`z — Aan de verslagen der eerste kamer over de verschillende hoofdstukken der staatsbegrooting voor 1865 en de daarop ontvangen rege- Ingsantwoorden, ontleenen wij thans nog het I Volgende: ] Hoofdstuk VI (manne.) Het onderzoek van «il hoofdstuk, betreffende de uitgaven voor de ' öederlandsche marine, wier trouwe en moei' jelijke diensten, voortdurend in Indië vervuld 'en het manmoedig gedrag nog onlangs in de Wateren van Japan betoond, bij hernieuwing de bijzondere belangstelling opwekten, gaf aanleiding tot verschillende beschouwingen, Welke zich hoofdzakelijk tot het volgende bepaalden. Men wenschte te weten, of thans bij den min. zekerheid bestaat omtrent het denkbeeld, dat Nederland geen gepantserde schepen , maar kuilkorvetten n fregatten behoefde. Met 't oog op de nog zoo kort geleden bestaande onzekerheid; op de dagelijks toenemende ondervinding in het buitenland; op onze financiële krachten, drongen eenige leden er op aan, dat de min. vooral zich megt onthouden van kostbare proeven; dat er niet met overijling, maar met bedaard overleg mogt gehandeld worden; dat men niet met te veel spoed schepen bouwe, opdat het niet later blijke, dat de thans aangenomen schepen, ten gevolge der uitvindingen, waarvan schier elke dag eene nieuwe aanbrengt, weder moeten verlaten worden en plaats maken voor een ander model; want op die wijze zou nooit het uitzigi geopend worden, om eenmaal van die al te rijke verscheidenheid in onze marine, waaraan zij nu lijdende is, verlost te worden. Ten aanzien van het eindcijfer werd, in verband met den voorgenomen aanbouw van •chepen in Jost-Indië, door enkele leden eener afdeeling de vraag gesteld, of de begrooling van dit hoofdstuk, zoo al niet thans, dan in • vervolg met zoo veel zal verminderd worden, a's de begrooting der marine in de koloniën zal bezwaard worden met de kosten, benoodigd voor den aanbouw in 0.-Indië van schepen voor de dienst in 0.-Indië bestemd. Sommige leden herhaalden hun gevoelen, dat in den regel van de officieren een te langdurig verblijf in tropische gewesten wordt gevorderd; zij hoopten dat daarop bij de geleidelijke aanvulling ven het getal luits. ter zee 2. klasse acht zou worden gegeven. — Ten slotte werd door enkele leden de wensch geuit, dat voor zooverre de dienst en de regten van burgerlijke ambtenaren daardoor niet worden benadeeld, de officieren der zeemagt in Oost- Indië aldaar, evenals de officieren van de lanilïnagt, voor enkele betrekkingen aan land in aanmerking mogten genomen worden. Op deze bedenkingen en andere vragen, nog in het verslag voorkomende, geeft de reg. te kennen, dat zij voor het oogenblik de zekerheid niet bezit, dat men tot het bouwen van gepantserde zeeschepen moet overgaan. Bij de groote kosten, welke lot den bouw van die schepen worden vereischt, is zij van gevoelen dat het oogenblik daartoe niet is gekomen, zoo lang men niet met zekerheid kan zeggen, dat die schepen aan het doel zullen beantwoorden. Voor de binnenlandsche verdediging zijn houten schepen en batterijen onvoldoende. Om die reden is op de begrooting eene som uitgetrokken voor eene gepantserde batterij, daar het niet aan den minsten twijfel onderhevig was, dat de kommissie voor de kustverdediging dergelijke batterijen zou aanbevelen. De uitkomst heelt dit bewezen. De nieuwe kanonneerboot is n eds gebouwd en daar zij bestemd is voor «le boyenrivieren, behoefde men met,het ontwerpen der boot het rapport dier kommissie niet af te wachten. Het ligt in geenen deele in de bedoeling der reg. om kostbare proeven te nemen, waartoe onze beperkte middelen geene vrijheid geven. De vrees, dat wij niet verlost zullen worden van die verscheidenheid van schepen, waaraan onze marine steeds lijdende was, kan niet geheel worden weggenomen , omdat de wetenschap steeds vooruitgaat, en het niet anders kan, of de vorderingen, daarin gemaakt, zullen op nieuwe schepen moeten worden toegepast, zoodat de schepen niet volmaakt aan elkander gelijk zullen kunnen zijn. De min. wenscht echter bij den aanbouw van zeeschepen zich te bepalen tot twee hoofdtypeu: de van Galen en Watergeus, beide voldoende aan de yereischten van groote snelheid en eene krachtige wapening; en voorts voor de binnenlandsche verdediging stoombatterijen en kanonneerbooten, en voor de Indische dienst grootere en kleinere stoomvaartuigen voor de vaart op de rivieren en in den archipel. Vooreerst moet men er niet op rekenen, dat het eind-cijfer der marine-begrooting in dezelfde mate zal kunnen worden verminderd als het eindcijfer der indische begrooting voer marine zal moeten worden bezwaard. De miv. vertrouwt evenwel, dat wanneer men in Oost-Indië vaartuigen bouwt van djatti-hout, deze niet zooveel aan uitrusting en reparatiën zullen kosten als de vaartuigen, welke in Nederland voor Oost- Indië worden gebouwd; dat zij langer dienst zullen doen, en vooral, dat zij doelmatiger voor de dienst zullen worden bevonden. Nu de tweede kamer haar verlangen te kennen heeft gegeven, dat de quarantaine wettelijk worde geregeld en de eerste kamer denzelfden wensch uitdrukt, mag de volksvertegenwoordiging met grond verwachten, dat aan dezen wensch gevolg zal worden gegeven door de regering. Niet minder dan de kamer betreurt de min. het voorgevallene met het fregat Adolf van Nassau in het kanaal. Uit de rapporten blijkl, dat de schuld daarvan is te wgten aan den gezaghebber of roerganger van het zweedsche schip. De schade, door de aanzeiling aan de Adolf veroorzaakt, is van weinig belang en het grootste nadeel mag wel zijn geweest het daardoor veroorzaakte oponthoud van ongeveer drie wtken in eene engelsche haven. Er zijn op dit oogenblik nog in aanmaak elf stuks lange getrokken kanonnen van 16 duim, bestemd om te worden geplaatst op de Adolf van Nassau en andere in dienst te stellen schepen , terwijl een soortgelijk kanon, thans in voorraad, zal dienen tot de wapening van de Cycloop. Het voornemen bestaat alle naar zee bestemde bodems te voorzien van eenig getrokken geschut. Mogten zich thans nog luit. ter zee 2. kl. in Oost-Indië bevinden, die daar, tegen hun verlangen, meer dan 3 jaren dienst deden, hetgeen den min. niet bekend is, dan zal daarin door de ter aflossing van personeel naar Oost- Indië vertrokken schepen Adolf Hertog van Nassau, Heldin en Prins Maurits binnen zeer korten tijd worden voorzien. — De min. zal gaarne, wanneer zijn ambtgenoot van koloniën voor de diensten der zeeofficieien voor burgerlijke betrekkingen tijdelijk in Oost-Indië wenscht gebruik te maken, daartoe medewerken. De hoofdstukken VIIA en VIIB (nationale schuld en financiën) gaven tot geene aanmerkingen van groot belang aanleiding. Vermelding verdienen inlussclien de verklaringen van den min. van financiën: dat hij voornemens is de herhaaldelijk uitgevaardigde voorschriften tegen de aanneming in 's lands kassen van vreemde geldspeciën eerlang in herinnering te brengen en aan de handhaving van het verbod stipt de hand te houden; — dat de uitkeering aan de gemeenten voor het gedistilleerd zal geschieden met de grootste vrijgevigheid en zonder eenigen invloed van het goevernement; — dat, volgens het in deze begrooting gedane voorstel het getal kommiesen van de 2. kl. van 349 op 600 zal worden gebragt en daarentegen dat vau de 3. kl. van 1200 tot 950 verminderd; — dat bij het dep. van financiën de bouwstoffen grootendeels zijn verzameld tot herziening van de wettelijke verordeningen, die de grondbelasting hier te lande beheerschen, ten einde die alle, zoowel die van nederlandschen als van vreemden oorsprong, in ééne wet zamen te vatten; — dat aan de kamer nagenoeg stellig kan worden verzekerd , dat de afschaffing der bestelloonen in 1865 geheel zal afloopeu; — dat de reg., op het gunstige tijdstip daartoe, eene nieuwe postwet aan de kamers zal voordragen, en daarbij de invoering van een uniformport zal worden in overweging genomen; — eindelijk dat aan het verlangen tot invoering van postzegels voor gedrukte stukken binnen een niet te ver verwijderd tijdstip zal worden gevolg gegeven. Hoofdstuk VIII. (oorlog). Bij de overweging van dit hoofdstuk kwamen inzonderheid twee punten in aanmerking: 1. het eindcijfer; 2. de wijze , waarop van de aangevraagde sommen tot defensie en weerbaarheid des lands wordt gebruik gemaakt. Tegen het eindcijfer opperde men geene bezwaren; vermindering daarvan zou men zelfs niet verlangen. Wat het tweede punt betreft, vroegen onderscheidene leden of het aantal onzer verdedigingswerken niet te uitgebreid en te groot is. Men had de zoogenaamde geïsoleerde vestingen en vooral de verschillende werken op 'toog, die ten behoeve onzer verdedigingslinie nog noodig zijn. Vele leden meenden, dat men tot het hoofddoel: het in behoorlijken staat van defensie brengen van ons land, langzamer zal geraken, naarmate de financiële krachten, waarover wij beschikken kunnen, te veel versnipperd , over te veel werken uitgebreid worden. Men wenschte dat men onze werkkracht koncenlreerde; dat men een aanvang maakte in het hart des lands; dat men eerst de hollandsche en utrechtsche liniën voltooide, en eerst dan en van daaruit in ruimer cirkel den kring der werkzaamheden te vervolgen. Het denkbeeld, elders ontwikkeld, om de miliciens in tijd van vrede langer onder de wapenen te houden dan tot nu toe noodig werd geacht, vond bij verschillende leden geen ondersteuning. Zeer enkele leden deden de vraag of de voorgenomen slooping der vestingen Bergen op Zoom en van het fort Bath geen aanleiding kan geven, dat in lijd vau oorlog de provincie Zeeland meer zal blootstaan voor de strooptogten van den vijand. Omtrent de droogmakerijen nabij de linie van de Vecht vroegen eenige leden, of die niet zóó konden worden ingerigt, dat men in tijden van gevaar de droogfemaakte gronden onschadelijk voor de verdelging des lands kon maken. De minister geeft in zijn antwoord te kennen, dat hoewel hij steeds eene gepaste zuinigheid zal blijven in acht nemen, hij nimmer een lager eindcijfer zal zoeken te verkrijgen door vermindering van de levende strijdkrachten. Wat betreft het defensiestelsel, bepaalt de min. zich thans tot het aanvoeren van de volgende grondwaarheden, die als 't ware de basis voor het sinds eenige jaren aangenomen en sedert dat tijdstip steeds gevolgd wordend defensiestelsel ui.maken. 1. De defensie van een kleinen staat berust op andere grondbeginselen — althans wat de strategische aangaat — dan die van een magtig rijk. 2. De staatkundige, aardrijkskundige èn topografische gesteldheid, de aard der bevolking , alsmede hare voorname middelen van bestaan , hare zeden en gewoonten en wat al meer aan eenig volk in het bijzonder eigen is, zijn alle zaken, die zulk een gewigtigen en beheerschenden invloed op de verdediging van een staat uitoefenen, dat elk land volstrekt zijn eigen verdedigingsstelsel moet hebben. 5. Zal het defensiestelsel van een klein land goed zijn, dan moet het de ontwikkeling van alle krachten en middelen, die tot de verdediging nuttig en noodig zijn. niet alleen toelaten, maar die zelfs, zoover het kan, bevorderen. Naar 's ministers overtuiging voldoet het verdedigingsstelsel des rijks aan deze eischen en kan het aantal onzer verdedigingswerken niet te uitgebreid en te groot genoemd worden , als men als hoofdbeginsel onzer wijze van verdediging aanneemt, den vijand te beletten een ongeregelden plotselingeu aanval te kunnen volbrengen, en hem te dwingen tot geregelde oorlogsoperaliën, waardoor wij den tijd zullen krijgen om ons land als het ware onneembaar te maken. Daarom zal de minister op den ingeslagen weg voortgaan, en nimmer kunnen toegeven aan een drang van denkbeelden, die hun ontstaan grootendeels aan eenzijdige beschouwingen ontleenen, en dien ten gevolge in de toepassing voor het laiid gevaarlijke, soms zelfs heillooze gevolgen zouden kunnen hebben. Het afwerken onzer verdedigingsliniën geschiedt wel degelijk stelselmatig; uil hoofde de utrechtsche-linie — hoezeer nog verbeteringen vereischeiide — in verdedigbaren toestand verkeert, is aangevangen geworden met de buiten-liniën, waaraan achtereenvolgens is voortgowerkt. Zoo zulten de eigenlijke verdedigingswerken voor de IJssellinie weldra voltooid zijn, en het is op dien grond, dat de minister thans met de Grebbe-linie wenscht te beginnen, en voornemens is daarvoor jaarlijks gelden op de begrooting te brengen, tot dat die linie voltooid zal zijn. Doch hij heeft gemeend, dat hij kon toegeven aan het denkbeeld, om bereids ook een aanvang te maken met hetgeen tot de verbetering der utrechtsche-linie wordt vereischt, voor zooveel den wateraanvoer betreft, als zijnde eene zeer belangrijke zaak, die nog voorbereiding vereischt. Dat de verdediging van de Over-Betuwe nog niet geheel tot stand kan komen betreurt de minister zeer, doch het is buiten zijne schuld, omdat, ondanks alle aangewende pogingen, het hem nog niet heeft mogen gelukken de bezwaren te overwinnen, die den bouw van een fort op het separatiepunt bij Pannerden beletten. De min. erkent, dat de voorgenomen slooping der vesting Bergen op Zoom en van het fort Bath aanleiding kan geven. dat in van oorlog de provincie Zeeland meer zal blootstaan voor de strooptogten van den vijand. Maar vestingen te behouden, alleen met't doel om strooptogten te beletten, zou stellig geene algemeene goedkeuring kunnen verkrijgen. De droogmakerijen op den regteroever van de Vecht zullen nimmer tot stand kunnen komen zonder de utrechtsche-linie ten zeerste te verzwakken. De min. hoopt daarom, dat zij, die de koncessie voor de droogmakerijen hebben gevraagd, ongenegen zullen blijven om de voorwaarden betrekkelijk de te maken verdedigingswerken , waarop de koncessie zou worden verleend, aan te nemen; in welk geval de droogmakerijen achterwege moeten blijven. Hoofdstuk IX (koloniën.) In al de afdeelingen waren er verscheidene leden, die zich in meerdere of mindere mate bezorgd toonden over den loop der zaken in nederlandsch Indië en over den weinig geruststellenden aard der berigten, die van daar in den laatsten tijd ontvangen zijn. Zij betreuren dat de onzekerheid, waarin de ambtenaren op Java met betrekking tot de beginselen der regering verkeeren, noodwendig veroorzaakt, dat zij niet met die kracht kunnen handelen, welke vooral in 't oostersch land, aan het gezag van Nederland, onderworpen, zoo onontbeerlijk is te achten. Zoodanig veerkrachtig gezag kan niet gehandhaafd worden, waar mi in dezen, dan weder in genen zin maatregelen worden genomen en benoemingen geschieden, die eene weifelende staatkunde aan den dag leggen. Niet alleen hoogere ambtenaren, die hier te lande op voordragt van den min. van koloniën worden benoemd, maar ook de zoodanigen, die in Indië zelf worden aangesteld, geven stof om deze bezorgdheid te voeden. Vooral ook de benoeming van den heer van Rees, een bekend en verklaard tegenstander van het kultuurstelsel, werd uit dit oogpunt door sommige leden zeer bedenkelijk geacht. Vestigt men voorts zijne aandacht niet alleen op de betoogen van eenige voorstanders der staatkunde van het tegenwoordig kabinet, maar op de verklaringen van den minister van koloniën zelven, dan spruit daaruty. maar al te veel onzekerheid voort omtrent de eigenlijke bedoeling en strekking van het thans gevolgde regeringsbeleid. Immers zegt de minister dat aniet het kultuurstelsel, maar het geheele stelsel van bestuur is vicieus;" op welke verklaring onmiddellijk volgt het beweren »dat hervorming moet gebragt worden in het kultuursteleel, in het landelijk stelsel, in het hecredienststelsel en vooral in het binnenlandsch bestuur," zonder dat tot staving van een zoo wijd uitgestrekt en veelbeteekenend voorgeven verder eenige gronden worden aangevoerd. Volgens sommige leden zouden dergelijke verklaringen eerder tot vernietiging, dan tot handhaving van bestaande instellingen en toestanden moeten leiden. Het op Java heerschenda malaise moge ook uit andere oorzaken zijn geboren, hefsprui, voornamelijk voort uit de weifelende houding die voortdurend door de regering wordt aangenomen. Welk is haar stelsel van bestuur, welke is hare verhouding tot de bestaande zoo zeer uileenloopende rigtingen ? Wil de regering de ooster?che maatschappij naar vvestersche begrippen hervormen, of de indische toestanden behouden, met bescherming van de Javanen tegen de onderdrukking van hunne hoofden ? Wil zij het kultuurstelsel handhaven, laat er door haar dan niet worden te kort gedaan aan hetgeen voor het behoud der bestaande instellingen in Indië vereischt wordt. Wil zij hel kultuurstelsel ondermijnen , laat men dan weten, hoe de regering daarheen voeren zal. Laat zij door daden toonen wat zij wil, en zich verklaren omtrent het einddoel van hare politiek. Tot nog toe is door den minister niet voldoende op al deze en dergelijke vragen geantwoord geworden. — Naar aanleiding van deze onderscheidene bedenkingen heeft men verlangd van de regering alsnu bepaald te mogen vernemen: I. welke de gronden zijn, waarop hare overtuiging steunt, dat het geheele stelsel van bestuur vicieus is; 2. hoe ver de hervorming daarvan volgens de plannen der regering zal gaan; en 3. of die hervorming zal blijven binnen de grenzen van het bestaande regeringsreglement. Verscheidene andere leden hebben óf geene, óf veel minder bezorgdheid aangaande het regeringsbeleid op koloniaal gebied aan den dag gelegd. Zij verklaarden daaraan hun vertrouwen te kunnen geven en de regering niet te willen bemoeijelijken. Maar zij deelden in den vrij algemeen geuiten wensch, dat met ernst zal worden aangedrongen op de indiening binnen den kortst mogelijken tijd van de wetsvoordragten door den minister toegezegd, waaruit men eigenlijk de strekking van zijne beginselen bet best zal kunnen beoordeelen. En ook onder degenen, die zich geneigd betoonden, om deze voordragten af te wachten, waren er die dit wachten niet wilden beschouwd hebben als eene toestemming van al hetgeen er in den laatsten tijd gezegd en gedaan is. Krachtige handhaving van het kultuurstelsel, ontdaan van de daaraan nog klevende misbruiken, moet op den voorgrond staan. Het tegenwoordig kabinet is opgetreden met het beginsel, om vóór alles eene wet op de kultures aan te bieden. Men vroeg, of de regering daarvan tenminste de hoofdbeginselen konde mededeelen, of, zoo zij dit niet kon, dan ten minste den tijd bepalen . wanneer zij dat wetsontwerp zoude indienen. Naar het oordeel van vele leden scheen het te meer noodzakelijk dat de indiening dier wet niet langer uitbleef, omdat men reeds voor drie jaren gezegd heeft, dat de strijdige beginselen niet in het algemeen, maar T»ij de overweging van een bepaalden wettelijken maatregel zouden dienen te worden besproken. Intusschen zijn door de regering reeds onderscheidene ingrijpende maatregelen genomen, bijv. de suikerregeling, die voor tien jaren is vastgesteld ; de wijziging van het besluit van 1838, ten gevolge waarvan er nu overeenkomsten met de ingezetenen zelven en niet meer met hunne hooiden kunnen worden aangegaan ; de intrekking van het specerij-monopolie op de moluksche eilanden, van welk besluit men gaarne mededeeling zoude ontvangen; en de benoembaarheid van inlanders tot de hoogste betrekkingen. Andere leden zagen in de genomen maatregelen geen overwegend Dezwaar, en konden niet inzien , dat eene latere wettelijke regeling '•" °e kultures daardoor bemoeijelijkt zoude £°™™- Zij merkten met genoegen op, dat