Voor de lange avonden DE MOTOR EN HET MENSCHENHART Ruim vier maanden geleden is het gebeurd. In Augustus, toen het zóó warm was, dat de musschen vergaten te kibbelen, toen het water te lui was om te stroomen, en de boomen geen lust hadden de menschen koelte toe te wuiven. Er kwam een motor aangereden. Neen, aangerend. Hij was op weg naar Nijmegen. Een stofwolk rende hem achterna. De motor bromde van opwinding, maar zijn berijder vond, dat het nog veel te langzaam ging. Nog harder wilde hij vooruit, nog sneller wilde hij in Nijmegen zijn. Sneller, sneller, steeds maar sneller. De motor ging nijdig grommen en de stofwolk vlóóg over den weg. Rrrt... Boemdereboem... Rang! Een schreeuw... Dan wordt alles stil. Ze liggen dicht naast elkaar: de motor en de man, die sneller dan snel in Nijmegen wilde zijn. „Waanzin is het," antwoordt de motor, „Waanzin is het, zoo te rijden," zegt een stem verontwaardigd en verwijtend. „Dat is het," antwoordt de motor. „Schandelijke roekeloosheid!" „Maar met wie heb ik eigenlijk het genoegen kennis te maken?'" „Ik ben het menschenhart, ik ben het hart van den man, die hier bewusteloos op den grond ligt. Zn eigen schuld! „Ja, ja," vervolgt het menschenhart, wij harten hebben het niet gemakkelijk. Een menschenleven lang werken wij zonder een seconde rust. Maar de mensch doet niets om ons te sparen. De menschen houden hun hart niet in eere. En wat zijn ze zonder ons?" „Dat bent u bepaald familie van mij," zei: het motorhart verheugd, want zonder mij kan de motor zijn wielen niet éénmaal ronddraaien."' „Zeker, zeker, wij zijn ongetwijfeld familie. Alleen... ik ben van een zeer oud geslacht. Ons geslacht woonde reeds in de eerste menschen, van uw familie heeft men eerst in later eeuwen gehoord. En dan is er nog een verschil. De stichter van uw familie moet minder knap geweest zijn dan de stichter van mijn geslacht. Wij harten doen onzen plicht een menschenleven lang, zonder onderbreking, zonder rust. Maar de leden van uw familietak staken den arbeid soms zonder eenige reden en bezorgen de menschen dan heel veel last. Maar dat neemt niet weg, we zijn familie en ik mag u graag." ,Voedt u zich ook met benzine?" vroeg het motorhart weer verder?" ~Neen," zei het menschenhart plechtig. „Ik, ik voed mij met bloed." „Met bloed? Brrr," huiverde de motor en haastte zich te zeggen: „Dan zijn wij beslist géén familie van elkaar. Dat nniet bepaald een vergissing zijn.' Twee Russische geleerden, schout-bijnacht Krylow en prof. Chimansky, beiden directeur van de bergingsmaatschappij Apron, leggen op het oogenblik de laatste hand aan de constructie van een diepzeeduikboot, waarmee zij zich voorstellen een diepte van 2500 m. te kunnen bereiken. De boot, die onder de letters USSR-AG 2500 zal worden geregistreerd, is 9.13 m. lang, meet 2.20 m. in doorsnede en heeft ongeveer het uiterlijk van een geweldige sigaar of van een Zeppelin. In de cabine is plaats voor twee personen. Aan boord bevinden zich geweldige schijnwerpers, waarmee licht zal worden geworpen* in het ondoordringbare duister op den bodem der zee. Daar het apparaat op de genoemde maximumdiepte aan een druk van 250 K.G. per vierkante centimeter zal zijn blootgesteld, dienen alle onderdeden met de uiterste zorg te worden geconstrueerd en afgewerkt. Wanneer de eerste proeftochten zullen worden gemaakt, is nog niet bekend. De grootste, tot dusverre door menschen bereikte diepte in zee bedraagt 8000 meter. Het waren de Amerikanen Beebe en Barton, die in 1934 met hun duikerklok dit record vestigden, dat sindsdien nog niet is gebroken. Óf de beide Russische geleerden hierin zullen slagen? RUSSISCH DIEPZEEONDERZOEK --- ANECDOTES VAN BEROEMDHEDEN Therese Carreno, de eenmaal wereldberoemde pianiste, had een tijd lang les gehad van Arthur Rubinstein. „Rubinstein," zoo vertelt zij in haar herinneringen, ,had de gewoonte om gedurende de les voortdurend heen en weer tf loopen en de eene sigaret na de andere te rooken. A!« ik iets niet naar zijn zin speelde, had hij een minder aangename manier om mij te onderbreken en mij de passage voor te spelen. Een paar jaar later ontmoetten wij elkaar in Amerika, in hetzelfde hotel. Ik wist niet, dat hij er was en evenmin, had hij 'n flauw vermoeden van mijn tegenwoordigheid. Die ontmoeting was heel eigenaardig. Op een avond zat ik aan tafel in druk gesprek met mijn rechter buurman en had daardoor weinig acht geslagen op den persoon, die links van mij zat, en iets later was gekomen. Eensklaps zag ik een hand naast mij op tafel: „dat moet de hand van Rubinstein wezen," dacht ik; ik kijk en zie hem inderdaad naast mij zitten. We sprongen beiden op en hij omhelsde mij spontaan, tot groote verbazing van de anderen. Rubinstein klaagde over zijn kamet en vroeg, of ik in de mijne mischien een piano had, waarop hij kon studeeren, als ik uit was. Natuurlijk gaf ik hem dadelijk en graag mijn toestemming en eiken dag studeerde hij' tusschen twee en vier uur in het vertrek, telwijl hij mij op een namiddagwandeling waande. Ik wandelde dan echter niet, maar zat stil en ongemerkt in een ander vertrek, dat ook op de gang uitkwam. Wat ik in die uren leerde, was voor mij van onschatbare waarde. Even voordat hij eindigde, zette ik mijn hoed op, ging mijn kamer binnen, „heerlijk opgefrischt van mijn middagwandeling". Rubinstein heeft hartelijk gelachen, toen ik hem later de ware toedracht van de zaak vertelde." --- Door: Torn Radersma „Toch niet," zei waardig het menschenhart. „Ik zal 't u uitleggen. Ik betrek mijn voedsel uit de maag van den mensch die ik bewoon. In die maag wordt het menschenvoedsel verteerd en met maagsappen vermengd, waardoor bloed ontstaat. U betrekt uw voedsel uit de vergasser. Daar wordt het motorvoedsel, de benzine, met lucht vermengd en ontstaat uw kracht om de motorwielen te doen bewegen. Uw hart maakt een knorrend geluid, het mijne tikt zachtjes. In 22/£ seconde tik ik 27 maal en jaag al het bloed door een menschenlichaam. Ik ben net een pompstation." „Ik kan veel van u leeren," zei het motorhart bescheiden. Ik ben blij, dat ik u heb leeren kennen." „Hebt u zich ernstig bezeerd bij uw val?" vroeg het menschenhart deelnemend. „Och, wat zal ik u zeggen," zei het motorhart. „Ik ben er nog goed afgekomen, maar in de benzinetank is een groot gat, de uitlaat is verbogen, het voorwiel is een acht geworden en de voorvork is gebroken. Maar alles kan nog terecht komen, gelukkig." „Ik ben er ook goed afgekomen," zei 't menschenhart nu weer. „Ik tik nog steeds en zoolang ik tik en pomp, heeft te man waar ik binnen in zit, kans weer beter te worden. Maar laten loopen kan ik hem ook niet op dit oogenblik." „Is hij erg beschadigd?" vroeg de motor belangstellend. „Heeft hij zich erg bezeerd, moet je vragen," verbeterde het menschenhart hem. „O, dat wist ik niet," zei het motorhart verlegen, „ik spreek alleen de motortaai en daarin komt het woord bezeeren niet voor." Het hart knikte genadig en vertelde: „De man heeft zijn rechterbeen gebroken en ook zijn rechterschouder is ontwricht." „Hoe komen we hier vandaan," zuchtte de motor. Op hetzelfde oogenblik kwam een boerenkar aangereden met een gezellig dik paard ervoor. „Kijk toch eens, wat een gesukkel," riep het motorhart minachtend, maar het menschenhart glimlachte wijs, want de boer en zijn paard brachten uitkomst. Ze brachten beiden naar het naaste dorp. Daar heeft de man dagenlang in het ziekenhuis gelegen en aan de motor had men een reuzewerk. De man heeft nooit meer zoo roekeloos gereden en het menschenhart was voldaan. zwarte wolk, die met groote snelheid op de aarde afkwam, juist boven genoemd plaatsje. Toen de wolk nog slechts enkele meters van de aarde verwijderd was, leek zij één enkele bunde! bliksemstralen te zijn. Zij bewoog zich als een draaikolk, terwijl geweldige explosies weerklonken. Een populier was het eerste, dat door de wolk getroffen werd; hij werd ontworteld. Daarop volgde een huis, waarvan het dak werd afgerukt. Steenen en dakpannen wervelden in het rond. De kolkende massa trof een tweede huis, dat eveneens werd vernield. Een zware vrachtauto op den landweg werd omvergeworpen en als veertje weggevaagd. Ten slotte kwam de vurige massa op een electrische hoogspanningsleiding terecht, waar zij zich, na enkele antennes te hebben afgerukt, ontlaadde. In tal van huizen in de omgeving waren door dit natuurgeweld de electrische leidingen verstoord. Het verschijnsel duurde ongeveer tien minuten. Er ontstond een paniek in het dorpje, doch er deden zich geen persoonlijke ongelukken voor. --- EEN MERKWAARDIG NATUURVERSCHIJNSEL Een ongewoon verschijnsel, veroorzaakt door de luchtelectrlciteit, heeft de inwoners van het plaatsje Casella bij Bologna in opschudding gebracht. Aan dan bedekten hemel naderde daar dezer dagen een pik- --- FOUTEN BIJ DE BEHANDELING VAN MELK IN DE HUISHOUDING KUNNEN VOORKOMEN WORDEN. Wie zuinig wil zijn met levensmiddelen moet zorgen dat hygiënisch en doeltreffend worden behandeld. Meer dan éénmaal koken of lang koken en warm houden is voor alle voedingsmiddelen ongewenscht, doch het merkwaardige verschijnsel doet zich voor dat huisvrouwen die dit weten en vanzelfsprekend ook in toepassing brengen als het aardappelen en groenten betreft, dü niet steeds bedenken, wanneer zij te doen hebben met melk. Behalve deze fout komen er bij melkbehandeling nog verscheidene andere voor. Melk is niet alleen het meest volledige voedingsmiddel voor den mensch, doch ook voor lagere organismen. Daarom moet met melk zorgvuldig worden omgegaan. Bovendien neemt ze gemakkelijk den geur over van andere voedingsmiddelen en stoffen, die zich in de nabijheid bevinden, zoodat het ook uit dat oogpunt niet onverschillig is waar men ze neerzet. Het vaatwerk, dat voor melk gebruikt wordt, moet gaaf zijn, aangezien pannen en kannen anders moeilijk schoongemaakt kunnen worden. Er zijn nog veel kannen in omloop, met scherpe hoeken en een nauwen hals, waardoor werkelijk grondig reinigen moeilijkheden oplevert. Het gebruik van vaatwerk, waaraan dergelijke fouten kleven, moet steeds worden afgeraden, doch voor melk is het geheel en al ondeugdelijk. Ook bij koken van melk — in de fiesch gepasteuriseerde melk behoeft niet gekookt te worden! — worden dikwijls fouten gemaakt. „Los" gekochte melk dient direct na ontvangst gekookt te worden, maar dat is dan ook de eenige keer, dat ze gekookt mag worden; later, is het voldoende deze gekookte melk tot de gewenschte temperatuur te verwarmen. In het belang van het behoud der volledige voedingswaarde kunnen vele fouten gemakkelijk worden voorkomen; men neme dus de volgende wenken in acht: 1. Plaatst de melk op een koele, stofvrije, donkere plaats en niet in de nabijheid van visch, uien, appelen of andere stoffen met scherpen geur. 2. Open de flesschen gepasteuriseerde melk niet voordat de melk noodig is en sluit een fiesch, waarin nog melk over is niet van de lucht af, doch leg er liever een los doekje over. 3. Ontvang „losse" melk in een gave, gladde, goed schoongemaakte pan, die het best alleen voor melk wordt gebruikt en die voordat de melk er in gaat, even met koud water wordt omgespoeld. 4. Kook losse melk liefst dadelijk; vooral in het begin een kleine vlam gebruiken en er in roeren als ze flink warm is geworden o.m. om aanbranden te voorkomen. g. Bij het „opkomen" nog even doorroeren; laat de melk dan nog 1 a 2 minuten doorkoken. 6. Direct na het koken afkoelen, liefst in koud, stroomend water; het best door de pan open weg te zetten in een teil in den gootsteen onder de kalm doorloopënde waterkraan; of wel in een teil met koud water en dit een paar maal te ververschen. Door af en toe te roeren, wordt ook de vorming van een vlies bij het afkoelen voorkomen. 7. Spoel het vaatwerk (pannen, kannen, flesschen), eerst met koud water om en gebruik pas daarna een sopje van warm water. De huisvrouw, die eenige keeren de moeite neemt deze wenken toe te passen, zal ze daarna verder zonder eenige moeite kunnen opvolgen... ten gerieve van zichzelf en in het besef dat de smaak en de voedingswaarde van „het meest volledige voedsel" op deze wijze zoo goed mogelijk tot hun recht kunnen komen. --- ANECDOTES VAN COMPONISTEN Adolphe Adam, de componist van „De postillon van Lonjumeatr' ontving in het jaar 1840 den tekst voor een operette die den titel „Eva" droeg. De schrijver had er een briefje bijgedaan met 't verzoek er een passende compositie bij te willen maken. Adam las het manuscript door, maar vond het niet geschikt, wat hij den afzender mededeelde. In zijn brief somde hij eerst de goede hoedanigheden van het werk op, daarna schreef hij: „Maar toch kan ik uw libretto niet gebruiken; ik mag, mij, hoewel ik Adam heet, niet door deze Eva laten verloiden, daar anders het publiek als een slang zou sissen en fluiten." Eens dirigeerde Tsjaikowski in de Russische hoofdstad een symphonie-orkest. De tsaar, die het concert bijwoonde, praatte onder de uitvoering met tamelijk lulde stem Tsjaikowsik tikte af en liet de musici eerst verder spelen, toen het weer doodstil in de zaal was geworden. Na afloop van het stuk kwam de hofmaarschaTk op het podium om te Intormeeren wat die onverwachte interruptie te beteekenen had. „Ik heb gemeend," zei Tsjaikowski „te moeten gehoorzamen aan den plicht die alle onderdanen van Zijne Majesteit is opgelegd." „Wat bedoelt u?" „Eerbiedig te zwijgen als de keizer spreekt." --- VAN OUD TOT NIEUW Meisjesjumper wordt verbreed De handgebreide jumper van onze dochter heeft niet alleen dunne ellebogen, doch h is haar tevens te nauw geworden. Wat is hiertegen te doen? We zullen onze wolmand eens nazien en ontdekken nog allerlei restjes, die ons van groot nut zullen zijn. Ongetwijfeld zal men ons gaarne toegeven dat de van oude tot nieuwe vermaakte jumper cc naanwinst is geworden voor de garderobe van onze dochter. We knippen het voorpand in de lengte door en verwijden dit door een gedeelte in streeppatroon gebreid; bij voorkeur doen we dit in de lengte en verbinden daarna de bestaande deelen met het plastron. De mouwen worden even boven de ellebogen afgeknipt, daarna zorgt men voor een gelijke toer steken en neemt deze op, breit vervolgens de gewenschte lengte tot aan den pols, waarna voortgezet wordt in geribd patroon. Als halsafwerking wordt een rechte reep gebreid in de kleuren van het plastron. --- ONDERHOUD VAN MESSEN Wanneer men messen zoo lang mogelijk als nieuw wil houden, moeten ze met zorg behandeld worden. Een eerste eisch is, ze na het gebruik steeds schoon te maken, het geen in het bijzonder geldt voor messen die niet roestvrij zijn. Roestvrije messen toonen zich steeds zeer practisch in het gebruik en behouden hun mooi aanzien lang. Het scherpen geschiedt met een stalen aanzetter, waardoor de klacht van sommige huisvrouwen, dat dit soort messen zoo gauw bot is, vervalt. Niet roestvrije messen, die toch ook nog in vele gezinnen in gebruik zijn, worden, indien men ze niet dadelijk schoon kan maken in een pot met zand gezet, die men voor dit doel steeds in het keukenkastje heeft staan (links boven). Indien men messen af wrijft met het snijvlak van een ui verliezen zij de onaangename lucht, die zij aannemen bij het snijden van visch e.d. (rechts boven). Bij het afwasschen mag 't handvat nimmer in aanraking komen met water, terwijl men de mesoen steeds één voor één behandelt, daarna met een messendoekje dragen, rug naar den doek gekeerd, om insnijden te voorkomen, (links onder). Een kurk bewijst steeds goede diensten bij het verwijderen van vlekken, waarvoor trouwens verschillende middelen in den handel zijn. Niet roestvrije stalen messen reinigt men met spiritus en fijn zand, indien er vlekken op zitten, die met wasschen niet verdwijnen. --- UIT DE HISTORIE VAN DE PARAPLUIE. Evenals ieder ander gebruiksvoorwerp of kleedingstuk, heeft ook het nuttige regenscherm zijn geschiedenis. Waarschijnlijk is het voor den eersten keer gebruikt bij de Chineezen, maar heel zeker is dat niet. Men weet, dat de parasol, de voorloopster van het regenscherm, in China in hoog aanzien stond en ongetwijfeld heeft het ..zonnescherm de Chineezen op het denkbeeld gebracht, ook regenschermen te vervaardigen. Al de volkeren der oudheid, de Egyptenaren, de Assyriërs en de Perzen, hebben er gebruik van gemaakt, maar het waren uitsluitend de aanzienlijken, die zich er van bedienden. De Grieken en de Romeinen hadden weinig op met een regenscherm. Zij beschouwden het als niet passend bij hun kleeding. Bovendien lieten de rijke heeren van dien tijd zich bijna uitsluitend in draagstoelen vervoeren. In Zuidelijk Europa werd de paraplule het eerst omstreeks 1620 gebruikt. Meer dan een eeuw was noodig, om haar „In te burgeren". De kolossale afmetingen waren niet in haar voordeel. In dien tijd woog zoon „regenbeschutter" ten minste drie kilogram, kostte 45 tot .60 francs en was ongeveer 1.25 meter hoog, met een omtrek van 3.5 meter. Zij was gemaakt van leer, gewast linnen, geoliede zijde of gevernist papier. Het is dus makkelijk te begrijpen, dat weinigen zich de weelde van zoon ding konden veroorlooven. Het was al mooi, wanneer een heele familie er één bezat, die van geslacht op geslacht overging. Eerst in het begin van de achttiende eeuw bracht Jonas Hanway de parapluie over naar andere landen en ook daar had het regenscherm veel bekijks, niet alleen van de straatjeugd, maar ook van de volwassenen. Wie het voorbeeld van Hanway volgden, ondergingen het lot van hen, die een nieuwe uivtinding, hoe nuttig en goed ook, probeerden in te voeren. Zij kwamen in botsing met belangen, gewoonten en smaak van anderen; zij werd bespot en bedreigd. In 1780 kwam het regenscherm naar Holland. Het had toen al veel van zijn massieve vormen verloren en het was hoofdzakelijk ten behoeve van de dames, dat men zich beijverde het lichter en sierlijker te maken. Langen tijd heeft in zuidelijker streken het gebruik bestaan, dat een man zijn bruid een p«rapluie aanbood. --- A.V.R.O 1.00 AVRO-Amusementsorkest en solist. 1.45 Nederlandsch Verbond voor Sibbekunde: „Wie en wat waren onze voorouders", lezing. 2.00 Concertgebouworkest en solist. 3.00 Radiotooneel. 3.40 „Madame Butterfly, opera (opn.). 5.10 Sportnieuws ANP. 5.15 Wekelijksche gedachtenwissehrig ANP. 5.30 Kinderkoor „Zanglust" met pianobegeleiding. 5.55 AVRO-Musette-ensemble en soliste. 6.25 Kerstdeclamatorium ü.45 Actueele reportage of gramofoon. 7.00 Nieuwsberichten ANP, sluiting. --- HILVERSUM II (301 M.) N.C.K.V. 8.00 Nieuwsberichten ANP. 8.10 Gewijde muziek (opn.) 8.30 Morgenwijding. 9.30 NCRV-Harmonieorkest (opn.). 9.55 Gramofoonmuziek. 12.00 Orgelconcert (opn.) 12.25 Causerie „Kent Gij Uw Bijbel' (opn.) 12.45 Nieuws- en economische berichten ANP. 1.00 Gramofoon. 1.40 Cyclus „Eens Christen's reize naar de Euwigheid in dezen tijd' (opn.) --- V.A.R.A. 2.00 VARA-Almanak. 2.02 Schrammelkwartet en soliste. 2.25 Boekbespreking. 2 45 Gramofoon. 2.50 Residentie-orkest. 3JW Gramofoon. --- V.P.R.O. 4.00 Boekenpraatje 415 Studi.odienst. --- V.A.R.A. 5.15 Wekelijksche gedachtenwisseling ANP. 5.30 Voor de kinderen. 6.00 Bravour en Crame. 6.30 Gramofoon. 6.42 VARA-Almanak 6.45—7.00 Actueele reportage of gramofoon, sluiting. --- HILVERSUM II (301 M.) N.C.R.V. 8.00 Nieuwsberichten ANP. 8.10 Schriftlezing en meditatie. 8.25 Gewijde muziek (gr.pl.) 845 Gramofoon 9.50 Zang, clavecimbel, piano en gramofoon. 10.30 Morgendienst. 11.00 Gramofoon. 12.00 Berichten. 1215 Reportage 12.45 Nieuws- en economische berichten ANP. 1.00 Celesta-ensemble. 1.40 Gramofoon. 2.20 Celesta-ensemble 3.00 Gramofoon 3.10 Viool met pianobegeleiding en gramofoon. 3.45 Bijbellezing. 4.15 Gramofoon. 4.30 Voor de kinderen. 5.00 VPRO: Cyclus „Het gezin in onzen tijd". 5.15 Nteuws-, economische- en beursberichten ANP 5.30 Berichten. 5.35 Pianovoordracht. C.OO Molto Cantabile. 645—700 Actueele reportage of gramofoon --- MISCCHIEN WEL Mijnheer Praatgraag. — Er is gfsteim een man van den Eiffeltoren gevallen. Mevrouw Goedhart. — En... heeft hi] zich bezeerd? --- Radio programma Zondag 22 December HILVERSUM I (415 M.) Nederlandsch programma. K.R.O. 8.00 Nieuwsberichten ANP. 8.15 Wij beginnen den dag. 8.30 Gramofoon. 10.00 Hoogmis. 11.00 Gramoioon. 12.00 Declamatie. 12.15 Nederlandsche muziek (opn ) 12.30 Causerie „De ordeningsgedachte in de land- en tuinbouw in het verleden" i 2.45 Nieuws- en economische berichten ANP. --- Maandag 23 December HILVERSUM I (415 M.) Nederlandsch programma. V.A.R.A. 8.00 Nieuwsberichten ANP, gramofoon. (Ca. 8.30 VARA-Almanak). 10.00 VPRO: Morgenwijding. 10.20 Declamatie 10.40 Fianovoordracht. 11.10 Declamatie. 11.30 Orgelspel en zang. 12.00 Esmeralda en soliste. (In de pauze: VARA-Almanak). 12.45 Nieuws- en economische berichten ANP. 1.00 VARA-orkest en soliste. 2.00 Voor de vrouwen. 3.00 Gramofoon. 3.30 Cello en piano 400 Gramofoon (met toelichting). 4.30 Voor de kinderen. 5.00 Gramofoon. 5.15 Nieuws-, economische- en beursbeicihten ANP. 5.30 VARA-orkest. 6.15 Lezing „De Ouderdomsverzorging". 6.30 Gramofoon. 6.42 VARA-Almanak. 6.45 Actueele reportage of gramofoon/7.00—7.15 Economische vragen van de ndag en nieuwsberichten ANP, sluiting ---