halden, en sei, dat der nei dizze ynlieding plannen opset binne --- Bruintje Beer met Tommie op avontuur No. 4. — „Voortmaken, Bruintje," dringt vader aan, „je moét in den trein. Over een paar minuten geeft de stationschef het sein om te vertrekken. Wij zullen een mooi plaatsje aan het raam voor je zoeken, in een van de hoeken." In het voorbijgaan ziet Bruintje een witkiel het hondje in den bagagewagen tillen. „O, vader, wat leuk om tusschen alle koffers te zitten! Dat zou ik óók graag willen 1 Ga mee, vader, vraagt u aan dien bagageman, of ik ook zóó in Zeeduin komen kan," „Wel," denkt vader, „je moet een kind wezen om dat te wenschen, Maar ik kan mij voorstellen, dat hij het bij zoon vriendje prettiger vindt dan bij groote menschen." --- om de leuriedigens yn de agraryske. organisaesjes ek mei de die op te bouwen. Ek bjirby giet it om wearden dy't fier ütgeane boppe de deistige dingen, mar men moat it goed en gau dwaen, oars scille oaren it dwaen, by üs, oer üs, mar sünder üs. Vn dit forban stie spr. der tige op oan, det de jongereinforieningen de hollen by elkoar stekke ecoene om op in algemien Frysk-agrarysk wirkprogram meielkoar op to arbeidzjen en hjar opnimme to litten yn de greate algemiene Fryske sintrale, dêr't troch bitroubere foarmannen hird oan arbeid© wirdt. De tiid is der nou om in geef gebou op to setten, dêr't bilangen en idealen feilich yn biwarre wirde kinne om üs Folk in materiele basis to jaen, mar fral om it to fieren nei de heechste hichten fen kulturele üntjowing. Den kin Fryslan yn de greate Germaenske wrald in edele funksje krije. Dêrom moat der ienheit yn 'e jongerein komme, foar alles hjirre yn Frysl&n en hjir Frysk! Derby scil men yens plak yn de groeijende agraryske sintrale sykje en fine moatte en: det mei net to lang dürje. Steane wy fen siden, den kin it wêze det der greate wearden toneate geane en folie det üs ljeaf en djür is oan diggels giet, mar den habbe wy gjin macht en ynfloed om det to bihinderjen. De tiden meije swier wêze en folie ljue meije langje nel it alde det doch nea weromkomt, mar de jongerein fen Fryslan moat doare, troohsette en oanpaüike. Den scil de neiteam fen üs sizze, det de tiden great wieme en det de minsken hjar plicht forstiene, en det dêrtroch in bigjin makke is oan in opbloei fen it ald-skier Heitelan, dy't ütgie oer de heechste forwachtingen, dy't wy hiene, sa bisleat spr. syn rede dy't mei waerm hanklappen üntiongen waerd. It sprekken waerd ofwiksele fen it sjongen fen inkelde lieten fen it Mingd Sjongkoar, fen Langsweagen, ünder lieding fen de hear Popping. Dit sjongen binne wy better oer to sprekken as oer de grarnmofoan-imuzyk dy't üs bean waerd en dy't alhiel flokte mei de treflike wirden fen de sprekkers. De oanklaeijing en de „regy" fen sokke dagen liket men yn Fryslan yette altiten slim mei to sltten. Det moa&t doch ris oare sa ïijunkenlytseh! Foarsitter Zwart hat mei inkelde wirden fen tank en oantrün de landei sletten. --- De tewerkstelling van Nederlandsche arbeiders in Duitschland. Een uiteenzetting van ir. R.A. Verwey. Sedert de oorlog werden 35.000 Nederlanders tewerk gesteld. Ir. R. A. Verwey, waarnemend hoofd van het departement van sociale zaken, heeft dezer dagen in een persconferentie een uiteenzetting gegeven van het vraagstuk der arbeidsbemiddeling naar Duitschland. Hij heeft daarbij enkele belangwekkende cijfers medegedeeld. Daaruit blijkt, dat sinds de oorlogsdagen in Mei circa 15.000 grensbewoners door de organen der arbeidsbemiddeling in Duitschland te werk zijn gesteld en dat behalve deze „grensarbeiders" in de periode van 20 Juni tot 20 Augustus rond 20.000 andere Nederlandsche arbeidskrachten naar Duitschland zijn gegaan om op verschillende plaatsen — vooral in Bremen, Hamburg, Brunswijk, Berlijn en in hét Rijnland — tewerk te worden gesteld. In totaal dus rond 85.000 personen. Er werken echter veel meer Nederlanders In Duitschland. Bij déze 35.000 moeten uitersard gevoegd worden de Nederlanders, die reeds voor 10 Mei in Duitschland een arbeidsveld hadden. Het vraagstuk der arbeidsbemiddeling naar Duitschland — zoo vertelde ir. Verwey — is als het er op aankomt niets nieuws. Ons land is eeuwenlang een groote kolonlseerende mogendheid geweest, overal zijn Nederlanders heengetrok ken om een arbeidsveld te zoeken en speciaal Duitschland had een groote aantrekkingskracht. De statistiek geeft aan, dat het aantal Ne derlanders, dat sinds 1900 naar Duitschland trok, steeds is toegenomen. Kort voor het uitbreken van de wereldoorlog bedroeg dit aantal rond f 100.000. In 1914 keerde men op groote schaal naar het vaderland terug. In 1935 waren er circa 20.000 Nederlanders in Duitschland werkzaam en sindsdien is het aantal belangrijk toegenomen. Dit werd bevorderd door de bemiddeling, die de Duitsche regeering in samenwerking met de Nederlandsche autoriteiten verleende. De stroom, die in 1938 over de grens trok, bedroeg 'rond 20.000 personen. In het vorige jaar liep het aantal terug, waaraan natuurlijk de internationale omstandigheden niet vreemd zijn geweest. Thans echter — zoo vervolgde ir. Verwey — is er in Duitschland weer werkgelegenheid en de zaken staan thans zoo, dat de noodzaak, deze gelegenheid van Nederlandsche zijde te benutten, grooter is dan vroeger. In dit zeldzaam dicht bevolkt land en in verband met de huidige omstandigheden is het uitgesloten in Nederland voor alle Nederlanders werkgelegenheid te scheppen. Daarom moet van elke gelegenheid om in Duitschland werk te vinden, gebruik worden gemaakt. Dat is niet alleen het belang van het individu, dat is vooral een Nederlandsch belang. De samenwerking tusschen Nederlandsche en Duitsche instanties op dit terrein is bijzonder hecht. De voorwaarden, waarop Nederlandsche arbeiders in Duitschland te werk worden gesteld, zijn dezelfde als die, waarop de Duitsche arbeiders zelve werken. Arbeiders, die naar Duitschland vertrekken, ontvangen twee weken steunuilkeering, met welk geld zij en hun gezin in de dage lijksche levensbehoeften kunnen voorzien tot het oogenblik, dat de betrokkene het eerste loonoverschot naar huis heeft gezonden. Maatregelen worden getroffen om deze tegemoetkoming, indien het noodig mocht zijn, -uit te breiden. Eveneens zijn maatregelen getroffen voor het zoo spoedig mogelijn doorzenden van loonoverschotten naar de gezinnen. Aan de zorg voor de in Duitschland wer kende Nederlanders is alle aandacht besteed. Waar onze landgenooten in groepen werken, is gezorgd voor Nederlandsche koks en Nederlandsche administratieve krachten. Laatstgenoemden heffen moeilijkheden, die het taalverschil eventueel zou kunnen brengen, op. Zij zijn als het ware vertrouwensmannen. In ons land zelf werken In de werkverruimingsobjecten rond 50.000 personen. In de steunregeling waren in de periode vaa 12 tot 19 Augustus rond 64.000 personen opgenomen, terwijl in dezelfde periode rond 28.000 personen een uitkeering kregen uit werkloozenkassen. Het vorige jaar waren in dezelfde periode In de steunregeling opge nomen rond 90.000 personen. Ondanks de ongunstiger omstandigheden van het oogen blik toch een aanmerkelijke verbetering van de toestand. Ir. Verwey nam tenslotte stelling tegen de geruchten als zouden de naar Duitschland getrokken arbeiders om welke redenen dan ook bij groote aantallen terugkeeren. De cijfers, die hij noemde, spreken boekdeelen Van de rond 35.000, die gedurende de laatsle maanden naar Duitschland zijn gegaan, keerden 994 — zegge en schrijven negenhonderdvierennegentig — terug. De redenen hiervan zijn zeer verschillend. Sommigen hebben vrees voor bombardementen of kunnen niet tegen een langdurig verblijf in schuilkelders, hetgeen af en toe en op bepaalde plaatsen nog wel eens voorkomt, anderen kunnen aan de Duitsche keuken niet wennen, enz. Ook zijn er, die ziek geworden zijn of wier gezondheid reeds te wenschen overliet, toen ze van huis gingen, In welke gevallen zij natuurlijk worden teruggezonden. Al de klachten worden nauwkeurig onderzocht. Zijn ze ongegrond, dan fs het uitgesloten, dat de betrokken arbeider hier weer In de steunregeling wordt opgenomen of !n een werkverruimingsobject wordt geplaatst. Het aantal, dat de laatste tijd naar Duitschland vertrekt, varieert tusschen de 2000 en 2500"per week. De reiskosten"wór den betaald, ook wanneer de arbeiders ir> h«. genot van vacantie worden gesteld. Deze stelt gehuwden eenmaal in de drie maanden en ongehuwden eenmaal in een half jaar in de gelegenheid 5 & 6 dagen thuis te zijn. Aan het slot van de conferentie werd per tinent tegengesproken, dat het waar is, dat er vele arbeiders door luchtbombardemeuten zouden zijn gedood. Deze bewering — zoo werd ons medegedeeld — is absoluut onjuist. Geen enkel Nederlandsche arbeider is onder dergelijke omstandigheden om het leven gekomen. Wel zijn eenigen teruggekeerd wegens bedrijfsongevallen. Ten aanzien van de loonen, die worden verdiend, werd medegedeeld, dat een timmerman en een metselaar doorgaans 70 tot 85 en een grondarbeider 58 tot 72 pfennlg per uur verdienen. In de metaalindustrie zijn deza bedragen nog hooger: 1—1.20 mark per uur. Aangezien in de bouwvakken zeer veel ia aceoord wordt gewerkt, wordt het loonbedrag voor de in dit vak werkzame arbeiders nog beduidend hooger. In de metaalindustrie profiteeren velen van de z.g. prestatietoelage. Voor Nederlandsche arbeiders is er bijna altijd een belangrijke toeslag, niet zelden 10' A mark per dag. Over het algemeen dekt het de kosten voor de voeding. De werktijden varieeren. Zij hangen al van de streek of de plaats en van het werk, en liggen tusschen de 48 en 60 uur per week. Tenslotte kan nog worden medegedeeld — ook ten aanzien van deze kwestie bestaan er vele onjuiste voorstellingen — dat 15 tot 20 procent van het verdiende loon moet worden afgestaan voor verzekeringspremies cii belastingen. --- Ben dame stapte op een avond de bue binnen en kwam tot haar misnoegen tot de ontdekking, dat ze naast iemand moest zitten, die klaarblijkelijk „onder den invloed" was*. Luid zed ze: „Laten ze dronken Weden In de bue toe?" De man had een holdër oogeniblik en zei: „Gewoonlijk niet, dame, maar als u zich rustig houdt, zal ruleinnaind 't opmerken.'' --- Predikbeurten a.s. Zondag. (Officieele tijd.) Opgaven van predikbeurten worden gratis in deze rubriek opgenomen. Tij' dige inzending wordt dringend verzoekt. Van opgaven, die na Donderdagmiddag binnenkomen, kan geen plaatsing in het e.v. Vrijdagsno. worden gegarandeerd. AKKRUM Hv. K. 10 u. ds. V. d. Horst. Rechte. Hv. 10 u. (school) ieestfienst; 6.30 (kerk) de. Jebbinte, coll. Ger. G. (Radiostr.) 10 u. en 5.30 leeedleost. Ger. K. 1.30 dienst In de school. Dps. o. geen dienst. BAKKEVEEN Hv. K. 10,80 u. ds. Bakker. BEETS Hv. K. 10.40 en 3.10 de for. JuUrue. BEETSTERZWAAG (Buurt) Hv. K. 10 u. ds Domela Nleuwenhule Nijegaard. BEN.KNIJPE Hv. K. 10.30 ds. IJpeiJ. Hv. Ev. 2.30 de heer Romkeima. BLESDIJKE-PEFERGA Hv. Ev. 9.45 de heer de Vries. BOORNBERGUM Hv. K. 10.30 da. v. Apendoorn. BOIJL Hv. K. 10.30 «e. v. d. Lecq BOVENKNIJPE Dps. G. 10 u. ds. NoJthenius. DEDBSTRAHUIZEN Hv. K. 3 u. de hè*!" Ptoeigstra. DUURSWOUDE Hv. K. 3 u. ds. Dijkhuis. ECHTEN (Bandsloot) Vr. Ev. Gem. 10 U. de heer Schoppert. GAAST 8 u. ds. Jörig. GARIJP Hv. K. 10.40 era 3.10 .ds de Jasher Ger. K. 10.30 en 3 u. ds. Reeekamp. GORREDIJK Hv K. 10 u. ds. ten Oever. Ev. 10 u. en 2.30 de heer Vink. Dps. G. 10 u. ds. Joules, gew. jongereinida«. GROUW Hv. K. 10 u. de. IJsbrandij. Hv. Kapel 10 u. de heer Vink; 2.30 die heer Sijb-ranidia Dps. G. 10 u. de. Pasma. HASKERDIJKEN Hv. K. 10 u. ds. van pipttegeim., doop. HASKERHORNE Hv. K. 10 u. de. v. Stemp. voort. HAULERWIJK Ger. K. 10 u. en 3 u. ds. Oegieima. HEERENVEEN Hv. K. H.veem (Soh.) 10 u. Us. Se.pimoijeir', dienst v, oud&neai en jongeren., koor, ooill. Hv. K. aan de Fok zie Terband. Dps. G. geen dienst. Ger. K. 10 u. en 6 u. ds. Boumt. Hv. K. Nijehoslke 10 u. ds. Vos; 5 u. ds. van Beitegetm. Bapt. G. 10 u. en 4.30 de heer Soholte. HEMRIK Hv. K. 10.30 ds. Sohotan. HOORNSTERZWAAG Hv. K. 10 Ur. ds. Vam B'uuiren. HOUTIGEHAGE Hv. Ev. 10 u. voorb. en 2.30 dre hieieir Hofstra. IDBKBNHUIZEN Hv. K. 10 U. ds. Jong. IRNSUM Hv. K. 10 U. ds. Caron. JUBBEGA A. D. VAART Hv. K. 10 U. de he*r V. d. Wa.l. '-SCHUREGA Hv. K. 2,30 dsf van Buuren. KATLIJK Hv. K. 2.30 de heer Lebbing. KORTEZWAAG Hv. K. 10 u. de. Eppens. LIPPENHUIZEN Dps: G. 10 u. de heer Katar, 'tlheolt, o&rad. LUINJEBERD Ev. 10 u. en 2.30 de heer Korten. MAKKINGA Hv. K. 10.30 ds. Los. MUNNEKBBUREN Hv. Ev. 2.30 de heer die Vrlee. NIJEBERKOOP G&r. Ev. 8.30 de heer Zijlstra. NIJEHORNE Hv. K. 10.30 ds. Pljnacker Hordijk. NOORDWOLDE Hv. K. 10 u. ds. Wlersma. doop, koor. OOSTERHAULE Hv. K. 10 u. de. v. Dijk. OOSTERWOLDE Hv. K. 10.30 ds. CadéS. OLDEBERKOOP Hv. K. geen dienst, Hv. Ev. 10.15 de heer v, d. Meulen, coll. OLDEBOORN Hv. K 10 u. ds. Raap. Geri K. 9.30 en 2 u. ds. Dresselhuis. Dps. G. 10 u. da. Sout.en.dijk. OLDEHOLTWOLDB Hv. K. ffeem dlem«t. OUDEHASKE Hv. K. 2 u. de. va.n Btempvoort, afscheid. OUDESOHOOT Hv. K. 10.15 de heer Le*. blng; 2.30 de. tem Oever. Ger. K. 10 u. en 2.30 ds. den Boer. PEPERGA Hv. K. 10 u. ds. Coleinbrand«r. SCHARSTERBRUG Hv. K. 2 u. de heer Schaaf si SIEGERSWOUDE Hv. Ev. 10.30 «n 3 u. de heer den' Airend. ST. JOHANNESGA Hv. K. 10 u. de heer Bon ««dijk (lok.) 7.30 ds, Middelkoop. ST. NICOLAASGA Hv. K. 2 u. de heen- van t Molen. SURHUISTERVEEN Hv. K. 10 U. ds. Has sloop. TERBAND Hv. K. ale Tjalteberd. TERHORNE Hv. K. 9.80 ds. lebbink. Dps. G geen dienst. TER-IDZARDT Hv. K. 10 u. de. Bartetra. Lok. 2 u. de heer v. d. Msulen. THRKAPLK Hv. K. 10 u, ds. v. EWtëin. TJALLBBERD Hv. K. 10 u. ds. Winkel. Dps. G. 10 u. ds. Veenland. TIJNJE Hv. K. 10.40 de, Oldewian. 3ïv. Ev. 10.30 de heer van der Molem. URETERP Hv. K. 10 u. ds. Janssoniue. VEENHUIZEN Hv K. 8.30 en 10.80 ds. Gercns. WIJNJETERP Hv. K 10.30 de. Dijkhuis. --- ft UMHKLLEI «oor Distributiebonnen 50 Ex. 0.25 1000 Ex. 3.20 500 Ex. 2.00 2500 Ex. 7.75 5000 Ex. 15.00 afgehaald aan de Drukkerij Hieuwsblad v. Friesland of bij onze AGENTEN Betaling kan geschieden per postwissel gironummer 5894 of aan postzegels. — 11111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 l --- giiiiiimiiuiiiiiiiiiiiMiiiii iiiiimiiiiimmimiimmiiinimiimiimiiitiiimimiimmiiimn*. ! Uroalljhe nvomuren van Rrnintle Beer en zijn Vriendjes. I = Elk deeltje 64 bladzijden _- Prijs per deeltje 25 CENT = BESTELFORMULIER MET VERLAAGDEN PRIJS VOOR DE LEZERS VAN HEI £ NIEUWSBLAD VAN FRIESLAND Ondergeteekende wenscht van de Adm. van het NIEUWSBLAD = VAN FRIESLAND te ontvangen: § * Deel XXXIII. BRUINTJE BEER'S HERFSTAVONTUREN en 5 BRUINTJE BEER'S BOODSCHAP AAN HET KERSTMANNETJE. * Deel XXXIV. BRUINTJE BEER REDT DEN KABOUTERKONING = a 13 cent per stuk, franco per post. * Van de hiervoor verschenen deeltje» (zie Lijst voor In de boekjes) E de nos . a 13 cent per stuk. fr. p. p. S» SS" = Uitsluitend bij vooruitbetaling (ook In postzegel?). Alle deeltjes zijn wederom verkrijgbaar. Elk deeltje staat op zichzell Naam M .__...._.»__..»,._.... E Woonplaats: ..............«.~._~~~,~~ mm 3 De lezers buiten Heerenveen kunnen dit tormulier inzenden per brlei (op de envelop boven het adres bijschrijven „Bruintje Beer-Serie") met insluiting der bennodigde postzegels, waarna de hoeken hun franco wor- E den toegezonden. Men kan zonder inzending van het formulier het bedrag ook overmaken per girobiljet no. 5894 mei opgave van de nos. dis E E men wenscht te ontvangen = •) Doorhalen wat niet wordt verlangd ♦lllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllilllllllllllllllllllUUlllUllllllllllllHH* --- Het Dagboek DE LAATSTE BLADZIJDE. Gistermiddag heb ik m'n militaire bullen ingeleverd. Een maand lang hingen de kleeren-op zolder. Zoo af en toe sloop ik er wel eens heen, sleepte een ouwe leunstoel naar dat plekje en dan kwamen de herinneringen. Wanneer je zoo alleen zit te peinzen, komt er altijd een weemoedige stemming over je en iets van verlangen naar die maanden van soldaat zijn. Want de werkelijke ellende, die ontstond door slechte ligging en voeding, heimwee en meer van die lamlendig makende narigheden, vergeet je al gauw. En de ontberingen, die we leden, daar was je soldaat voor om die te ondergaan. Met zoon stel als Straatje, Harm en Jan ging het nog al. De stemming kon nooit zoo beroerd zijn of Straatje zag de humor van 't geval in. Nog herinner ik me die nachtelijke tochten over de Veluwe. Met zn tweeën reden we dan twaalf kilometer Noord, weer terug, twaalf kilometer Zuid en dan weer naar 't punt van uitgang, 't Was stikdonker in de bossohen, soms doodstil en zoel, soms stormde het, huilde de wind door de boomen en over de duinen. In de holle bosehwegen konden de paarden het dan bijna niet op de been houden, twee keer ie Nappy onder me weggewaaid. In Harderwijk hebben we den beroerdsten tijd meegemaakt, 't Was in den winter van 't vorige jaar, bar koud. We lagen in de barakken op Zuid-Kranenburg, iederen soldaat, die daar is geweest, loopen nog de rillingen over 't lijf, als hij daar aan denkt. En Harderwijk zelf, voor ons was 't een dood gat, waar de burgers je met den nek aankeken. Wat heeft Straatje door wat afgevloekt. En Jan heeft er twee maanden met griep gelegen. Telkens als hij van 't ziekenzaaltje in de barakken kwam, was 't weer mis met hem. Als ik naar m'n gelapte kistjes kijk en naar m'n roestige sporen, zie ik me weer sjouwen tusschen die keeten. Modder en vuil, stank en rommel, dat was Kranenburg-Zuid. Je voelde je een balling achter die ijzeren hekken. 't Eenigste gezellige plekje was de cantine, waar de kachel "altijd rood-gloeiend stond, zoodat het billard krom trok. Waar je, om in hemelsnaam één gezelligen avond te hebben, je soldij in een paar uren er door bracht. Daar, achter de cantineka6t, stonden de onderofficieren stiekum hun borrel te drinken. Ze hadden 't beet, vooral die ouwe rotten, 'n Halve eeuw aan dienstjaren en een straflijst zoo lang als een oloeetrol En toen kwam de oorlog! Na het eerste treffen met den vijand trok Ons legeronderdeel terug. Ik heb die vijf dagen bij een ander legeronderdeel gestreden. In Den Haag, Utrecht en Rotterdam. Er is in die dagen heel wat gebeurd. Tusschen Gouda en Utrecht, op een kale dijk werden we door vijf vliegtuigen aangevallen, die ons bleven achtervolgen. De helft van onze jongens viel. Rotterdam werd gebombardeerd, terwijl wij ons in de binnenstad bevonden. Het heeft geen zin en geen nut, om nu nog over die oorlogsdagen zelf te schrijven. Maar wel moeten we vasthouden aan datgene, wat we in die dagen geleerd hebben. We hebben veloren en toch, we hebben heel wat gewonnen ook. We weten nu, dat er duizenden jongkerele zijn. die alles willen geven om hun plicht te kunnen doen. En we weten ook, dat we zelf onzen weg moeten zoeken, dat we dit leven gekregen hebben oun het zelf te leven. We hebben het beschikbaar gesteld in die dagen, zonder er bij te denken en zonder te morren. We hebben het mogen behouden en daarmede is pas duidelijk geworden, wat het eigenlijk is, te leven. Daarom, kerels, die met mij den oorlofc hebben gestreden, laat je niet langer léven, maar neem je toekomst in eigen handen en maak er iets mooie van. Met dezelfde kracht en opoffering als toen, moeten we on 6 leven, dat we terugkregen, opbouwen tot een sterk bouwwerk. Het valt niet mee, dat weet ik wel, maar we hebbén wel geleerd om one in alle omstandigheden te schikken. „As 't net kin sa't moat, den mOat it mar sa 't kin." Maar het gestelde doel zal bereikt worden. De kop ervoor. Opgeven doen we 't nooit. Baas maar eens flink en sla maar eens met de vuist op tafel, als 't Wat krap wordt. Ale je maar een vrouw hebt, die de kopjes en schoteltjes redt. En och, komen er scherven, dan is dat nog niet zoo erg, Veel erger is het, wanneer je van je leven een zoodje maakt. En leef je leven niet alleen, want dan kom je er niet. Om 't beter te krijgen, moeten we •amen den boel opbouwen, want de een heeft den ander altijd weer noodig. En daarom, oude stompen, laten we dê bullen n«g eens omhangen en er Barnet) Op uit gaan. Zoodat we later kunnen zeggen: Nou, ze hebben me behoorlijk afgeknepen, maar krimp gegeven, dat nooit. En nou schei ik er, naar T< hoop voorgoed, mee uit. 't Ga je bijzonder. DE BLAUWE. --- Landelijke organisatie van pensionhouders. Pogingen tot oprichting. De Nederlandsche Middenstandsbond wijst «r op, dat de distributie van talrijke eerste levensbehoeften het noodig maakt voor het beroepspensionbedrijf bepaalde richtlijnen vast te stellen Willen daarbij de belangen van de beroepspensionhoudere tot hun volle recht kunnen komen, ian is een eerste eisch, dat deze zoo krachtig mogelijk in een landelijke organisatie vereenigri zijn. Ter bereiking van dit laatste doel heeft bet Rijksbureau voor het Hotel-, Café-, restaurant en pensionbedrijf de medewerking van de N.M.B, ingeroepen, welke van die zijde gaarne zal worden verleend. Het eerste, wat nu zal moeten gebeuren, fs de oprichting van een algemeene landelijke organisatie van uitsluitend pensionhouders. Het bureau van de N.M.B, Mauritskade 38b, te 'e Gravenhage, verzoekt de besturen van alle plaatselijke, gewestelijke en landelijke bonden of vereenigingen van pensionhouders ten spoedigste — doch uiterlijk 7 September a.9. — schriftelijk aan de N.M.B • van hun instemming met dit plan te doen blijken. Ongeorganiseerde beroepspensionhoudere kunnen eveneens schriftetelijk aan de N.M.B, van hun instemming doen blijken. Eventueel kan met toezending van naamkaartje met vermelding „peneionbedrijf" worden volstaan. Bij voldoende deelneming zal dan op zeer korte termijn in Utreent een bijeenkomst worden belegd, waarin '-en vertegenwoordiger van de Nederlandsche Middenstandsbond een korte inleiding over nut en vorm van organisatie zal geven, terwijl de directeur van het hierboven genoemde Rijksbureau'de bij dit bureau te dezer zake be staande plannen nader zal toelichten. --- It plak fen de Fryske Frou yn de Folksienheit. Spr. bigoun mei it ünderwirp yn twaën to fordielen: foarst it plak fen de frou yn it algemien en twad it plak fen de Fryske frou. De frou kin en moat for de mienskipssin yn it gesin al de grounslach lizze, men moat it gesin sjen ac in maetekippij yn it lyte. De bern moatte dêr allegearre yn meihelpe om 't hja leare moatte, det elte yn jt libben eyn taek en syn plicht hat, det gjin inkeld wirk, ho ienfaldich it ek liket, minderweardich is, det hja earbied krije for alle wirk det der dien wirde moat. Mar de frou hat ek de plicht om tomjitte to kommen oan aerd en oanlj_z fen elts-enien en der om to tinken, det nimmen tokoart dien wirdt, det elts syn libbensromte hat, mar det men dêr neist in oar it rjucht net üntnimme mei om him neffens eigen aerd en oanliz to uterjen. De frou moat fen jongs óf oan de bern bybringe fordraechsumens, selstucht en selsrespekt. De heechste taek fen in frou leit yn 'e hüshalding, om't hja dêrmei de hiele maetskippij tsjinnet, dy't op boud wirdt üt 'e hüshalding. Dêrneist moat de frou iepenstean for alles hwet der libbet en wraemt yn it greate minskebistean. Oars scll hja to koart sjitte yn hjar taek as opfiedster fen de jonge minske. Hwent, as hja sels net wit hwet der rust en brüst yn de maetekippij, ho scil hja den de bern klear meitsje for hjarren libbenstaek? De Fryske frou hat deselde soasjale, ekooomyeke en oare plichten en rjuchten as oare frouljue, mar dêrneist is hja de hoedster fen it Fr y s k-eigen e. It is de taek fen de Fryske frou om de jonge minske fiele to litten hwet in skat wy bisitte yn üs Tael en alle üteringen fen de Fryske kultuer, fiele to litten, det üs Fryske sangen moaijer binne en mear wirkelike wearde hawwe as „Prikkeldraad" en soksoarte. Ljeafde for it Frysk-eigene oan de bern bybrocht jowt krêft en stipe yn letter libben. Mei de alde Fryske wearde as blgjinpunt nei in, nij doel: in geve mienekip op ien grounslach. It is de taek fen de Fryske frou en mem om dêr oan mei to arbeidzjen. De bern by to bringen det wy i e n folk en i e n lan binne en dat wy ien doel hawwe: in hegere en bettere takomst fen it alde Fryske folk, sa bisleat sprekster. De hear D. H. Kiestra fen Poppenwier, foarsitter fen de Fryske Folk6partij, haldde hjirnei in rede dy't mear as ienkear de hannen losuoakke en dy't gyng oer: --- Wy Fryske plattelanners dogge mei. Spr. bigoun mei in tige dichterlik biskreaun byld fen it boerelibben yn 'e moarntiid om sjen to litten, det der in organyeke ban bistlet twisken minske en groun en twisken minsken en minsken. Mar hwêr is de ban dy't üs folksgehiel byinoar halde moat? Det binne de organisaesjes. Us stribjen Is: ien ündieiber plattelan ! Dêr binne wy hjoed for byinoar en ek om forantwirding öf to lizzen nei de geast fen üs bistean as plattelanners tsjininoar oer en foar Him oer, dy't üs ropt, eltse dei, ta üs wirk. Wy binne Syn wirknimmers en habbe üs ropping to forstean op hokfor plak wy ek setten binne. Wy habbe de ierde krige om to biarbeidzjen en nimme wy det oan as üt Syn han, den scil der arbeidswille wêze en seine. Mar üs sünde, üs skild hat makke, det wy it sa min mei elkoar fine kinne. Lykwols, der is ien treast: God scil weitsje! It doel fen dizze del bisprekkende, sei spr., dat it mügelik wêze moat om üt it forskaet in ienheit op to bouwen. It scil hjirby medidh wêze, alde forware mürren öf to brekken en it nije bousel to setten op In dreech ünderwlrk. Spr. is in tsjinstanner fen to fier trochfierde forbysündering. Der is him wol forteld, det Kristenen net thüs hearre yn in algemiene organisaesje, mar hwa 't sa praat Is in ütdöve en gjin ljochtsjende fakkel. It Kristlik bigjinsel hat ek hwet to bitsjutten for it soasjael-ekonomysk libben. Spr. die yn dit forban in birop op dejingen dy't to folie fêsthfilde oan de öfskieding. Dêr docht men net de wil fen de Skepper mei! Wy steane mei twa foetten op 'e wrald, mar ünder in iepene himel. De tiden binne yn Gods han. Syn nammfc de böppefóan; yri Him binne wy geastlik ien, boppe alle fórdieldheit. Dêrom, lansljue, forsammelje jlmme. De weitsrop klinkt oer üs lege geaën: Wy, Fryske plattelanners, dogge mei! As léste sprekker fierde it wird de hear G. J. Ruiter, fen 'e Knipe, foarsitter fen 'e Fryske Maetskippij fen Lanbou, dy't sprlek oer: ---