Rede Z. Exc. Kellogg. Hierna was het woord aan den rechter van 't permanente hof van internationale justitie, Z. Exc. Kellogg, die in korte trekken het leven van Hugo de Groot naging, om iets langer stil te staan by diens meesterwerk „De jure belli ac pacis". Hij herinnerde het feit, dat Hugo de Groot dit werk over oorlogsrecht schreef in het midden van den 30-jarigen oorlog (1625), terwijl hy zelf als balling buiten het land vertoefde. Geheel Europa was in een vreeselijk conflict gewikkeld, waarin de barbaarschheden van den krijg onbeschrijfelijk waren. Met scherp voorzienden blik zag hij de ontwikkeling van een lichaam, op internationaal recht gebaseerd, geldend voor vorst en volk. Zijn werk heeft dan ook een opmerkehjken indruk gemaakt op de toenmalige Europeesche naties. Internationale wetgeving, aldus de heer Kellogg, is het vastleggen van rechtvaardigheidsbegrippen, aanvaard door alle naties. Opmerkelijk is, dat eerst na den grooten wereldoorlog van 1914—1918 de ontwikkeling van deze gedachte tastbaar werd en de verwezenlijking er van de grootste vorderingen maakte. Niettegenstaande de wereld heden ten dage met groote economische moeilijkheden te worstelen heeft en er overal verontrusting, ja zelfs achterdocht bij de volkeren gevonden wordt, talrijke landen schier onder ondragelyke oorlogsschulden dreigen te bezwyken en overal werkloosheid en armoede zich vertoonen, toch mogen we niet aan de toekomst wanhopen. Maar volgens spreker kon geen vrede verzekerd worden door de punt van het zwaard of militaire overmacht. Militaire verbonden hebben den vrede nooit kunnen bestendigen, maar slechts de ontevredenheid doen toenemen en de nadering van conflicten versneld. Wanneer we voor den geest halen de vernielingswerktuigen, door den menschelyken geest in den laatsten oorlog uitgedacht, dan moeten we erkennen dat 'n nieuwe volkenbotsing een algeheele vernietiging van onze beschaving moet beteekenen. Ik durf te zeggen, dat ik in den verwarden toestand van de hedendaagsche wereld geen aanwyzing zie van een op handen zynden oorlog, maar veeleer de rampzalige gevolgen er van. Maar één ding is zeker, toeneming van bewapening is nimmer bevorderlyk voor den vrede, integendeel, het volk moet zwaarder lasten dragen, die de ontevredenheid en het wantrouwen zullen doen toenemen. Grotius' werk is na 300 jaar voltooid in een algeheelen vernielingsoorlog, hoewel hij in zyn tyd op verwerkelijking van zyn gedachten niet had durven hopen. In de gevangenis heeft hy geleden, armoede doorstaan, vervolging verontruste hem en In den vreemde stierf hy. Maar zyn graf is geweest by zyn volk hier in deze oude kerk, die in haar eigen taal ons verhaalt van Hollands grootste staatslieden en helden. --- Rede J.C. van Woerden. Na het beëindigen van de rede van den heer Kellogg, verkreeg de voorzitter van het college van kerkvoogden, de heer J. C. van Woerden het woord, die zyn groote vreugde uitsprak over het feit, dat de Amsrikaansche Balie tot de goede gedachte is gekomen, om ter eere van den grooten Delftenaar, Hugo de Groot, dit schoone gedenkraam in deze kerk te plaatsen. Aan deze rede ontleenen wij het volgende : Onwillekeurig gaan by deze gelegenheid onze gedachten terug, aldus de heer van Woerden, tot den tyd waarin de Nederlandsche Republiek werd geboren. Het groote moment waarin ons volk, geknecht, verdrukt, geslagen als in barenswee terneder lag. Den tyd toen het woord „moderatie", tot moorderatie" werd omgevormd ,ten bewyze hoe onnoembaar groot het leed was,nog over dat volk uitgestort. Zooals meermalen God, in den grootsten nood van volken, de mannen verwekt die in dien nood het middel ter verlossing aanwijzen, zoo was het ook dat naast de groote helden uit het huis van Oranje, in dezen tyd de jonge Hugo de Groot in zeer byzondere mate met verstand en kennis toegerust op het wereldtooneel verscheen. Door den drang der omstandigheden daartoe aangespoord, •werd deze jonge geleerde als het ware gedrongen tot de bestudeering van het recht der volken. Kon de Groots godsdienstige overtuiging allerminst onze waardeering verwerven, ten aanzien van zijn rechtskennis, mocht hij allerwege, bijval ondervinden. De Groots meest beroemde werk op dit gebied „De jure Belli ac Pacis", geeft daarvan het klaarste bewys, waar het reeds in 1758 in byna 50 Latynsche uitgaven het licht zag. Ook het Amerikaansche volk had in zyn vrijheidsoorlog tegen de overmacht van het toenmalige Engeland geleerd, wat de jonge Hollandsche republiek reeds twee eeuwen vroegen in zijn oorlog tegen Spanje ervoer, n.l. dat het, hoe verschrikkelijk ook, toch nog beter is tot den dood toe te stryden, dan altoos te moeten wegsmelten onder het juk van den verdrukker. Eerst later zou het zyn, dat, voorgelicht door de groote voorloopers van het recht dér volken, waarvan Grotius, die de groote lichtende toorts daarvan was, welke als eerste mag worden genoemd, gezocht zou worden naar den weg, niet van het zwaard, niet van het geweld; maar van het recht, naar den weg van den vrede, welke te lang reeds onder bloed en rook en stof was bedolven gebleven. Delft is dan ook trots op dezen voorzaat. En dat de Amerikaansche Balie Grotius juist op deze wyze heeft willen eeren, stemt tot groote dankbaarheid, temeer nu dat in een tyd valt waarin dit schoone kerkgebouw, waaraan voorgeslachten zooveel geld en energie hebben ten koste gelegd, maar dat helaas, door groote onheilen getroffen, in desolaten toestand was geraakt, wordt gerestaureerd. Veel, zeer veel zal noodig zyn om dit machtige bouwwerk zelfs maar eenigszins in een hem waardigen toestand terug te brengen. Daarom zyn wy ook ten zeerste verblijd voor dit rijke geschenk. Ik verklaar dit raam van u, met den meesten dank aan allen die aan de tot stand koming daarvan hebben medegewerkt, te aanvaarden. Kerkvoogden geven u de verzekering, dat zy het op den waren prijs zuilen weten te stellen en dat zy het met Gods hulp ongeschonden zullen bewaren, mede als een symbool van de nauwe verwantschap, die het Amerikaansche en het Nederlandsche volk aan elkander verbindt. --- DE WAALBRUG TE NIJMEGEN Minister Reymer wijst de gestelde voorwaarden af. Z. Exc. Minister P. Reymer minister van Waterstaat heeft gisteren een schrijven gericht aan het Nijmeegsch Gemeentebestuur, waarin hy verklaart, dat hy niet kan aanvaarden de voorwaarden welke de gemeenteraad van Nijmegen verbonden had aan de kostenbewilliging voor den Waalbrugbouw. De minister had zyn vacantie onderbroken om Nymegen spoediger antwoord te kunnen geven, teneinde het gemeentebestuur in staat te stellen door een nieuw raadsbesluit vertraging in den aanvang van het werk te kunnen voorkomen. De minister wil gaarne uiterlyk 15 September a.s. antwoord ontvangen. --- Dr. BENDIENS KANKERONDERZOEK De dokter een zenuwinzinking door overspanning nabij. Het gaat er op lijken, aldus het „Dagblad van Rotterdam", dat dokter Bendien het slachtoffer zal worden van zyn drukke werkzaamheden, die een gevolg zyn van zyn uitvinding. Het blijkt n.1., dat de dokter gevaar loopt een zenuw-inzinking te krijgen, tengevolge van overspanning door het vele werk. Het Britsche Kankerinstituut, .waarmede hy, zooals men weet, thans in nauwe betrekking staat en dat zeer veel belang stelt in zijn proeven, is hem te hulp gekomen. Vrijdagmorgen is een spoedvergadering van de dokters van het instituut byeengeroepen, naar aanleiding van het bericht, dat het hoogstens nog een paar dagen kan duren, voordat Dr. Bendien zijn werk zou moeten opgeven, tengevolge van zenuwoverspanning. Besloten wordt onmiddellijk hulp te verleenen en geen uur nadat dit besluit was gevallen, was Dr. Piney, secretaris van het bestuur met zijn assistent, Dr. Neat, reeds op weg naar Zeist In een speciaal daarvoor gecharterd vliegtuig. Ook uit Heidelberg is een professor onderweg naar Zeist om Dr. Bendien te helpen. Bovendien zyn nog verschillende andere Engelsche doctoren In Zeist. Dr. Piney is de eenige medicus, behalve Dr. Bendien, die volledig op de hoogte is van de nieuwe diagnose. Toen hij voor het eerst van Dr. Bendiens werk hoorde, vond hy het zoo belangrijk, dat hy zyn vacantie er voor verzette om dadelijk de proeven te kunnen controleeren. Het was reeds lang bekend, dat Dr. Bendien het verbazend druk had. Van alle kanten kwamen aanvragen om behandeling en om inlichtingen binnen. Na zyn bezoek aan Engeland, — dat volgde op de bekende proef met de 38 buisjes bloed, is die stortvloed van vragen nog zeer sterk toegenomen. Zelfs vanuit Amerika, Canada en Australië kwamen aanvragen om opname. Wanneer men nu weet, dat Dr. Bendien al zyn werk byna alleen, tenminste zonder hulp van een werkelijken assistent moet doen, terwijl hy daarnaast nog zyn gewone dokterspraktyk heeft waar te nemen, is het te begrijpen, lat het hem te veel moest worden. Meer dan een maand geleden klaagde hy al, dat hy absoluut geen rust meer had en dat hy zich uiterst vermoeid voelde. --- Rotterdamsch Nieuws De grenswijziging. In de gisteren gehouden vergadering van Ged. Staten van Zuid-Holland is o.a. aan de orde gekomen de wijziging van de grenzen der gemeente Rotterdam, Schiedam,, Pernis, Hoogvliet, Poortugaal en Rhoon. In deze zaak spraken de heer van Dijk, namens de gemeente Rotterdam, burgemeester Stulemeyer voor Schiedam, burgemeester I. van Es voor Pernis en Hoogvliet en burgemeester J. C. van Es voor Rhoon. Rapporteur was de heer H. van Boeyen, lid van Ged. Staten. --- Hinderwet. B. en W. van Rotterdam brengen ter openbare kennis, dat aan de N.V. Nederlandsche Benzol Maatschappy vergunning is verleend tot het bergen van benzol en soortgelijke artikelen, in het gebouwtje aan den Kreekweg, nabij de Kreeksche haven. --- Chr. Industrie en Huishoudschool. De officieele opening van de Chr. Industrie en Huishoudschool en de installatie van het personeel zal plaats vinden op 1 Sept. a.s., 's middags twee uur in de Kerkzaal Putscheplein. --- BURGERLIJKE STAND. Aangiften van 22 Aug. 1931. Bevallen: J. den Dunnen-Dooren, z. C. A. M. Beudeker-Hasselo, d. A. J. Foppen-Groeneveld, d. C. P. van Schadewyk-van Ochten, z. W. Macphail-Wijngaard, d. L. C. Koens-Bogers, d. W. Korevaar-Kok, z. T. v. d. Hoek-Kros, d. M. F. J. Hoaaar-Hoorn, z. T. M. J. A. Bakkervan Haastrecht, d. E. K. Geutjes-Nordblom, d. J. Landman-Klingens, d. C. T. Keijzer-Tromp, d. T. C. van Mildert-Wigman, z. N. Maan-v. d. Schelling, d. W. F. M. Pelkman-van Bueren, d. H. D. Schmid-Wohl, z. G. M. Verstappenv. d. Beek, d. G. Verbeek-Wüneen, d. E. Moster t-Polhuijs, z. J. S. C. Ketting-de Jong, Z. A. de Krijger-Verveer, d. Overleden: A. C. Jehoe, wed. v. H. F. Meeuws 88 j. M. C. v. Teeffelen, ongeh. vr. 68 j., C. Bbnksma, wed. v. S. Verhoeff 76 j. H. A. G. Gramstad, dochter 2 j. D. Emmelot, wed v. G. J. v. Aken 74 j. G. Sparreboom, vrouw v. A. v. d. Pols, 54 j. P. F. v. d. Leer, ongeh. vrouw 68 j. W. Bierhuizen, man v. G. v. d. Berg 52 j. Voorts als levenloos aangegeven: G. J. Bakker-Versluis, dochter. Aangiften van 21 Aug 1931. Bevallen: W. A. Muijser-Jonkergouw, d. J. F. Sohermer-van Lier, z.D. van Beugen-den Tonkelaar, WiUmes, d. T. Boéhart-Hekking, d. H M. Hgner, z. G. Damme-van Dijk, z. M. Nobeld. M. M. de Wit-Wesdorp, z. M. I. M. van Geellijner-Blokland;d. J. P. van Deursen-Bunk, z. L. van t Hoft-v. d. Weck, d. M. Viseer-Vermeulen, z. A. H. Arets-de Vos.d. M. v. d. Heuvel-Meijer, z. M. E. Rombouts-van Poelje, z. L. an Gurpjjv. d. Kroon, z. D. v. d. Graaf-v. d. Voorde, z. T. P. Horstink-Camphuüg, a J. Kraal-Vogel, z. P. H. Serry-v. d. Tak, z. I. Meüboom-Otterspeer, z. A. M. Esveld-Daniels, d. G. C. Westerbaan-Sevenhuijsen, d. E. J. M. Hiemstra-Pex, d. W. v. d. Voorden-Zeeman, z. A. M. H. Graanand-Neuféglise, z. C. H. W. Switser-Meier, d. J. A. Seijifert-Piera, z. W. A. Wensing-Kamp, d. M. T. Savert-Kaufer, d. Overleden: P. N. Goudzwaard, man van C. V. d. Veer 63 j. J. C. Joosten, ongeh. man 24 j. A. Verhagen, mpn van H. M. Kuijpers 56 j. I. Swaalep, zoon 9 j. B. de Melker, ongeh. man 22 j. P. Lodder, man van J. Molendijk 71 j. L. Fhujt, wed. van J. v. d. Have 81 j. P. Mensch, man van E. M. Schwenok 72 j. Voorts als levenloos aangegeven: E. Kleefkens-Verzijden, d. --- Uit de Hoofdstad. Scheepvaartbeweging. De Amsterdamsche haven is de afgeloopen week bezocht door 34 Nederlandsche, 10 Engelsche, 14 Duitsche, 1 Grieksch, 1 Letlandsch, 1 Russisch, 1 Finsch, 1 Litausch, 3 Deensche, 3 Zweedsche en 5 Noorsche koopvaardijschepen. Deze kwamen met de volgende ladingen van: Engeland 9 met stukgoed, 1 met benzine, 1 met cement, 5 met stukgoed en steenkolen, 3 met steenkolen en 1 in ballast; Duitschland 10 met stukgoed, 1 met hout, 1 met benzine en 3 in ballast; Frankrijk 1 met stukgoed en 1 om te bunkeren; Finland 3 met hout; Zweden 2; Denemarken 1 niet stukgoed; Letland 1 met hout; Spanje en Portugal 2 met stukgoed en 1 om te bunkeren; Levant 1 met stukgoed; Rusland 6 met hout en 1 om te bunkeren; Ned.-Indië 3; West-Indië 2 met stukgoed; Estland 1 met hout; M.- Amerika 1 met stukgoed; Polen 1 met hout; Zuid-Amerika 1 met hjnzaad en mais en 4 met lynzaad; Nederlandsche havens 1 met stukgoed, 2 om te bunkeren en 3 in ballast In hetzelfde tydvak vertrokken: 31 Nederlandsche, 10 Engelsche, 14 Duitsche, 1 Finsch, 2 Joego Slavisch, 1 Spaansch, 1 Esthlandsch, 1 Russisch, 3 Letlandsche, 5 Noorsche en 5 Zweedsche koopvaardijschepen. Deze vertrokken naar: Engeland 16 met stukgoed, 1 gebunkerd en 6 in ballast; Duitschland 9 met stukgoed, 1 met restant lijnzaad en 7 in ballast; Frankrijk 1 met stukgoed en 1 in ballast; België 2 met stukgoed; Finland 2 gebunkerd; Noorwegen 1 gebunkerd; Zweden 1 met stukgoed; Denemarken 2 met stukgoed en 1 met fosfaat; Letland 1 gebunkerd; Spanje 1; Levant 1 met stukgoed; Rusland 1 in ballast; Polen 1 in ballast. Lithauen 2 met fosfaat; Ned.-Indië 2 met stukgoed; Afrika 1 met stukgoed en 1 In ballast; M.-Amerika 1 niet stukgoed; Z.-Amerika 1 met stukgoed en 1 in ballast; Nederlandsche havens 1 met stukgoed; 3 met restant hout, 1 gebunkerd en 4 in ballast. --- Uit de Residentie. Mevrouw J.A.R.w. De Meester-Parkear Alhier Is Zaterdag op 77-jarigen leeftijd overleden vrouwe J. A. R. W. de Meester, geboren Parker, weduwe van den oud-minister xax. Th. H. de Meester. --- Nederl. Postmuseum. De directeur van het Nederlandsen Postmuseum deelt mede, dat tentoongesteld zijn verschillende voorwerpen op het gebied van Posterijen, Telegrafie en Telefonie. Voorts de geschiedenis van de briefport bespreking van 1752—1891, de frankeerzegels van Nederland, uitgifte 1364 met schetsen en proeven en verder frankeerzegels van Engeland waaronder die van de uitgifte 1858—1880 met plaatsnummers. Het postmuseum is geopend op Woensdagen en Donderdagen van 10—16 uur in het gebouw van het Hoofdbestuur der P. T. T., Kortenaerkade, den Haag. --- Vakopleiding voor werkloozen B. en W. stellen den raad voor om te besluiten den cursus voor jeugdige werkloozen beneden 21 jaar, welke dient om dezen in staat te stellen vakbekwaamheid te onderhouden en uit te breiden, ook voort te zetten van 1 September 1931 tot 1 September 1932, alsmede aan metaalbewerkers van eiken leeftijd gelegenheid te geven, een cursus te volgen in autogeen lasschen. De kosten van een en ander worden op f 24.000 geraamd. De proef van drie maanden, waartoe in Maart j.l. besloten werd, heeft zeer voldaan. Er namen aan den cursus deel, 133 leerlingen, meest metaalbewerkers. De leerlingen zorgden zelf voor de inrichting der leslokalen. Enkelen van hen vonden door nieuw verworven bekwaamheid werkgelegenheid. Er wordt voor de komende periode meer deelneming verwacht, met het oog op de te vreezen toeneming der werkloosheid. --- Werkverschaffing De heerschende werkloosheid, vooral onder de ongeschoolde arbeiders, heeft B. en W. aanleiding gegeven weer te doen nagaan, welke objecten bij wyze van werkverschaffing zyn uit te voeren. In verband hiermee achten B. en W. het wenschelyk, het tempo van den plantsoenaanleg in het Zuiderpark weer te versnellen, waardoor er werk voor werkverschaffing komt. In dit park zyn nog eenige terreinen, welke diep verdolven moeten worden, om daarna te worden beplant. Een groot gedeelte hiervan kan in het komende winterseizoen in werkverschaffing plaats hebben, waardoor 25 werkloozen gedurende 18 weken te werk kunnen worden gesteld. Voor dezen aanleg is noodig f 25.000, waarvan f 12.000 in werkverschaffing wordt vertoond; uit het overige bedrag worden o.a. de loonen der vaklieden betaald. Een ander terrein, dat voor werkverschaffing in aanmerking komt, is het aanleggen van het duinpark in de Westduinen Het op twee stortplaatsen aan de Duivelandsche straat en aan de Fruitlaan aangevoerde stadsvuil kan thans verder worden verwerkt op de wijze als in 1929, 1930 en 1931 is geschied. Het daarvoor toegestane crediet van f 52.500 is verwerkt. Om dit werk met kracht te kunnen voortzetten, is een bedrag van f 39.000 noodig. Hiervan wordt f 25.000 aan loon voor werkverschaffing besteed. Aan het werk zullen 40 werkloozen 25 weken kunnen arbeiden. Voorts kunnen in dit park een aantal paden worden geëffend en onder profiel gebracht als uitvoering van het door den raad goedgekeurde plan tot padenaanleg. Het aanleggen van de paden kan in werkverschaffing worden verricht, waardoor 10 arbeiders gedurende een tydvak van 14 weken aan het werk kunnen worden geholpen. De paden zyn zoodanig ontworpen, dat men de mooiste duinparty kan bezoeken. Door de profielen van de wandelpaden reeds nu in gereedheid te brengen, wordt de openstelling van het park t.z.t. bespoedigd. Tenslotte stellen B. en W. voor, opnieuw 2 H.A. van het met stadsvuil bewerkte gegedeelte van dat duinpark met dennen te beplanten. --- Het gemeentelijk grondbedrijf. Ofschoon de erfpachtsuitgiften in de laatste jaren.geregeld verminderden, zijn de financieele uitkomsten van het Gemeentelijk Grondbedrijf over 1930 toch nog bevredigend en zelfs hooger dan geraamd. De grootste oppervlakte bouwterreinen werd in erfpacht uitgegeven in 1926 nl. 348.409 m 2 tegen een jaarlijkschen canon van f 395.329. Geleidelyk liep het aantal M 2. uitgegeven grond in de volgende jaren terug en bedroeg in 1930 in totaal 40.479 M 2 tegen een jaarlykschen canon van f 167.601. Dat over 1930 nog een bedrag van f 821.548 of f 138.982 meer dan geraamd, als batig saldo uit het grondbedrijf aan de gemeente kan worden uitgekeerd, vindt zijn oorzaak voornamelijk in de vroegere erfpachtsuitgiften, waarvan de winsten door de jaarlyksche canons nu geleidelijk binnenkomen. In 1930 werd door den raad besloten tot verkoop van 37.611 Ma, welke te zamen opbrachten f 1.171.187 of gemiddeld f 31.14 per m 2. De resultaten van deze verkoopen zijn slechts voor een gedeelte in de rekening van 1930 verwerkt, daar van de belangrykste verkoopen o.a. die in plan „Molensloot" de akten nog niet in 1930 waren gepasseerd. De gemeentekas krijgt echter van de winst op deze verkochte terreinen toch niets te zien, daar de geheele winst krachtens de verordening op het Grondbedrijf in de reserve moet worden gestort. Het zal gewenscht zijn, vooral wanneer wordt voortgegaan met in ruimere mate gronden te verkoopen, de verordening op dit punt te herzien, daar anders de reserve spoedig tot een onnoodig hoog'bedrag zal stygen. Op het einde van 1930 was de reserve groot f 2.328.417 terwyl bovendien het Erfpachtsfonds, dat ook eigenlijk een reservefonds is, nog een bedrag van 1 1.443.896 bevatte. Volgen hier nog enkele cyfers uit het verslag van het Grondbedrijf over 1930. De opbrengst va ned in 1930 verhuurde en verpachte eigendommen beliep. f 194.037. De pacht bedroeg gemiddeld f 188 per H.A. In verband met het niet medewerken tot het passeeren der akte tot uitgifte enf erfpacht of tot verkoop werd aan waarborgsommen verbeurd verklaard voor eenj bedrag van f 35.404. --- Hondenbelasting. Het komt nog meermalen voor dat houders van honden worden aangetroffen, die verzuimd hebben aangifte voor de. Hondenbelasting te doen. Het gevolg hiervan is dat de belasting1 wordt verhoogd. -Deze verhooging bedraagt 1, 2, 3 of 4 maal het bedrag der belasting, verband houdende met den aard der overtreding. De aandacht wordt er op gevestigd dat personen die door vestiging in de Ge" meenten of door aanschaffing van een' hond voor de Hondenbelasting belastingplichtig worden, binnen 14 dagen na hel ontstaan der oorzaak, verplicht zyn aan-< gif te te doen. Deze aangifte kan zoo noodig per brief-* kaart aan den directeur der lastingen, Noordeinde 43 gedaan wordeni Men voorkomt hierdoor veel last ei moeilijkheden. Er worden namelijk geen verhoogQJl aanslagen opgelegd of geen vervolging i&f gesteld, indien door de politie of de con» troleerende ambtenaren honden worden aangetroffen zonder penning terwyl op dat tijdstip de schriftelijke aangifte reed 9 by den directeur der gemeenteblastingen Is ingekomen. Jonge honden zijn vry van belasting beneden den leeftijd van 4 maanden, mits ze niet op straat komen. Zoodra ze op straat komen moeten ze feeds aangegeven zyn. --- Zeeland. KAMER VAN KOOPHANDEL VOOR ZEEUWSCH-VLAANDEREN De gevolgen van de in het najaar 1929 in de Vereen. Staten ontstane beurscrisis zijn in 1930 zwaar gaan drukken op handel en scheepvaart in 't gebied der Kamer. Kon het vorig jaar nog de verwachting uitgesproken, dat de gevolgen der in het] najaar van 1929 in de Vereen. Staten onb-: stane beurscrisis minder voelbaar zouden! worden in het gebied der Kamer, op grondl van het geringe bezit van speculatieve) fondsen in dit gewest, de enorme uitbrei-i ding, die de crisis kreeg, uiet alleen in he* verre gewest, doch ook in ons werelddeel, in ons land, zyn, naar het verslag ovel 1930 der Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Zeeuwsch-Vlaanderen te Te.* nezen wordt medegedeeld, in ;n loop van, het verslagjaar ook zwaar gaan drukken op het gebied der Kamer. In de 3 eerste kwartalen van het ve>~ slagjaar werd dit nog minder bemerkt, omdat het in die tyden althans den mid denstand goed ging. Het bouwen van hel groote fabriekscomplex te Sluiskil verkeer*: de toen in het stadium van de grootste bedrijvigheid, er was volop werk, er vertoef' de een talrijke tydelyke bevolkmg io Zeeuwsch-Vlaanderen, welke ook haar behoeften had, er werd door de arbeidersklasse verdiend en daardoor ging het ook den middenstand goed. Het voltooien van dat werk, ongeveer samenvallende met 't eindigen van de suikerbi/etencampagne, malaise in verschillende bedrijven, wa» oorzaak, dat aan het eind van het jaat Zeeuwsch-Vlaanderen reeds 'n groot aantal werkloozen telde, met weinig vooruitzicht op verbetering in de toekomst. Dit was ook voor een groot deel het gevolg van de reeds eerder ingetreden inzinking van het landbouwbedrijf, uit hooft* de van de prysdaling van bijna alle voort*" brengselen tot beneden de productiekosten. Het wel en wee van het overgrootö deel der bevolking in Zeeuwsch-Vlaanderen hangt af van den stand van zaken op landbouwgebied, aangezien dit bedrijf hier zoo algemeen en intensief wordt gedreven. Indien er welvaart is in dat be-i drijf, is er ook werk voor de voor de kleine industrie en omzet voor den handeldrijvenden middenstand. Door den zwaren druk die op het landbouwbedrijf rust, wordt alles gedrukt. Het gevoel, in vorige jaaroverzichten reeds uitgedrukt, dat de sinds de oorlogsjaren voor verschillende bedryven geconstateerde welvaart toch slechts een schijnwelvaart scheen, een vrees tot uiting gebracht wegens de voorbeelden van plotselinge algeheele inzinking van tot zeke* tydstip op 't oog bloeiende bedrijven, is, door de algemeene wereldcrisis maar al W wel bevestigd. En al werd 't vorig jaar dè verwachting uitgesproken, dat de ingetre' den crisis niet zonder meer over ons land, over het gebied der Kamer zou voorby-J gaan, dat zy van zóó ingrijpenden aardj zou worden als zy zich in de laatste maanden van het verslagjaar vertoonde, wad niet te voorzien. Te minder was zulks heil geval, waar 2 jaren te voren van opleving kon worden gesproken juist als een gevolg] van de gunstige uitkomsten, die werden verkregen van het landbouwbedrijf, dat thans dermate is neergeslagen, in verband met de lage prijzen der landbouwproducten op de wereldmarkt, dat het zelfs d«! vraag is of dit zelfs met belangrijken regeeringssteun voor het telen van hoofdproducten nog zal zyn voort te zetten eflj voor de velen, die daarby betrokken zijffl een middel van bestaan zal kunnen ver-j schaffen. Aangezien de vooruitzichten voor de ny-j verheid aan het eind van het jaar even" min gunstig waren, en evenzoo de scheep" vaart sterk gedrukt werd, was de toestand aan het eind van het jaar over het algemeen genomen voor alle takken van bestaan in dit gewest zeer zorgwekkend. Dit was te meer een waar, zooals reeds is aangestipt, als een gevolg van tijdehjke werkzaamheden nog tot over de helft van het jaar kon gesproken worden van welvaart. Een en ander schryven, dat de voordurende achterui*' gang der bevolking, die in de voorlaatste jaren geboekt moet worden niet alleen tot stilstand kwam, doch dat deze in aantal vermeerderde. Misleid door onjuiste geruchten en ook wel in een deel der pers verschenen berichten, werden doOr velen overdreven verwachtingen gekoesterd omtrent werkverruiming, die de nieuwe industrie te .Sluiskil blijvend zou brengen. Toen tegen 'het eind van het jaar het bouwen gereed kwam en de exploitatie begon, bleek, dat door enkelen niet zonder reden tegen die te groote verwachtingen was gewaarschuwd. Toch blijft de stichting van een bedrijf, waar 600 tot 800 werkkrachten uit de streek zelf plaats vinden, van groote beteekenis, en is het zeker te hopen,, dat dit blijvend zal zijn. was nog een gevolg van de opleving in '1929 ontstaan. Daaraan is het toe te ---