NEDERLANDEN. ’s GRAVENHAGE den 13 November. Heden avond te 7§ uur is Z. K. H. de Prins van Oranje in deze residentie aangekomen. Z. Exc. de secretaris van staat, graaf Schimmelpenninck, is dezer dagen van deszelfs buitenverblijf in Overijssel in deze residentie aangekomen , en heeft de werkzaamheden, aan zijne betrekking verknocht, opgevat. Men verneemt, dat het Z. M. behaagd heeft, den baron J. G. de Meg van Streefkerk te benoemen tot lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal— Men verneemt , dat gedurende den winter van 1835—1836 , namens Zijne Exc. den minister van binnenlandsche zaken , voor de buitengewone dienst en de correspondentie langs de dijken , gedurende ijsgang en boog opperwater °p de rivieren , zijn gestationeerd , als , onder anderen, de hoofd-ingenieur J. A- Blanken te Vreeswijk, M. G. Beyerinck te Schoonhoven , J. H. Ferrand te Lent over Nijmegen, E. de Kruyff te Heusden en J. W. de Thomeze le Katerveer. Voorts znllen geplaatst worden, te Schoonhoven, F. W.Conrad, ingenieur, en A. J. Soeteman , opzigter; te Vianen A. Blauw, ingenieur, en D. J. Skutyn Schovel, aspirant-ingenieur; te Gorinchem D. Mentz , inspecteur, A.Greve, ingenieur, en J. P. K. Tollent, aspirant-ingenieur; te Harclinksveid C- C. de Keizer , jr. , opzigter; te Grave en aan de overzijde van de Maas , Docters van Leeuwen, ingenieur, B. Kievitz en J. J. Garel, opzigters, enz. — Thans ziet het plan bet licht voor de 167ste Koninklijke Nederlandsche Loterij , groolendeels overeenkomende met de thans trekkende 166ste Loterij. Dezelve is groot ƒ 1,147,250 en bestaat uit 23,000 loten, uit 11,500 prijzen en 47 premien. --- AMSTERDAM den 13 November. De diligence van de onderneming der heeren ran Koppen en Veldhorst welke te half vijf van hier naar's Hage afrijdt, is gisterenavond, digt bij Haarlem ,' in de vaart geraakt, inhebbende een getal van twaalf passagiers , welke door dadelijk aangebragte hulp gered zijn. --- MIDDELBURG den 13 October. Wij vernemen , dat het Z. M. goedgunstig behaagd heeft , aan de alhier gedetineerde Petronella Kaatmaker , welke bij arrest van het hof van assises in deze provincie, de dato 1 Julij 1.1. , ter zake van kindermoord, tot de doodstraf met den strop, door het verworgen aan eenen paal, was veroordeeld, bij besluit van den 6 der loopende maand, no. 87 , te verleenen kwijlschelding van die straf, en dezelve te commuteren in die v.m lepronkstelling op een schavot , met den strop om den hals , aan den wurgpaal vastgemaakt, brandmerk en een confinement van twintig jaren in een tuchthuis. --- ’s HERTOGENHOSCH den 13 November. In den avond van Woensdag, den 11 dezer, is tusschen 6 en 7 uren in de gemeente Elshout, bij Hensden, een brand ontstaan in den stal van den heer burgemeester H. Pollet, welke zoodanig toenam, dat binnen korten tijd de stal en bet daarbij gelegen huis eene prooi der vlammen werden. Bij deze ramp (zonder te gewagen van zijne twee binnen weinige jaren afgebrande koren-en run-molens) zijn, naar men verneemt , 2 paarden, 7 koebeeslen , nagenoeg de geheele voorraad , goud en zilver, meubelen, enz. voor het grootste gedeelte verbrand; gelukkig'ijk is de daarbij gelegene schuur behouden gebleven. In weerwil van de spoedig tocgebragte hulp «ler spuit, welke zich in het naburig Oud-Heusden bevond , is het den ingezetenen en de marechaussee , gestationeerd te Heusden, die dadelijk bij het vernemen van den hrand waren toegesneld, gelukt, in den nacht den brand meester te worden. De oorzaak en de schade zijn voor als nog onbekend ; intusschen verneemt men , dat het huis en aanhoorigheden benevens den inboedel in eene brandwaarborg-maatschappij verzekerd waren. --- NIJMEGEN den 13 November. Naar wij vernemen , zal er door de geheele armee , eene achterwaartsche beweging gemaakt worden, en zal dien ten gevolge de 17de afdeeling van "hier naar 's Bosch vertrekken, om door 2 bataljons van de 2de afdeeling vervangen te worden. Ook zal, indien wij wel onderrigt zijn, een korps kavallerie alhier garnizoen houden, en zullen twee hoofdkwartieren alhier gevestigd zijn. --- Mengelwerk. OVER DE BESTE INRIGTING VAN HET GODSDIENSTIG ONDERWIJS OP DE LAGERE SCHOLEN. Daar er vroeger over dit onderwerp het eene en andere in deze Courant is medegedeeld, en met name gesproken over de vraag, hierover ter beantwoording aan de Schoolonderwijzers voorgesteld door de kommissie van Onderwijs in deze Provincie, zal het niet ondoelmatig zijn te melden, dat er alsnu van deze kommissie eene Circulaire over deze zaak is uitgegaan , en daaruit het eene en andere , voor het groote Publiek meest geschikt , over te nemen. Aan het begin en einde harer Ci. culaire geeft de kommissie te kennen, dat zij tot dozen maatregel niet heeft besloten , dewijl zij meende , dat er groote nalatigheid en laauwheid in dezen bestond, maar wel, dewijl zij wist, dat de meeste Onderwijzers met ijver en liefde het godsdienstig onderwijs ter liarte nemen en niets vuriger wenschen, dan door wisseling van gedachten, wenken en raadgevingen deze zaak meer en meer te volmaken. De kommissie heeft hare wenken en opmerkingen tot eenige punten gebragt. Het eerste van deze luidt dus : »1. Het voornaamste vereischte , om de godsdienstige vorming der kinderen door het schoolonderwijs gelukkig te bevorderen, is builen twijfel, dat de Onderwijzer zelf een godsdienstig gevormd, regt Christelijk gezind en Christelijk handelend mensch zij. Weinig zal zijn woord en onderrigt baten , indien zijn voorbeeld en geheele leven en al zijn doen en laten, in de school en buiten » de school, niet de getuigenis alleggen, dat hij zelf gevoelt , wit hij leert, en zelf die mensch is, tot weiken hij ieder zijner leerlingen behoort te willen vormen. Maar stemmen woord en leven overeen, woont liefde in zijn hart warme vurige liefde tot God en menschen , geen kind, ook het hardvochtigste niet zal op den duur dien drang der liefde kunnen wederstaan. Hij zal het winnen voor zich , winnen voor de menschheid en voor God. -Er zijn vele middelen, waardoor de Onderwijzer zulk eene godsdienstige gezindheid bij zich zelven kan verwekken en versterken. Zij kunnen hier niet worden opgenoemd. Doch er is één , 't welk ook hier eene plaats moet vinden , het ootmoedig gebed. Hij vange zijn schoolonderwijs nimmer aan , zonder vooraf in stilte zijne knien gebogen te hebben voor den Vader der lichten, de wijsheid en de liefde zelve : en hij zal niet alleen in het algemeen zijnen godsdienstigen zin verhoogen, maar ook telkens in die regte, goede, heilige stemming in zijne school verschijnen, in welke alleen hij zijn werk gelukkig kan volbrengen. » Niemand kan denken, dat het gewigt, aan de godsdienstige vorming en gezindheid des Onderwijzers gehecht, te groot zij. Kunst kan slechts door een' kunstenaa.', wijsheid door eenen wijze medegedeeld worden : hoe zoude dan godsdienstigheid kunnen worden opgewekt door zulk eenen , die zelf niet geheel en al godsdienstig is ? " Daarop leest men het volgende i »2. Van het uiterste belang is het voorts, dat men wel inzie, wat eigenlijk de godsdienstigheid zij , tot welke dc schooljeugd behoort opgeleid te worden. Zij bestaat niet daarin, dat het geheugen eenige klanken over God en onze bestemming heeft vastgehouden; of hel verstand begrijpt, wie God is en wie wij zijn ; of de mensch, om voor klein verlies groot goed in te koopen , zich van eenige erge ondeugden op aarde speent, ten einde Gods gunst en hemelsche zaligheid le verwerven Neen, zij bestaat hierin, dat 's menschen geest inziet en het hart gevoelt , dat God het beste en beminnelijkste Wezen is , en daarom zijn wil van zelven dat doet, wat Gode welbehagelijk is ; hierin , dat de gansche m.nsch in denken , gevoelen en willen met Gods geest vervuld is en Gode meer en meer gelijkvormig wordt. »3. Is dit het wezen der echte godsdienstigheid , dan zal men niet kunnen meenent, haar te zullen opwekken en aankweeken door vele denkbeelden over God en onze betrekking tot God in het geheugen der kinderen te prenten , of voor hun verstand duidelijk te maken, of hen van erge onhebbelijkheden en ondeugden af te wennen, maar veeleer door het voornaamste, wat hiertoe betrekking heeft, behalve duidelijk in bet geheugen en het verstand, ook diep in het hart le prenten, hierin levendig te doen gevoelen en krachtig en werkzaam te doen worden , zoodat elke ondeugd van zelve als snoode ondankbaarheid tegen den liefderijken Vader in den hemel wordt verfoeidjen verbannen, en Christelijke deugd van zelve uit een Christelijk gezind harte voortvloeit. »4. Om godsdienstigheid en daaruit voortvloeiende echt Christelijke deugdsbetrachting in het kind te ontvonken en aan te vuren , is daarom meest noodig het kinderhart te vervullen met dankbaarheid, liefde , eerbied en ontzag voor het hoogste en beste Wezen , 't welk zich niet te verheven acht, onze Vader te zijn en genoemd te worden. Is Hij .een liefderijk Vader, de liefde zelve, dan heeft Hij bovenal aanspraak op de liefde zijner kinderen. Daarom kan alles , wat wij voor Hem hebben te gevoelen en aan Hem hebben te brengen , in het ééne woord liefde worden besloten. »5. Doch om God als Vader door het kinderAarf vurig te doen liefhebben , moet men Hem voor het kinderreriianrf duidelijk als Vader doen kennen. Niets kan daartoe beter strekken , dan het kind op zijne ouders te wijzen , op het zwoegen en zorgen en tobben , dat deze voor hunne kinderen doen , en op de liefde van deze voor hunne kinderen , waardoor zij dat alles kunnen doen. Zoo kan men dan van de ouders en van den vader op aarde gemakkelijk opklimmen tot den Vader in den hemel , die zulke ouders aan de kinderen heeft geschonken , en daarenboven dag aan dag leven en gezondheid , voedsel en deksel , speelgenooten , school en meesters schenkt , en in het vervolg van dit leven en in den zaligen hemel nog veel meer zal schenken. Zoo stelle men God voor als het liefderijkste en dus ook beminnelijkste Wezen : ja , men prente hun in , dat Hij ons nog meer liefheeft, dan speelgenooten , vriend , leermeesters , ouders ons kunnen beminnen , en dat Hij dus ook do vurigste en grootste liefde van ons weder verdient te ontvangen. Desgelijks, dat het Hem, juist, dewijl Hij ons zoo liefheeft , niet onverschillig kan zijn , hoe wij jegens Hem gezinil zijn en ons jegens Hem gedragen ; als ook , hoe wij gezind zijn en ons geilragen jegens alle zijne andere kinderen en schepselen, welke allen Hij met ééne liefde omvademt ; dat het geluk voor ons niet beslaat in veel geld, prachtige kleederen , uitgezochte spijzen, maar in eensgezindheid met God en in eene hiddende verkeering niet Hem , in weldoen aan onze medemenschen en in onze eigene volmaking voor den hemel, voor welken wij menschen op aarde moeten- gevormd worden , gelijk de kinderen in de school voor het maatschappelijke leven j dat God uit zorg en liefde voor ons , opdat Hij wete , of wij zoo gezind zijn en zoo handelen, nederziet op alle onze daden en gedachten; daarom zijnen wil aan ons openbaart, zijne Profeten tot ons heeft gezonden , en zelfs zijnen Zoon tot in den dood toe voor ons heeft overgegeven; uit liefde ons helpt zoo wij Hem zoeken gelijk te worden, en uit liefde ons straft, zoo wij van Hem afwijken, opdat, wij zijner heiligheid meer en meer deelachtig worden." Hierna wordt aangewezen , op welke wijze door het gansche onderwijs heen te allen tijde en in het bijzonder eenmaal in de week zulk eene godsdienstigheid in de schooljeugd kan worden aangekweekt ; waarna de brief dus voortgaat : »U. Indien de Onderwijzer de man is, welke hij behoort te zijn, kan het niet missen , of hij zal door deze en dergelijke middelen het hoogste doel van al zijn werk, althans bij velen zijner leerlingen, gelukkig bereiken. Er zaleen edele , Christelijke, heilige geest in zijne school hcerschen, die onwillekeurig op alle kinderen , welke dezelve bezoeken , eene heilzame kracht zal uitoefenen en in hen zal overgaan. Eene gestrenge schooltucht zal langzamerhand onnoodig worden , stilte en orde zullen doorgaans van zelve plaats hebben : want niet door den dwang van vrees of hoop of van sterk berispen of prijzen , maar door het hoogere beginsel van liefde , van iiefde tot ouders, meesters en medeleerlingen , en bovenal tot God en Christus , zullen alle edele krachten der kinderen worden opgewekt en versterkt , zoodat zij met weinige straf en belooning gemakkelijk tot hunnen pligt worden geleid. Immers de godsdienst behoeft niet van buiten in het kind gebragt te worden : er is in hetzelve een godsdienstige aanleg , die slechts behoeft ontwikkeld te worden , en juist in het kind nog het minst onderdrukt of versloord is. Het waren kinderen , op welke Jezus zijne zegenende handen legde en welken Hij het koningrijk der hemelen loezeide." Nog verdient opmerking, dat de 'beschuldiging van vele godsdienstvrienden , afsof de Bijbel van de scholen zoude verbannen en de school van de kerk afgescheiden zijn, althans naar het inzien van de kommissie van Onderwijs in deze Provincie , geheel ongegrond is. Immers zij prijst niet alleen het gebruik des Bijbels, vooral van het Nieuwe Verbond, uitdrukkelijk aan, maar eindigt haren brief ook met deze merkwaardige woorden i »Het verschil der godsdienstige gezindten, tot welke de kinderen behooren , maakt hier [in het geven van het godsdienstig onderwijs] wel eenige, doch geene onoverkomelijke moeijelijkheid. Gelijk het onderwijs in het kerkelijk leerstelsel der onderscheidene Christelijke kerkgenootschappen door 's Lands wetten is verboden ; zoo is de Chrittelijke strekking van het schoolonderwijs door diezelfde wetten uitdrukkelijk aanbevolen. Is dus de school van de verbindtenis met kerkgenoottchappen losgemaakt, zij blijft behooren tot de kerk van nnzen Heer Jezus Christus, welke die genootschappen in zich besluit en boven die staat. Daarom mag de Christelijke strekking van al het onderwijs wegens sommige niet-Christelijke kinderen, welken men vergunt de scholen te bezoeken, niet worden verwaarloosd. Zijn er Israëlieten of ook sommigen onder de Christen-kinderen zelve , wier ouders het lezen in den Bijbel niet willen, zoo kunnen deze , terwijl «le overige den Bijbel leeren kennen , met iels anders worden bezig gehouden of de school verlaten. Aan het lezen van het Oude Verbond kunnen evenwel ook Israëlieten deel nemen." ---