Gemengd Nieuws. Een eervolle en verdiende onderscheiding. De Swammerdam-medaille voor prof. G. Grijns. In een vergadering van het genootschap ter bevordering van natuur-, genees en heelkunde te Amsterdam, is besloten de Swammerdam-medaille '40 die om de tien jaar wordt uitgereikt, toe te kennen aan prof dr. G. Grijns, oud hoogleeraar aan de Landbouwschool te Wageningen, wonende te Utrecht, Wittevrouwensingel 26. Het wetenschappelijke werk van Grijns, aldus de toelichting tot dit besluit, heeft voor het onderzoek van de polyneuritie van hoenders, dus ook van de beri-beri, en voor het heele de allergrootste beteekenis. Hij heeft de eerste stap gezet op een weg, die later gebleken is zoowel voor „zuivere wetenschap" als voor practijk van niet té overschatten beteekenis te zijn. Want de leer van de vitaminen ie een rijk veld van vruchtbaar onderzoek geworden. Door het feit, dat vitaminen bij fundamenteele levensverschijnselen een overheerschende rol spelen, mogen, wij Grijns beschouwen als een baanbreker op het veld van de leer van de dierlijke organismen, een veld, waarop Swamnrerdam in zijn tijd baanbreker is geweest. Hij kwam na proeven tot de conclusie, dat de polyneuritis op „deficit" of „partiee!e honger" berust, dat een onbekende stof noodig is voor de stofwisseling van de zenuw al wist men toen nog zeer weinig af van de stofwisseling van de zenuw. Zenuwen, gaat Grijns voort, hebben geringe stofwisseling, zij hebben weinig bloedvaten, dus is er vermoedelijk weinig „protectieve stof" noodig. Daarom is de stof aan alle analyses ontsnapt. Er bleef de vraagt: „Hoe komt het dat bij honger geen polyneuritis optreedt?" Spiervleesch bevat „protectieve stof." Eigen spiervlee6ch wordt bij honger verbruikt, zoodat deze stof in het bloed kan komen. Hoe weinig de geesten uit die tijd voor Grijns* opvatting rijp waren, blijkt het best uit Eykmans houding er tegenover. Eerst in 1916 is Eykman geheel tot Grijns' opvatting (die hij daarbij echter niet noemt) bekeerd. De polyneuritis is, aldus schrijft hij, te beschouwen als het gevolg van gebrek aan beschuttende stoffen. Grijns is dus de eigenlijke ontdekker der vitaminen. Hij spreekt voor het eerst van partieele honger; hij begrijpt, dat zonder de latere vitamine b 1 de stofwisseling van de zenuwen niet normaal kan doorgaan. Hij vindt de betrekking tusschen zijn gegevens en toekomstig onderzoek over avitaminosen, in casu scheurbuik. Met de toekenning van de Nobelprijs aan Eykman heeft men te kennen gegeven, dat men de praktijk plaatst boven de theorie. Maar de theorie van vandaag is de verruimde practijk van morgen. Alleen hij, die de wortels der verschijnselen kent, kan nieuwe wegen, ook voor de practijk, vinden. Uit de bestrijding van een ziekte ie een heele wetenschap ontstaan, belangrijk voor practijk en inzicht. Men kent en waardeert in vakkringen de verdienste van Grijns volkomen. De commissie heeft het foordeel van verschillende terzake kundige geleerden over de beteekenis van Grijns' werk voor de fundeering van de leer der vitaminen ingewonnen. Van Rijnberk, Jansen Schüffner, Snijdere, Van Loghem, deelden volkomen de zienswijze der commissie. ' Het schijnt de commissie toe, dat men Grijns niet in voldoende mate de groote dankbaarheid van de geheele menschheid te kennen heeft gegeven. Men heeft nu gemeend dat hier voor het Amsterdamsch Genootschap ter bevordering van natuur-, genees en heelkunde een taak is weggelegd: een Nederlander te eeren, die vooral wegens zijn groote bescheidenheid niet in voldoende mate mocht vernemen, dat men weet en erkent, dat Grijns een van de groote baanbrekers der moderne wetenschap is en tevens, dat zijn landgenooten er verheugd over zijn dat een Nederlander dit werk verricht heeft. --- Besluiten N.S.W.G. Positie van S.D.A.P.- Raads- en Statenleden. Het voorloopig centraal bestuur van de Ned. Socialistische Werkgemeenschap .heeft een concept voor een huishoudelijk reglement vastgesteld. Maatregelen werden genomen om zoo spoedig mogelijk te kunnen beginnen met de uitgave van een colportage-blad. Voor dit doel werd besloten tot de instelling van een perscommissie, bestaande uit A. van Heusden, Wim H. Kruiderimg en C. J. Wisse. Tevens werden voor het agrarische en het werkloozenvraagstuk commissies benoemd. Langdurige besprekingen weiden gewijd aan de positie van de N.S.W.G. tegenover de voormalige S.D.A.P.-organisatie. Het bestuur besprak o. a. de positie van die leden, die voorheen deel uitmaakten van de sociaal-democratische Raads- en Statenfracties. Hierbij werd overwogen, dat weliswaar de S.D.A.P. officieel nog niet is ontbonden, maar toch in feite niet meer bestaat. Thans ontstaat de figuur, dat raadsleden, statenleden en wethouders zich voor de nieuwe organisatie hebben aangemeld, terwijl anderen zeggen de S.D.A.P. nog te vertegenwoordigen en nog anderen voor de S.D.A.P. hebben bedankt en toch hun zetel in hun college blijven innemen. Het bestuur stelde zich op het standpunt, dat die raads- en statenleden, die tot de N.S.W.G. zijn toegetreden, in de eerstvolgende bijeenkomst van hun college een verklaring dienen af te leggen, waarbij zij zullen mededeelen in den vervolge op den grondslag van den oproep van de N.S.W.G. hun werkzaamheden in deze colleges te zullen voortzetten. Zij vinden hiervoor de moreele rechtvaardiging in het feit, dat alleen de N.S.W.G. de taak van de S.D.A.P. voortzet in den zin van den strijd voor het socialisme. --- Zorg voor het kindergebit. Wie zelf zijn gebit slecht verzorgt, mag niet verwachten, dat zijn kinderen dat beter doen; zoo iemand weet niet, hoeveel hij zijn kroost te kort doet. Te weinig besteden voor een tandenborstel is zuinig zijn op een verkeerde manier. Een goed verzorgd gebit ie het beste visitekaartje voor 'n gezond mensch. Met de verzorging van het gebit van het kind gaat het ais met zijn opvoeding: met beide kan niet te vroeg begonnen worden. Wie denkt, dat het met de verzorging van de eerste tandjes niet zoo nauw steekt, vergist zich; gezonde melktanden zijn een voorwaarde voor een gezond blijvend gebit. Als de tanden van het kind 's avonds vóór 't slapen gaan zijn gereinigd, geef het dan niets meer te eten of te snoepen. Geef uw kinderen als versnapering liever vruchten dan kleverig snoepgoed. Het dagelijksch gebruik van de tandenborstel hoort bij de lichamelijke verzorging van een beschaafd mensch. Een verwaarloosd gebit kan de oorzaak zijn van veel meer ziekten dan men wel vermoedt. Een goed onderhouden gaaf kindergebit (dat ouders dit goed bedenken) is een prachtig bezit voor het leven. leder, wien de gezondheid van zijn kinderen ter harte gaat, leere hen, van jongen f aan, de tanden goed schoon te houden met een kleine harde tandenborstel. --- Smokkelhandel in Zeeuwsch- Vlaanderen. Winst van 350 procent In Zeeuwsch-Vlaanderen zijn ernstige gevallen van smokkelen en prijsopdrijving ontdekt. Gesmokkeld aardappelmeel werd met 350 procent winst aan consumenten over de grens verkocht. Ook de sluikhandel in kaas en cacao tierde welig. Duizenden 'kilo's smokkelwaar zijn in beslag genomen. --- De stijgende tuinbouwexport. Door uitvoer naar Duitschland. De omzetcijfers van de groote Westlandöche veiling te Waalwijk laten duidelijk zien, dat onze tuinbouw zich in een ander stadium bevindt dan vóór den oorlog. Alleen in de afgeloopen maand zette de veiling bijna vijf ton meer om dan in September 1939, voornamelijk tengevolge van uitvoer naar Duitschland. --- Verloren schat teruggevonden. De bisschop van Toledio heeft bericht ontvangen, dat in Parijs een zilveren schaal is teruggevonden, deel uitmakende van de kerkschatten der, kathedraal van Totedo. De schaal is een werkstuk van den beroemden Vlaameohen meester Matthias Memliog, in gedreven zilver, voorstellende „den Sabbijnschen maagden roof". Tijdene den Spaanechen burgeroorlog is het kunstvoorwerp geroofd en tot dusver tevergeefs gezocht. Er bestaat gegrmde hoop, ook de andere ontbrekende schatten der kathedraal van Toledo terug te vinden. --- Nederlandsche Journalistenkring. De Nederlandsche Journalistenkring heeft onlangs bij zijn leden een referendum aanhangig gemaakt over een bestuursvoorstei, houdende overgang en bloc naar het Verhond van Nederlandsche Journalisten. Thans is gebleken dat het resultaat van deze stemming ie dat ongeveer 3A van het aantal leden zich verklaard heeft voor het lestuursvoorstel. Het ligt in de bedoeling, cp.l9 dezer te Utrecht algemeene vergadering te houden ter verdere afwikkeling van deze aangelegenheid. --- Batavia—Manilla. Luchtlijn voor de K.N.I.L.M. De onderhandelingen tusschen de regeeringen van Ned.-Indië en de Philippijnen over de instelling van een regelmatigen vliegdienst tusschen Batavia en Manilla via Borneo zijn met succes bekroond. De politieke ontwikkeling van de laatste maanden maakt deze luchtlijn ook voor Amerika en de Philippijnen van groot belang, daar hierdoor te zamen met den Clipperdienst een luchtnet over den geheelen Pacific geschapen is. Men verwacht, dat dezer dagen het eerste vliegtuig zal vertrekken. De dienst wordt door de K.N.I.L.M. gevlogen. --- Inlevering van militaire rijksgoederen. Verlofgangers beneden den rang van adjudant-onderofficier, die de onjer hun berusting zijnde militaire rijksgoederen nog niet hebben ingeleverd, behooren zich vóór 10 October aan te melden ter gemeenteeecretarie van hun woon- of tijdelijke verblijfplaats, ten einde te weten te komen, waar en wanneer de rijksgoederen nioeten worden ingeleverd. Zij, die nog geen verklaring hebben- ge teekend, dat zij geen rijksgoederen in hun bezit •hebben, moeten zich eveneens vóór 10 October bij den burgemeester aanmelden. Het inleveren kan in bijzonde-re gevallet geschieden door een familielid of huisgenoot. --- De Nederlandsche arbeiders in Duitschland. Te Berlijn-Neukölln zijn in een barak 600 Nederlandsche arbeiders ondergebracht, die te werk gesteld zijn bij het uitvoeren van spoorwegwerken. Het bevalt de werklieden goed in Duitschland, met het verdiende loon zijn zij tevreden. Aan den Duitschen kost zijn zij nog niet gewend en des avonds, na afloop van het werk, loopen velen nog met hun ziel onder den arm. Op een sportveld wordt een barakkenkamp voor de huisvesting van duizend Nederlandsche werklieden ingericht, voor het meerendeel bouwvakarbeiders. --- Vijfhonderd sollicitanten voor een baantje. Groote woede, toen de „job” weg was. Te 's-Gravenhage werd dezer dagen een kracht gevraagd op een particulier kantoor van het Openbaar Slachthuis. Op het uur van aanmelding stonden niet minder dan vijfhonderd gegadigden te wachten. Nadat de menschen er reeds geraimen tijd hadden gestaan, kwam de mededeeling, dat in de vacature reeds was voorzien. Dit bericht verwelkte groote woede bij de wachtenden, die meenden, dat deze wijze van benoeming niet correct was. De gemoederen raakten zoo in opstand, dat de politie er tenslotte aan te pas moest komen om de teleurgestelde sollicitanten tot kalmte te brengen. --- Een reislustig jongmensch. Wilde zonder kaartje naar de Oostmark. Een Naardensche vader gaf dezer dagen zijn 11-jarig zoontje 's ochtends twee kwartjes om sigaretten te gaan koopen. Hij bleef den geheelen dag weg, hetgeen te lang is zelfs om sigaretten te zoeken, 's Avonds belde de politie uit Almelo op, dat de jongen aldaar op het station was aangehouden. Het verhaal van den avonturier kwam er op neer, dait hij op zoek naar sigaretten, lamgs het station te Bussurn kwam en toen reislust in zich voelde opkomen. Hij kocht een kaartje naar Amsterdam en onderweg maakte hij het plan om naiair die Oostmark te reizen, waarvan hij veel had gelezen. Hij kon uiteraard zonder kaartje in den Duitschen trein komen. Op het station te Almelo had hij zoon honger, dat hij de trein verliet. Toen is hij door een beambte aangehouden. --- Een slim jongetje. En een vader, die nóg slimmer wou zijn. Een Leidsch jongetje, dat zonder rijwielplaatje fietste, zag zich door de politie zijn fiets ontnomen. Het rijwiel werd voor het politiebureau in het rek geplaatst en het jongetje naar huis gezonden. Maar toen hij een straatje om was geloopen, keerde hij terug, greep zijn fiets en snelde er mes naar huis. Toen zijn Vader het verhaal hoorde, dacht hij slim te zijn. Hij ging naar de vroeg het rijwiel van zijn zoon terug. Doch de politie kon het karretje niet geven, want het was gestolen. Toen eischte de vader schadevergoeding van het Rijk en hij kreeg ze. Door een toeval kwam echter het bedrog uit. De man moest zich voor de rechtbank verantwoorden, die zich nogal clement betoonde. Er is vier maanden voorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd. --- Noorderlicht waargenomen. Op verschillende, plaatsen in ons land. Het K.N.M.I. in De Bilt deelt mede In de avonden van 26 September, 27 September en 1 October werd hier te lande Noorderlicht waargenomen. Aan het meteorologisch instituut in De Bilt werden over het poollicht van 26 September zeven berichten ontvangen en wel uit Zeeuwsch-Vlaanderen, Westelijk N.- Brabant, Rotterdam, Wassenaar en Ede. Over het poollicht van 27 September kwam één bericht in, n.l. van Schiermonnikoog, terwijl over het poollicht van 1 October elf berichten ontvangen werden uit de provinciën Friesland, Overijssel, Utrecht, Zuid- Holland, NoordrHolland en Noord-Brabant. Het amagnetieme was in de bovengenoemde avonden het sterkst gestoord op 26 September, toen de grootste afwijking der declinatie in De Bilt 47 minuten bedroeg. In de avond van 27 September was de grootste afwijking 19 minuten en in die van 1 October 25 minuten. --- Licht in de duisternis. Perspectieven voor de mode? Een lichtpunt in dezen duisteren tijd, in letterlijken zin, aldus de H. P„ is de lichtgevende politi e-agent, die sinds eenige dagen in het verduisterde Haagsche straatleven zijn intrede heeft gedaan. Men heeft een diender van top tot teen met lichtgevende verf bestreken en hem vervolgens in het stikkedonker op een druk kruispunt neergezet, flauw bestraald door een speciale lamp. Het effect was verrassend, de diender werd als een baken in zee. Hij straalde een bijna boyennatuurlijken glans uit en regelde het verkeer afdoende. Men zegt, dat men het door de speciale lamp in de hand heeft hem naar believen geel, groen, zacht rosé, mauve of licht blauw te doen glanzen. Hierdoor openen zich ongedachte perspectieven voor de mode, voor onze dames en voor het aspect onzer straten, wanneer de duisternis is gevallen Zullen wij straks maast onze mauve fosforesceerende gade voortstappen of onzen tred verhaasten, omdat een zacht groen glanzend elfje voor ons uit zweeft? --- Aflevering van donkere olie verboden. Tenzij met bijzondere vergunning. Met ingang van 1 October 1940 is elke aflevering van donkere olie zonder vergunning, geldige bon of bewijsstuk verboden Hiermede zijn de percentages van 70 % voor overheidsbedrijven en 30 % voor andere verbruikers vervallen. De voorloopige regeling, waarbij de distributie van donkere olie voor de rivieren binnenvaart, in handen van den inspecteur-generaal van het verkeer, resp. de secretariaten en agentschappen van de- bevrachtingscommissies is gelegd, blijft bestendigd. De toewijzing voor de veerdiensten ?n veerponten, zeescheepvaart, zeesleepvaart en kustvaart, wordt door het rijksbureau voor de aardolieproducten behandeld. De distributie voor donkere olie ten behoeve van de viescherij wordt van 1 Oct.i-t.er af uitsluitend behandeld door de Nederlandsche visscherij centrale of door de door de centrale aangewezen personen. De distributie van donkere olie voor alle overige gebruikers blijft in handen van hel Rijksbureau voor aardolieproducten. De wijze van aanvragen voor het verkrijgen van ten vergunning blijft ongewijzigd. --- Naar eenheid in de agrarische gelederen. Sedert maanden wordt in agrarische kringen de noodzaak gevoeld te breken met de verdeeldheid op organisatorisch gebied. Allerwege voelt men de fouten van de „zuilen" en is de roep tot eenheid merkbaar, vooral bij den boerenstand zelf. Het was met name de Nationale Bond Landbouw en Maatschappij, die sedert jaren tegen de splitsingen op agrarisch gebied zoowel als elders, stelling heeft genomen en geheel nieuwe denkbeelden propageerde. Het was begrijpelijk dat na de bezetting van ons land de roep om eenheid in de eerste plaats van de zijde dier organisatie over het platteland van Nederland weerklonk, aldus wordt ons van de zijde van den Bond geschreven. Het dag. bestuur van L. en M. machtigde, reeds geruimen tijd geleden, den heer G. J. Ruiter te Knijpe, lid van genoemd bestuur, tot het vormen van provinciale commissies, die de eenheid op agrarisch gebied zouden moeten voorbereiden. Inmiddels zijn in de meeste provincies dergelijke commissies, los van L. en M., gevormd, terwijl in alle andere zulks eerstdaags zal geschieden. Deze commissies hebben thans ook een centrale bovenbouw gekregen in den vorm van een landelijke commissie van voorbereiding tot de stichting van één alles omvattende agrarische organisatie. De leden dezer landelijke commissie zijn de heeren G. J. Ruiter, Knijpe voorzitter; J. R. Haan, Oostwold (Old.); E. Z Oldenbanning, De Wijk (Dr.); ir. N. H. Addens, Arnhem en Adr. Breure, Hoofddorp, terwijl als secretaris zal fungeeren de heer Jac. ter Haar Ezn. te Ruinerwold (Dr.). Binnenkort zullen de namen der leden van alle provinciale commissies bekend worden gemaakt. Inmiddels kan geconstateerd worden, dat veel belangstelling en instemming bestaat met dit streven. --- Leeraarsbetrekkingen voor jonge officieren. De staatscourant bevat het rapport van de op 15 Juli j.l. ingestelde commissie- Elzinga, die moest onderzoeken, welke maatregelen genomen kunnen worden om de kans op aanstelling in een leeraarsbetrekking voor jonge officieren te vergrooten. In haar rapport komt de commissie tot een drietal conclusies: Het rapport is door den waarnemenden secretaris-generaal van onderwijs ongewijzigd aanvaard en overgenomen. Deze heeft ter uitvoering van de conclusies het volgende bepaald: 1. De op non-activiteit gestelde beroepsofficieren moeten, om op de lijst voor wachtgelders geplaatst te kunnen worden, zich aan een Nederlandsche universiteit gedurende een jaar als student laten inschrijven voor het volgen van de le jaars colleges in de wiskunde. 2. Deze officieren moeten aan de universiteit, waar zij zijn ingeschreven, tevens de voordrachten volgen in de didactiek van de wiskunde. 3. Zij moeten eveneens de voordrachten volgen van hen, aan wie onder verantwoordelijkheid van de betrokken faculteit een speciaal daarvoor ingestelde leeropdracht is verstrekt. 4. Bij sollicitatie naar leeraarsbetrekkingen worden tegelijk met de gelijkstelling van de sub 1 bedoelde officieren met wachtgelders, zoo mogelijk met ingang van 1 October 1941, bij persoonlijke geschiktheid met wachtgelders eveneens gelijk gesteld zij, die het doctoraal examen in de wis- en natuurkundige wetenschappen met hoofdvak wiskunde hebben afgelegd, mits zij een wachttijd van twee jaren hebben. — Te Winterswijk is een comité gevormd, dat zal trachten gelden bijeen te brengen voor het oprichten van een passend monument ter nagedachtenis van plaatsgenooten, die in Mei voor het land gevallen zijn. Tevens zullen daarvoor in aanmerking komende families daaruit steun kunnen ontvangen voor het bezoeken van de graven elders im den lande. --- Sport VOETBAL. DE WEDSTRIJDEN VAN ZONDAG. AFDEELING V. ie kiass e. Van de clubs, die vorige week voor een verrassing zorgden, deed Leeuwarden weer kranig werk door kampioeu G.V.A.V. een 2—l nederlaag te bezongen. Kampioensplannen, roodwitten? Minder verging 't W.V.V., die in Sneek met 3—o de meerderheid der withemden moest erkennen. Heerenveen is uit vorm, getuige haar 6—l nederlaag tegen Be Quick. Deze Groningers zijn blijkbaar met goede voornemens bezield. Ook met Achilles zit het vast, want met I—4 werd van Velocitas, loch ook werkelijk .liet een der sterksten, verloren. Pech met spelers schijnt bij de Assenaren wel een rol te spelen. H.S.C, tenslotte bleef met 3—l baas over Veendam. De stand is: Leeuwarden 2 2 0 0 11—3 4 Be Quick 2 110 B—3 3 Sneek 110 0 3—o 2 H.S.C. 110 0 3-1 2 W.V.V. 2 10 1 7-3 2 Velocitas 2 10 1 4—B 2 Veendam 2 0 11 3—5 1 G.V.A.V 10 0 1 I—2 0 Achilles 10 0 1 l—i Ö Heerenveen 2 0 0 2 3—15 0 --- N.V.B. 1e klasse. SNEEK—W.V.V. 3-0. Sneek kwam volledig op, de gasten telden invallers voor Kuiper en Dontjer, voor wie v. d. Laan en Jager invielen. Scheidsrechter was de heer Kooi. De stormachtige wind, die dwars over het veld joeg, deed veel afbreuk aan dezen wedstrijd, maar Sneek, die gedurende de eerste helft tegen den wind in speelde, ontplooide hierbij technisch een veel beter en sterker spel dan de gasten na de rust. Het spel was nauwelijks begonnen, of De Bock schoot al hard naast, maar direct daarop joeg Sijbesma van verren afstand een kogel in het net (1—0). Oogenblikkelijk hierop dachten we, dat Sijbesma op dezelfde wijze opnieuw' zou scoren, maar de bal kwam tegen de bovenlat. W.V.V. probeerde het hierna ook, maar Meulema knalde eveneens tegen de bovenlat. Het spel golfde eenigen tijd heen en weer, maar langzamerhand kwamen de gasten, gesteund door den wind, meer in den aanval. Zij wisten zelfs Sneek in de verdediging te dringen, maar Van Delden en zijn mannen verdedigden met veel succes De aanvallen van Sneek waren niet zoo talrijk, maar veel gevaarlijker. De Bock kreeg eenige fraaie kansen, maar miste. Toen hij op zn eentje was doorgebroken, werd hem op het laatste moment den bal ontnomen. W.V.V. zette de tweede helft aanvallend in en drong Sneek even in de verdediging terug. Dat duurde echter maar kort en vanaf dat oogenblik gaf Sneek voortdurend den toon aan. Uit een voorzet van Sijbesma voerde Efdée den stand tot 2—o op, waarna De Bock op handige en fraaie manier het derde doelpunt scoorde. Sneek bleef voortdurend in het offensief en kogelde er lustig op los. Het spel kreeg hierdoor een eenzijdig karakter, waarbij mooie momenten slechts sporadisch voorkwamen. Niettegenstaande de vele kansen wist Sneek niet meer te scoren, zoodat het einde kwam met een verdiende 3—o overwinning voor de thuisclub. --- LEEUWARDEN-G.V.A.V. 2-1. Met den wind tegen nam Leeuwarden het offensief. Een kopbal van Rem ging rakelings naast. Aan de andere zijde wist Delgrosso eens precies vanaf den doellijn te redden, toen Koeh reeds gepasseerd was. Wel brachten de Groningers het tot eenige hoekschoppen, doch de Leeuwarden-attaques droegen een gevaarlijker karakter en in de 13e minuut wist Drenth zijn club de leiding te geven (1—0). De blauwe voorhoede kreeg tegen de enthousiaste Leeuwarden-verdediging geen gelegenheid haar spel te ontplooien. Bij de gastheeren vlotte het echter beter en na 26 minuten spelens scoorde Fli6ijn uit een oorzet van Drenïh (2—o). De Leeuwarden-attaques bleven gevaarlijker dan die der Groningers. In de tweede helft nam de middenlinie der thuisclub o.i. te veel een verdedigende houding aan. G.VA..V. was hierdoor in het veld iets sterker, doch bleef voor de goal ongevaarlijk. Terwijl doelman Koch het niet moeilijk had, moest Haan zoo nu en dan op zijn tellen passen bij de snelle uitvallen der Leeuwarders. Eerst 12 minuten voor het einde verkleinde Pais met een schitterenden kopbal den achterstand (2—l). Even geleek het er op, dat G.V.A.V. zou gelijk maken, maar al spoedig ontliepen de partijen elkaar weer weinig en onder groote spanning kwam met 2—l 't einde. **» --- N.V.B. 2 e klasse A. BLACK BOYS—GORREDIJK 4—1 Beide elftallen verschenen met een invaller. Black Boys nam het offensief, maar de bal werd te hoog gespeeld bij den harden wind. Gorredijk kreeg de kans de leiding te nemen, toen haar een vrije schop op den rand van het strafschopgebied werd toegekend. Huitinga verwerkte het 6chot echter op keurige wijze tot hoekschop. Bij een aanval van 81.8. wist Kracht Jr. via den keeper te scoren (1—0), na welk doelpunt de zwartjes krachtig in den aanval bleven, zoodat het tweede doelpunt, gescoord door De Wilde, niet lang op zich liet wachten (2—o). Kort voor de rust scoorde Gorredijk uit een corner een tegengoal (2-1). Gorredijk kreeg in de tweede helft den wind mee. De Boys trokken echter direct fraai en laag spelend ten aanval. Hun spel was stukken beter dan voor rust. Uit een goed opgezetten aanval scoorde Dijkstra keihard 3—l. Gorredijk kreeg achter elkaar twee corners te nemen, maar succes bleef uit. Nadat Kracht Jr. na eenig heen en weer getra-p den 6tand tot 4—l had opgevoerd, werd het spel van de zwarte jongens slordiger. Gorredijk werd sterker, maar door slecht plaatsen en het stugge verdedigen van de zwarte achterhoede slaagden de gasten er niet in de score te wijzigen. --- F.V.C.-M.S.C. 3-4. De Meppelere, die eerst het voordeel hebben van den etevigen wind, hebben reeds na 2 minuten spelens met een onhoudbaar schot succes (0—1), maar direct daarop maakt Armee gelijk (1—1). Ondanks den tegenwind zijn de Huizumers in het veld niet zwakker. De linksachter der bezoekers helpt de thuisclub een handje om den stand op 2—l te brengen. Te ver opdringen wordt F.V.C, noodlottig, als de snelle M.S.C.-reohtsbuiten er 2—2 van maakt. Meerdere kansen worden door de gasten gemist. Toch wordt het 2—3', echter in een periode dat F.V.C, den toon aangaf. De tweede helft kenmerkt zich over het algemeen door een veldoverwicht van F.V.C. De voorhoede der thuisclub is echter voor de goal lang niet doortastend genoeg. Uit een der niet talrijke M.S.C.-aanvallen gelukt het den bezoekers er 2—4 van te maken, hierbij geholpen door den groengelen rechtsback. Nog geeft F.V.C, zich niet gewonnen en Armee, verreweg de gevaarlijkste man in de F.V.C.-voorhoede, smaakt het genoegen den achterstand te verkleinen ' tot 3—4. Alles wordt er nu op gezet het ook nog tot den gelijkmaker te brengen, maar de witte achterhoede geeft geen krimp --- DE KOOI—FRIESLAND 4—1 De Kooi opende het seizoen met een thuiswedstrijd tegen Friesland. Al spoedig kan de thuisclub een licht overwicht uitoefenen, dat tot enkele gevaarlijke aanvallen leidt. In het strafschopgebied wordt de bal met de handen bewerkt en Ter Rauwelaar benut de toegestane strafschop (1—0). De Kooi blijft gevaarlijk aanvallen. Het voordeel van de training blijkt duid->--lijk. De Boer loopt eenmaal fraai door en passeert den Friesland-doelman (2—o). Vlak voor rust verkleint de Friesland-linksbuiten uit een corner den achterstand (2—1). Na de rust verwacht men nog een zwaren strijd voor De Kooi, maar de Jousters werken uitstekend en v. d. Wal zorgt voor het derde doelpunt. De doet uitstekend werk, maar v. Delden aan de overzijde is ook best op dreef. Met een schitterend schot brengt v. d. Valk den stand op 4—l, terwijl Glas zelfs no 5 weet te scoren. Dit doelpunt wordt o.i. ten onrechte door den scheidsrechter geannuleerd. De Kooi wint volkomen verdiend met 4—l. --- STEENWIJK-FRISIA 3-8. Steenwijk, met zes jonge spelers, was ongetraind, terwijl de spelers onvoldoende op elkaar waren ingesteld. Steenwijk kiest het voordeel van den wind, maar niettemin lost Frisia al spoedig een paar prachtsohoten, die Reeder uitstekend houdt. De 1.-buiten van Frisia zendt dan een boogbal in, die Reeder niet klemvast heeft en Frisia leidt (0—1). Een voorzet van rechts, gevolgd door een fraaie kopbal en de stand is o—2. Een uitstekend schot van Reerta Jr. (stand I—2), wordt gevolgd door een kopbal van Frisia, die Reeder mist (I—3), terwijl deze over no. 4 heen valt (1—4). Een voorzet van rechts wordt besloten met een harden schuiver (I^s). Na de rust heeft Steenwijk haar opstelling gewijzigd en laat een veel beter epel zien, maar niettemin is weer het eerste succes voor den I.binnen van Frisia (1—8). De Leeuw van Steenwijk trapt dan van kort bij in (2—6), terwijl hij daarna fraai doorgeeft aan Scheenstra, die scoort (3—6). Frisia scoort dan nog tweemaal en wint met 3—B. --- FRIESCHE VOETBALBOND. UITSLAGEN. le klasse A: Zw.w.einde—L.warden 4 B—2 Akkrum-F.V.C. 3 4-0 Frisia 3—H.Z.C. 2 I—B Friesland 3—Oldeboorn 2i-4 le klasse B: Sneek 3-S.N.V.V. 3-3 le klasse C: D.O.G.—Oosterwolde 5—2 2e klasse A: M.K.V.—Zw.westeinde 2 4—5 2e klasse B: G.A.V.C. 2—F.V.C. 4 5—2 2e klasse C: Sneek 4—L.S.C. 3 3—6 2e klasse D: Drachten 3—D.D.D. o—9 2e klasse E: Read Swart—Gorredijk 2 5—2 Reade Duvels —Blesse I—2 3e klasse E: Terhorne—Akkrum 2 o—3 3e klasse F: Gersloot—Read Swart 2 B—3 Blue Boys 2—Boornbergum 4—l Adspiranten: le klasse A: G.A.V.C—Friesland o—lo Leeuwarden—Rood Geel 4—o le klasse B: Zw.w.einde—L.warden 2 2—l le klasse C: D.T.D.—Aristides 4—2 F.V.C. 2-M.K.V. 5-1 le klasse H: Drachten—Bakkeveen 3—o le klasse I: Blesse—D.O.G. 3—2 2e klasse A: L.warden 3—G.A.V.C. 2 B—o Frisia 2—F.V.C. 3 o—ls 2e klasse B: Leeuwarden 4—Freno B—l --- KAATSEN. PELOTE-WEDSTRIJDEN LEEUWARDEN LEEUWAERDEN. Op „het Plein" werden de pelote-wedstrijden om den Coere-wisselbeker gehouden. Het herfstweer deed afbreuk aan het spel, maar toch zijn er nog interessante partijen gespeeld tusschen de stallen van Franeker (G. Koster. S. Werkhoven, M. v. Smeden, L. Seerden en C. Langerak); Het Plein (M. v. d. Hem, S. Kuipers, H. Heegstra, A. Paassen en G. Swart) en de L.K.C. (P. Duijff, P. Visser, F. Kingma, P. Edens en P. de Jong). De opslag was over 't geheel bijzonder vast. Het Franeker partuur ,dat den beker moest verdedigen, heeft, mede door een paar leelijke blunders van Koster op kritieke standen, beide partijen verloren, tegen de L.K.C, met 6—S en 80 tegen 74 punten, tegen Bet Plein ondanks een aanvankelijken voorsprong van s—l, met 7—B en 84 punten gelijk. Het Plein, dat de L.K.C. wiet te kloppen met B—7 en 90 tegen 76 punten, werd dus met twee overwinningen houder van den wisselbeker, welke na afloop in hotel Royal van den heer Coers, door den Bondsvoorzitter Werkhoven met een opwekkende toespraak werd uitgereikt. --- GYMNASTIEK. Een halve eeuw gymnastiek te Drachten. U.D.I. bestaat 50 jaar. DRACHTEN. De gymnastdekvereeniging U.D.I. heeft Vrijdag 4 Oct. haar 50-jarig bestaan kunnen herdenken. Van een feestavond en een groote turndemonstratie, zooals oorspronkelijk de opzet was, kan voorloopig door de tijdsomstandigheden niets komen. „Uitspanning door inspanning", 4 Oct. 1890 opgericht als een „volks-gymnastóekvereeniging", heeft dus thans 50 jaar gewenkt voor de lichamelijke opvoeding. Zij heeft tijden van voorspoed gekend — zooals in 1929, toen in één jaar 60 medailles werden behaald en in de jaren dat onze grootste sprintster Tolline Schuurmans lid was — maar ook moeilijke tijden doorgemaakt. Steeds echter kwam men, vooral ook door goede leiding, de moeilijkheden te boven en thans is U.D.I. met haar 200 leden een bloeiende vereeniging. Veel directeuren heeft U.D.I. niet gehad, een bewijs dat het vereenigingsleven goed was. Aanvankelijk berustte de leiding bij de heeren Kooistra en Bolleman. Eerstgenoemde bleef tot 1905, in dien tijd werd niet aan concoursen deelgenomen. De jaarlijksche uitvoering vormde het hoogtepunt Anders werd dit onder zn opvolger Klasema. Overal waar U.D.I. kwam werden successen geboekt. Toen in 1911 de heer Klasema zn functie neerlegde, werd een der eigen leden, de heer P.Modderman, bereid gevonden „op proef" de leiding te nemen. We behoeven niet te vragen, of deze proef geslaagd is, want thans, na bijna 30 jaar, heeft de heer Modderman nog steeds de touwtjes in handen! In totaal heeft U.D.I. 483 medailles behaald. Momenteel is het geen tijd voor festiviteiten en de leden zullen moeten toonen, dat zij niet alleen de gymnastiek beoefenen om „blikjes" te halen, maar ook, ja zelfs in veel grootere mate, ten bate van het eigen lichaam. We vertrouwen echter, dat dit wordt ingezien en de leden .voldoende du-bliefde bezitten om U.D.I. in dezen tijd sterker en krachtiger te maken dan ooit te voren. --- ZEILEN. WEDSTRIJD VAN KLEINE SCHEEPJES. WARTENA, 5 Oct. Inplaats van bij de Kruiswaters zeilden de jeugdige deelnemers in de Rogsloot, maar ook daar was de wind nog hinderlijk. De uitslagen luiden: le klasse, groep A: 1. D. Postma met Morgenster; 2. F. de Boer met Freeke; 3. P. Hiemstra met Annie. Groep B: 1. Jac. Spijkstra met Twee gebr.; 2. H. Kok met Henny; 3. Tj. Boorsma met Myn jierdei. --- Mijnhardtjes tegen Hoofdpijn, Kiespijn, Migraine' 2e klasse: 1. Ali Postma met Ali; 2. B. de Boer met Zemok; 3. S. D. Valk met Markol. 3e klasse: 1. Joh. Valk met Meeuw; 2. Corrie vv d. Veen met Kievit; 3. T. A. Bijlsma met Swealtsje; 4. R. de Jong met Bries. 4e klasse: 1. T. Haytsma met Ata; 2. B. Haytsma met Ald-hiem; 3. G. U. Bergsma met Griet. 5e klasse: 1. G. R. v. d. Veen met Trio; 2. R. G. v. d. Wal met Rock. 6e klasse: 1. A. Veenstra met Trio II; 2. P. D. Bergsma met Storm vogel; 3. F. Cuperus met Sweal. 7e klasse: 1. H. Tilma met Sekob; 2. T. Meindersma met Vier gebr.; 3. Annie Spijkstra met Markol; 4. R. D. Valk met Twee gebr. Klasse kleine 8.M.: 1. A. Bijlsma met Sylnocht; 2. J. v. Asperen met Willy; 3. S. v. d. Veer met Zeekob. Wisselprijzen wonnen in le klasse Jac. Spijkstra; 2e klasse Ali Postma; 3e klasse Joh. Valk; 4e klasse B.M. G. Bijlsma. Er waren in totaal 51 deelnemers en ieder kreeg een prijsje mee naar huis. --- SPORT IN 'T KORT. Hel kampioenschap voor heerrijders, verreden op Duindigt, werd gewonnen door Senator Norris, eig. L. J. van Harlingen te Wassenaar. De voetbalwedstrijd Zweden—Denemarken eindigde in een gelijk spel (1—1). Er waren 35.000 toeschouwers. Hongarije en Duitschland brachten het eveneens tot een verdeeling (2—2). Ragnhild Hveger kan het trotsche 100 M.-record van Willy den Ouden nog niet benaderen. Te Kopenhagen zwom zij dezen afstand in 1 min. 7.9 sec. Te De Wijk zijn korfbalseriewedstrijden gehouden, waarbij Udi (Havelte) den eersten prijs won. De organiseerende vereen. Dowocs was tweede. Er werd over het geheel veel te veel gehinderd geschoten. Zooals bekend, is „Het IJ" thans voor de 26ste maal waterpolokampioen van Nederland. Zn aanvoerder en midachter Ko Kohier hielp mee veertien titels te veroveren. Voorwaar een uniek record. De Italiaansche motorenfabriek Benelli heeft een nieuwen vier-cylinder gebouwd, waarmede een aanval zal worden gedaan op de 250 cc records van Guzzi. Mevr. Boutmy, onze vroeger zoo bekende tennisspeelster, vertoeft in Amerika en boekt daar in wedstrijden voor veteranen aardige successen. De Nederlandsche boksbond is actief. Er wordt gewerkt voor éénheid in de bokssport en opheffing van het boksverbod in ons land. De Nederlandsche kampioenschappen worden begin 1941 te Enschede gehouden. Blauw Wit, de Amsterdamsohe voetbalvereeniging, gaat mei haar tijd mee. ledere week worden 500 goedkoope kaarten voor werkloozen beschikbaar gesteld, voorts zijn de prijzen voor staanplaatsen verlaagd en worden goedkoope couponkaarten voor drie wedstrijden — door den houder zelf te bepalen — uitgegeven. De 30-jarige Rotterdamsche athleet Plet Tessers heeft den afstand Rotterdam—Naarden — hij is in laatstgenoemden plaats bij den Opbouwdienst — afgelegd in 8 uur 57 min. 50 sec. Het traject was 85 K.M. lang. Van zn korps ontving de kranige looper een mooie herinnering. De v.v. Noordpool te Uithuizen heeft dit seizoen enkele reizen te maken, Waarbij de spelers 's morgens 7 uur weggaan en 'a avonds 10 uur thuiskomen. Ze heeft nu enkele vereenigingen voorgesteld haar spelers een warme maaltijd aan te bieden, in welk geval de bezoekende clubs op een gelijke ontvangst in Uithuizen kunnen rekenen. Bedoeling is, dat de maaltijden worden gebruikt bij spelers en supporters thuis, 't Lijkt ons een goed idee, dat stellig ook de vriendschapsbanden zal versterken. --- UITSLAGEN N.V.B. AFDEELING I • D.F.C.-D.W.S. 1-2 • Hermes-D.V.S.—'t Gooi 3—o « Stormvogels—Sparta 2—o a Feyenoord—D.H.C. 2—2 K.F.C.-A.D.O. I—2 AFDEELING II • Haarlem-V.S.V. 1-2 • Blauw-Wit—H.B.S. 2—l a V.U.C.—C.V.V. 2—5 a Ajax—R.F.C. 6—2 I AFDEELING 111 • AGOVV—Wageningen o—2 • N.E.C.-Hengelo 6—l • Heracles—Enschede 2—2 • Ensched. Boys—Quick 3—l a Tubantia—Go Ahead 6—l m AFDEELING IV N.A.C.—Eindhoven o—o • M.VV.-L.O.N.G.A. 2-2 • Helmond—Limburgia 2—l • Willem ll—Roermond 2—2 • P.S.V.—B.V.V. I—2 « Juliana—N.O.A.D. s—l 9 AFDEELING V ( le klasse Velocitas—Achilles 4—l • 1 Be Quick—Heerenveen 6—l • Sneek-W.V.V. 3_o m L.warden—G.V.A.V. 2—l a H.S.C.—Veendam 3—l 2e klasse A F.V.C.-M.S.C. 3—4 • De Kooi—E/iesland 4—l • 1 Black Boys—Gorredijk 4—l • 1 Steenwijk—Frisia 3—B • , 3e klasse B a De Vogels—Drachten 5—6 a Res. 2e klasse A Heerenv. 2—L.S.C. 2 s—l --- Het laden van het zware 'geschut, dat aan de kanaalkust tegen Engeland «taat opgesteld! (Foto Weltbild) ---