367ste STAATSLOTERIJ. 7 October. No. 870 8019 11492 13534 14*59 1r,!,10T f TfÜ?: No. 1346 2106 3640 4f92 7170 18194 14042 f4OO. ï, o. 4327 7657 7892 9858 12757 19695 f2OO. No 1389 2952 öör>3 10134 10754 10885 13830 14011 f 100. --- WALING DYKSTRA. U.) —o— Trije winters oanien ha Waling Dykstra en Tsjibbe Gearts togearre swalke as winterjoune-nochters, hiele Fryslan troch. Do waerd de léste brievegaerder to Birgum en koe net mear mei; syn offysje liet him net ta, lang, fen hüs to wezen. Allinne der op üt, det like Dykstra min ta; den siet er oanklaud mei de petearen fen twa persoanen tsjin elkoar, dy 't de ljue krekt it ljeafst hearden. Hy socht in nije helper ünder 'e Fryske skriüwers en foun ridlik gau ien: Gerben Colmjon. Dêr hat er seis winters mei reisge, do wier det ek wer hou. Colmjon, in troch-en-troch gelearde man, waerd bineamd ta Archivarius en Bibliothecaris fen Frysl&n en koe mei foardragen en soks gjin drokte mear ha. Nei him kaem Auke Boonemmer, in ferwer üt Hirdegeryp en ek al immen dy 't gans opgong makke hie as skriüwer, by Waling oanboard for twadde man. Dêr hat er ek wer seis winters mei üt to foardragen west en neitiid hat er it yette in jiermennich allinne redden. Mei de winter fen '84 op '85 hied er 25 jier fen winterjounenochtsjen efter 'e rêch. Alhiel stil is det net foarby gien; de 7de Febrewaerjes fen det léste jiers waerd der to_ Ljouwert in feestke fen h&lden. Waling die dêr do in lezing, dy is in jier letter opnomd foaren-oan yn Wintergrien, ünder it opskrift: Tobeksjen op 't ouleiii paed, nei ourin fen 't fiifentweintichste Fryske winterjounenocht. It is 't gelde stik dêr 't wy okkerdeis in ryglemennich üt oanhelle ha. Dêr jowt er yn in koart bistek syn ünderfiningen yn aa reisber man en foardrager. Spitich det er de skiednis fen syn swalkjen letter met hwet breder ütspoun hat. Us tinkt, det hie in boek wirde kinnen det klonk as in klok. Mar dêr hat er nea net oer gear komme kinnen, sa' 't liket. Ef scoe der faeks hwet fen yn kopy lizze en tinkt Waling-om der skieik yette mei for 't ljocht to kommen, as de measte drokte mei 't Wirdboek oer is? Det ha wy óf to wachtsjen. Wy moatte üs nou redde mei dy lezing. Dêr tortelt er yn det it in hopen ljue bare nij die det it winterjoune-nocht it sa lang op foetten haldde. De measten hiene by 't bigjin tocht, it scoe wol gauwer ophalde moatte. Nou, det foei gans mei; It bleau geande, fiifentweintich jier oan-ien. Lykwol, 't wier yn al dy tiid ek lang net altyd moai waer en foar 'e wyn. It winterjounenocht hie fijannen, ünder 'e minsken en yn 'e natür ek, Sterk üs wier bygelyks in min spil for de foardragers, den wier 't folk to titflechtich. Mar al kpmtf der yn san hele winter gjin rydber üs, den kin yen doch yet wol op alderhanne oare lnenearen in joun bidoarn wirde. By foarbyld mar: omdat it piktsjuster is en onlijich der by. Omdat it sa glêd is dat gjin-ien de foetten onder 't liif halde kin. Omdat der in foet twatrije snie leit Omdat it heech' wetter is en ougryslike modderich. Omdat der bran komt. Om't der koartlyn len forstoarn is yn in greate famylje. Om't it forline wike Nut west het en takomme wike Protestantebond wêze scil. Om't der earjister of bêt-earjister in gücheler west hat, dy 't in keardel de kop rtfsnijde en der wer op plakte. Om't der twa partijen yn 't doarp binne dy tsjinelkoar oer steane as Ingelske hoannen, om't domeny-stimmen of 't skoallebouwen of oars hwet. Den wolle de ljue fen 'e iene partij net komme om't se tinke det der ek wol güds fen 'e tsjinpartij komme kinne; hwent hja meije eikpar net sjen. Tige aerdich lei Waling yn det Tobeksjm üt, ho 't op somlike plakken it winterjounenocht earst tige opgong makke en der him neitiid, krekt dêrtroch, skjin ütarbeide. Stel jimme ris efkes foar in doarpke dat hwet efteróf leit. De minsken libje dêr yet altyd krektallyk hinne as pake en beppe en dy hjar pake en beppe der altyd hinne libbe ha Mar nou komme dêr in nije domeny en in nije skoalmaster. Dy hearen habbe de holle fol plannen om it folk foarüt to bringen It earste hwet se bigjinne, is: in lêsselsltip oprjuchtsje. Dat fynt wol byfal by de measte ljue. Hja krije om 'e fjirtsjen dagen in boek As dat in jier dürre hat, moat der ófrekken fen halden wirde en dat moat wol yn 'e herberge pleats ha, hwent de kastlein is ommers ek lid Nou witte domeny en master wol, dat de measte leden gjin wyn meije, om't se 't wynmeijen net leard ba, — en 't jenever-drinken ha se gelokkich ek yet sa goed net leard dat se 't dêr in heele joun mei folhalde kinne. Dêrom wirdt der earst kofjedronken mei in baes read klontsje der yn en in great stik koeke der ta De boekerekkendery nimt safolle tiid net, dat as dy ófroan is, is de joun yet lang net to 'n ein. Dêrom forsiket Domeny efkea de oandacht. Hy komt foar 't ljocht mei Ter Haar's Huibert en Klaartje of sahwet. Dat foldocht tige, — en in bytsje letter het master ek yet in stikje. Dat is hwet grappiger en dat foldocht ek tige. En as 't op 't lést tiid ia om nei hüs to gean, den wirdt der sein: „Dat het in alderaerdichste joun west!" „Ja; sa moasten wy ris faker byinoar komme!" „Ja, nou, hwerom net?" Ën den wirdt der al dalik fêststeld om yn san winter in kear twa-trije byelkoar to kommen. En den moatte de frouljue der ek by. En it selskip kriget de namme fen Vriendenkring of Nut en genoegen of sahwet Domeny en master moatte altyd mar stikjea foardrage. Njunkelytsen komme der ek al ris in stik-twa oaren, dy 't weagje om ris in stikje yn 't frysk foar to dragen. Dat foldocht ek al wer goed en moedicht oaren oan om 't ek ris to biaiikjen. Sa komt it selskip alheel yn 'e fleur Trije fjouwer winters, flif misskien, kin san spil yn 'e fleur bliüwe, mar den wol de forflauwing der ek wol ris wer yn komme. De ljue komme sa trou net mear op as se dien ha. Domeny en master sizze: „'t Komt dêr fendinne, dat it spil op 'en dür hwet ientoanich wirdt \ wy raoasten al hwet ütfine kinne om wer nij libben yn 'e brouwery to krijen." Ja, det liket elk wol goed ta, en sjedêr! den komme se meiinoar oerien: hja moasten it Fryske Winterjounenocht dêr ek al ris ha Op 'e fêststelde joun komme der safolle Ijeafhabbers op los, dat de kastlein syn keamer is eigentlyk mar yn ienen to lyts. It folk kin allegearre lang net sitte, en de beide sprekkers moatte hjar op san lyts plakje bihelpe, dat se hjar hast net frij biwege kinne. Folie mei de earmen to swaeijen en to slaen is dêr for hjar pet riedsum, hwent den scoene se licht ris ien fen hjar hearders reitse kinne op 'n menear dy 't for beide net aerdich wêze scoe. De kastlein hat gjin romte om 't folk to bitsjinjen De oare moarns as er syn ynbard jild oerteld hat en bitinkt dat it wol helte mear wêze kind hie, den sjucht er ris yn Byn oerallige keamer roun en hy seit tsjin syn wiif: „Aa ik dy twa bedsteden der üt sloop "en dy greate ald skoarstienmantel ek en ik brek den dy gongsmürre wei, den kin 'k dizze keamer hast helte greater krije as er nou is" 't Wirdt klear. Glêdwei hündert minsken kinne der mei wille yn sitte. „Fiersten to leech ünder 'e balken" sizze sommige noaswize ljue; mar dat telt de kastlein net folie; hy seit: „Wy binne hjir ek net yn 'e stêd!" As der nou wer Winterjoune-nocht halden wirdt, is der gjin romte to koart It goedslagjen bringt in stikmannich fornimstige feinten op it tinkbyld: wy koene hjir ek wol in rederikerskeamer ha. Dat liket de kastlein ek nuvere best ta. It spil komt ridllk gau foarinoar Earst spylje se in kear-twa onder elkoar yn hjar slettene byienkomsten, mar 't dürret net lang, den komme se ek yn 't iepenbier op 't toaniel. Nou, dêr moat elk by wêze, om to sjea ho 't Bokke en Olfert, Bjabke en Grêds en Lolk en Hauk it dogge. En dat foldocht sa tige dat de ljue der alheel forbaesd fen binne en hjar by gjin mogelikheid bigripe kinne ho 't dy knapen dat yn san jcoarte tiid sa alderiwichste moai leard ha De eigen-oanredte toanielspylders biskögje hjar sels nou al as greate kinstnera; hja sizze tsjin 'e kastlein: „Nou moastön jy dat Winterjounenocht hjir foartoan mar net mear ha " Vn san doarp hoecht it Winterjounenocht net mear to kommen. Nou, is 't sa net krekt tagien op in hopen plakken 1 Dy biskriüwing fen 't oeraetten oer 'e Tsjonger is ek moai. It leger ein fen det riwierke is moai wiid. Brêgen hou mar. Min kin der lykwol op forskate plakken oerset wirde; elk hat hast in boatsje, om 't, de ljue dêr fiskje folie. Is det fartüchje net by honk, den wirdt der in wyt ding op 't hüs smiten ta in sein en min wirdt „sa lang" yn 'e hüs noade. San hüske hat faek mar ien ütdoar en 'tearste hwer 't min yn komt is in büthüske mei ien of twa kouwestallen, in skieppehok en soms ek wol in bargehok. Meastentiids rinne yen dêr ek binnen en kninen om 'e teannen. Vn 'e keamer stiet in great fjür oan fen minne lichte turf, «y i net aerdich rukt en dêr hinget de itenpoat oer to protteljen. It pant«je mei fet of spek stiet op e plaet ticht oan 't fjür to brieden en komt der ris in Hok fen dy lichte wite yeske yn to lanne dat 's neat. Vn 'e hirdshoeke sit pake op in lege, hotte, licht wol sela-makke stoel, to netbreids en. Nest him sit in jonghaftich frominske dat acil de oare helte wêze fen 'e man yn 'e hoat, dêr 't ik op sit to wachtsjen. Hja hat oan t apeksnyen west, dat kin min sjen; foar hjar op 'e tafel leit op in plankstik yet in goede timpe, mei 't mês derby. In stik of trije bern stean om hjar hinne en gapje stilswijend de frjemde man oan. De keamer hat in ierden flier en 't bêdsket is optimmere fen rüch hout, dêr is hwet grouwe ferwe op stritsen. Oan 'e mürre hingje in pear snüsterige bernehgilingen en in pear swart-rikke printen yn list en glês, foarstellende de forlerne aoan yn 't selskip fen baergen — of lodderige lodskes. De ald man wol tige prate. Hy freget my al gau hwer't ik wenje en hwet myn effear ia. Hy bisköget it as in ding dat fenaels aprekt, dat min witte wol mei hwa 't min to dwaen hat. Hy bigjint ek oer him sela to praten en nou fornlm ik dat dy man mear wraldboarger is as jnannich-ien tinke scoe. Vn syn jonge jierren hat er aa skippersfeint yn forskate prowinsjes west en mear aa ien en twa fen üs greatste stêdden bisjoen. Onder 't praten loer ik nou en den ris troch ien fen 'e lytse finsterkes de lsjonger oer. Op 't lést sjuch ik oer 'e brede wetterflakte in skipkeneüerkommen, hweryn m nmfce, stevige kearel oan '• kloet stiet. u-s--* j In amertf letter bnngt dy man my, mei in bulte frjeonlikens en lor in lytse bileaning, nei de oerkant en ik set myn foet op it Oer-Tsjongerake. Wy scille de lezing fen 't fïif-en-tweintichjierrich-bistean fen 'e Winterjoune-Nocht nou e„ bast mar wer oan 'e kant lizze. Allinne dit stikje yette, det ek al frijhwet yn 't léste ein komt: Ik siet ris nei Ofrin fen myn wirk yn de onderkeamer fen de herberge by de jonge kastleinske,. dy 't my in kopke thé skonk en in byt iten rémakke. Do sei dat nunske sa: „Do 't jy foar twa jier hjir wieren mei 't Winterjoune-Nocht, binne Je.lmer en }*■ for 't earst by enoar komd." Hja Sn f-i °P ln lnenear, dêr, tocht my, dit yn laei: „Dat ik nou sa lokkich bin, dêr ha jy de earste P-1}? „ nS ** Jown' en dat woe 'k i° graech witte ntte." — ik moat earlik bikenne, dat die raygoed oan myn alde siele. Ik kom yet altyd, faker aa ienkear yn in jier, by dy minsken oan hüs en ik kin net oara sjen aa hja libje lokkich mei enoar. Nou, do tocht ik fierder: hwa withofolle troude pearen der yn Pryslan libje, dy 't op 'e selde menear hjar gelokj to tankjen habbe oan 't Winterjoune-Nocht? En hwa wit hwet in flink geslachte fen jonge Friezen en Friezinnen dêr üt foartkomt ? As men yen dêr ria goed yn jowt, den is 't nut fen 't Winterjoune-Nocht ommers net to birekkenjen. Dy 't yn 'e earste jierren fen ds rounreiagjen yet yn 'e widze laeijen, binne nou frijende feinten en fammen, — hwet siz ik ? — der binne al ia hele boel fen troud en habbe bern. --- Korte Mededeelingen, — Verschenen is bij W. A. Eisma te Leeuwarden: „In Houliks-oanfraech of Frouljue to slim", kluchtspil fen H. Hager to Achlum. — Een tweejarig jongetje te Hardegarijp, dat uit een trekpot met heete thee dronk, is na eenige uren lijdens bezweken. — Te Zuidbroek (Gr.) z ij n door h e t o invallen van een brandend petroleumstel twee groote winkelhuizen afgebrand. — Een 80-j arig schippersknecht te Delft viel, doordat zijn vaarboom uitschoot, voorover op de plecht van het schip. Bij opname bleek hij overleden te zijn. —We hebben thans, nu die te Hemelum en Marrum geopend zijn, 134 chr. scholen in onze provincie, tegen 344 openbare. — De Haagsche Rechtbank heeft de klacht van mr. Zadok van der Bergh, wegens meineed tegen Eeltje Ringia ingediend, afgewezen. — Tusschen eèn zekeren Morell en zijn schoonzoon te Sittard ontstond ruzie, die zoo hoog liep, dat de laatste vijf revolverschoten op den eerste loste. Vier er van troffen den ongelukkige in de borst. Zijn toestand is hopeloos. De dader is voortvluchtig. —Te Sneek hebben de slager sknechts eene vergadering gehouden om meer Zondagsrust te krijgen. Zij hebben zich tot de patroons gewend met verzoek, gedurende 8 maanden van het jaar des Zondags geheel te sluiten, en de overige 4 maanden dit Zondagsmiddags te 12 uur te doen. —Nu hebben de dieven te Amsterdam maar dadelijk een heele diamantslijperij leeggestolen. Er is maar één steentje in de fabriek overgebleven. Gelukkig is een der dieven gevat. Toen hij merkte dat de politie hem op de hielen zat, wierp hij een pakje diamanten weg. Dit is echter teruggevonden . --- Storm en onweer. 't Was gisteren in de zuidelijker provinciën niets minder dan stormweer. Te Schevenincien sloegen vier strandtenten stuk. In de omgeving van Zalt-Bommel werden tal van boomen geknakt of ontworteld ; een hittekar werd door den wind opgenomen en omvergeworpen, bij welk ongeval de voerman ernstige kwetsuren bekwam. Bij Brokel woeien wel dertig zware boomen omver. Op het spoorwegverkeer had het slechte wener zoon nadeeligen invloed, dat Barnum en Bailey te laat te Maastricht aankwamen en 's middags geen voorstelling konden geven. Te Ilomoet (Gelderl.) werd eene boerenhuizinge door den bliksem getroffen en brandde af. --- Oorlog Zuid-Afrika. Na al hunne nederlagen der laatste weken, worden de Engelschen nu getroost door een paar kleine succesjes. In de buurt van Kroonstad hebben ze het Boerenkamp van Mii rias vermeesterd en 20 Boeren gevangen genomen. Er sneuvelden twee Boeren en twee werden gewond. Engelsche verliezen worden niet gemeld. In de Kaapkolonie zijn acht man van Scheepers commando den Engelschen in handen gevallen. Scheepers zelf moet ook in gevaar zijn geweest, doch hoe ziek hij ook was, sprong hij toch in tijds Uit zijn wagen en ontsnapte te paard. Verder geen oorlogsnieuws. Maar een interessante brief van eene 76-jarige dame, mevrouw Cremer, die bij de Engelschen in gevangenschap is geweest. Zij deelt het volgende mede : Het Engelsen transport, waarbij zij en andere vrouwen en kinderen zich bevonden, werd bij Graspan door de Boeren aangevallen. Toen de Engelschen eenige gewonden hadden en de Boeren al nader kwamen, werd den vrouwen en kinderen gelast uit de wagens te kruipen en zich vóór de dappere soldaten te plaatsen ; en deze schoten nu onder hare armen door op de naderende Boeren. Ook achter mevrouw Cremer stond een soldaat, die onder haar arm doorschoot. Door het vuur der Boeren viel en 8 vrouwen en 2 kinderen. Toen de Boeren dit zagen, hielden zij met schieten op ; zij brulden van woede, vlogen met de kolven der geweren op de Engelschen in en sloegen ze als dolle honden dood. De Boeren wilden de'wagens met de vrouwen medenemen. maar zij zagen, dat een groote Engelsche macht in aantocht was en moesten toen hun voornemen opgeven. De wagens der vrouwen en kinderen lieten zij ongemoeid, de andere wagens verbrandden zij en de trekossen namen ze mee. 't Is weer een staaltje te meer hoe de Engelschen zich zelfs niet ontzien hulpelooze vrouwen en kinderen als borstwering te stellen om laag en lafhartig achter hen verschuiling te zoeken. Maar geen Engelsch blad, dat zoo luide over beweerde Boeren-gruwelen roept, zal er op aandringen, dat ook dergelijke feiten streng worden onderzocht. --- Rommert Keezes. Het opschrift van den gedenksteen der Coopersstichting te Akkrum in een vorig no. geplaatst, herinnerde ons aan een onwillekeurig verzuim. Er is een stukje blijven liggen, dat had moeten aansluiten bij onze beschrijving van Coopers wedervaren in Amerika. Het heeft betrekking op diens grootvader van moeders zij --- Rommert Keezes (de Vries) en is ons medegedeeld door een ouden knecht van dezen, den 84-jarigen Homme Lingsma te Gorredijk. Hij vertelde aan een onzer verslaggevers als volgt: Rommert Keezes was beurtschipper op Amsterdam. De lading bestond destijds hoofdzakelijk uit vee. Dat is nu meer dan een halve eeuw geleden, 't Was voor de revolutie van 1848 en wel in het veelbewogen jaar van misgewas en duurte (1847), dat we met een stevigen bries Amsterdam verlieten. Bij die gelegenheid zei Rommert, die de zestig al gepasseerd was: Sok waer ha se nou op 'e Eastsè, wost ris mei oer, Homme f 't Is linken hear, mar Mld it foar dy, hwent ik wol 't for de Akkrummers net witte. Meermalen had hij reeds zijn verlangen uitgesproken, grooter zeeën te bevaren dan ons Zuiderzeetje, doch ditmaal scheen het ernst te zullen worden. Twee reizen had ik reeds naar Lndië meegemaakt en ik moet zeggen, het plan lachte mij wel toe, maar ik durfde er dadelijk geen ja op te zeggen, omdat ik verkeering had en er mijn meisje over wenschte te spreken, dat in 't najaar m\jn vrouw zou worden. Zoo ging dat heen. Den Maandag aanvolgende lagen we weer met ons schip te Amsterdam, groot 70 ton en dat jaar in de Lemmer „üthelle" (van stapel geloopen.) Rommert was ouder gewoonte naar de veemarkt gegaan om met de kooplui de vrachten te verrekenen en om nieuwe orders of vrachten te zoeken, doch wel een paar uur vroeger dan anders verscheen hij al weer aan boord. 't Was hem aan te zien, dat er wat zou gebeuren. Hwer is Jeltsje, ik mat myn beste klean ha, ik wol nei de Beurs, sprak hij kortaf. Maar zijn vrouw was op inkoopen uit en had de sleutels van de kleerkast in den zak. Dat was een teleurstelling. Kry de beitel mar, sprak hij beslist. Zoo bevolen, zoo gedaan en met een wip stond hij kant en klaar en ging heen. Op de Beurs nam hij een lading weit aan voor de firma Hoytema en Ldzerda te Akkrum. Daarmee werd het schip bevracht, doch goed en wel geladen moest de last er weer uit, de prijzen bleken onverwacht zoo enorm gestegen, dat ze van de hand werd gedaan. Te Petersburg waren op dat moment zaken te doen. Daar had men geen rijzende, maar dalende prijzen, werd er gezegd. Wij wisten het naaste er niet van, maar kregen inplaats een lading suiker aan boord, niet voor Akkrum, maar voor.. ..St. Petersburg. En zoo raakte ik nog onverwacht mee naar Rusland. Wij waren met ons vieren aan boord : Rom mert als kapitein, Lurk Dijkstra uit Oldeboorn en ik als knechten en een Menaldumer als stuurman. Doch diens naam is mij vergeten. De geheele reis hebben we met tegenwind te kampen gehad. Gansch anders dan verwacht was. Met Akkrummer kermis hadden we berekend weer thuis te zullen wezen, doch toen die dag gekomen was, wierpen we juist het anker uit ter reede van St. Petersburg. Dat was wel buiten den koers, doch het geval lag er en de vreemde stad had ook al weer haar bekoring voor ons, die ons vrijelijk konden bewegen, onderwijl de lading aan de Beurs gelost werd. Op een namiddag, dat we de stad waren ingedwaald en onze oogen den kost hadden gegeven wat wel vermoeid, zei ik zoo tegen Durk: nou scoe 'k den dochs graech ris in hapke echte kleare jenever ha wolle ! 't Was riiet ver van de Beurs vlak vooreen soort herberg en waarlijk daar hoorden we tot onze groote verbazing den uitroep: Den matte jimme mar ynkomme. Min of meer verbouwereerd keken we om en zagen daar iemand in de open deur die ons uitnoodigend toewonk, zoodat we direct op hem toegingen en dra in druk gesprek met elkander raakten. 't Bleek een Dokkumer te zijn, als ik wel onthouden heb, Brouwer gebeeten, die na veel omzwerven hier te land gekomen was en een broodje had gevonden. Wij vonden veel schik in 't onthaal en de ontmoeting, want in den vreemde hangen landgenooten sterker aan elkander dan thuis. 't Duurde niet lang of we hadden een lading lijnzaad aan boord, waarmee de terugreis werd aanvaard. De eerste dagen ging het bizonder voorspoedig en boven verwachting. De wind was uitgeschoten („ütklearre" zei Hommé) toen we Kroonstads haven verlieten, doch pas hadden we de Finsche golf achter den rug of we kregen weer te kampen met tegenwind, erger nog dan op de heenreis. Dat heeft zoo een paar weken geduurd, weinig slaap en vaak doornat, zoodat we soms geen droog stukje linnen aan ons lijf hadden. Jat kwam er wel toe. Heen had Rommert de Sont gekozen, terug ging het door de Belt en vervolgens door 't kanaal van Altona via Rensburg. Bij Tonning kregen we de Noordzee. Aan of in 't Flie gekomen werd door seinen een loods gevraagd en de loodsboot arriveerde, doch zonder loods. Ze waren allen bezet. „Stoom dan maar vooruit en ik zal je spoor wel volgen" zei Rommert. Dus geschiedde. Maar de boot had de noodton nauw bereikt of zij wendde den steven en ging voor anker. Rommert had alleen den weg naar de haven te zoeken, dien hij vond ook. Toch werd om loodsgeld gevraagd. Rommert weigerde halve diensten te betalen en hield den kop er voor. Ondanks storm en tegenwind kwamen we met een drogen last in behouden haven en Coopert grootvader is vervolgens de wijde zee blijven bevaren, doch ging niet weer naar St. Petersburg. Hij beperkte zijn reizen tot Londen, Hamburg en andere aan de Noordzee gelegen handelssteden. Jan Postma, gehuwd met Rommerts dochter Giietje ging in het oude beurtveer en ik trad bij hem in dienst. Zoo is de geschiedenis van de reis naar Rusland, waarover in uw Blad zoo voor en na is geschreven, besloot Homme en ons dunkt dat ze als „bizonder" nog wel eens in herinnering mocht worden gebracht. --- Persnieuws. De nieuwe meerderheid in de Kamer heeft buiten de aanbevelingslijst van den Hoogen Raad om, jhr. mr. O. Q. van Swinderen, rechter te Groningen, bovenaan geplaatst op de voordracht voor lid van dat rechtscollege. Jhr. v. Sw. is n.l. anti-revolutionair. Dit feit wekt 'n storm op in de liberale pers. Het Handelsblad vindt het een veeg teeken, dat de nieuwe meerderheid bij deze eerste gelegenheid op echt Amerikaansche wijze de politiek ook bij de rechtspraak op den voorgrond plaatst. Zeker, de Kamer heeft het recht, af te wijken van de aanbevelingslijst, maar zij behoort dan enkel als candidaten voor te dragen rechtsgeleerden die niet minder hoog staan aangeschreven dan die op welke de Hooge Raad gemeend heeft haar aandacht te moeten vestigen. In hetzelfde nummer van dat blad zegt mr. Biederlack te Amsterdam: „Het is wel treurig dat de Kamer-meerderheid iemand als den heer van Swinderen durft voordragen voor een plaats in den Hoogen Raad. En het geeft geen hoogen dunk van het wetenschappelijk peil van de tot haar behoorende juristen, dat dezen, indien zij dan toch eenmaal op politieke en godsdienstige kleur letten wilden, geen anderen' dan juist dezen man wisten te vinden, boven anderen het gestoelte der eere waard." De Arnh. Ct., wijzende op de onbekwaamheid van den voorgedragene, zegt: „De heeren van de rechterzijde verwijten den Hoogen Raad, dat deze nimmer een antirevolutionair op de aanbeveling plaatst. Nu moet het college een lesje worden gegeven. En daarvoor moet mr. van Swinderen dienst doen! Het lesje kan zeker gevoelig zijn, doch minder voor den Hoogen Raad dan voor de rechtzoekenden." Zelfs de Nederlander, het blad der vrij-antirevolutionairen, keurt het af dat aan de Tweede Kamer het recht gegeven is candidaten voor den Hoogen Raad voor te dragen : „Wy worden versterkt in onze overtuiging yan jaren her: hoe eer de benoeming tot lid van den Hoogen Raad aan het politiek gewoel onttrokken wordt, des te beter! Vooral omdat men nooit weet, of er in de toekomst niet dagen zullen komen, dat het nog meer noodig is dan nu, het recht in veißgheid te brengen tegenover de „politiek". Toch heeft het blad de candidaatstelling van mr. v. Swinderen, een juridische kracht van den eersten rang, een christen-geleerde in den vollen, heerlijken zin van het woord, met onverholen genoegen gezien. De Standaard ontkent niet, dat er politiek in 't spel geweest is, maar werpt de schuld op de linkerzijde. „Wij voor ons zouden meenen, dat de Hooge Raad bij het opmaken van de aanbevelingslijst de voorzichtigheid zoude hebben betracht, indien daarbij rekening ware gehouden met de omstandigheid, dat er onder de antirevolutionairen en de roomsch-katholieken toch ook nog wel geschikte elementen voor het hoogste rechtscollege zijn te vinden. Nu de Hooge Raad dit niet deed, heeft de Tweede Kamer het gedaan. lets, waartoe temeer aanleiding bestond, nu in dat college geen enkel antirevolutionnair zitting heeft. Heeft nu de politiek een rol gespeeld? Zoo ja, dan mag gevraagd: aan wien de schuld 1" Alleen De Tijd, katholiek, ontkent dat partijbelang de kamermeerderheid geleid heeft. Het landsbelang stond voorop en dat bracht mee dat eindelijk de" hooge positiën in den staat niet alle vervuld worden door personen van één richting. „'t Was tot nu toe, of alleen in den kring der liberalen personen, die bekwaam en geschikt om hooge betrekkingen te bekleeden, werden aangetroffen. Zou men de tegenwoordige meerderheid, die zoo dikwijls geklaagd heeft over het vroegere stelsel van bevoorrechting, niet zeer te recht inconsequentie hebben verweten, of wel zou men hun votum niet als bewijs hebben aangevoerd der bewering dat aan de rechterzijde van ons volk geen personen, geschikt voor het bekleeden van hooge ambten, te vinden zijn, indien de Kamermeerderheid zich ditmaal aan de aanbeveling van den Hoogen Raad had gebonden geacht en dientengevolge uitsluitend liberale candidaten op de voordracht had geplaatst?" Het Volk valt beide partijen aan, liberalen zoowel als kerkelijken. Van de laatsten zegt het blad : ... De christelijke meerderheid heeft zichzelve den pas er toe afgesneden om ooit weer tegen ons te toornen, als wij van klasse-justitie spreken. Zij heeft erger gedaan; zij heeft getoond partij-justitie te willen". En in betrekking' tot de eersten : „De liberale bladen jammeren nu geweldig over die „partystemmingen". Ons kan dit gejammer koud laten. De bezittende klasse heeft zoolang zij heerschte de rechterlijke macht geheel met haar eigen lieden bezet. Nu twee fracties van de bezittende klasse met elkaar overhoop liggen en de eene de andere onderdrukt, schreeuwt die andere moord en brand. Maar geen van beide partijen zou er aan gedacht hebben, ooit een sociaaldemokraat tot lid van den Hoogen Raad te benoemen. Daarmee zijn de geslagenen van het oogenblik zoo goed als de overwinnaars veroordeeld." --- Per Telegraaf. Raad Leeuwarden. LEEUWARDEN, 8 Oct. In.de heden Dinsdagnamiddag gehouden Raadszitting zijn benoemd tot leden der Commissie van toezicht op het 1. o. de heeren dr. C. P. Burger, A. J. Brouwer en dr. H. P. T. Ringnalda. 't Verzoek van den agent van pol. K. Weijdema om pensioen afgewezen. Toegestaan aan G. Jansen om op gemeentegrond voor huizen aan de Spanjaardslaan eene bestrating te leggen. Eerv. ontslag verleend aan mej. A. Ooiman als onderw. in de n. h. aan school 9. Goedgekeurd de begrooting der Schutterij voor 1902 met een ontvang en uitgaaf ad. f 4896. In de volgende vergadering komt aan de orde : Voorstel van B. en W. om het salaris van den Boekhouder der Gasfabriek f 100 te verhoogen ('t wordt dan f 1800) Adressant had verhooging tot f 2000 gevraagd. ld. om een jaarl. pensioen van f 161 te verleenen aan den eervol ontslagen waagwerker Brandsma. --- INGEZONDEN Mijnheer de Redacteur! Aangezien ik niet verwacht had, dat een oogenschijnlijk onbeteekenend foutje in het verslag, door U gegeven van de vergadering te Heerenveen waarin de Heer Zelvelder sprak over schoolvoeding enz., zulke gevolgen zou hebben als nu blijkt, nu de groote bladen, dat foutje uitwerkende op 'n wijze die zeker iedereen, in Opsterland geen vreemdeling, zal verbazen, veizoek ik U beleefd door het plaatsen dezer regelen, wel 'n handje te willen helpen om dit zaakje op te helderen. De ware toedracht is deze, dat ik, bedoelden avond komende bij het tafeltje waar Uw verslaggever zat, zeide, op de argumenten van een der aanwezige schoolhoofden, n.l. dat een te ver gedreyen eergevoel van sommige ouders den overigens goeden maatregel van voeding op school zoo zeer kon belemmeren, wij dat te Kortezwaag indertijd hadden weten te ondervangen doordat ik en nog een paar inwoners waarvan ieder wist dat onze kinderen thuis voldoende te eten konden krijgen, op school, tegen betaling, ook een boterham lieten geven. Dat dit middel uitstekend had geholpen en wellicht nog aanbeveling verdiende enz. Nu schijnt Uw verslaggever dit zoo te hebben verstaan alsof wij hier zoo iets zouden doen, terwijl ik zeide, dat dit door ons indertijd (het was als ik mij goed herinner in 1894 toen er van een Leerplichtwet dus nog geen sprake en de armoede vrij algemeen was) aldus was gedaan, en, dooi dit klein beetje misverstand doet door de pers de ronde wat door U zelf in het Zaterdagsnommer eveneens is afgedrukt, het verhaal, alsof wij Opsterlanders inzake kindervoeding in strijd met de wet zouden handelen en op dat punt ons reeds midden in een communistische samenleving zouden bevinden. Zooals ik boven reeds aanstipte, heb ik, toen bedoeld misverstand in Uw verslag reeds mijn aandacht trok, niet vermoed, dat de eene persman zus en de andere zoo deze voorstelling van de zaak wat aandikkende en uitwerkende, haar ten slotte tot een zoo monsterachtigen leugen aou doen aangroeien als nu reeds het geval is en 't wordt voorgesteld alsof hier in Opsterland de kinderen van rijk en arm allen te zamen op school zouden worden gevoed. Had ik de vele bombarie, die vooral De Nieuwe Courant er van maakt, voorzien, dan zou ik U reeds dadelijk op bedoeld foutje hebben gewezen, nu, ira dit sneeuwballetje van misverstaan reeds toteen lawine is aangegroeid, is dit zeker hoog tijd en liet ik in het Sociaal Weekblad van heden reeds dan ook een ophelderend stukje opnemen om zoo onder diens kring van lezers het misverstand weg te nemen. Overigens is het mij een genoegen (als sterke voorstander van dit stelsel) te kunnen mcdedeelen, dat onze raad zich in de 1.1. gehouden vergadering vrij algemeen ook aldus heeft doen kennen en f 1100 voor dat doel op de begrooting van 1902 heeft voorgesteld uittetrekken, behalve het resteerend appeltje voor den dorst, als hier of daar eens gebrek mocht komen waar men nu nog meent dat niets noodig is. Over de volgende dorpen aldus verdeeld: Bakkeveen f 100. Beets - 275. Duurswoude - 30. Wijnjeterp - 181. Lippenhuizen - 100. Terwispel - 50. Tijnje - 40. Langezwaag - 10. Kortezwaag - 40. Jonkersland - 20. Ureterp en Siegerswoude ... - 50. Luxwoude - 05. Bizondere School Gorredijk . . - 20. Men merkt uit dit lijstje dat er op dit gebied vanwege onze schoolhoofden, door wie deze bedragen zijn aangevraagd, aardig wat gedaan kan worden. Of het ook nog beter zal blijken, 'n volgend jaar, niet alleen de hoofden maar ook de onderwijzers te vragen of zij ieder voor zich in hunne klasse voeding en kleeding noodig achten of niet, en de boterham door warm voedsel te vervangen, zooals door sommigen beweerd wordt dat beter is, zal de tijd wel leeren, maar, dat wij ons overigens niet tot zulke buitensporigheden hebben doen verleiden als de Eedactie van het Nieuws van den Dag blijkbaar het eer.t heeft verondersteld dat het geval zou zijn, daarvan hoopt hiermede ook Uwe lezers te overtuigen R. van Z. BAKKER. Kortezwaag, 6 October 1901. --- Dankbaar. In het gevolg van den Tzaar, toen deze eenige dagen geleden in Frankrijk vertoefde, was ook kolonel Maximoff, de laatste aanvoerder van het z.g. Hollander-korps in Transvaal. Bij een der geleverde gevechten raakte hy gewond en werd toen door zekeren Wicherink uit de vuurlinie naar achteren gedragen. Lais deze laatste door de Engelschen gevangen genomen en naar St. Helena gevoerd. Zijn familie te Delft heeft thans den kolonel verzocht zoo mogelijk te bewerken dat de gevangene in vrijheid gesteld wordt. De kolonel heeft de familie bezocht en beloofd, persoonlijk te doen wat in zijn macht stond. Zeker zal hij wel de hulp van den Tsaar aller Russen inroepen. --- Uitslag loting Nationale Militie. ÆNGWIRDEN, 7 Oct. Harmen Adama 17. Joh. Akkerman 10. Joh. Akkerman 6*. Koop Bakker 25. Auke JSoonstra 5* Rein Boonstra 19. Jippe Bouma 4*. Klaas Comello 23. Hendrik van Dam 28. Wiebe Hoekstra 33. Sietze Hofstra 35. Gerben de Jong 2. Gerrit Keuning 27, Pieter Klompmaker 11. Albert Korporaal 13. Reinder Krikke 7*. Jae. Liemburg 24. Jan Maat 16*. Klaas Makkinga 9*. Jan Meester 34. Gerard Nijholt 3*. Hendrik Pijlman 30. Hijlke Scholte 26. Eokke Smit 12*. Klaas Steenbeek I*. Auke Talen 22. Jan Talen 15. Hendrik Toering 31. Rieuwerd Vis 18. Joh. Voibeda 21. Jan Voulon B*. Jan de Vries 14*. Jae. Wijnsma 29. Joh. vd. Zee 20. Jan Zelvelder 32. * (reden van vrijstelling.) --- Onbestelbare brieven. H Bflleveld Beets. Roelof W Steenbergen 'b Hage. Duitschland. Jul Heegeman Kalkofen b(j Velbert. --- CORR. P de J, Hubbelrath; abonnement nu voldaan tot 1 Jan 1902. O E, Recklinghausen. Abonnement nu voldaan tot 25 Febr 1902. „Een kiezer." In dien vorm gesteld eischt eene verkiezingsadvertentie eene onderteekening. --- Besluiten, benoemingen, enz. enz. GORREDIJK, 5 Oct. Als brieven- en telegrambesteller alhier, is aangesteld J Dokter van Vrouwen Parochie. SNEEK, 6 Oct. Voor de betrekking van hoofd der school 1 alhier, hebben zich 28 solicitanten aangemeld. FREDERIKSOORD, 7 Oct. Aan het examen in fruitteelt, uitgeschreven door de Ned Pomologlsche vereeniging,' werd deelgenomen door 13 candidaten. Geslaagd z(jn • J a H J H Baljeu te Middelburg, J C Bouwer te Maarsen, D Eveleens Maarse te Aalsmeer, L V Herwijnen te Warmond, M H Theunissen te Eysden, J A Kors Zeist, W C Keessen te Aalsmeer en P vd Vliet te Hees. ROTTEVALLE. 7 Oct. Ds 8 Terpstra te Veenwoudsterwal heeft voor het beroep naar de gereformeerde gemeente alhier bedankt. Ned. Herv. Kerk. Bedankt voor Bo'sward dr Vorenkamp Hoorn ; voor Wieringerwaard H J v Veen Berlikum (N.-B.) Ger. Kerk. Bedankt voor Oostburg S Bosma Buitenpost Beroepen te Andflk (N H) ds F C v Dorp te Driesurn. Doopsgez gemt. Aangenomen naar Arnhem door da Wuite van Stavoren. Benoemd tot onderw te Stavoren F Zwart Tzummarum te Nes op Ameland K Groeneveld Buren. *— Geslaagd te Amsterdam doctoraal ex in de geneeskunde F B de Walle; te Leiden voor eerste natuurk-ex J H F Ferwerda. Pensioen verleend aan: G A Lenstra, hoofd der school te Ntjeholtpa, 580; W Wierda, onderw te Midlum, f223;8 J Bergsma, hoofd eener school in Rauwerderhem, f 677 ; R Lourens, h d s te Finkum, f 684; P Conradi, onderw te Zwaagwesteinde, f 400: G Dijkstra, h d steHuizum, f 867 ; A M Schd'fsma, onderwijzeres-schoolhoofd te Tlel, f 975; H Palsma, h d s te Hflken (Dr), f 534; P Tjalsma, hds te Hetzum, f 640; F Bouma, hd s te Oldeholtpa, 454 ; J Gfllstra, h d a te Achlum, f 736; Dr D Hulzinga, hooogleeraar te Groningen, f 3000; S P Sjollema leeraar HBS te Zaltbommel f 621. --- Familieberichten uit andere couranten van I—B Oct. J Roorda-Kooi d Verl gCQran^ H Palma—Braaksma z Zwelnß E van Asperen-Stlenstra d Leeuwarden.' OVERLEDEN- J J Bottema 59 jr Wanswerd a d Btreelc. Anna Slollema vr VW J Gerbens 69 jr Leeuwarden Anna Kortrijk wed Tj Buwalda 80 jr Zwelns. Margaretha S Rolf 4 wkn Leeuwarden. --- GEVRAAGD. Timmer- en metsel-kn i (boerenwerk) T Epema Rinsuma- geest. Conglerge gemeenteh Het Bildt f 400 met vrije won, enz. Aanm vóór 14 Oct. Instr ter Secr. --- AANBESTEDINGEN. Lev 33 duizend lijnkoeken a d coöp vereen tav Landbben te Dronrijp. BrieQes voor 12 Oct bij P vd Zee. Lev 37000 lijnk v d coöp stoomz-fabr te Tzummarum. Voorw in 't Friesch Koffiehuis Leeuwarden. --- Marktberichten. Boter. Kaas. HEERENVEEN, 5 Oct. 5|4, 10;S,0!16; f 50,— a f 48,—. Stukb f I,—. Eieren per 20 stuks f 0,70 a f o,—. STEENWIJK, 7 Oct. 0|4,12|8,18|16; 20 KG. f 24,60 a f 26,—. 1 KG. 1,20 a f 1,25. Eieren f 4,20 p 100 et. KAMPEN, 7 Oct. Aangev. 240|8 en 96|16 vtn. boter. Prijs f 25,50 a f 27,50, f 12,75 a f 13,75, per pond 65 a 70 c. LONDEN, 7 Oct. Friesche boter 1101— a 112|—, ia f 48,50 a f 49,50. SNEEK, 8 Oct. (Per Tel.) 77/ V, 4/8; f 51,—. Ver. Ie keur f 51,— a f 51,50, 2e keur f 51,— a f —,—, 8e keur f 51,— a f —,—. Nagelkaaa f 46,— a —,—. Aanvoer 4019 KG. Vee. Vleesch. HEERENVEEN. Schapen vellen f 2.— a t 3,—, kalfsvellen f 1,40 a f 2,25, 0 stuks nuchteren kalveren f o,— a f o,— AMSTERDAM, 7 Oct. Aanvoer 253 runderen. Vette koeien Ie qnal. 62 a 65 e. 2e qual. 58 a — e. 3e qual. 54 c. per kilo; 225 melk- en kalf koeien f 120 a f 240, 50 nuchtere kalveren f 9 a f 11, 573 vette varkens 45 a 48 c. per kilo, 14 schapen f — af—. STEENWIJK, 7 Oct. Varkens, drachtige f3O a f 45, magere f 15 a f 25, vette — et. p. pond, biggen f 6 a f 12, Fr. schapen f 12 a f 20, geiten f 5 a f 9. Vette koeien 55 a 60 et. p. p., kalfde f 110 a f 140, melk- f7O a I 140, guste f— a f o—, vaarzen f9O a f 110, pinken f2O a f 40, kalveren f 15 a f 30, stieren f3O a f 60. Drentsche schapen foa f 0. Aanvoer 125 stuks. Handel redelijk. ROTTERDAM 7 Oct.' Handel in runderen door hooge vraagprijzen traag; in vette kalveren zeer goed ; in wolvee door grooten aanvoer langzaam, ofschoon de beste lammeren ving werden verkocht, ten gevolge van de betere berichten aangaande de vleeschmarkt te Londen. In varkens blijft de handel bijzonder levendig. SNEES, 8 Oct. (Per Tel.) 489 melke en kalve koeien, prijsh; Cl vette koeien, gewild; 515 kalveren, matig; 243 schapen, fleurig; 168 varkens, prijsh.; 70 biggen, matig; 88 nucht. kalveren, prijsh.; 766 lammeren, fleurig. Granen. HEERENVEEN. Aardappelen klei- Goederen f 2'lo a f 2,6°' zand'f 1,5° a f I,B°- Li MEELBERIOHT. ROTTERDAM, 7 Oct. In het algemeen was meel verleden week iets lager te koop; de kooplust wa» echter zeer gering. Heden ter beurze onveranderd; het buitenland wa» echter iets beter. Noteeringen: Prima kwaliteit Inlandsen f 11,— a f 11,75 Eerste „ „ - 9,75 „ - 10,75 Zeeuwsche Tarwebloem - —,— „ - —,-- Prima Amerik Patent - 11,25 „ - 12,25 Eerste kw. , Straight - 10,— , - 10,75 Tweede , „ Bakers - 9,— . - 9,60 Extra puike kw. Hongaarach - 13.25 - - J*,— Eerste „ 12,50 „ - 13,— Prima , Belgisch - 11,— „ . 12,26 Eerste „ „ - 10,— , . 10 75 Prima » Fransch . 10,25 .n _ Eerste „ , . 9,35 \ . 975 Fransche Roggebloem - —,— , . _,_ Duitsche , » 9,— , - 9)75 Tnlandsch . - 9.26 . - 9,75 --- BEURSBERICHT van 28 Sept.- 5 Oct. De belangrijke daling in koperaand. gedurende de afgeloopen week bleef niet zonder invloed op de Amerik. Spoorwegmarkt. De Btemming op alle beurzen was flauw, vooral te Londen, waar de steeds ongunstiger luidende oorlogsberichten uit Zuid-Afrika de lusteloosheid nog bevorderen. Niettegenstaande dan ook de koersen van New-York, tengevolge van den gunstigen bankstaat meevielen, nam de markt ten onzent Maandag eene dalende richting aan. Ons publiek verkocht en bleef daarmede ook de beide volgende dagen doorgaan, zoodat daar de arbitrage niets opnam, de koersen beneden New-Yorksche pariteit daalden. Alleen Topeka's en Norfolks werden voor buitenlandsche rekening gevraagd. Ook Donderdag en Vrijdag was de stemming gedrukt. Bij kleine omzetten had het aanbod de overhand, zoodat de koersen verder afbrokkelden. Southern Pacifics werden gekocht in verband met de verwachting dat een dividend zal worden uitgekeerd. Zaterdag was de markt eenigszins beter, hoewel Londen gesloten was. Zuid-Amerikanen eerst lager, konden zich ten slotte herstellen. Petroleumaandeelen voor bijna alle hoofdsoorten lager. Ook de meeste Stoomvaartaand. werden lager verhandeld, vooral de Hol land - Amerika-Lij n. --- WEERBERICHT. Geen stoffige, stuivende wegen, geen ledige regenbakken, geen droge slooten meer; we hebben thans alles naar ons begeeren, maar nu hebben we er ook hard genoeg van. Want terwijl het water bij stroomen viel en de wind gierde, zat de door zomer en prachtigen voorherfst verwende mensch te bibberen op de plaats waar de kachel nog niet is geplaatst. We zijn als met één stap midden uit den zomer in den guursten, buiïgsten herfst gekomen ; de verandering is al te sterk en al te plotseling' geweest. En een Fransche weerprofessor, die ons deze buien met nauwkeurigheid had voorspeld, belooft ons ook voor het overige van October niet veel goeds. Heden en morgen nog buien ; dan een paar dagen opklarend weer. Maar dan volgt — altijd volgens den Franschen professor — van 12 tot 31 Oct. een tijdperk van ruw weer. Vooral 25 Oct. zal een kritieke dag zijn- Men kan er eens acht' op geven. Krijgt de Franschman ongelijk, — zooveel te beter. ---