GRONINGEN, 6 Februarij. Z. Maj. heeft op zijn verzoek eervol ontrlag verleend aan mr. B. I). H. Tellegen , als Iste luit. bij de dienstdoende schutterij alhier , onder gehoudenheid echter tot volbrenging der op hem uit kracht der wet nog rustende schutterlijke verpligtingen als gewoon lid der schutterij bij de reserve , niet al de voor- en nadeelen , daaraan bij de wet gehecht. — Den 4den Februarij 1854 is bij onze Hoogeschool, na afgelegd examen en het verdedigen van verloskundige stellingen , tot Doctor in de Vroedkunde bevorderd de heer B. van Calcar, merf. doctor te Hoogezand. — Naar wij vernemen, is van wege de Hooge Regering aan de chefs van ieder regement infanterie aanschrijving gedaan , om , behalve het gewone getal , vóór den lsten April aanstaande in gereedheid te hebben, duizend nieuws vervaardigde kapoijassen , en moeten de nachtlegers iv de kazernen worden in gereedheid gebragt, met opgave , hoe vele manschappen er geplaatst kunnen worden. — In eene Donderdag 1.1. gehoudene vergadering van het Zeemanscollegie is een voorstel aangenomen over eene hoogst gewig ige aangelegenheid, die in eene vorige bijeenkomst van het collegie was ter sprake gekomen, strekkende om jaarlijks eenige jongelingen uit den handwerksstand behulpzaam te zijn , ten einde zich voor de zeevaart uit te rusten en hun eene betrekking als scheepsjongen te bezorgen. Volgens plan , daarvan door eenige leden opgemaakt, en uit wier midden de heeren J. W. C. baron van Ittersum, H. H. Scholtkns en J. H. Doornbosch tot bestuurders zijn verkozen, zal de uitrusiing bestaan in eene waarde van /' 50; de jongelingen moeten in hun 16de jaar zijn, terwijl de kapitein, op wiens schip de jongeling wordt geplaatst , zich moet verbinden hem drie jaren te houden , en des verkiezende , daarvoor in het eerste jaar eene toelage kan erlangen van f 25. De jongeling is verpligt, gedurende het 2de en 3de jaar van zijne te verdienen gage, de gelden le laten staan voor zijne uitrusting verstrekt. — Ter teregtzitting van het provinciale hof van Groningen vun den lsten Februarij 1854 is T. H. H., wonende te Beerta, ter zake van diefstal, bij nacht gepleegd, van eene hoeveelheid wortels, te Beerta, met behulp van zijne beide zonen A. en H., — veroordeeld tot correctionele gevangenzetting voor den tijd van één jaar , terwijl A. H. is veroordee d tot gevangenisstraf van twee maanden in eenzame opsluiting te ondergaan, en H. H. is vrijgesproken, als hebbende gehandeld zonder\ oordeel des onderscheids. — In de maand Januarij 1854 zijn door het kantongeregt zitting houdende ter zake van politieovertredingen , de volgende vonnissen gewezen : 44 ter zake het verboden vervoer van vuilnisstoffen ; 7 ter zake het staan laten van aangespannen rijtuigen op de openbare straat zonder geleide; 7 ter zake het gebruik maken der rijpen met kruiwagens en schuifsleden met goederen beladen ; 4 ter zake het bezoeken van tapperijen na 10 uur des avonds; 2 ter zake het werpen met steenen; 1 ter zake hard rijden; 1 ter zake het schieten met een vuurwapen ; 1 ter zake het aanleggen eener loterij zonder vergunning; 1 ter zake het aanleggen van een mesthoop; 1 ter zake het ontlasten op eene daartoe niet bestemde plaats. Door de politie zijn de volgende aanhoudingen gedaan : 1) van J. J. G. en W. H., ter zake het wegnemen van vuilnisstoffen uitgezet ten voordeele der stad ; 2) van J. 0., ter zake het halen van goederen uit een manufacturenwinkel op naam van iemand die daartoe geen last bad gegeven j 3) van H. P. S., ter zake derzelfde misdaad; 4) van T 8., vrouw van H. v. d. P., ter zake diefstal van spek uit een winkeltje; 5) van I. B. en P. K., ter zake het ontvreemden van goederen uit onderscheidene winkels, zoo wel bij dag als bij avond ; 6) van W. B. en J. W. , ter zake bedelarij. Ter zake van het vermelde onder no. 1 , 2, 3, 5 en 6 is door de arrondissements-regtbank alhier regtsingang verleend met bevel van gevangenneming, terwijl tegen de onder no. 4 bedoelde vrouw regtsingang is verleend met dagvaarding in persoon. De persoon J. O, onder no. 2, en J. B. onder no. ö zijn vroeger wegens misdaad veroordeeld geweest. In deze maand zijn van hier uit dit rijk verwijderd 2 broodelooze vreemdelingen. — Den 28sten Januarij hielden de kerkvoogden en notabelen van de Hervormde gemeente te Vlaytwedde eene vergadering , waarin met meerderheid van stemmen besloten werd, om van het collegie van toevoorzigt op de kerkelijke goederen in deze provincie vergunning te vragen, tot het eischen van de aan de kosterij en pastorij te Vlagt wedde toebehoorende landerijen en veenen in het onverdeelde Vlagtwedder hamrik , en, ingeval deze eisch niet door de marktgenooten werd ingewilligd, het regt te vragen oru kosteloos te prooederen. — De oorzaak van deze aanvraag ligt in verschil van gevoelen tusschen kerkvoogden en marktgenooten, over de veenen en het regt van weide. — De leden van den gemeenteraad met het zeeinans-collegie te Wildervank hebben zich vereenigd, en uit eigene middelen eene zekere som gelds bijeen gebragt, ten einde te strekken tot aanschaffing der eerste behoeften voor jongelingen uit den- behoeftigen stand, ter opleiding toi den zee mansstand. De knapen, die thans tot deze gunstige onderscheiding zijn gekozen, zijn: Willem Roossien , Geert Kuipers, Geert Ketelaar, Berend Gersonius en Hendrik Tuijl , de drie laatstgenoemden van gealimenteerde ouders. Alle deze knapen hebben reeds brave kapiteins gevonden, en ieder knaap ais zeemansuitzet ontvangen eene waarde van p. m. ƒ 60. — In den nacht van den 2den op den 3den dezer is uit het land van den landbouwer T. Buiskool, onder Woldendorp, vermist en vermoedelijk gestolen een wit schaap, zonder dat men alsnog den dader heeft kunnen opsporen. — Men berigt ons, dat de ambtenaren gestationeerd te Beerta , deze week eer.e aanhaling hebben gedaan van 420 halve N. _ zout. — Van Stads-Kanaal wordt het volgende geschreven: ~ Men is bier weder druk in de weer om plannen te maken en medeleden te vinden tot het oprigten eener zoogenaamde christelijke school. Om die school te bekomen , ont breken nog slechts twee kleinigheden , — 't noodige geld en de vereischte autorisatie." — De Koningin van Engeland heeft in hare troonrede een voorstel beloofd , hetwelk van het grootste gewigt voor onze reederijen is, en dat voor onzen handel wel eenige redenen van bezorgdheid opwekken kan, daar het ons bedreigt met mindere aanvoeren , wanneer ons gouvernement blijft volbarden in het beffen der tonnegelden. — De Engelsche regering is voornemens ook hare kustvaart voor de vreemde schepen open te stellen! Het gevolg daarvan zal zijn , dat vele onzer Groninger en Vriesche koffen het geheele jaar door, van de eene Engelsche haven op de andere zullen varen en alzoo onze havens het geheele jaar door niet binnenkomen om van het tonnegeld ontslagen te blijven. Nu reeds varen ze op de Oostzee, Frankrijk en de Middellandsche zee van Engeland uit en komen maar schaar-ch hier. Dit zal natuurlijk nog minder worden, wanneer ze van de eene Engelsche haven naar de andere vrachten kunnen vinden , en het natuurlijke gevolg daarvan voor ons zal zijn, dat er bij ons minder goederen ter markt gebragt zullen worden. (V- en Amst.bode.) — Bij den gemeenteraad van Rotterdam is den 2den dezer een in het breede gemotiveerd voorstel van vijf raadsleden (de heeren B. Eickma , mr. A. Hoynck van Papendrecht. H. VAN RIJCKEVORSEL, J. W. L. VAN OoRDT ell F. W. C Blom) ingediend, waarvan in hoofdzaak de strekking was, dat zij , doordrongen van het hooge belang der zaak , de overtuiging bezitten , dat met eene in het belang dezer gemeente zoo dringend gevorderde regeling der gezondheidspolitie niet langer mag worden gedraald, eu dat het te dien aanzien pligt is de handen aan het werk te slaan , weshalve zij als een eerste stap om daartoe te geraken, voorstellen te besluiten , dat zal worden opgerigt eene openbare gezondheid.ir.ommissie, ten einde het gemeentebestuur als adviserend ligchaam, in alles wat met den openbaren gezondheidstoestand in betrekking staat, ter zijde te staan. Deze commissie zal dienen te worden zamengesteld uit genees- en heelkundigen , regtsgeleerden, en natuur- , schei- en bouwkundigen. De voorstellers boden gelijktijdig den raad ter overweging aan eene concept-verordening, regelende den werkkring van zoodanige commissie. Dit voorstel zal nader worden behandeld. --- Handel en scheepvaart te Harlingen. In het jaar 1853 zijn aldaar direct uit zee gearriveerd ♦87 schepen (waaronder 249 Nederlandsche, 155 Engelsche, 69 Noordsche, 10 Hannoversche, 3 Deensche en 1 Oldenburgsch), te.en 405 in 1852; 529 in 1851; 485 in 1850 en 522 in 1849, en zijn van bier naar zee vertrokken 546 schepen (waaronder 293 Nederlandsche, 158 Engelsche, 69 Noo'dsche, 14 Hannoversche en 12 Deensche en Oldenburg•che), tegen 458 in 1852; 546 in 1851; 521 in 1850 en 565 in 1849. Onder de ingevoerde goederen komen o. a. voor: Rogge 178 1., boekweit 212 1., kool-, raap- en lijnzaad 271 1., hout met ongebroken last 33,276 ton, tegen 29,900 ton in 1852, rijst 78,357 p., roet, smeer of talk 293,129 p., garens 2055 p., katoen (ongesp.) 551,643 p., korenten 84,402 p., krijt 181,500 p., manufacturen f 17,095, tegen ƒ12,000 in 1852, ijzerwerk ƒ 11,780, potasch 46,018 p., soda 26,969 p., hennep (ongeh.) 194,170 p., steenkolen 56 318 mud, tabak in bladeren 15,028 p., teer 2072 ton, wijn op fust 1683 vat, zout 1,415,125 p. De uitgevoerde goederen zijn o, a. geweest: in 1853 in 1852 in 1851 Boter 9,701,735 N. p. 9,191,717 N. p. 9,948.019 N. p. Kaas 1,544 666 „ 1,746000 „ 1,790,000 ,/ Cicboreiwort.. 1,415,682 „ 814,000 „ 388,840 „ Vlas 426,568 „ 549 000 „ 396,000 „ Olie 195 vat 1,300 vat 1,256 vat Tarwe 1.088 last 123 last 225 last Haver 2,481 „ 1,554 „ 2,665 „ Boonen 435 „ 141 „ 421 „ Aardappelen. 1,018 mud 1,600 mud 10 mud Koeijen , Ossen, Kalv. enz. 21,792 stukg 10.958 stuks 11,805 stuks Varkens 9,460 „ 6,507 „ 8,554 „ Schapen en Lammeren. 29,173 „ 28,249 „ 31,586 „ Paarden 63 „ 31 „ 42 „ VlpGsch en Spek 97,960 N. p. 85,000 N. p 48,006 N. p. Viucbten.... 3.389 mud f 2.500 ƒ7,050 Wild ƒ8 350 ƒ6,600 ƒ5,350 Dakpannen... 2,016,450 stuks 2,283,000 stuks 2,300,000 stuks Gebakk. steen 498,200 „ 362,000 „ 564,000 „ Beenderen.... 519,000 N. p. 997,000 N. p. 663,000 N.p. --- Consumtie van Beigie. In 1853 is volgens eene officiële opgave in België ter consumtie ingevoerd 108,539,213 kilogrammen tarwe; 39,469,429 kilog. rogge; 34,222,603 kilog. gerst; terwijl de uitvoer bedroeg 11,483,809 kilog. tarwe; 8,116,449 kilog. rogge ; 657,523 kilog. gerst. Onder den uitvoer is ook eene hoeveelheid graan begrepen die eigenlijk had moeten worden aangegeven als bestemd tot doorvoer. In 1853 is, insgelijks volgens eene officiële opgave, in België (en verbruik ingevoerd: 2424 ossen en stieren; 11,353 koeijen ; 4792 jongbeesten ; 4579 kalveren ; 40,688 schapen en lammeren, 2255 varkens; — terwijl de uitvoer uit het vrije verkeer bedroeg: 6225 ossen en stieren; 7691 koeijen; 771 jongbeesten; 21,806 kalveren; 52,558 schapen en lammeren, 83,710 varkens. --- Invoer In Engeland. De invoer van vee in Engeland bedroeg gedurende de elf maanden van 1853 niet minder dan 844,626 stuks, zijnde ongeveer 50,000 stuks meer dan in 1852. Daaronder waren 49,340 ossen, 32,750 koeijen , 26,665 kalveren, 214,378 schapen, 9,851 lammeren en 11,642 varkens. Uitvoer geene. Behalve 4,412,494 centenaars meel en meelspijs, werden gedurende genoemde elf maanden in Engeland aangevoerd 8,370,427 kwarten (ongeveer 800,000 lasten) granen, waarvan ruim 4} millioen kwarters tarwe, circa 800,000 gerst, 950,000 gr. haver, 77.000 gr. rogge, ruim 89,000 gr. erwten, 327,000 gr. boonen, bijna 1,400,000 gr. maïs en 7,000 gr. boekweit. Uitvoer 9,977 gr. tarwe, 971 gr. haver, 1,238 gr. tarwemeel, dus slechts 12,186 gr. granen. Volgens bet jaarboekje voor 1854, hetwelk in het eind der vorige maand van wege de keizerlijke akademie van Petersburg is uitgegeven, heeft Europeesch Rusland eene oppervlakte van 90,117 vierkante mijlen , met eene bevolking van 54,092,000 zielen; Russisch Polen eene oppervlakte van 2320 vierkante mijlen en eene bevolking van 4,850,000 zielen ; het hertogdom Finland eene uitgestrektheid van 6844 vierkante mijlen en 1,547,702 inwoners. Petersburg heeft volgens het jaarboekje eene bevolking vao 443,000 zielen. Verder wordt daarin opgegeven dat de staatsschuld van Rusland 315,084,200 zilveren roebels in kapitaal bedraagt; en dat er voor 226,167,589 zilveren roebels crediet-biljetten en voor 117,122,220 zilveren roebels assignaiiën in omloop zijn ten iaste van den Staat. --- Eene overwintering in de Pooizee. In eenen zeer belangrijken brief verhaalt kapitein Kellett, kommandant van de Resolue, die met Mag' C_urs in de Melvilte-buai is zamengetroffen, op welke wijze hij op bet eiland Dealy, nabij Melville, heeft overwinterd. Even als kapit. Mac' Cj-ürb, belegde hij zijn dek met eene laag sneeuw van 9 duimen dikte , waarover hij eene andere laag, zamengcsteld uit vochtig kleizand, spreidde. Des te meer deed hij met ijsblokken, eenen muur rondom het vaartuig bouwen , op eenen afstand van vier voeten, en die vaste opeenstapeling werd op bare beurt tot op de hoogte van het dek met sneeuw opgevuld. Voor den winter rigtte men eene school in en eenen tooneeltroep. Officieren en matrozen hadden elk hunnen troep ; er was insgelijks eene tooverlantaarn. De koude was hevig; kapiteiu Kellett heeft tot 57 graden Fahrenheit (44 centigraden) gehad. Dikwijls was de kwik bevrozen. Kapitein Mac' Clure had tot 65 graden, dit is te zeggen 53 centigraden , eene luchtgesteltenis welke tot biertoe onbekend was. --- VERPACHTING en HERBESTEDING. Groningen , 6 Februarij. Heden morgen werd in een der lokalen van het Provinciehuis, door een der leden van Gedeputeerde Staten , in het bijwezen van den hoofd-ingenieur van den waterstaat, onder Dadere approbatie, in het openbaar aan den raeestbiedende en laatstverhoogende, bij het uitgaan van waslicht, verpacht: 1. De ontvangst der tolgelden op den weg van Middelstum naar de Loppersummer klapbrug, voor den tijd van zes jaren, ingaande met den lsten Mei 1854, des middags te 12 uur, en eindigende den lsten Mei 1860, op betzelfde uur, als: a. De tol nabij Middelstum, met de daarbij behoorende woning, waarvan pachter is geworden _. G. Broekema , van beroep touwslager, wonende te Obergum , voor f 750 's jaars. b. De tol nabij de Loppersummer klapbrug, met de daarbij behoorende woniug en gronde»; pachter, J- Wal de Maar, thans aldaar, voor ƒ 545 's jaars. 2. Idem op den weg van Groningen naar Ulrum, voor den tijd van drie jaren, ingaande met den lsten Mei 1854, des mkblags te 12 uur, en eindigende den lsten Mei 1857, op hetzelfde uur, als: a. De tol te Zuidwolde, aan de twee tolboomen wederzijds de brug aldaar, met regt van visscherij in het kanaal van Groningen tot Noorder Hoogebrug, benevens de daarbij behoorende woning en gronden; pachter, C. Bakker, thans aldaar, voor ƒ 1680 's jaars. ft. De tol te Onderdendam. met de daarbij behoorende woning en gronden; pachter, H. Runsing, thans aldaar, voor / 770's jaars. 3. Idem op den weg van Groningen naar de Zoutkamp, voor den tijd van twee jaren, ingaande den lsten Mei 1854, des middags te 12 uur, en eindigende den lsten Mei 1856, op hetzelfde uur, als: a. De tol te Mensingeiveer met de daarbij behoorende of te bouwen woningen gronden; pachter, P. Lutmers, te Appingedam, voor f 540 's jaars. 6. De tol tusschen Wehe en Leens, met de daarbij behoorende of te bouwen woning en gronden ; pachter , J. D. Poelma , te Leens, voor ƒ 670 's jaars. e. De tol tusschen Ulrum en Zoutkamp, mede met de daarbij behoorende of te bouwen woning en gronden; pachter, K. J. van der Molen, te Zoutkamp, voor f 200 's jaars. 4. Idem op den weg van Onderdendam naar Uithuizen, en wel aan den tolboom nabij de grens van Uithuizen, met de daarbij te bouwen woning en bijbehoorenden grond, voor den tijd als voren ; pachter, P. van der Tuuk , te Middelstum, voor f 740 's jaars. 5. Idem op den weg van Winschoten naar de Morige, voor den tijd als voren, als: a. De tol bij den Turfweg, met de daarbij behoorende ofte bouwen woning en gronden; pachter, H.T. Albring, te Pekela, voor / 1105 's jaars. 6. De tol te Morige, mede met de daarbij behoorende of te bouwen woningen gronden: pachter, K. H. Bouman , te Sappemeer, voor ƒ 670 's jaars. — Vrijdag 11. werd door de gemeentebesturen van Veendam en Meeden, in het gemeentehuis van Meeden , onder de vereischte approbatie bij enkele inschrijving herbesteed: 1. Het aanleggen van eenen kun9t- of grindweg, van af de Wildervank door Veendam, langs het Oosterdiep tot de Meedemer klapbrug, en door de kerkelaan lang 9 het Westerdiep door Muntendam tot Zuidbroek; — de laagste inschrijver op deze werkzaamheden was H. B. Harkema, te Warfhuizen, voor/51,456. 2. Het aanleggen van eenen kunst of grindweg van af de Meedemer klapbrug -.ot de Kloortertil. Hierop waren vier inschrijvers: J. J. S. Arntz, van Millingen. provincie Gelderland . voor ƒ 32,990; E. van dek Voort, van Winschoten, voor ƒ 34,700; J. Il Rottinghuis , van Delfzijl, voor ƒ 34,091 en J. Zwolsman , van Kuinre (Overijssel), voor ƒ 35,500. Voorts waren de laagste inschrijvers voor de Medemer klapbrug; Jacob Ja.ns Prummel en J. M. Meihuizen, van Wildervank , voor f 1780.00; voor de klapbrug bij de Kloostertil, Remko Jans Bosscher, van O. Pekela, voor ƒ 1610.00 en voor het Tolhuis : H. J. Hekman, van O. Pekela, voor ƒ 1180,00. --- (Ingezonden.) Aardappelenbouw in de Veenkoloniën. Er zijn reeds vele en onderscheidene proeven genomen om te zien, of men ook de oorzaak van de zoo algemeen verspreide en bekende aardappelenziekte konde ontdekken, of allhans om er een hulpmiddel legen te vinden; doch tot nog toe gelooven wij niet, dat er iets gevonden is, om door scheikundige proeven of door kunstmiddelen de ziekte te voorkomen of' zelfs iv liet minste tegen te gaan. Evenwel gelooven wij op grond van eene vijfjarige ondervinding, dat de landbouwer zelf zeer veel kan toe doen, om eene betrekkelijk goede opbrengst te verkrijgen, ofschoon bij dan al niet geheel van de ziekte verschoond blijve. Zulks hangt af van omstandigheden , waarop men thans vooral dient te letten, daar de opbrengst , zoo als ieder landbouwer weet, meer dan de helft kan verschillen, zoowel in hoeveelheid als in deugdzaamheid. Naar het ons thans voorkomt, hangt een goede aardappelen-oogst veel af van de soort van grond en hoe die bewerkt wordt; welke soort van aardappel men verbouwt, en of men goede gezonde poters heeft. Het is wel niet juist te bepalen, wat al, en welke de geschiktste grond is , daar het ook veel kan afhangen van de weersgesteldheid gedurende den zomer. De hooge en drooge zandgronden als ook de losse veengronden hebben steeds de beste uitkomsten gegeven , wanneer dezelve niet te vet maar ook niet te mager zijn. Wanneer men een stuk land tot aardappelen wil bemesten, dau achten wij zulks beter in den herfst en vervolgens onderploeger,, dan in het voorjaar; en nog beter achten wij het, om land daartoe te nemen, dat het vorige jaar gemest is en eene stroovrucht gegeven heeft. Ook is het van belang om vroeg te poten, n.l. als de grond daartoe geschikt is en het weder zulks toelaat, dewijl het ook een hoofdvereischte is, dat het land eerst gezond eu vruchtbaar gemaakt worde. De soort van aardappel, welke men met het meeste voordeel kan verbouwen , hangt ook al veel af van de soort van grond. Evenwel voldoet tot nu toe op bijna alle gronden de roode-Venloosche het best, al» ook de zoogenoemde ruige of witte; doch deze zijn meer aan ziekte onderhevig en er dient dus meer ep geschikten grond daartoe gelet te worden. De aardappel, dien men denkt te poten, dient vooral goed verzorgd te worden, en deze zorg wordt bij velen zeer verwaarloosd, daar men denzelven des voorjaars zoolang ingekuild laat zitten, tot dat hij sterk uitwast en broeit, zelfs zoodanig dat men dien met moeite moet loswerken en trappen. Dan worden dezelve omgezet en komen spoedig weer in werking, en als het eindelijk tijd is om te poten, dan worden ze haastig uitgehaald en naar het land gebragt , zonder dat ze behoorlijk gezuiverd worden, zoowel van het rot en de zieken als van degene die te klein zijn, waarvan dikwijls het gevolg is, dat ze slecht opkomen en de stammen zeer ongelijk worden. Wil men dus een' goeden oogst verwachten, dan dient men ook voor goede poters te zorgen, zoo mogelijk egaal en vooral niet te klein. Om dezelve goed te bewaren, dient men in den herfst reeds de geschikte soort daartoe uit te zoeken en op eene plaats neer te leggen, waar ze weinig last van uitkienen hebben ,en dezelve dan des voorjaars, zoo vroeg als het weder zulks toelaat, op den dorschvloer te leggen en te zuiveren. Dan zullen dezelve in geschikten grond, zonder bijzondere omstandigheden, altijd goed en geregeld opwassen en zoo is er natuurlijk een goed begin. De verdere behandeling is genoegzaam bekend. H. X. --- Letternieuies. Mijnheer de Redacteur! In het laatste nommer van den Konst- en Letterbode komt van mijne hand een aankondiging voor van dr. H. J. Nassau's Oud-Aardrijkskunde (3de druk), welke ik, ter welverdiende aanbeveling van dit werk, gaarne in uw blad zou overgenomen zien. W. Hecker. Oud Aardrijks-kunde. Historisch overzigt van de volken en staten der Oude wereld vóór onze jaartelling, door Dr. H. J. Nassau. Derde, omgewerkte druk. Groningen, J. Römelingh, 1853, 317 bladz. Alles wat de heer Nassau schrijft, draagt een eigenaardigen stempel van vorm of van inhoud. Sedert de uitgave zijner Historische proeve behoort hij tot die weinige schrijvers ten onzent, die nieuwe, oorspronkelijke gedachten in een nieuw, oorspronkelijk kleed weten te hullen. Wij ten minste vonden altijd groot behagen in zijne manier, al springt ook liet grille en grillige er van, dat zich zelfs in de spelling niet verloochent, hier en daar onaangenaam in de oogen. De door ons bedoelde eigenaardigheid van stijl en behandeling vertoont zich ook op nieuw, en steeds met sterker uitgedrukt karakter, in den onlangs verschenen derden druk zijner oude geografie, welken wij met een enkel woord van belangstelliug wenschten te begroeten, en wel voornamelijk, omdat het boek op eene allezins voldoende wijze aan de dubbele vereischten van wetenschap en goeden smaak beantwoordt, omdat het een schijnbaar dor en droog terrein door een helderen blik , door frissche kleuren en aanschouwelijke lichtpunten verlevendigt, in 't kort, omdat het de geografie tot eene zuster, tot het oog der geschiedenis maakt. Er straalt niet alleen zaakkennis (die wel in meer andere werken van dien aard ook te vinden is) in door, maar ook tact en smaak, oordeel en keus. 't Geheel is con amore bewerkt en is niet alleen goed om eens bij gelegenheid na te slaan, maar om te lezen en te bestuderen, ten einde een zielvol beeld der oude wereld in den geest te prenten. Bovendien, 't is niet vertaald; er is een hollandsche toon en geest in en die zal ons toch wel niet onverschillig kunnen zijn. Stel daar eens zoovele van voren tot achteren vertaalde handen schoolboeken, als tegenwoordig ons land overstroomen, tegenover. Wij durven dan ten slotte deze editie van Nassad's oude geografie met hare vermeerderingen en verbeteringen een even goed fortuin voorspellen, als de vroegere twee, zoowel voor de voldoening des schrijvers, als voor 't nut onzer vaderlandache jeugd. H. Wij worden verzocht het volgende artikel uit de Nieuwe Rotterdamsche Courant over te nemen : » Hoe langer hoe meer schijnt het tijdstip te naderen waarop de teekenkunst een meer wezenlijk bestanddeel vun bet lager onderwijs zal uitmaken, en van de vele klagten die thans alom opgaan over de mindere doelmatigheid van het lager onderwijs zijn er mogelijk geene meer gegrond, dan die over de onvoldoende beoefening of eeheele verwaarloozing van die kunst. Door de Gids werd nog onlangs eene uitvoerige beschouwing over het noodzakelijke van de beoefening der teekenkunst medegedeeld, terwijl dezer dagen ook van wege het Britsche ministerie voor wetenschap en kunst eene circulaire gezonden is aan de onderwijzers der door dat departement gesubsidieerde volksscholen, houdende wenken betrekkelijk bet teeken-onderwijs, waarin op den voorgrond wordt geplaatst dat dit onderrigt een degelijk bestanddeel van het lager onderwijs moot uitmaken. » Dit schijnt ook reeds bet gevoelen te zijn geweest van den verdienstelijken onderwijzer P. Lbupbk te Middelburg, die door de uitgave van zijne Practische Handleiding tot het Elementair teehenen, uitgegeven bij de Gebroeders Abrahams, en waarvan reeds een tweede druk is verschenen, bewezen heeft volkomen te begrijpen op welke wijze men reeds op de lagere scholen het teekenen kan en moet beoefenen. Wij vestigen daarom gaarne op dit werkje de bijzondere aandacht." --- Kerknieuies. Delfzijl, 5 Febr. Eergisteren is uit liet door Z. M. den Koning gestelde twaalftal, door den kerkeraad, de kerkvoogden en notabelen, met algemeene stemmen tot herder en leeraar alhier beroepen de heer W. Boekhoudt, pred. te Krewerd. — Het klassikaal bestuur van Amsterdam heeft zich in zijne vernailering van den -23sten Januarij met eenparige stemmen bereid verklaard de op ds. L. S. P. Meyboom uitgebragte beroeping te approberen. Tot vervulling der vacature van de predikantsplaats in de Hervormde geroecnie te Rekken (Gelderland), zijnde eene Koninklijke collatie , is door Z. M. de benoeming uitgebragt op den heer H. Romeny. Tjer".gaast, 1 Febr. Gisteren is alhier beroepen de beer H.J. Bruins, pred. te Leusden (klass. Amersfoort). — De heer Mekkes . pred. bij de Chr. Afgesch. gemeente te Niezijl, heeft voor de beroepen naar Uithuizermeeden en 't Zandt bedankt. — De heer Mos, pred. bij de Chr. Afgesch. gem. te Gorinchem , heeft het beroep naar Schoonhoven aangenomen. — Bij de Chr. Afg. gem. te Leiden is andermaal beroepen de heer de With, pred. te llolsward. --- Te Gruninyen, bij de Erven C. M. van BOLHUIS HÖITSEMA. ---