RESTAURATIE KOST PLM. ƒ 1 66.500 Geen mens blijft er zondags om thuis Kerktoren van Coevorden rust op een verrotte balk (Van onze redactie voor ZO-Drenthe) JONG EN OUD zijn zondagmorgen even getrouw als de zondagen daarvoor naar de Nederlands Hervormde kerk van Coevorden getogen. De gemeente heeft uit volle borst de psalmen en gezangen gezongen, die dominee Doeschot bij de bediening van de Heilige Doop opgaf, en organist Plasman heeft zijn instrument, dat hoognodig aan restauratie toe is, het hoogste lied door het godshuis laten daveren. HET LEEK er zondagmorgen op of niemand zich meer iets herinnerde van de onheilspellende berichten, die enkele weken lang via de Provinciale Staten van Drenthe en de gemeenteraad van Coevorden de wereld waren ingeslingerd. Vlak boven hun hun hoofden bevond zich immers de 47 ton wegende kerktoren, die volgens de bouwkundige afdeling van het bureau Monumentenzorg rust op een balk die voor een deel verrot is. Of het Bureau nu al zegt dat de toren ten opzichte van de noklijnen van het dak al enigszins is weggezakt in zuidwestelijke richting en de toestand niet ongevaarlijk is, het doet Hervormd Coevorden niets en er blijft geen mens 's zondags meer thuis dan anders. • DE NEDERLANDS Hervormde kerk van Coevorden in de Kerkstraat (foto boven), heeft de vorm van een Grieks kruis. Op het snijpunt van de daken bevindt zich een houten toren, die door het inrotten van enkele balken van de draagconstructie enigszins is verzakt. Om instorting te voorkomen zal er binnenkort met de restauratiewerkzaamheden een begin worden gemaakt. De kosten worden geraamd op f 166.500. • HET GEWELF van de kerk (foto hiernaast), dat bij het restaureren van de toren geheel weggenomen zal moeten worden. In de kerk zullen stellages worden geplaatst om de 47 ton wegende toren te kunnen opvijzelen voor het vervangen van enkele zeer zware eiken balken. • HET GEWELF van de kerk, gezien van de bovenkant (foto onder). Bij de restauratie zal een aantal balken boven de koepel door nieuwe worden vervangen. RoVefl • DE TOREN van de kerk rust in feite op vier pilaren. D\^Ü de pilaar geheel links is een geheel verrotte kop van een fl geconstateerd. De vlekken op de pilaren zijn het gevo^.olefl lekkage, die ook het verrotten van de balken onder de p tot gevolg hebben gehad. Op de achtergrond de eiken Pr tap stoel uit het jaar 1647 en enkele eiken banken, die bij de res ( ratie in 1954 gespaard zijn gebleven. In de kerk zijn twad" > geleden hoofdzakelijk stoelen geplaatst. --- VOORKOMEN EN TOCH zullen er binnenkort boven op het uit 1641 daterende kerkgebouw activiteiten ontplooid moeten worden, wil men voorkomen dat de hele (houten) kerktoren verzakt en op zekere dag teruggevonden zal worden midden in de kerk. Gemeente, provincie en rijk zijn het er samen over eens dat er spoedig een begin moet worden gemaakt met de restauratie. Een restauratie, die door de bouwkundigen is begroot op f 166.500. Wat is er nu precies aan de hand met die toren?, vraagt men zich in en om Coevorden af. Een onderzoek heeft aan het licht gebracht dat de balkconstructie, waarop de toren boven het hart van het gewelf rust, dringend nodig moet worden hersteld. Van één der beide kruiselings boven het gewelf liggende balken bleek de kop te zijn verrot, terwijl de andere balk, die waarschijnlijk bij een voorgaande restauratie is vervangen, te kort is. Vervanging van deze twee balken, waarop in totaal 47 ton rust, is het eerste punt op het restauratielijstje. Daar komt bij dat de bouwkundigen verwachten dat ook twee van de vier balken, die steun vinden op de vier zuilen in de kerk en het gewelf dragen, eveneens aan de uiteinden ingerot zullen zijn. Dit zou eerst bij het verwijderen van het gewelf definitief vastgesteld kunnen worden. --- RESTAURATIE DAT DE begroting van de restauratie een bedrag van f 166.500 aangeeft, vloeit voort uit het feit dat het gehele gewelf uit de kerk gehaald zal moeten worden, wil men de desbetreffende balken kunnen vervangen. Uit de kerk zullen alle stoelen en banken moeten worden verwijderd om plaats te maken voor een enorme stellage, die noodzakelijk is voor het opvijzelen van de toren. Gedurende de laatste dertig jaar zijn er al verschillende malen onderzoeken ingesteld naar de staat van de toren. In augustus 1938 schreef de directeur van gemeentewerken en -bedrijven (ir. A. J. de Vries) onder meer: „Na een uitvoerig onderzoek is gebleken dat de voet van de toren bestaat uit een onoordeelkundig samenstel van reeds ten dele verrotte houten balken, welke een ongewenste krachtwerking op de daaronder dragende kolommen uitoefent." ARCHITECT J. Boelens Kzn uit ei1*? Assen rapporteerde op 21 --te11 „Het houtwerk van de &e?ï.v\êe ]{b' toren verkeert in een dusd» , i#*!d» stand dat snel en doeltreffen pen geboden is, wil men v,„reuc,'.rf' dat de toren instort (f 85!). Eén der hoofdbalken, gi de toren rust is thans K.e\&. fa draagconstructie uitgesclV~gite ze is voor een groot gedee gaan." fl J»> Een volledige begroting *\ j!% stel was volgens de arcbi» c„ v lijk te geven, gezien de ve grote risico's bij dit her jteJl»^' De restauratie werd uitgevoerd door het aanne v 0 drijf W. van der Veen te voor een bedrag van 1 *' \no, Jgr karwei kwam gereed in * TOCH BLIJKEN de maatregelen nog niet voldoende te zijn, want * het geld weer op en de kerk nog niet gereed. Ds. Joh. Molanus enaicale V"J meester gaan dan met ouderling Waldrecks de verschillende clas» -. gaderingen af om geld te halen. De actie bracht echter niet veel krijgt men subsidies van de staten van stad en lande en de * gering van Utrecht, terwijl ridderschap en eigenerfden nog eens pi over de brug komen. uefr * Ondanks een zware pestepidemie, die al in 1637 moet zijn uitgeW0 de kerk toch in het jaar 1645 voor gebruik gereed. ---