Geloofskeuze \ L komt de verklaring van de Pro■**■ testantse Kerkgenootschappen wat laat, toch begroeten wij haar als een duidelijk stelling nemen tegen de aanmatiging en het gezagsondermijnende optreden van de Katholieke geestelijkheid in Nederland inzake de kwestie van de roof van de beide Joodse oorlogspleegkinderen die dank zij de hulp van kerkelijke dignitarissen onttrokken werden aan het wettig over hen gestelde gezag. Ongetwijfeld had deze uitspraak heel wat meer effect, indien hij gepubliceerd was op het ogenblik, dat de strijd op het hoogst was, maar nu het meisje Beekman nog steeds onvindbaar is, omdat zij blijkbaar opnieuw in een of ander klooster is opgesloten, kan de mening van de Protestantse Kerken toch enige uitwerking ten goede hebben. Wij geloven dat de Kerken met dit deel van de resolutie gerust hadden kunnen volstaan en dat zou ook in de lijn zijn van de resolutie die op een veel juister ogenblik door de Doopsgezinde Broederschap is genomen. Intussen heeft het „Interkerkelijk Contact Israël" een paragraaf aan de verklaring toegevoegd, die onze aandacht verdient. De paragraaf lijkt ons bedoeld te zijn om het evenwicht te bewaren, waardoor het bezonnen oordeel van de Kerken des te meer gewaardeerd zou worden. Bij nader inzien blijkt de bezonnenheid niet erg groot. WANT wat betekent het dat het in de gegeven situatie juist zou zijn dat bij de uitoefening van de voogdij alles nagelaten moet worden, dat Anneke Beekman zou beletten om later in vrijheid haar keuze te kunnen doen? Voorzover ons bekend kan iedereen in Nederland, als hij volwassen is, in vrijheid zijn geloofskeuze doen. Msschien geldt het niet voor hen, die in een klooster worden opgevoed of in een of andere gesloten gemeenschap, maar daarvan zijn wij niet zo goed op de hoogte. Volgens ons is het zo, dat iedereen, die dat wil, over kan gaan tot een ander geloof zonder geweldplegingen van een of andere zijde te vrezen. . . Maar als de verklaring dit niet bedoelt, maar wil zeggen, dat men het meisje geen Joodse opvoeding mag geven, dan moeten wij ons tegen die opvatting verzetten. Dan eerst recht kan zij geen geloofskeuze doen, aangezien zij op gewelddadige wijze in het Rooms-Katholieke geloof wordt vastgehouden: dat is de gegeven situatie nu eenmaal. Daartegenover moeten de Joden stellen, dat zij een Joodse opvoeding willen geven, waarbij natuurlijk rekening wordt gehouden met de speciale omstandigheden, waarin het kind verkeert. Dat is trouwens altijd gebeurd, en niet alleen bij een geval als Anneke Beekman. Het is de plicht van een voogdijvereniging om rekening te houden met de psyche van haar pupillen en als zij dat niet zou doen, dan zou zij niet voor haar taak berekend zijn. WAT wij echter zouden willen bestrijden, is dat een Joodse opvoeding als zodanig beschouwd zou worden als een niet vrijlaten van de geloofskeuze. Opvoeding in Joodse zin veronderstelt, dat men een Joods kind de weg wijst, die het in het leven dient te gaan. En men hoopt dan dat het kind die weg ook zal betreden. Datzelfde geldt voor een Christelijke opvoeding. In die zin doet geen enkel kind een geloofskeuze in vrijheid en het is daarom verkeerd om van een Joodse voogdijvereniging iets te verlangen, waaraan de Kerken zichzelf — en terecht — niet houden. . . Maar al deze discussie is zinneloos, zolang Anneke Beekman nog niet teruggevonden is en indien de verklaring der Kerken ertoe zal bijdragen om haar terugvoering in het normale leven te versnellen, dan mag men het Interkerkelijk Contact- Israel daarvoor dankbaar zijn. --- Afdeling van het College in Jeruzalem HET is tijdens de laatste jaren een gewoonte geworden bij 't Hebrew Union College om studenten voor een jaar naar Jeruzalem te sturen als onderdeel van hun studie, om aldaar hun Judaïsche opleiding te voltooien. Aanvankelijk werd deze opleiding aan de Hebreeuwse universiteit ontvangen maar aangezien dit jaar door het Hebrew Union College niet als volledig studiejaar erkend kon worden, was de belangstelling van de studenten voor dit studiejaar in Israël gering. Om die reden is men er nu toe overgegaan om een eigen afdeling in Jeruzalem op te richten waarin de Amerikaanse studenten hun studie zullen kunnen volbrengen. Th'dens prof. Glücks laatste oponthoud in Israël besprak hij zijn plannen met de minister van financiën, de heer L. Esjkol en er werd besloten dat de regering aan het Hebrew Union College het terrein naast het King David hotel zal verhuren (tegen de symbolische som van 1 dollar per jaar) ter oprichting van de nieuwe synagoge. De synagoge zal ook leslokalen, voordrachtszalen en woonkamers bevatten. De synagoge zal zich niet bezig houden met ~zieltjes jagen", maar zal toch open staan voor iedere inwoner van Jeruzalem. De bouw van de synagoge zal een half millioen dollar kosten; dat bedrag is reeds voor het doel opgebracht. --- Heeft Israël plaats voor een reformbeweging? EiEN reform beweging in Israël stelt biji zondere problemen. Het is een feit dat er ln Israël niet veel belangstelling is voor een reform godsdient zoals die in Amerika bestaat. Aan de andere kant z\jn er velen in Israël die naar wat zij een vernieuwing van de godsdienst noemen, verlangen. Het ligt niet in hun bedoeling om zich al te ver van de bestaande traditie te verwijderen en zij menen dat men in geen geval de reform diensten zoals die in Amerika gehouden worden, mag copiëren. Trouwens, ook daar ondergaat de reform beweging een verandering, ook daar zoekt men naar nieuwe wegen. Bijvoorbeeld was het de gewoonte van veel reform synagoges om in plaats van de Sjabbat, de Zondag te houden. Thans zijn er nog slechts drie synagoges (waaronder die van Dr A. H. Silver) waarin dit gedaan wordt, de rest heeft als het ware berouw gekregen. ZtJ houden op Sjabbatavond hun dienst en leg. gen daarna een feestelijke bijeenkomst in het gebouw van de synagoge aan naar voorbeeld van de seoedat Sjabbat. In de kringen van voorstanders van de religieuze hervorming wil men nu proberen om een vorm voor de dienst te vinden die aangepast is aan de situatie ln Israël. Er is een college van deskundigen betreffende de aangelegenheden van de Halacha samengesteld dat tot taak heeft een antwoord en een oplossing te vinden voor alle problemen van de Halacha. Zij maken een onderscheid tussen die dingen die principieel en zulke die slechta een kwestie van gewoonte zijn. Om een voorbeeld te noemen: Het gemeenschappelijke bidden van mannen en vrouwen is een principiële stelling die bij reform Joden overal ter wereld geaccepteerd is. Daarentegen is de begeleiding van orgelmuziek en de ontbloting van het hoofd tijdens de godsdienst geenszins een kwestie van principiële aard. Evenzo de vorm van de gebeden, en het spreekt natuurlijk vanzelf dat in Israël de gebeden in het Hebreeuws gezegd zullen worden. (In Amerika geschiedt zulks in het Engels) en ook de volgorde van de sidoer zal behouden blijven behalve misschien waar het gebeden betreffende de dienst in de tempel aangaat. De voorstanders van de reform beweging in Israël gaan uit van het vermoeden dat zich in Israël velen bevinden die zowel religieuze gevoelens als verlangens naar een bevredigende vorm van godsdienst hebben, en die zich desondanks niet kunnen schikken in het kader van de bestaande religie. Dit is aan de ene kant te wijten aan het feit dat de godsdienst tot politieke partij geworden is, maar aan de andere kant daaraan dat de dienst in de vele synagoges van uiteenlopende aard, het hart van de jeugd niet trekt. Tegelijkertijd begrijpt men dat elke vernieuwing als het ware uit de schoot van de bestaande godsdienstvorm moet komen en dat elke verandering van binnen uit gegroeid moet zijn en niet klakkeloos overgenomen mag worden. Aan de ene kant zullen de pogingen tot reformatie gesteund worden door het voorbeeld van Amerika, maar aan de andere kant verwacht men dat het voorbeeld van Israël niet weinig invloed zal uitoefenen op de treurige situatie van het reform Jodendom elders. Ook dit Jodendom tracht immers tot een oplossing van zijn vele problemen te komen en wil eigenlijk op de een of andere manier weer terug naar de traditie. (Overgenomen uit Ha'aretz) --- Erepromotie S.v. Zwanenberg ONDER grote belangstelling vond in Utrecht de erepromotie plaats van de heer S. van Zwanenberg tot doctor in de medicijnen. Vele hoge autoriteiten, onder wie minister Beel, de commissarissen van de Koningin in de provincies Utrecht, Noord-Brabant en Overijsel en de burgemeester van Utrecht, prof. Gerbrandy, mej. mr. Teilegen (directeur van het kabinet van H. M. de Koningin, mr dr J. Donner (president van de Hoge Raad). Hij werd toegesproken door de Rector Magnificus Prof. Dr H. W. Julius. Als promotor trad op Prof. Dr W. Sillevis Smit. Zoals bij een erepromotie gebruikelijk hield ook de jonge doctor een toespraak, waarbij hij wees op de noodzaak van sa( menwerking tussen Universiteit en bedrijfsleven. --- Traditionele reform-synagoges voor Jeruzalem en Haifa TWEE reform-synagoges, een in Jeruzalem en een in Haifa, zullen binnenkort opgericht worden door de organisaties van het reform Jodendom in Amerika aan het hoofd waarvan de leider van het Hebrew Union College in Cincinnaty, de bekende archeoloog, professor Nelson GlUck staat. De reform synagoge in Jeruzalem zal zich bevinden in het gebouw dat door de Hebrew Union College binnen enkele maanden gebouwd zal worden. Ook de synagoge in Haifa zal een eigen gebouw krijgen dat voor dit doel binnenkort opgericht wordt. In deze synagoges zal zich geen orgel bevinden en de gebeden zullen met gedekt hoofd gezegd worden. De Sjabbat zal gehouden worden en ook de vorm van de gebeden zal niet veel verschillen van de traditionele. De reform synagoges in Israël zullen dus in veel opzichten verschillen van die in Amerika. Er zal geen poging gedaan worden om het reform Jodendom in Amerika na te doen maar integendeel ligt het in de bedoeling om tot een oorspronkelijke vernieuwing te komen die uit de omstandigheden en de verlangens van een belangrijk deel van de bevolking van Israël zal moeten ontstaan. Aldus wordt door belangstellenden in deze nieuwe synagoges verklaard. Het plan om ook in Israël een reform beweging op te richten, wordt reeds geruime tijd in het hart van het reform Jodendom in Amerika beraamd. Zoals bekend staat het reform Jodendom in Amerika reeds vele jaren zeer positief tegenover het Zionisme. Enkele belangrijke leiders van de Zionistische beweging kwamen uit deze kringen, o.a. Stefan Wem, z.1., en de rabbijn Dr Abba Hillel Silver. Tot dusver werd echter om onenigheid met de conservatieven te voorkomen, vermeden om tot actie in Israël over te gaan. --- Promotie J.A. Coltov OP Vrijdag 28 Maart promoveerde de heer J. A. Coltov tot doctor in de Economische wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Onder de zeer vele aanwezigen merkten wij ook de gezant van Israël Dr Yoran op. In zijn toespraak ging de promotor Prof. Haccoü uitvoerig in op de levensloop van Dr J. A. Coltov, die uit idealisme naar Israël was gegaan en door zijn capaciteiten belangrijk had kunnen bijdragen tot de opbouw van Israël. Prof. Haccoü sprak de hoop uit, dat Dr Coltov ertoe zou medewerken, dat de banden tussen de Jeruzalemse en Amsterdamse Universiteit zouden worden aangehaald. Op zulk een contact stelt de Universiteit ten zeerste prijs. --- Relatie P.Z.-P.v.d.A. ter sprake ZONDAG 27 Maart was de Poalé-Zion Beholland in jaarvergadering bijeen in het jeugdhuis „Het Anker". De vergadering werd bijgewoond door de consul van Israël, de heer A. Caspi, de voorzitter van de N.Z.8., de heer Mr I. S. de Vries, de directeur van de C.1.A., de heer I. L. Palache en de heer Mr J. van Dijk. In zijn openingswoord memoreerde de voorzitter van de P.Z. de heer J. Groenman het feit, dat de wereld nog steeds zijn huichelachtige houding tegenover Israël niet laat varen en het vaak op eenzijdige wijze in staat van beschuldiging stelt. Grote bewondering uitte hij daarom voor het feit, dat men in Israël ondanks de grote moeilijkheden een dergelijke economische vooruitgang had weten te bewerkstelligen, dat de inflatie tot staan was gebracht en de export was gestegen en dit terwijl meer dan 5070 van het budget aan militaire, politionele en justitionele kosten moet worden besteed. Het is de socialistische redering die een opbloei als deze mogelijk maakte; bij de aanstaande verkiezingen is onze hoop dus gevestigd op een overwinning der Mapai, aldus de heer Groenman. Nadat hij een beschouwing wijdde aan de in de N.Z.B, bestaande moeilijkheden met Mizrachi, concludeerde de heer Groenman dat een der voornaamste taken in galoeth voor de P.Z. behoorde te zijn het aanhalen en versterken der culturele banden met Israël. Staande werd het heengaan herdacht van de leden, de heren P. Haalman en R. J. Spitz. De heer Mr I. S. de Vries constateerde in zijn begroeting dat in tegenstelling tot vroeger, tegenwoordig weer het bindende tussen de P.Z. en de N.Z.B, overheerst. Hij sprak de hoop uit, dat langzamerhand zich in de bond de overtuiging zal verbreiden, dat optreden in gezamenlijke Zionistische zin een noodzaak is en dat de vrede in de bond spoedig hersteld zal zijn. Zonder zich in de discussie te willen mengen over de vraagstukken die op de jaarvergadering aan de orde zullen worden gesteld, waarschuwde hij toch tegen een mogelijke versnippering van de krachten die uitsluitend voor het bewaren van de Joodse solidariteit moeten worden aangewend. De heer I. L. Palache sprak er zijn verwondering over uit, dat thans, slechts 7 jaar na het voeren van de Haganah-actie, het enthousiasme voor de inzameling voor Israël blijkbaar al zo getemperd was. Er is nog niets ver- op jaarvergadering Poale Zion anderd aan de belangrijkheid van dit historische werk. Onze eerste opgave is thans het bewoonbaar maken van de grensgebieden van Erets Israël en hiervoor alle krachten in te spannen. De heer Rothgiesser van Habonim betreurde het, dat de huidige Joodse jeugd bezig was haar zin voor chaloetsioeth te verliezen en sprak de hoop uit, dat door een beter contact tussen P.Z. en Habonim hierin verbetering zou kunnen worden gebracht. Voordien was een brief voorgelezen van de gezant van Israël, de heer Dr E. Joran, waarin deze de vergadering succes toewenste en als taak voor de Zionistische beweging stelde, dat deze voorlichting heeft te geven omtrent de dynamische politiek, die ter beveiliging van Israëls grenzen zo noodzakelijk is. Hierna ging men over tot het bespreken van de jaarverslagen en tot de algemene beschouwingen. --- Commissie ad hoc Na de gemeenschappelijke lunch kwam echter het pièce de résistance der vergadering aan de orde, namelijk de memoranda, die door twee leden der door de op de vorige jaarvergadering ingestelde commissie tot onderzoek van de verhouding P.Z.—P.v.d.A. waren uitgebracht en gepubliceerd in „Koeirve Orie". Bij afwezigheid van de heer Sani de Wolff, verdedigde Dr B. Sajet ter vergadering diens memorandum. Een discussie op hoog peil volgde, waaraan door velen werd deelgenomen. De heer S. Hertzberger, schrijver van het andere memorandum, beantwoordde de sprekers en beriep zich op Ber Borochov, die als eerste noodzaak zag de totstandkoming van de Joodse staat en de consolidatie daarvan, alvorens het socialisme internationaal tot stand kan worden gebracht. De vergadering ging hierna over tot het (met één stem tegen) instellen van een Commissie ad hoc, welke bij voorkomende gelegenheden, ter beoordeling van het bestuur, contact zal zoeken met de P.v.d.A. en andere socialistische instanties. In deze commissie werden benoemd de heren S. de Wolff, J. Groenman en Dr J. Melkman. Nadat een drietal resoluties was aangenomen met betrekking tot een solidair-verklaring met Israël, tot de uitslag der verkiezingen en tot het bevorderen van de Alijah, werd het bestuur in zijn huidige samenstelling herkozen. Tot penningmeesteresse werd benoemd mevrouw F. Polak—Dingsdag, tot lid mevrouw J. Santcroos—Springer. ---