In een speelhol „Boven woont een zangonderwijzer, beneden een piano-juffrouw, naast mij hebben ze een harmonium en mijn zoon speelt viool." „Zoo, zoo, nu dan zit je in een echt speelhol," --- RAAD MENALDUMADEEL 7 Sept Voonzttter die waarnemend burgemeester, burgemeester G. H. Kuperus van Het Bildt. Herbenoemd worden tot leden der commissie van toezicht op het onderwijs aan de lagere tuinbouwschool te Berlikuim de heeren J. v. Tuinenga, Jan P. Bosma, P. J. Binnema, R. M. Sohiiphof, allen te Berilikuim en B. Th. Dijkstra te Beetgumeirmölen. Uit gevoardiigd wordt een verbod om vliegers in de gemeenlte op te laten, welk verbod reedis gold voor de O'p-enbare wegen. Het sluitingsuur voor de zonieinmaanden wordt gesteld oip 11 uur, voor de wintermaanden op 10 uur namiddags. Voor den oh eif- veld wachter wordlt een toelage van f2OO vastgesteld.' Het bedrag, dat de gemeente voor de 0.1. scholen dn het voorafgeaand kalenderjaar heeft uitgegeven., wordt vaisltgesteilki op f 6057,45; dat, hetwelk overeenikomstiig bat krachtens art. 55 bis der L.O;wet '20 per leerling bepaald bedrag in verband met bet aantal leerlingen van de 0.1. scholen voor het voorafgaand kalenderjaar daarvoor beschikbaar gesteld, op f6OBO. Voor de 0.1.5. te Deinum zijn deze bedragen resrp. f 4665.73 en f 4864. Vastgesteld wordt ook de vergoediing aan de besturen der bijz. lagere scholen voor 1939, bedoeld in art. 101 der L.0.-wet '20, evenals de vergoeding van de belooning Ar onderwijzeressen in de iuutt. handwerken. B. en W. wonden gemachtigd tot 't bouwen van drie steenen hokken bij de gem'eentewohingein nos. 140, 141 en 142 te Marssurn, waarvan de kosten worden geraamd op f 1020. De huur der woningen wordt veelband hiermee gebracht op f 100, f 110 en f 100. Aan den heer C. v. d. Heide te Boxurn wordlt verkocht de mede-eigendom van 70 vlerk M. grond te Deinum, aan den weg van Ritsumozijl naar Jellum. Aan den heer Johs. Dontia te Dronrijp wordt ongeveer 1350 M 2. bouwterrein nabij het nneuwe kanaal aldaar verkocht voor f 1.50 per M 2. De beffing van het bruggeld voor het ophalen van de Hoornbrug te Dronrijp wordt verlengd. --- NEDERLANDSCHE ARBEIDERS IN DUITSCHLAND. Aan onze lezers in Duitschland M. de Red., In uw nummer van 6 Sept. j.l. lazen we drie brieven uit Duitschland omtrent de ervaringen van de Nederlandsche arbeiders aldaar. In de laatste brief was sprake van „kletspraatjes", die hier de ronde zouden doen. Met het oog daarop wilden wij vragen: Is het niet mogelijk, dat U nog eens, zooals in de jaren 1928 en 1929 ook wel geschiedde, eenige brieven opneemt van oude Friesche boerenarbeiders, vooral melkers die al jarenlang in Duitschland zijn, over de tegenwoordige toestanden en vooruitzichten? Wij meenen, dat men aan dergelijke brieven van Friezen, die uit eigen ondervinding spreken, meer zou hebben dan aan berichten van de Nederlandsche Arbeidsbeurs. M-eidf!l!-T>r de mede namens eenige arbeiders uit deze omgeving. Marssurn. G. £ BERGSMA. •Jt\c,? saarne twhten aan dit verf,i ™I voldoen en noodigen dus diegenen ,L! ertoaw lezers in Duitschland, die in staat en bereid zijn om ons hunne ervaringen waarheidsgetrouw en zonder bijbedoelingen mede te deeien, om ons te willlen schrijven omtrent: de tegenwoordige arbeidsmogelijkheden voor Fnesobe boerenarbeiders; de tegenwoordige arbeidsverhoudingen hij den Duitschen boer; de loonen, huisvesting enz.; de behandeling in 't'algemeen. Het spreekt vanzelf, dat wij alleen waarheidsgetrouwe, onopgesmukte mededeelineen kunnen opnemen; men moet wel begrijpen, dat het hier geheel een zaak van vertrouwen en van groote verantwoordelijkheid betren. Red. N. v. F --- Wijziging van de Omzetbelastingwet. Omzetbelasting verhoogd tot 6 en 12 %. Inwerkingtreding 1 October a.s. Het Verordeningenblad van Maandag bevat het besluit van den eecr.-generaal van het departement van financiën tot wijziging van de Omzetbelastingwet 1933. Daarin wordt het volgende bepaald: De vrijstelling van omzetbelasting en vai, bijzonder invoerrecht vindt geen toepassing ten aanzien van: versche bloemen, boeken, weekbladen en alle andere periodiek verschijnende geschriften, fruit, versche en gezouten groenten, gerookte haring. De vrijstellingen van „dieren, doode en levende"' en van „peulvruchten, versch of enkel gedroogd," vinden geen toepassing onderscheidenlijk ten aanzien van visch en van andere peulvruchten dan erwten (groene en grauwe), bruine boonen en kapucijners. De omzetbelasting en het bijzonder invoerrecht worden, met afwijking van de percentages van vier en tien, geheven tot een bedrag van onderscheidenlijk zes en twaalf ten honderd. Dit geldt niet ten aanzien van: boekweitgrutten, boter, fruit, gas, groentenversche en gezouten, petroleum, plantaardige en dierlijke oliën en vetten, vetlederen schoenen, suiker en stroop, visch, zachte zeep (zoogenaamde groene en gele). De bepaling, inhoudende, dat ten aanzien van goederen, welke in de staat, waarin zij worden geleverd, als zoodanig aan accijns zijn onderworpen, de accijns niet in de verkoopprijs wordt opgenomen, vindt geen toepassing. Voor de berekening van het in artikel 17, eerete lid der omzetbelaetingwet 1933 bedoelde bijzonder invoerrecht worden in zooverre, met afwijking van genoemd artikel 17, eerste lid, alle Nederlandsche belastingen en heffingen — met uitzondering van genoemd bijzonder invoerrecht zelf — onder de waarde der goederen begrepen. Het bepaalde in de noot, voorkomende aan het slot van de bii de omzetbelastingwet 1933 behoorende taljl a betreffende de belasting der gouden en zilveren werken vindt geen toepassing. Aan personen of lichamen, die ten gebruike in hun bedrijf of beroep machines, werktuigen, gereedschappen en vervoermiddelen aanschaffen, wordt, op daartoe gedaan verzoek, --- vrijstelling of teruggaal verleend van een derde deel van het ingevolge artikel 2 voor die goederen verschuldigd bedrag aan omzetbelasting of bijzonder invoerrecht. Vrijstelling of teruggaaf van belasting tot een bedrag van minder dan tien gulden wordt niet verleend. De teruggaaf wordt verleend door den inspecteur der accijnzen, hinnen wiens ambtskring belanghebbende is gevestigd. Artikel 22 van de omzetbelastingwel 1933 vindt overeenkomstig- toepassing. Groot- en , kleinhandelaren, fabrikanten, die tevens het beroep van handelaar uitoefenen daaronder begrepen, zijn gehouden vóór 20 October 1940 bij den inspecteur der accijnzen, binnen wiens ambtskring zij zijn gevestigd, op een daarvoor bestemd formulier en overeenkomstig de daarin opgenomen aanwijzingen, --- aangifte te doen van de goederen. welke op het tijdstip van inwerkingtreding van dit besluit in hun handelsbedrijf in voorraad zijn, voor zoover vao die goederen niet omzetbelasting of bijzonder invoerrecht is voldaan tot het bedrag, dat ingevolge dit besluit bij levering of invoer zou zijn verschuldigd geweest. Deze personen zijn gehouden tot betaling van omzetbelasting of bijzonder invoerrecht tot een bedrag, hetwelk van de goederen zou zijn verschuldigd, indien de aan omzet belasting onderworpen levering of de invoer zou zijn geschied met toepassing van de bepalingen van dit besluit, verminderd met de in voorkomende gevallen van die goederen reeds betaalde belasting. Als maatstaf voor de berekening van de verschuldigde belasting geldt de inkoopprijs der goederen, voor zoover niet aannemelijk is, dat berekening op een andere voet moet geschieden. Op genoemd bedrag wordt een bedrag van vijf en twintig gulden in mindering gebracht- Het hiervóór bepaalde blijft --- buiten toepassing ten aanzien van de navolgende goederen: bloemen, versche; weekbladen en alle andere periodiek verschijnende geschriften; fruit; groenten, versche; viech, versche. Het hierbij bepaalde geldt niet voor zoover door of vanwege het hoofd van het departement van financiën is bepaald, dat deze personen, met betrekking tot de op het tijdstip van inwerkingtreding van dit besluit in. hun handelsbedrijf in voorraad zijnde goederen worden aangemerkt als fabrikant in de zin der omzetbelasting 1933. Aan zoodanige personen kan op gelijke wijze ontheffing worden verleend van de in het eerste lid bedoelde verplichting. De inspecteur der accijnzen stelt het aan omzetbelasting en bijzonder invoerrecht verschuldigde bedrag bij aanslag vast. De artikelen 12, derde lid, 14, eerste en derde lid, 15, eerste lid, en 16 der omzetbelastingwet 1933 vinden overeenkomstige toepas eing. De aanslagen zijn --- invorderbaar in drie gelijke termijnen. welke onderscheidenlijk vervallen twee, vier en zes maanden na de dagteekening van het aanslagbiljet. Bij betaling vóór de vervaldag wordt een korting verleend ten bedrage van één ten honderd per maand; deelen van een maand blijven buiten beschouwing. Bij gebreke vaal betaling zijn de 'bepalingen van toepassing, welke de invordering en de voorrang bij wanbetaling van accijnzen regelen, met dien verstande, dat de invordering in alle gevallen van.lijfsdwang kan geschieden. Hij, die hier te lande --- bet beroep van visscher uitoefent, wordt aangemerkt ails fabrikant in de zin der Omzetbelastingwet '33. Exploitanten ven een vischafslag zijn hoofdelijk mede aansprakelijk voor de belasting, ver schuldigd van de aldaar afgeslagen visch Artikel 13 van voormelde wet vindt over eenkomstige toepassing. Het niet doen, alsmede het onjuist of on volledig doen van de aangifte, wordt gestraft met een geldboete van ten hoogste vijfduizend gulden. Deze feiten worden be schouwd als misdrijven, behalve voor de toepassing van de artikelen 57 en 58 van het wetboek van strafrecht, in de plaats waarvan wordt toegepast hetgeen in artike 62, eerste lid, van dat wetboek voor over tredingen is bepaald. De artikelen 22bis, 24, 27, 33, 35 en 36 der Omzetbelastingwet 1933 vinden ten aanzien van dit besluit overeenkomstige toepassing. Onverminderd het bepaalde in artikel i der Omzetbelastingwet 1933 is ieder, die in gevolge een voor de inwerkingtreding van dit besluit gesloten overeenkomst verplicli» is goederen te leveren of een werk uit U voeren, waarbij door hem gekochte of ver vaardigde goederen worden verbruikt, be vóegd hetgeen van hem met betrekking tol die goederen wegens omzetbelasting of bij zonder invoerrecht meer is gevorderd dan voor de inwerkingtreding van dit besluit had kunnen geschieden, op de voet van bo vengenoemd artikel 8 terug te vorderen van dengene. aan wier, hij de goederen moe' leveren of het werk móet opleveren. Het niet doen van hetgeen bij deze bepalingen is voorgeschreven, wordt gestraft niet ten hoogste vijfhonderd gulden boete; de are feiten worden als overtredingen j>eschouwd. --- Sociale bijslag voor Nederlandsche arbeidskrachten in Duitschland. Regeling voor groote gezinnen met inkomens beneden een zekere grens. Het hoofd van de afdeeling Sociale Zaken van het Rijkscommissariaat deelt mede: De opneming van Nederlandsche arbeidskrachten in Duitsche bedrijven heeft gelukkige gevolgen gehad. Vele duizenden mannen en vrouwen hebben de roep tot het opnemen van. arbeid aan de zijde van de hun stamverwante Duitsche arbeiders gevolgd. Hunne looninkomsten zijn goed, zoodat zij thans na jarenlange werkloosheid kunnen beginnen hun economische en sociale aangelegenheden weder op gezonde grondslag in te richten. De werkloosheid, haar gevolgen en begeleidende verschijnselen, zijn 'in Duitschland uit de tijd van 1918 tot 1933 voldoende bekend. In het bijzonder is bekend het geleidelijke afzakken tengevolge van de werkloosheid, naar slechte omstandigheden, die dikwijls geleid hebben tot de ondergang van gezinnen. Op grond van deze ervaringen, die ook voor Nederland gelden, wordt voortaan, op bevel van de afdeeling sociale zaken, gegarandeerd, dat aan de in Duitschland geplaatste en nog te plaatsen arbeidskrachten een sociale bijslag gegeven wordt, die in het bijzonder tot doel heeft, aan de gezinnen der arbeidskrachten, die in Duitschland aan de slag zijn gegaan, de mogelijkheid te bieden de overgang naar gelegelde economische en sociale verhoudingen te vergemakkelijken. Bij de invoering van de sociale bijslag is als grondslag voor de hoogte van de bijslag de grootte van het gezin aangenomen. De kinderrijke gezinnen brengen voor de gemeenschap de grootste offers en moeten daarom ook meer ontvangen. Het was vereischt, de sociale bijslag hun te doen toekomen, die niet in staat zijn zich zelf te helpen. --- Wie ontvangt sociale bijslag? Met ingang van 9 September 1940 ontvangen alle personen de sociale bijslag, die 1. sinds 15 Mei 1940 in Duitschland aau het werk zijn gegaan of nog zullen gaan en 2. daardoor van hun gezin gescheiden moeten leven, en 3. wier grondtoon minder bedraagt dan 50 Rm. per week of 225 Rm. per maand. Met deze beperking van de kring van hen, die recht hebben op de sociale bijslag, wordt gegarandeerd, dat alle mannen en vrouwen die vrijwillig werk in Duitschland hebben ter hand genomen en nog zullen ter han-1 nemen, in het genot van de sociale bijslag zullen worden gesteld. Het spreekt vanzelf, dat deze sociale bijslag slechts aan hen gegeven wordt, wier inkomen binnen zekere grenzen ligt. De vaststelling van het grondtoon op 50 Rm. per week of 225 Rm. pc" maand geeft de waarborg, dat alle minder welgestelde kringen omvat worden. Juist die arbeidskrachten, die een gering inkomsn Lebben, moeten geholpen worden. Bij de berekening van-het grondtoon gaat men uit van de normale arbeidstijd en het uurloon zonder meer. Bij de berekening van het grondtoon mogen niet in aanmerking worden genomen: kinder- en vrouwenbijslag, schadeloosstelling voor de scheiding, bijslagen, die te voren zijn overeengekomen alsmede andere geldelijke uitkeeringen. Voor welke tijd wordt de sociale bijslag uitgekeerd? Zooals reeds gezégd, is de sociale bijslag een extra-uitkeering, opdat deze gezinnen der Nederlanders, die in Duitschland werken, de mogelijkheid hebben, terug te keeren tot gezonde economische en financieele verhoudingen. Het verleenen van een sociale bijslag is voor de duur van 26 weken vastgesteld. Daarbij is natuurlijk voorwaard?, dat hij, die de sociale bijslag ontvangt, ook de geheele tijd — 26 weken — in Duitschland werkzaam is. De bijslag kan dus niet uitgekeerd worden aan hen, die hun arbeidsveld in Duitschland verlaten hebben. --- Tot welk bedrag wordt de sociale bijslag verleend? De Nederlander, die in het Duitsche rijk gaat werken, ontvangt, onverschillig of hij werkloos is of niet, gedurende de eerste twee weken, dat hij in Duitschland werkzaam is, de volle ondersteuning, welke hem ook gedurende zijn werkloosheid werd uitgekeerd of die hem, indien hij werkloos zou worden, uitgekeerd zou moeten worden. Na afloop van deze twee weken, treedt de regeling ten aanzien van een sociale bijslag in werking. Binnen dr totale duur van de sociale bijslag worden wekelijks de volgende bijslage-i uitgekeerd: --- in de eerste in de tweede gehuwden 13 weken 13 weken tot 1 kind 3.— gulden 1,50 gulden met 2 kinderen 3,50 gulden 2,— gulden met 3 kinderen 4,— gulden 2,50 gulden met 4 kinderen 4,50 gulden 3,— gulden met 5 kinderen 5,— gulden 3,50 gulden met 6en meer k. 6,— gulden 4,— gulden De kostwinners van aan hen financieel afhankelijke familieleden zijn in deze regeling eveneens opgenomen. Fundamenteel worden alle kinderen beneden 14 jaaf voor het vaststellen van de sociale bijslag in aanmerking genomen. Hetzelfde geldt ook voor kinderen van 14 tot 21 jaar, voorzoover zij op school gaan of een vakopleiding krijgen. Bovendien worden ook die kinderen in aanmerking genomen, onverschillig hoe oud zij zim, die volgens een medisch attest wegene lichamelijke of geestelijke afwijkingen nief in eigen onderhoud kunnen voorzien en onderhouden moeten worden. --- Voorschotten voor het aanschaffen van werkkleeren. Aan Nederlanders, die in Duitschland gaan werken, worden behalve de sociale bijslag, op verzoek ook voorschotten verleend voor het aanschaffen van werk- en onderkleeren, schoenen enz. De hoogte van dit voorschot bedraagt voor iederen arbeider 20 gulden. Het wordt in klein termijn terugbetaald en kan later onder bepaalde omstandigheden worden gestaakt. Voor het aanschaffen va. klèerën worden door de distributiekantore» bijzondere punten of kleerenkaarten verleend. Als bijzonder verteergeld gedurende de reis naar het arbeidsveld in Duitschland ontvangt ieder arbeider vier gulden. Zij, die niet in het bezit van eenig geld zijn, hebben dus de middelen om voor de reis mondvoorraden te koopen. Het verleenen van een sociale bijslag is alleen ingesteld met het doel de minder bedeelde kringen der bevolking te helpen De werkende menschen, die in het genot van deze bijslag komen, verplichten zich daarmede tot arbeidelust en werkzaamheid. Arbeid en socialisme behooren bijelkaar an vormen een onscheidbare eenheid. --- De distributie voor de restaurants. Het publiek toone meer- begrip. De Horecaf-persdienst verzoekt het volgende mede te deelen: Het Nederlandsche publiek is verwend, dat weten de restaurateurs uit ondervin ding. Het publiek wil in hun inrichtingen goei eten. Liefst zelfs een tikje overdadig en in elk geval beter dan thuis. Het restaurant is voor hen een ~uitje", waar'jij de kwaliteit en hoeveelheid van het gebodene het hunne moeten bijdrafen om de stemming te verhoogen. In de restaurants heeft het Nederlandsclie publiek tot op heden van de distributie no£ niet veel gemerkt. Het kón vrijwel nog bestellen wat het wilde en van een rompslomp met bonnen was geen sprake. Integendeel, sommige slimmerds hadden reeds gemerkt, dat zij zich in het huishouden wel eens een bonnetje konden uitsparen door in een restaurant te eten. Gelden de distributiemaatregelen dau niet voor hotels? Vraag het den restaurateurs en ge zult zien hoe hun gezicht betiekt. Ook zij zijn voor hun inrichting onderworpen aan dezelfde restricties als het publiek. Alleen volgens een ander systeem Maar vraag hun niet boeveel kopzorgen het hun kost om het publiek er zoo weinig mogelijk van te laten merken. Zij zien zien n.l. maandelijks van de waren, welke aan distributie onderhevig zijn, een percentage toegewezen van de hoeveelheden, welke zij verleden, jaar in dezelfde maand gebruikten. Daarmede moeten zij rondkomen, hetgeen wil zeggen, dat zij de porties voor het publiek van de gedistribueerde goederen in evenredige mate moeten inkrimpen. Deze werkwijze brengt voor hen vele moeilijkheden mee, doch deze wegen ruimschoots op tegen de soepelheid van het systeem, dat hen niet noodzaakt voor elke bestelling bonnen van de gasten te vragen. Deze regeling beteekent een groote gunst. Daarom verwacht de overheid, dat de restaurateur blijk geeft van zijn waardeering door de uiterste zuinigheid met de hem toegewezen levensmiddelen in acht te nemen Soberheid en eenvoudigheid zullen daarom hun stempel drukken niet alleen op de menu en dagkaarten, doch ook op de opgediende schotels.. Geen keuze meer uit een dagkaart van eenige bladzijden. Immers, uitgebreide dagkaarten noodzaken tot het aanhouden van groote verscheidenheid van voorraden en tevoren klaargemaakte spijzen, en daaruit voortvloeiende evenredige stijging van bederf. Geen zoodanige hoeveelheid van jus meer op de schotels, dat het publiek een gedeelte laat staan, wat in de gootsteen verdwijnt. Geen brood meer bij de soep en geen mooi opgemaakte schotels, waarbij extra grondstoffen moeten worden verwerkt. Kleine geschenken als toegiften bij de thee en de borrel zullen eveneens verdwijnen, al naar mate de distributie voortgang vindt. Toon uw dankbaarheid door uw eischen niet te hoog te stellen. Vraag geen extra's welke niet op de kaarten vermeld etaax Verwacht geen togiften of kleine attenties, bestaande in extra, hapjes. De restaurateur, die niet de uiterste soberheid betracht, brengt de mooie distributieregeling in gevaar en het publiek, dat hem daarin niet steunt, toont weinig begrip van de tegenwoordige toestand. Zooals men weet zijn de toewijzingen aan de restaurants e. d. thans bepaald op de helft van het gebruik gedurende dezelfde maand vai; het vorige jaar. --- Hulp aan oorlogsslachtoffers. Vereeniging van oud-strijders van het 8e R.I. Binnenkort is de oprichting te verwachten van een vereeniging voor oudstrijders van het Bete R. I. De plannen hiertoe verkeeren reeds in een vergevorderd stadium van voorbereiding. De vereeniging stelt zich o.a ten doel, onn eenmaal per jaar op den Grebbeberg bijeen te komen, waarvoor in beginsel de Tweede Pinksterdag is aangewezen. Voorts wil de vereeniging zoo noodig en zoo mogelijk hulp verleenen aan die militairen van het Bste R. 1., die als slachtoffers van den oorlog zijn te beschouwen. leder, die in de oorlogsdagen heeft behoord tot het Bste R. 1., zoowel officieren als onderofficieren, korporaals en manschappen van het staimregiment en alle daaruit voortgekomen onderdeelen, kunnen tot de vereeniging toetreden. Adihaesieibetuigingein met deze plannen, waarvoor bij de oudetrijiders reeds veel belangstelling blijkt te bestaan, kunnen gericht worden aan den res.-kapitein van het Bete R. 1., A. Zwarts, Johan de 'Wittlaan 2 te Arnhem, die zich met het voorloopige secretariaat heeft belast. De commissie van voorbereiding is reeds samengeteld. --- Geen kermissen. De Voorzitter deelt mede, dat B. en W hebben besloten de kermissen dit jaar niet te doen doorgaan. Bij de ingekomen stukken is een verzoek van de kappers in de gemeente om te verordenen, dat de kapperszaken één middag in de week gesloten moeten zijn. Dit stuk gaat naar B en W. om advies. Voorts is ingekomen een brief van Ged. Staten, waarin zij zich vooralsnog tegen de overkluizing van een deel der vaart te Noordwolde beizetten. De heer Pape verschilt ten opzichte van deze kwestie van gevoelen met het ooJlege. De automaathouders in de gemeente verzoeken het raadsbesluit inzake sluiting van automaten buiten werking te stellen. Het verzoek gaat naar B. en W. om advies. Ten behoeve van den landarbeider J. G. Oosten te Peperga is het voorschot voor den bouw van een woning met f 390 verhoogd. Ben verzoek van den heer Slot te Wolvega om verlenging van den ontruimingsterraijn van een onbewoonbaar verklaarde woning gaat naar B. en W. ter afdoening. --- Uitgaven openbaar i.o. Vastgesteld worden de bedragen voor het openbaar lager onderwijs over 1939. Het bedrag-, dat de gemeente over dit jaar werkelijk heeft uitgegeven is f 18664,11 (zonder de kosten van instandhouding op f 15427,78) voor het gewoon en f 1888,59' voor het u.1.0. Het bedrag, dat overeenkomstighet krachtens art. 5-shis per leerling bepaalde bedrag, in verband met het gemiddelde aantal leerlingen der scholen over het jaar 1939 beschikbaar is gesteld voor de su:b a bedoelde uitgaven, worden vastgesteld: voor het gewoon lager onderwijs op 1761 2/8 X f 10,87 is f 19149,;.2 voor eigen scholen en op 17612/3 X f 9,09 is f 16013,55 voor in bruikleen gegeven scholen en voor het uitgebreid lager onderwijs op 1771/3 X f 12,77 is f.2264,55. Het verschil tusschen de sub a en b bedoelde bedragen wordt vastgesteld voor het gewoon lager'onderwijs voor eigen scholen op f 485,21 en voor in bruikleen gegeven scholen op f 585,77 en voor het uitgebreid lager onderwijs op f 375,96. --- Samenstelling afdeelingen. Getrokken worden de afdeelingen voor onderzoek van rekeningen en begrootingen: Ie afdeeling: voorzitter de burgemeester; leden de heeren Bakker, ten Berge, Feenstra en Dijk; 2e afdeeling: voorzitter weth. v.d. Veen, leden de heeren de Boer, Kok, Kooij en Nijk; 3e afdeeling: voorzitter weth. Heida, leden de heeren Pape, De Vries, Kuiper en Eygelaar. Aangeboden worden de rekeningen dienst 1939 van de gemeente, het gasbedrijf en het Burgerlijk Armbestuur. --- Veldwachtersverordening. B. en W. bieden een nieuwe verordening inzake de eischen van benoembaarheid en de bezoldiging der veldwachters aan. Het oon<;ept is volgens het model, dat de Commissaris der provincie heeft aangegeven. De beer Kuipers zegt, dat deze verordening waarschijnlijk wei niet zal worden goedgekeurd en spr. gaat er ook niet mee acooord, omdat B. en W. uit het model van den Commissaris den kindertoeslag hebben geschrapt. De heer Pape gaat met B. en W. mee. Het is lang niet zeker dat Gedeputeerden de verordening zonder den kindertoeslag zullen afwijzen. De heer Dijk zegt, dat de Commissaris een uniforme regeling wenscht. Dus zal de kans op goedkeuring zeer gering zijn. De heer Eygeloar is eveneens voorstander van een kindertoeslag; dit ligt in den geest van den tijd. De heer Bakker verklaart zich echter tegen., Het resultaat is, dat de verordening met B—s stemmen wordt aangenomen. Tegen de heeren ten Berge, Dijk, Eijgelaar, Kruiper en Nijk. De voorzitter deelt mede, dat deze verordening zal ingaan op 10 Sept. 1940. --- Woningverbetering. B. en W. stellen voor steun te verleenen aan Johannes Mink te Munnekeburen aan de Langelille, ter verkrijging van een nieuwe woning, ter vervanging van de thans doo,r hem bewoonde krotwoning. Het voorschot wordt tijdelijk verleend tegen 2% % rente. Tevoren bedroeg de rente 4%. --- Bruintje oeer met tommie op avontuur No. 8. — Haastig kruipen ze onder de autodeken, nadat ze eerst hebben uitgekeken, of men hen ook bespiedt. „Mooi," zegt het hondje, „niemand, die ons ziet. Dan hooren ze, verscholen, dat iemand plaats neemt achter het stuur en ze hebben de grootste pret, als de motor wordt aangezet. „Dat is mijn oom," fluistert Bruintje, „nu vlug onder de deken vandaan etl vragen of hij eerst langs tiet huis van je baas wil gaan." Lachend komt Bruintje te voorschijn maar wat hij ziet, doet hem schrikken. „O, Tommie," zegt hij, „die man aan 't stuur is oom Bruno niet, het is de oude mijn heer Zwijnemaag. Mijn vader kent hem goed en. ik weet, dat hij niets van kinderen hebben moet." --- Raad Weststellingwerf. 9 Sept. Afwezig de drie leden der r.s.a.p. en de heer Feenstra, v.-d. Bij den aanvang der vergadering wij6t de heer Dijk er op, dat in het distributielokaal het loket overbelast is, waardoor velen te lang moeten wachten. Spr. dringt aan op meer loketruimte. . De Voorzitter zegt toe. deze zaak in overweging te zullen nemen. --- Vaststelling uitbreidingsplan met Bebouwings voorschriften. Na afloop der vorige raadsvergadering heeft de gemeente-architect een technische uiteenzetting gegeven van het ontwerp-uitbreidingsplan en -bebouwingsvoorschriften voor de geheele gemeente, uitgezonderd het dorp Wolvega. Van de gelegenheid tot het inbrengen van bezwaren is alleen gebruik gemaakt door den heer H. G. de Vries te Noordwolde. Als zijn bezwaar voert de heer De Vries aan, dat hij het land achter zijn huls om bedrijfsredenen niet kan missen. B. en W. achten dit geen gegrond bezwaar, want bij uitvoering van het plan zal met reclamant in overleg moeten worden getreden over den aankoop van het land. B. en W. stellen daarom voor het optwerp -uitbreidingsplan met bijbehoorende bebouwingsvoorschriften ongewijzigd vast te stellen en het adres van den heer De Vries af te wijzen. Aan den wand van de raadszaal hangen groote kaarten, waarop de verschillende uitbreidingsplannen zijn aangegeven. _ In verband met dit voorstel doet de Voorzitter lecture van een schrijven van de vereen. „Nut en Genoegen" te Blesse ca. met verzoek de bebouwde kom van Peperga uit te leggen tot aan de grens van Steggerda. B. en W. stellen voor op dit verzoek afwijzend te beschikken. De heele weg zou dan tot bebouwde kom worden gemaakt en dit zou lintbebouwing in de hand werken. Enkele leden vragen nog inlichtingen over de bebouwingsvoorschriften, waarna --- de voorstellen van B. en W. worden aangenomen. Vergoeding vervoerkosten kinderen naar school. B. en W. stellen vpor weer aan een viertal ingezetenen vergoedingen toe te staan voor het bezoeken der ge'wenschte school voor hun kinderen, die meer dan 4 K.M. van die school verwijderd wonen. De heer De Vries maakt de opmerking, dat de raad niet anders kan doen dan het voorstel aanvaarden, omdat de verzoeken aan de we'telijke eischen voldoen. Wanneer de raad de vrije beschikking had over de aanvragen, zou menige worden afgewezen. Het is een begunstiging van het bijzonder onderwijs, waarheen niet ieder kind om principieele redenen der ouders wordt gezonden. Toen er onlangs geen autobussen reden en in den afgeloopen winter met de minder goed begaanbare wegen liet men verschillende kinderen eenvoudig weer op 0.1. scholen inschrijven. Het voorstel van B. en W. wordt overigens aangenomen. --- Rechtsgeding tegen de N.V. „Newema” In 1934 werd aan de N.V. Ned. Wegenbouw Maatschappij „Newema" de uitvoering opgedragen van het bij wijze van werkverschaffing aanleggen van een aardebaan voor een verharden weg van Lemmer naar Wolvega. Over de afwikkeling van zaken betreffende de financieele verhouding tusschen Gemeente en „Newema" is geen overeenstemmink kunnen worden verkregen. Dit gemis aan overeenstemming heeft er toe geleid, dat „Newema" den burgemeester dezer gemeente, als vertegenwoordigende de gemeente, in rechten heeft gedagvaard, om voor de rechtbank te Leeuwarden te verschijnen, „teneinde te b-ooren eisch doen en coneludeeren, dat het der Rechtbank behage de gemeenten te veroordeelen om aan eischeres te betaJen f 22.019,10." Naar aanleiding dezer dagvaarding hebben B. en W. zich gewend tot den heer Mr. F. C. Stoop te Leeuwarden, wiens advies (met conclusie van antwoord) bij de raadstukken is gevoegd. Op grond van de conclusie van Mr. Stoop stellen B. en W. voor te besluiten dat de gemeente zich tegen den eisch van „Newema" in rechten zal verweren. Zonder bespreking en hoofdelijke stem ming is dit voorstel aangenomen. --- ONDERWIJS IN LICHAMELIJKE OEFENING. Door Ged» Staten ie vrijstelling verleend van de verplichting tot het geven van het onderwijs in lichamelijke oefening voor de 0.l scholen te Wolvega (dorp), Oldetrijne, Nijtrijne, Scherpenizeel, M'Unnekeburen (b. d. Kerk), Oldeholtwolde, Oldeholtpa, Boi.ll Noordwolde (Strw. Boijl), Noordwolde (dorp), Noordwolde (Strw. Frederiksoord), De Hoeve en Blesdijke. Op 1 Januari 1941 zal bet gymnastiekonderwijs voor alle lagere scholen verplicht gesteld worden. Nu meer en meer bet besef levendig wordt, dat het thans met de lichamelijke opvoeding in orde moet komen, kan zeker niet verwacht worden, dat de invoering van 'dit onderwijs opnieuw voor een aantal jaren wordt opgeschort, zooals dat in 1935 geschiedde. Om op 1 Januari 1941 gereed te zijn, zullen nog tal van voorbereidingen moeten worden getroffen. Het Rijkscollege voor d* lichamelijke opvoeding dezer richtlijnen gegeven voor het onderwijs in de lichamelijke oefening aan de lagere scholen. In deze richtlijnen wordt de aanwezigheid van een speelplaats imperatief voorgeschreven Hieraan zal voor deze gemeente met niet al te groote kosten van verharding kunnen worden voldaan. Belangrijk is, dat de aanwezigheid van gymnastieklokalen facultief is gesteld, omdat daardoor de financieele lasten voor de gemeenten aanzienlijk kunnen worden beperkt. Wel geven de richtlijnen eenige voorziening aan, waarvan bij gebruik van een -gymnastieklokaal gebruik zou kunnen worden gemaakt. Ze bevatten dienaangaande de volgende aanwijzingen: Beschikt de school over een leegstaand klasselokaai, dan kan dit lokaal worden ingericht voor het onderwijs in lichamelijke oefening, zoodat ook hier dit onderwijs in zijn eenvoudigsten vorm tot zijn recht kan komen. Het maximaal aantal leerlingen, waaraan in deze oefeng-elegenheid les gegeven kan worden, bedraagt 25. Beschikt de school over twee naast elkaar gelegen leegstaande klasselokalen, dan kan daarvan een oefengelegenheid voor het onderwijs in de lichamelijke oefening worden gemaakt door de tusscbenmuur uit te breken. Bij aanwezigheid van een gymnastieklokaal aan een school, hetzij openbaar of bijzonder, is een doeltreffende samenwerking, waardoor dit lokaal tot het uiterste wordt gebruikt, het eenige middel, oim te bereiken, dat zonder bezwaring van de openbare kassen, de belangen van het onderwijs in de lichamelijke oefening zoo goed mogelijk worden ingediend. De aanschaffing van leermiddelen, waarvan in de richtlijnen een opsomming wordt gegeven, zal bij invoering van het onderwijs in lichamelijke oefening tevens onder oogen moeten worden gezien. Van ingrijpenden aard is evenwel de kwestie aan wie het onderwijs moet worden toevertrouwd, daar noch voor de onderwijzersbevoegdheid, noch voor de bevoegdheid voor vak J aan de candidaten eischen worden gesteld in verband met het onderwijs in lichamelijke oefening. Wellicht zullen omtrent een en ander binnenkort van rijkswege voorschriften worden gegeven. Mocht onverhoopt daarin de mogelijkheid tot verdere opschorting van het gymnastiekonderwijs warden opengelaten, dan nog zouden B. en W., overtuigd als zij zijn van bet groote nut van dit onderwijs, willen voortgaan met de voorbereidingen o>m op 1 Januari a.e. tot daadwerkelijke invoering op alle 0.1. scholen in deze gemeente over te gaan. Alvorens voorbereidingen te treffen, achten zij een uitspraak van den raad over deze aangelegenheid noodig. Zij verzoeken den raad derhalve zich uit te spreken voor de invoering op 1 Januari a.s van het onderwijs in lichamelijke oefening op alle 0.1. scholen in deze gemeente. De heer Nijk informeert naar de bevoegdheid der leerkrachten. De Voorzitter. We zullen moeten roeien met de riemen die we hebben. Ideaal zou natuurlijk een vakonderwijzer zijn. De heer De Vries heeft opgemerkt, dat op sommige scholen leegstaande lokalen op den zonnekant staan en dat lokalen, waar weinig zon kan binnentreden, in gebruik zijn. Deze toestanden moeten veranderd worden. Wanneer er leegstaande lokalen voor het gymnastiekonderwijs beschikbaar zijn, dan dient met het vorenbedoelde tevens rekening te wonden gehouden. De heer Eijgelaar oppert de mogelijkheid om voor dicht bij elkaar gelegen scholen één lokaliteit in te richten. Dat is goedkooper en de outillage kan beter zijn. De Voorzitter leest een brief van den heer H. Woudstra, hoofd der school te Noordwolde (Oostersche streek), waarin deae mededeelt, dat het vak lichamelijke oefening reeds met ingang van 1 Sept. aan zijn school is ingevoerd. Er zijn echter een tweetal bezwaren. Het lokaal is te klein en het plein niet geschikt. De heer Woudstra vraagt of een muur kan worden weggebroken, zoodat van twee lokalen één wordt gemaakt. Voorts is hij bereid een deel van zijn tuin af te staan voor vergrooting|van het plein. De Voorzitter brengt hulde aan dit hoofd, die de urgentie van het leervak lichamelijke oefening inziet. Voorts is spr bereid met alle hoofden besprekingen te houden om de beste oplossing te vinden en samenwerking te zoeken. Het voorstel wordt hierna aanvaard. --- Geneeskundig schooltoezicht. In de laatste jaren is verschillende malen ter sprake gekomen de invoering van het schoolartseninstituut. Steeds waren de financieele bezwaren oorzaak om van verdere pogingen af te zien. Over de noodzakelijkheid van medisch schooltoezicht bestaat geen twijfel. Niet alleen hebben deze raad en de Prov. Staten zich hiervan voorstanders verklaard, tal van gemeenten en provinciën hebben zich hiervoor reeds financieel geïnteresseerd. 'B. en W. achten den tijd gekomen, dat ook de provincie Friesland zich niet langer onbetuigd laat en stellen den raad daarom voor tot Ged. Staten het verzoek te richten om zoo spoedig mogelijk bij de Prov. Staten ccny voorstel tot regeling en invoering van het medisch schooltoezicht aanhangig te maken. De heer Bakker huldigt B. en W. voor hun initiatief, omdat het instituut schoolartsen in dezen tijd nog meer noodzakelijk is dan anders. Ged. Staten wenechen het besluit inzake een toelage aan het hoofd van den distributiedienst niet goed te keuren. De raad besluit zich nu te schikken naar den wensch van Ged. Staten. --- HmigQzoiisdeij. NATIONALE RECLASSEERINGSDAG 1940 Dit jaar wordt de Reclasseeringsdag op Zaterdag 14 September gehouden. Er ontstaat, na de taak van den strafrechter en de toepassing der strafmaatregelen, voor maatschappij en gestrafte een speciaal belang: n.l. hoe men, zoo goed mogelijk, zorgt, dat niet opnieuw maatschappelijke misdraging plaats grijpt en, dat de dader tot een meer geordend gedrag komt. Dit is een werk van particulieren aard. Alle gezindten hebben hieraan hun georganiseerd aandeel. Als een ander soort „Roode Kruis"-werk, op het maatschappelijk slagveld. En het gelukt, in dit opzicht opbouwend werk te verrichten! De praotijk brengt resultaten, die spreken! Juist in bijzondere tijden kan dit "rerk niet gemist. Steunt bij de collecte, op 14 September, die verschillende commissies en bureaux. Het werk — dat nu eenmial niet in het openbaar opad-iiedf — tie,>ft olaats op verantwoorde wijze. Ook te Heerenv-jen vragen deswege de plaatselijke eomité's van aanbeveling en uitvoering met vrijmoedigheid daartoe uw aller zeer gewaardeerde medewerking. September 1940. Het Plaatselijk Comité te Heerenveen van Uitvoering en van Aanbeveling. --- RECLASSEERINGSDAG. Lezer — bent U in Uw leven wel eens in zoon cel geweest? Denk er U een paar minuten als U thans dit liedje leest. Als de lente uit gaat botten en de boomen worden groen, Wees dan even in gedachten bij degeen' die boete doen. Ja — zij schonden recht en zede Maar, wie zonder zonde zijn, neem' een steen; durft gij te werpen? Lezer, zijn Uw handen rein? Help dern broeder, den verdoolde. Gij, die staand' in 't leven bleef' Reik de hand aan den gestrande! Geef van Uw bezit — o geef! Geef, als onze busjes komen! Geef dan met een milden lach' Tast diep in Uw beurs en geef'dan Voor den R e class cc rin gs d ag! SAM VAN HESSEN. *** --- Een. die het beter wist. Antiquair: „Deze marmeren buste is meer dan 2000 jaar oud, mijnheer. Zij is uit Afrika afkomstig!" Kooper: „Kom nou, zeg, 2000 jaar, maak dat een ander wijs; we hebben pas 1940!" ---