„N.Y. Times” over Indonesië Meest critieke test sinds souvereiniteit Positie tegenover buitenland wijzigt zich geleidelijk In zijn jaaroverzichten schrijft de „New Vork Times" dat Indonesië staat voor zijn meest critieke economische test sinds de souvereiniteitsoverd ra cht. Het blad zet uiteen dat de moeilijkheden voornamelijk te wijten zijn aan het vallen van de prijzen voor de export aan de ene kant, en het voortdurende stijgen van de prijzen van de Indonesische import uit Amerika aan de andere kant. Deze situatie leidde tot veel misverstand en verkoeling tussen Indonesië en de Verenigde Staten. De Indonesiërs wensen minder hulp en meer handel. In een ander artikel schrijft het blad, dat de economische positie van Indonesië tegenover het buitenland zich geleidelijk wijzigt. Nederland viel tot de plaats van de derde leverancier van goederen aan Indonesië. Amerika werd eerste, Japan tweede. In feite importeerde Indonesië nog vrij veel uit Nederland, doch in hoofdzaak kapitaalsgoederen, die het land minder afhankelijk kunnen maken. De export werd meer en meer op het dollargebied gericht, aldus wegnemend wat eens een hoeksteen van de Nederlandse handel was. --- De dreigende staking in Oost-Sumatra Maandag bezocht een delegatie van de Sarbupri, bestaande uit mevrouw Setiati Surasto en de heren Harun, R. Situmeang en Irawan Pandu, premier Wilopo teneinde de kwestie van de uitkering van de overwenkgelden bij de ondernemingen op Sumatra's Oostkust te bespreken, en te protesteren tegen het door de minister van Arbeid ten deze genomen besluit. Naar PI-Aneta van de zijde van de Sarbupri vernam, drong de premier er bij de delegatie op aan, dat men contact zou opnemen met de P4P, die in deze kwestie minister Tedjasirkmana gedelegeerd had. --- De benoeming van Sadikin Moeilijkheden in het kabinet uitgekristalliseerd Blijft overste Warouw an tot de oestand rustig is? . Over de laatste ontwikkelingen betrefferde de benoeming van kolonel .Sadikin tot commandant van territorium VII (Oost-Indonesië) verklaarde men van welingelichte zijde aan P.I.- Anffji, dat, voordat het kabinet het des»>etreffende besluit nam, dit zeer zeker goed overlegd was. In genoemde krmgen dccl.dc men mede dat, ranb he« geval ïs met alle besluiten van het kabinet, ook de femiitvoerlegrjing van d't bes'nit werd ongedragen aan de rerantwnordelifke f'mct'o"an's, in deze de fgd. chef-staf van de landmacht, kolonel Bambang Sugeng. Waarnemers zi;n van mening, zulks gezien de verklaring van het kabinet betreffende de benoeming van kolonel Sadikin, waarin gezegd wordt, dat deze ziin nieuwe functie zal aanvaarden, nadat hij zijn taak in Borneo heeft overgedragen en dat in afwachting van de komst van kolonel Sadikin. overste Warouw optreedt als fgd. commandant van territorium Vil. dit het zeer wel mogelijk is dat de overdracht van kolonel Sadikin aan overste Warouw niet zal plaatsvinden voor de toestand rustig is. Deze oplossing is. aldus genoemde kringen, niet in strijd met bovengenoemde verklaring van het kabinet en betekent de beste uitweg. Waarnemers zijn voorts van m-'ring. dat de aangelegenheden, verband houdende met het verzoek om ontslag van kolonel Bambang Sugeng, welke aangelegenheden vorige week het kabinet in moeilijkheden brachten, thans reeds uitgekristalliseerd zijn. Zo was in het begin van deze week de sfeer helderder. Aan het einde van de vorige week bleek een grotere activiteit van de desbetreffende ministers, in het bijzonder van de premier en van de minister van Defensie a.i.. Prawoto, om contact op te nemen met verschillende partijen, zoals de fungerend chefstaf van de landmacht en enkele territoriale commandanten, alsook met de regeringspartijen, om te zoeken naar een uitweg. Waarschijnlijk hebben deze pogingen reeds resultaat opgeleverd. aldus "deze waarnemers. --- P.N.I.-Oost-Java Van welingelichte zijde te Surabaja verneemt P.1.-Aneta, dat de P.N.1., afdeling Oost-Java, een schrijven aan de partijraad van de P.N.I. en aan de centrale regering heeft gericht, waarin wordt medegedeeld, dat de afdeling Oos'r-Java de volgende mening is toegedaan: Kolonel Bambang Sugeng dient gehandhaafd te blijven als chefstaf van de landmacht, en zijn beleid dient goedgekeurd te worden, omdat hij momenteel moeilijk te vervangen is. lir dient een kabinetscrisis voorkomen te worden. De benoeming van kolonel Sadikin als commandant van territorium VII dient weer aan een beschouwing le worden onderworpen. --- Beurs van Djakarta Wederom stegen de 3% R.L obligaties 1/8 punt met overwegend vraag. Voor de aandelen Escomptobank kwam er een vrij groot aanbod aan de markt en de notering zakte 10 punten. De aandelen Grand Hotel Preanger werden verhandeld on 210 en de aandelen H.V.A. voor 450. Aandelen Verenigde Prauwenveren stegen 5 punten. In Rubriek B. kwamen in totaal 3 transacties voor: Semarang St. en Prauwenveren onveranderd op 190, N.I.S. op 37 (3 punten lager dan de vorige keer) en Tide Water op S 35. De omzetten Vrijdag. 9 Januari, waren: R.l. Obligaties Rp. 459.500.—; Escomptobank Rp. 16.200.—; Verenigde Prauwenveren Rr>. 1.000.—: overige in totaal Rp. 6.900,— met 2 certificaten Hudson Motor, 1 eert. Republic Steel en 3 eert. Standard Brairch. De koerden van enkele van de voornaamste fondsen waren: 3% Obl. R.L 1950 (grote coup.) 40 g/b 3% Obl. R.L 1950 (kleine coup.) 39% g/b Escomptobank, 265 g/l H. V. A. 450 g Amsterdamse Bank 810 b/8201 Cultuurbank 200 b/220 1 Nat. Handelsbank 540 b/6001 Cert. N. H. M. 740 b Ver. Prauwen Veren 195 g Sem. St. en Pr. Veren 190 g Dcli Spoor 140 b/150 1 ■N. I. S. 37 g. Cert. De Oostkust 290 b/3301 Vorstenlanden 60 b/67 1 Alg. Expl. Mij 410 b/4301 Mijnb. Mij Simau 235 1 Internatio 620 b Lindeteves — --- Amsterdamse Beurs De markt op de Amsterdamse beurs was Maandag over de hele linie vaster, behalve voor de AKU, die twee punten verloor als gevolg van aanbiedingen uit het buitenland. Andere internationale fondsen werden beter, in het bijzonder Philips, die drie punten won. Ondernemingen hadden een betere ondertoon: naar scheepvaartfondsen was er enige vraag. Indonesische fondsen waren het meest vast. Guldensbeteggir.gen waren een fractie lager. Amerikanen werden verwaarloosd. Zij hadden een agio van nul bij een omzet van 571 certificaten. De noteringen luiden: 12/1 9/1 Koninkl. Olie 309% Unilever 180'/s Philips 163? s 161 A. K. U. 151% 154)4 K. S. U. 121% K. N. S. M. 137*4 136 K. P. M. - 110 107^ Cert. N. H. M. 149>4 Nat. Handelsbank 99 97)4 Escomptobank 60K 59,4 Cultuurbank 44% H. V. Amsterdam 8754 85K Amsterdam Rubber 80"/10 79V4 Cert. Dcli Mij. 7VA 72lA Internatio 137 Ï381A Aniem Nat. Bez. 6954 65V4 3% Obl. N. I. 9315/ ie 93M --- Moeilijkste jaar voor Indonesie? Het jaar 1953 zal voor Indonesië een moeilijk jaar worden, wellicht het moeilijkste in zijn ionae geschiedenis, aldus gouverneur Samadikun op een te Surabaja gehouden conferentie, waarop de begroting voor dit jaar en de daarop door Djakarta bevolen bezuinigingen werden besproken. De conferentie werd bijgewoond door alle residenten, regenten, burgemeesters en voorzitters van vertegenwoordigende raden van de provincie Oost-Java. De gouverneur wees er op, dat de door de regering vastgestelde bijdragen voor de autonome gebieden onherroepelijk zijn. Het heeft geen zin, nu nog weer op verhoging aan te dringen. Als een van de consequenties van de bezuinigingen noemde de gouverneur het verbod om nieuw administratief personeel aan te stellen. Indien er vacatures komen, dan dienen die te worden aangevuld uit het reeds aanwezige personeel. Slechts voor krachten, die deskundig zijn op het een of andere gebied, kan een uitzondering wrAen' gemaakt. --- Gebrek aan rechters Het gebrek aan rechters in geheel Indonesië is nog steeds zeer groot. Dit is ook de reden, aldus vernam P.1.-Aneta van mr. Soeparto, president van de rechtbank te Surabaja, Jat hij ondanks zijn 37 dienstjaren ,iog niet met pensioen gaat. Voor de oorlog waren er in Indonesië ongeveer 275 rechters en thans zijn er ongeveer 100. De Pengadilan Negeri te Surabaja, zo vernam P.1.-Aneta verder van mr. Soeparto, is op het ogenblik overstelpt met werk, waaronder veel werk, dat eigenlijk door andere rechterlijke instanties behandeld dient te worden. Desgevraagd zei mr. Soeparto, dat bij de rechtbank nog veelvuldig gebruik moet worden gemaakt van de Nederlandse taal, daar de meeste wetten en staatsbladen in het Nederlands zijn gesteld. Weliswaar wordt er naar gestreefd zo spoedig mogelijk overal Indonesische vertalingen van te maken, doch het zal jaren duren voor men hiermee gereed is. Dit betekent dus. dat het Nederlands bij de dagelijkse gang van zaken voorlopig nog niet zal kunnen worden gemist. Het zou goed zijn, aldus mr. Soeparto, indien de juridische studenten hier rekening mee hielden. --- Regering verkoopt 3000 uto’s Naar P.1.-Aneta van de heer'Hidajat, het hoofd van de commissie die belast is met het treffen van maatregelen ter bezuiniging op het vervoer, verneemt, vindt thans een selectie van de auto's van de regering plaats. Daarvan zullen er 3.000 aan het publiek verkocht worden. Over de regeringsverordening, in het kader waarvan deze bezuinigingen plaatsvinden, deelde de heer Hidajat mede dat .de tenuitvoerlegging vlot verloopt. De resultaten worden zeer bevredigend geacht. De verkoop van auto's aan daarvoor in aanmerking komende ambtenaren bevindt zich nog in het «tadium van administratieve afwikkeling. De aldus verkochte auto's zullen de betrokkenen zowel voor privé- als voor dienstgebruik strekken. Er zal een regeling getroffen worden, waarbij de kosten voor privé- en dienstgebruik gescheiden worden. --- Amerikaanse verklaring Ook het Amerikaanse departement van Buitenlandse Zaken heeft Maandag in Washington de officiële overgang van de Amerikaanse hulp aan Indonesië van de M.S.A. naar de T.C.A. aangekondigd. Thans, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken, is de weg geopend voor besprekingen over de omvang en de inhoud van de Amerikaanse hulp in het fiscale jaar 1953, dat eindigt op 30 Juni a.s. In een overzicht van de ontwikkeling tot de nieuwe overeenkomst, die van kracht is geworden met ingang van 5 Januari, wordt gewezen op de voorzieningen ten aanzien van militaire hulp op basis van schenking, die in de M.S.A.-overeenkom-. voor Indonesië onaanvaardbaar was, omdat men meende dat hierdoor de onafhankelijke buitenlandse politiek in gevaar zou kunnen komen. De nieuwe overeenkomst, aldus wordt dan verder in de verklaring gezegd, voorziet in de voortzetting van de economische en technische hulp aan Indonesië, en maakt een einde aan de militaire hulp ; op basis van schenking. Volgens het Amerikaanse departe- , ment van Buitenlandse Zaken heeft Indonesië zelf het initiatief genomen tot de onderhandelingen voor de nieuwe overeenkomst, in afwachting daarvan de oude overeenkomst „honorerend". „In het kader van de vorige overeenkomst had de Amerikaanse regering de levering van een schenking ter waarde van 5 millioen dollar aan uitrusting in het kader van het program van 1950 voor de handhaving van do binnenlandse veiligheid, bijna voltooid. De Indonesische regering heeft haar voornemen te kennen gegeven om voor het kleine, onafgeleverde deel van dit program — ter waarde van ongeveer 2.500 dollar — te betalen, in overeenstemming met haar wens om voor militaire uitrusting uit Amerika , t« betalen, inplaats van deze als schenking te ontvangen", aldus vermeldt het communiqué van het State Department. De Amerikaanse hulp heeft in nn«in*uu[>r0