VEERTIENDE HOOFDSTUK. Gceno aanvragen om concessie ter verveening van polders, enz., waarvoor octrooi is benoodigd, zijn gedaan; de verveoningen in deze provincie bepalen zich alzoo enkel tot oude veenderijen of zoogenaamde lage veouen, als zoodanig sedert onheugelijke tijden bestaande en waurin de verveciiiugcu steeds worden voortgezet. Behalve do hiervoren bedoelde ontgrondingen, hebben ook verveeningen iv hooge gronden plaats, welke meer tot eigen gebruik geschieden, doch waarvan de grond, vermits de beveening daarvan tot weinig diepte wordt gedaan, voor de bebouwing geschikt blijft. Men kan aannemen, dat 3000 arbeiders gedurende het jaar bepaaldelijk arbeid in de lage veenen vinden, welk getal aanzienlijk wordt vermeerderd gedurende deu veenof trckiijd van af Maart tot Aug. Het getal arbeiders, die door de beveening der hooge gronden hun beslaan vinden, bedraagt ongeveer 700. De staat van het jagtveld iv deze provincie mag als zeer voldoende worden beschouwd. Grof wild wordt er niet aangetroffen; de voortteling van het kleine wild is in het afgeloopen jaar zeer gunstig geweest, en boezeer hier en daar wol eenige nesten vau veldhoenders gestoord zijn geworden, zoo was hot jagtveld toch niet dio wiidsoort goed bevolkt. Van dit wild, als ook van do hazen, is oeno voldoende hoeveelheid overgebleven, om hij gunstige omstandigheden voor il e toekomst een good bevolkt jagtveld te voorspellen. De zachte winter, waardoor do vraag naar werk veolvuldig was, heeft daardoor minder aanleiding gegeven tot wiidstrooporij. De trek van houtsnippen is in het verloopen jaar gunstiger geweest dan in liet vorige seizoen. Ten nasalen van hot waterwild, waarvan de jagt jaarlijks afneemt, moet, oven als wij iv ons vorig verslag opmerkten;, worden aangevoerd, dat door het uithalen van oyeiou in het voorjaar do vermenigvuldiging van dit wild wordt tegengegaan. Eenden zijn in het afgeloopon jaar niet veel gescholen of gevangen. Het getal afgegeven jagt-aetcn in 1851 heeft bedragen: in het Ie jagt-distriet 396 eu in het 2e 359, waarvan de recognitiëu en zegelregten, met do opcenten, ziju geweest / 10729.10». liet getal geregistreerde eigen jagten was 472 , terwijl er geene htiiirjagteii, cendenkooijeu en duiventillen ter registratie werden aangegeven. Het schadeiijk gedierte kan gerekend worden niet te zijn toegenomen; vossen werden er slechts enkold gespoord; bunsings daarentegen nog al veel; voor do opsporing van het schadelijk gedierte was echter het zachte weder en hot niet aanwezig zijn van sneeuw tuinder gunstig. Hot konijn heeft zich sterk vermenigvuldigd. Omtrent de Vermeerdering en do schade, daardoor aan den landbouw berokkend, zijn meermalen klagten ingebragt, vooral door de ingezetenen van de gemeente I.oosdrecht. Iv lt-51 hebben 80 bekeuringen op het stuk der jagt plaats gehad. De staat van de viaschcrij in de binnenwateren in hot De zachte winter is voor de voortteling van de ïisch voordcelig geweest. Er zijn afgegeven 418 visch-akten, die te zamen hebben opgebragt ƒ 1647.HH. Tot de visschcrij in de Zuiderzee worden te Bunschoten gebezigd 53 hotschuiten, botters genoemd; 19 kleine schuiten , bonzen of haringschuiten genoemd, ieder dezer schuiten bemand mot 2 personen, dus te zamen 154 man. --- VIJFTIENDE HOOFDSTUK. Het fabriekwezen te Amersfoort kan gezegd worden in vrij voldoenden toostaud te hebben verkeerd. De weverijen gingen tamelijk druk, zoodat het voor de hundswerklieden aan geen werk heeft ontbroken. Het debiet was re-lelijk groot, doch tegen lage prijzen. Eene bijzondere vermelding verdient het fabrienat van calmink , hetwelk de vereeniging van fabrikanten te Amersfoort in het jaar 1850, hij gebreke van den invoer van het Rissisch calmink, beeft begonnen te doen vervaardigen, en waarin zij zoo naar wensch is geslaagd-, dat, blijkens genomen proeven, hot door hnar gefabriceerde verreweg het Russisch calmink iv deugdelijkheid overtreft en dientengevolge boven hetzelve wordt verkozen.' De katoenspinnerijen zyn op denzelfden voet als In het vorigo jaar geregel I blijven voortwerken. Do zijdetwyiiderijen zijn meer kwijnende geweest. De baarspinnerijeu gingen druk en gaven aan vele banden arbeid. De keiiielshaartwijnderijcn echter zijn te lert het vorige jaar weder zeer kwijnende geweest. --- ZESTIENDE HOOFDSTUK. De voornaamste markten in deze provincie zijn: de paardeinnnrkten te Abcoude, Amersfoort, de Bilt, Bunschoten, Montfoort, Ebenen en Utrecht. In laatstgemclde plaais wordt ook éëne vetilemnarkt gehouden; — de veemarkten te Abcoude, Amersfoort, Benschop, Montfoort, Khcnen, Utrecht, Veenendaal on Wijk bij Duurstede. Te Utrecht, Amersfoort en Veenendaal worden ook nojf graanmarkten en in eerstgemelde gemeente wolmarkten gehouden. De toestand van den kleinhandel mag als gunstig worden beschouwd; doch die handel levert in gemeenten ten platten lande weinig vermeldeuswaardigs op. Gedurende 1851 hebben 6874 schepen den vaartschen Rijn bevaren , te zamen inhoudende 365459 tonnen, de vaste beurtsehepen hieronder niet begrepen. Door het bestuur vau Utrecht wordt ons'medegedeeld, dat aldaar gedurende 1851 zijn binnen geloopeu en gelost 1709 schepen, die 82080 tonnen inhielden. Aanzienlijke werven worden niet aangetroffen ; slechts kleine, tot herstel van schepen en tot aanbouw van kleine vaartuigen bestemd, bevinden zich in de gemeente Utrecht, Amersfoort, Bunschoten, Looilreeht, Vreeswijk eu sselstein; haar gezamenlijk getal is 8. --- ZEVENTIENDE HOOFDSTUK. De ijk en herijk der maten en gewigten heeft in het afgoloopeu tijdvak van 1851 overeenkomstig de daaromtrent beslaande verordeningen plaats gehad, terwijl de waterijk van het nog aanwezige vaatwerk, naar aanleiding van Zr. Ms. besluit van 1849, no. 63, op den bepaalden tijd is teu emdo gebragt. Wonschelijk zoude het zijn, dat van wege de hoogo regering de voorgenomen bepalingen omtrent cene verificatie der balansen en andere weegtoestelleu tot stand mogt worden gebragt, daar er vele gebrekkige in gebruik zijn, eu men, ter verkrijging van voldoende uitkomsten vun weging, zoo wel van de naauwkeurigheid der balans als van de juistheid der gewigten dient verzekerd te zijn. De ijkloonen hebben in 1851 oprebragtƒ 2744.66*, alst in het arrondissement Utrecht ƒ 2000.77», in Amersfoort ƒ743.89. De eenigo stoombootdienst, in 1851 in deze provincie gevestigd, is die to Vreeswijk van den ondernemer J. W. de Groot, dagelijks varende oi- Rotterdam Door do gemeente besturen zijn ons geene bijzonderheden nopens de middelen van vervoer te lm Ie kenbaar gemaakt; die middelen schijnen aan de hchoefien te voldoen. Ook hebben do ondernemers van de verschillende wagendiensten in 1851 vrij wel aan de hun opgelo-do verpligtingeu voldaan. " Gedurende het jaar 1851 zijn langs den Nederlandschcn Rijnspoorweg vervoerd 402079 reizigers, waarvan 50796 hebben gebruik gemaakt van de wagens der lo klasse; 84469 van de wagens der 2e klasse, en 255.'.00 van do wagens der 3e klasse, terwijl de overigen waren 7793 militairen en 521 gevangenen, die mede iv de wagens der 3e klasse worden vervoerd. Over dat zelfdo tijdstip zijn vervoerd de navolgende ponden goodereu, als: 1790002' '2 pond bngugegoedoren ; 3130258'/., pond bestelgocdereu eu 8813330 pond koopmaiisgoedoren, terwijl 149 rijtuigen, 131 paarden eu $373 stuks slagtvee zijn getransportoerd. Do opbrengst van bovengemelde transporten is geweest: vau de reizigers ƒ508143.29, bagagegoederen ƒ 21540.40, bestelgoederen f 581 $0 22, koopmaiisgoedereii ƒ37214.30, rijtuigen / 266 .5.1, paarden / 1221.50, het slagtvee / 3415.30, zoodat het totaal der opbrengst is /'635365.51. Behalve dit bedrag is nog ontvangen /" 24546.84 vun vervoer van posrpakottcn. Do rapporten omtrent de zetting van het brood, ons door do gemeente-besturen toegezond n, geven geen aanleiding daaromtrent bijzonderheden te vernielden. — Worden door enkele gemeente-besturen bezwaren liigcbrogt tegen de hroodzettiiig, door amloren wordt dezelve als een groot gerief voor de ingezetenen beschouwd. Li sommige gemeenten wordt bet brood beneden den zettingsprijs verkocht. De regeling der zetting heeft gewoonlijk in kleinere gemeenten plaats iuinr de zetting van de nabij gelegene stad, na aftrek van den aldaar geheven wordende plaatselijkeu accijns. Over de ter bepaling der hrootzétting aanget ion grondslagen werd, zoo als wij uit het ver.-l:ig van den toestand dor gemeente Utrecht ontleenen, meermuien door de belanghebbende bakkers als bezwaar kenbaar gemaakt, dat de broodsoorten langzamerhand tot een graud van witheid zijn gebragt, welke moeijel k kan bereikt worden, wanneer tot het bakken de gewone stiebtseho roode tarwe wordt gebruikt, die tut maatstaf diende bij de proef bakkerijen en ook tot regeling vi.n den marktprijs tot grondslag werd aangenomen. Om hierin eeuigzir.s te gemoet te komen, heeft men ook andere zwaardere graansoorten iv de zetting opgenomen. Dit bezwaar betreft evenwel niet het ongebuilde tarwebrood, waarvan de prijs uuur den tot nog toe gebruikten maatstaf wordt geregeld. --- Utrecht, bij L. E. BOSCH eu Comn. ---