Stroombesparing. Sjje 7*evolge van de door den Minister aan Hj_. bedrijven opgelegde bezui- g op beweegkracht, als een gevolg van °'snnood, zien we ons gehoodzaakt hel _q_v ™jbladen, waarmee ons blad verschijnt, Iticcl mogelijk in te krimpen. corr Ver°and daarmee richten we tot onze en , sP°ndenten het verzoek hunne verslagen *J' z' k en zo° beknopt mogelijk te maken te bepalen tot het nieuws van In, n belang. CZOrio re advertentiën dan van 100 regels V°'§om °Pgegeven, ze worden geplaatst in *fe e zooals zij inkomen en voor zoover ruimte zulks toelaat '°or °P deze 'wljae hopen we aan den *lrooi Minister gestelden eisch van 25 %, bejj te kunnen voldoen. Wij roe'Vf 31^0* de medewerking in van H.H. ndenten en Adverteerders en de toc\V_^7 van onze abonné's. %];. a°pe_t, <_at deze maatregelen slechts wv'k mogen zijn. De Dir.-Uitg. --- Bezuiniging. #. 5 \s, ü?s Qo_.e Zo° eens verschillende kringeji JpVjjls te luisteren leggen, dan vernemen wij zeer dwaze voorstellingen over het en over het ernstig .T^Rsn,^1" bezuiniging™:, dat uit allerlei rcaf H j_. v)aatregete_ op den voorgrond treedt. '° *an*? n*ct & ovör ieens' dat dc J 1 'Heen,? oezuiniging een algemeen belang is, 3 llog te 1 ,ójat hij, die hi staat is jj, 'e betalen, daardoor ook de vrijheid °l_te |g om er maar royaal Op h °ch ■ n-. • h,° rüri_.. laatste absoluut onjuist gedacht. v,C&sclwooilccring is niet ingevoerd, om de •Ti gon te d^ing6ll of in staat Te stellen ri ftt j__- P geldelijke uitgaven to zijn en ook tft aUha van ölanthropie om to zorgen, armen ook hun deel krijgen K Jol en alken omdat er algemeen ge- r*e komen aan de noodzakelijke «o land n- 'Ons lahd en de andere ncu(jjv°«feti ]Cn Volgen in dit opzicht de oortjnSe«n G na, omdat zij er toe gel_*t«t tv.Worden. ]■£ „r ö1 er mi eenmaal toe, dat een oor)tf stagnatie brengt in de productie. Uc^e' orn<'at eicirl massa menschen aan Vri ls> o" arboid Wol"dt onttrokken, cnan- Vo_. u^at zo° ontzaglijk- veel ver- Vq C*U, gei] goederen, voorraden, arbeids!*Ht en *.& En dus moet een oorlog j_,!]aar _ omvang steeds de maatschappij «tfvjift j_ stand van evenwicht brengen. %., * ge-W ,Zu'k oen oorlog in een kleine -not 'aPd' dan is de teweeggebrachte \> ,te ch Wel te draglen. en door een beet ie V'C'f tot 1 . nseer«o- "De duurte dwingt dan NvJ?' <^Dighe'iWe~PaUt? aï' tem,s cl,e niets ontziende d,° «'uil-i Van Engeland en de ver- Ni\nh,st 1, >(>lcn-oorlog van Duitschland Nill ,VftU ( Volkl" deel van Europa totaal lll0u reM te Sruanlandcn der wereld en de iAt • Zc'e allerlei grondstoffen ons 1 nu'i ,'i, k 0 gebrek het eerst heeft gevoeld fBe I'^'o iu" l^;Ul' Turkije en Engeland, zij 'tó CV(-'|n_i? ncr> oen gelijk lot moesten V. !lfti,**l;iiid- 7 t^etl natuurlijk gevolg van itj °<»i'lo,r *w!jl een verdere voortduur TtU V;,],"" Zt>nuc,r dat er iets aan te V* H?%u'r _ plotte allo neutrale landen üuilto IfPschte z:il dompelen, tenzij ,* iH-o(]|a I)!'jkcn om op eigen bodem , 'le vJn tiM,, dat alle bewoners er t!cva x,1'»-->* WKet> is ,^d,CTIandi niet in het on.^vmsüg?*»•%>> Uvu Voel 'andbouw on veeteelt, N , 8ö^V°lkin n' dat er niet genoeg is' iV Vml 8,10 v»eden en daarom zoil\N a a'et voorbeeld van Duitschk lo- I&ew mogelijk voedihgsi_ °ls dit in &'adiïparken en bloem niojTelük ii \ Want het laat zich niet aanzien, dat aan de schaarschto spoedig een einde zal komen. De duikbooten-oorlog vernielt voel meer schepen dan er gebouwdl kunnen worden, icn izelfs als in 't gunstigste geval, wat we nog niet zien, de oorlog in dit jaar mocht dndigen, dan nog is er geen uitzicht op, dat in de eerste jaren de scheepsruimte woar zoo zal zijn aangevuld, dat de maatschappij 'weer in haar evenwicht geraakt. Integendeel, de tijden van duurte en schaarschto zullen — vreezen wij — nog lang na den oorlog voortduren. Het wachtwoord zuinig zijn blijft dus van kracht en daarom blijft he.t *ook noodig, dat allen daaraan meewerken. Niet, men versta ons wel, zuinig op geld of op werk. Integendeel, geld is er overvloedig, althans in ons land, en arbeidskrachten mogen thans in vele bedrijven schaarsch zijn, bij oen cventueele demobilisatie zijn ze er' weer volop, en wie dan productieven arbeid kan laten doen, moet dit niet nalaten. Maar wel moet ieder zuinig zijn op voorraden. \Op eten vooral, maar ook Op kleeding, op schoeisel, op hout en brandstof. Want daarvan is er te weinig en blijft er, gelijk we boven aantoonden, in de eersto jaren ook te weinig. Juist, dat er to weinig is, legt aan ieder, wie hij 'ook zij, in het algemeen belang den plicht op, om spaarzaam van dat 'weinige te gebruiken. Wat de man, die anders royaal is, thans spaart, komt anderen, maar in de toekomst ook hem zelf tem goede . Eigenaardig is 't, dat het menschdom deze harde waarheid van de bezuiniging proefondervindelijk heeft moeten leeren. In 't begin van den oorlog waarschuwden enkele economen reeds, maar hun waarschuwing werd in den wind geslagen door de groote meerderhetd. Er werden zelfs boekjes geschreven door vaardige pennen en uitgegeven in luxe-uitgave, om die waarschuwing te belachelijk te maken zelfs. En thans, nu de naakte werkelijkheid doordringt, beseft mem 't, hoe de ernstige mannen in hun waarschuwing gelijk hebben gehad. Als ieder nu maar begrijpt, wat zijn plicht is tegenover de gemeenschap en bereid is, om desnoods mee te lijden als er geleden moét worden, dan kan .«Je samenleving nog dragelijk zijn en hopen wij, in Nederland althans, te mogen vertrouwen op het woord van den minister, dat er geen gebrek zal behoeven te worden geleden, mits ieder zuinig zij. B. --- Buitenland. De Europeesche oorlog De algemeene toestand. Zoo ooit met recht van do fronten gezegd is: Geen nieuws, dan is het zeker heden het geval. Nergens is iets voorgevallen, dat ook maar de aandacht verdient. . Alleen over den duikbootoorlog wordt nog heel wat geschreven en gewreven. Al dat geschrijf geldt in hoofdzaak do neutralen. Duitsclv land doet alles, om het te doen voorkomen, dat zijn duikbootblokkade zoo deugdelijk is, dat het doorkomen slechts een witte raaf genoemd worden mag, van andere zijde, tracht men aan to toonen. dat er feitelijk geen sprake is van een blokkade. Duitschland wil de neutralen, we herhalen het, afschrikken van den handel op de geallieerde landen, de tegenpartij doet haar best. de neutralen weer tot varen, zooals vóór do afkondiging van den duikbootoorlog plaats had, aan le sporen. In de Duitsche pers worden de eerste Symptomen merkbaar, dat het resultaat van de onderzeevernieling toch niet zoo is, als -wel gewenscht was Van Engelsche zijde worden volgende cijfers gegeven over aankomst en vertrek van schepen uit Engelsche havens: Van 1 tot lt Februari zijn 4053 Rritsche schepen ,227 schepen van Engeland', bondgenoolen 'en 497 onzijdige schepen binncngeloopen, tezamen dus 4777; dat is dagelijks gemiddeld 341. Uit de havens zijn in dat tijdperk vertrokken 3928 Britsche schepen. 225 .schepen van Engelands bondgenooten en 331 onzijdige schepen, tezamen dus 4514. In dezo getallen zijn niet begrepen visschers en kustvaarluigen, noch schepen van minder dan 100 ton. Vergelijkt men daarmee het aantal getorpedeerde schepen, dan blijkt dit nog geenl 1 pet te zijn. verzekert men. Als deze cijfers juist zijn, is het wel een duidelijke demonstratie. Omtrent de verhouding tusschen Amerika en de Cenlralen verneemt men ook niets naders. De twee Amerikaansche schepen „Orleans" en Rochester" moeten Zondag J.l. nu toch naar een Ihavcu in het geblokkeerd gebied vertrokken zijn. De Spaanseho nu_isterrpresidient, graaf Romanones, zei in de Kamer, dat Spanje met andere, neutralen overeengekomen was, onderhandelLngen aan te knoopeii over den geschapen toestand, om te trachten, do moeilijkheden uit don weg lo ruimen. Hij verzekerde, 'dat de regeering de strengste onzijdigheid in acht wil nemen, doch gal' tevens.te kennen, dat het arm de Spaansche kust zoo . moeilijk gesteld ie;, dat het op deze manier geen maand zou kunnen doorgaan. In den grond geboord zijn drie' treiters, benevens de volgende Noorschc schepen: Torgnyt" (734 ton),. „Datbcalliie" (1327 ton), "Buterfüll" (1714 ton), „GabO" (1254 ton) en "juno" (2416 ton). ' j Volgens de „Times hebbon de geallieerden een nieuwe nota tot Griekenland gericht, waarin feitelijk wordt, gevraagd hot muilkorven der hun vijandelijke pers wat betreft het eischen van opheffing der blokkade, die geheel afhankelijk is van hot volledig voldoen aan de gestelde eischen. Met, het oog op het gebrek in Griekenland hebben de geallieerden echter maatregelen ter voorziening van levensmiddelen genomen. Naa,st den a.lgemeenien levensmiddelendictator vo nßatocki heeft Pruisen nu zijn eigen dictator gekregen, n.l. dr. Michaelisv Duikbootredding. D© „Krcuz. Ztg." geeft een beschrijving van de wijze, waarop de bemanning van een gezonken duikboot zich weet te redden. In het algemeen hcerscht de meening, dat de dienst op de duikbooten buitengewoon gevaarlijk is. Door vaklieden wordt aan do hand van statistieken deze moening bestreden. Ongetwijfeld stelt do dienst op een duikboot zeer hoogc cisehen aan officieren en manschappen; maar de keuze van de bemanning der duikbooten i de vertrouwdheid van leiders en matrozen met hun vaartuigen maken, dat het aantal ongevallen bij den duikbootdienst betrekkelijk niet grooter is dan bij de scheepvaart in het algemeen. De voornaamste zoi-g bij evenlueelie averij bestaat daarin de manschappen uit het wrak te redden. Het vaartuig zelf to bergen is van later zorg, indien dit althans mogelijk is. Tot redding der bemanning zijn bij de Duitscho marine duikraldiers ingevoerd, waarmee het mogelijk is de bemanning in korten tijd naar hoven te brengen. De „duikxedder" bestaat uit een zuurstofcylinder, een kalipatroon, 't mondstuk, den ademszak en de noodige verbindingsbuizen. Alle doelen vastgemaakt aan een zwemvest, dat slechts behoeft to worden aangetrokken. In het mondstuk zijn twee ventielen, een tol uitadem ing het andere tot inademing. Do uitgeademde lucht wordt over de kalipatroon, de zg. Dragerscho koolzuur-absorbtiepatroon geleid, door deze van het koolzuur gezuiverd' en komt dan in den ademmgszak, van waaruit zij vermengd met ,de zuurstof uit de zuurstofcylinder weder wordt ingeademd. Om het indringen van het water in hot lichaam te vei-hindieren, wordt de neus met een klem afgesloten. Verder behoort bij eiken duikredder een metalen flesch met venrerschingea_. in geval van gevaar worden de duikredders binnen enkele seconden aangelegd. Dan moeten do bovenluiken van de boot, waardoor de bemanning van 't vaartuig ver laat, worden geopend. Als het ruim van het schip met water is gevuld, kan (lil zonder meer geschieden. In andere gevallen moet eerst door het openen van de bodemvenüeJen water worden ingelaten, opdat de druk in 't ruim van de boot gelijk aan. dien daarbuiten wordt. Zoodra de luiken open zijn, worden een of meer drijfboeien aan een met metorverdecling voerzienen k&uel naar de oppervlakte losgelaten. Langs dezen kabel , klimmen nu telkens twee man tegelijk naar boven, waarbij het zwemvest en de ademingszak als drijfmiddel en medewerken. Het opklimmen kan niet in eens geschieden: door den verschillenden ahnorfeerdruk onder water en aan het oppervlak (op 30 M. wateirdiepte zijn 3 In !m osloeren druk) zou dit schadelijk voor de gezondheid der mannen zijn. Daarom wordt bijv., op een waterdtepte van 30 M. eerst op 15, dan op 10 en ten slotte op 5 M. diepte even gewacht. Om het stilhouden op die diepten mogelijk te maken, is'de meterverdoeling aan den kabel aangebracht. Boven water gekomen kan do rrtan dien duikrédder door een bijzondere inrichting afwerpen, zoodat alleen 't zwemvest aan 't lichaam blijft. Om een redding van de duikbootbemanningcni mogelijk te maken in de nabijheid van de plaats des ontteiis zich geen schepen bevinden. is den laatsten" lijd aan de duikbooten oen drijf boei aangebracht, die. zich van zelf losïmj'akt, zoodra de boot den zeebodem aanraakt. Door een bijzondere inrichting verzendt deze boei, die door een Kabel met do boot in verbinding blijft, eleclrische golven, die een roep zijn om hulp. Ook door lichtraketten, die van de boei opstijgen, worden waarschuwingsséinem gegeven. Deze uitvinding beteclvent groote vooruitgang bij de redding van gezonken iï nik booten. --- Kameroverzicht. ’s-Gravenhage, 20 Febr Vergadering van Dinsdag. Het geklaag over de Oorlogsbegrooting werd heden op denzelfden voet voortgezet. Het was do heer Ter Laan (s.-d.) (den Haag), die ..thans zijn jaarlijksche serie klachten herhaalde. Tegen de verzwaring van de persoonlijke offers, die het gevolg zijn van de voortdurende toename van onze weerbaarheid, blijft hij zich verzetten, zooals hij zich daartegen altijd al heeft verzet. Hij klaagde over de voeding, de behandeling der ge-mobiliseerden, der deserteurs en over den geneeskundigen dienst. Daaraan ontbrak natuurlijk heel veel, zoo niet alles. Volgens den heer E,land (u.-l.) is het lang niet slecht gesteld met ons leger. Hij zelt legde er den grondslag voor, betoogde hij en minister Colijn zette het werk* voort. Ons )eger js zóó, meende hij, dat wel degelijk daarmede rekening gehouden wordt. De tijd dat het alm quaritité negligeabl. kon worden beschouwd, is voorbij. uot leger dwingt eerbied af, maar daarom moet men matig zijn in zijn kritiek. Van deze wijze les trok de .Kamer zich natuurlijk niets aan, maar lustig ging het met de kwestie voort. Zoo vroeg de heer Eerclmans (u.-l.) afschaffing van de honden als trekdieren war de. iD-traiJleurs. In de oorlogvoerende landen is ds hond voor dit doel minder geschikt gebleken, maar jn om _am_ blijft zij behouden, niettegenstaande het vele verzet, dat dü reeds heen uitgelokt. In do kritiek kwam dan'voor afwisseling een korreltje lof, De heer Dresselhuys (v.-l.) kwam evenals de beer Eland de loftrompet, zwaaien over het leger en den Minister, liet leger achtte hij thans een waardevol instrument, dat ui don mobilisatietijd met reyzenschreden is vooruitgegaan. Men mocht niet vergen, dat de Minister in eenige maanden weet te her®te_]_n> wat „jaren is verwaarloosd. Z.J. staat de Hollander altijd min of meer vijandig tegenover alle nieuwigheden. Bij vermaken en de ontspanning, kwam dit ook al vaak uit. Men was geneigd het nieuwe ~tJauwe kul" te noemen. Toch is daarin veel verbetering gekomen. Dez~. afsrevaardicde had eeniee wenschen ten aanzien van de verbetering der positie van het kader. De Minister is begonnen met de ongelukkige citeering van het oordeel van den „eerzame" officier op te slikken. Dat oordeel had hij n.l. niet overgenomen, doch alleen maar gesteld tegenover een ander oordeel in de Kame.r geuit. Overigens verdedigde de Minister zijn houding en zijn bemoeiing inzake de geestelijke verzorging. Vanaf het begin der mobilisatie tot op heden deed hij alles om het aanstootelijke te vermijden. In dit verband bracht hij natuurlijk grooten dank aan den heer de Visser, die hem uit den nood haalde. Met cijfers dikte dè Minister het nog eens aan* dat hij toch zoo veel voor de geestelijke verzorging heeft gedaan. Van loonsverbeteringen kan natuurlijk geen sprake zijn. Hèt is voor alle departementen hetzelfde liedje: geen definitieve herziening, slechts toeslagen om de dure tijden door te komen. De Minister heeft zijn rede nog niet beëindigd en misschien komt het belangrijke nog. Wat de Minister tot vanmiddag heeft betoogd, had nog maar heel weinig om het lijf. Het was trouwens heelemaal een slappe dag. Reeds is al bekend dat er vele vragen zullen gedaan worden en dat de Minister bijna alles moet afwijzen. Het eenige wat hij vandaag toezegde, was overweging van de verhooging der mobilisatie- en duurto-toeslagen. --- Eerste Kamer. De Eerste Kamer zou vergaderen ,doch kon het niet doen, omdat de Minister van Finanaiön ongesteld was. Morgen zal ze het weer probeeren en dan staan op het repertoire de Huurcommissiewet, de beteugeling van de smokkelarij, de lichting 1918 en de zegel- en 'registratiewetten. --- Binnenland. Meer officieële voorlichting gewenscht. Naar aanleiding van het Wolff-telegram uit Stavanger betreffende de nieuwe Engelsche voorschriften voor de levering van kolen aan neutrale schepen, waaromtrent van wege onze regeerimg geen mededeeling werd gedaan, veroorlooft de ~N. R. Grt." zich een oude opmerking aan 't adres onzer regeering nog eens te herhalen: „Waarom worden wij hier te lande toch niet beter voorgelicht"? Ware dit de eerste keer, dat wij de moeilijkheden, onze scheepvaart betreffende, door Wolff-telegrammen — dus Duitsche telegrammen over Engelsche maatregelen, de onzijdige landen aangaande — | moesten vernemen, dan zou men aan een verzuim kunnen denken. Het komt echter te dikwijls voor, om niet te meenen dat we hier met een bepaald stelsel te doen hebben. In Nederland blijft elke officiêele inlichting over actuecle aangelegenheden ontbreken. Dit systeem kan niet zoo blijven voortbestaan. De oorlogstoestand legt ons land uiterst drukkende lasten op, die ons volk gelalen en in het vertrouwen dat zij onvermijdelijk zijn .dragen wil. Doch daartegenover heeft dan ook het volk recht voorgelicht te worden over de.moeilijkheden, waarmede men te kampen heeft. Alleen daardoor is het mogelijk, ons de te doen behouden, en fabrieksaardappel-en') geleverd in het najaar f 5; groene erwten f 30; paardenboonen, Waalsche boonen. wierboonen .21: bruine en witte boonen f3O. Voor 10.1 uitgevoerde versche eieren moeton 50 ter beschikking worden gesteld voor binnen landsch gebruik. Het niarineercii van haring anders dan voor eigen gebruik, alsmede het"verkoopon van andere dan regecriiigsharing is verboden. Aangezien een half millioen balen .lavatabak, ter waard-o van ongeveer zestig muil-oen gulden' welk a rlLkel zeer vatbaar is voor spoedig bederf, thans nog in Indiö op verscheping wacht, heeft de gouverneur-generaal aan de residenten der gewesten, waar de bevolking tabak verplant, last gegeven, hot daarheen lo leiden,' dat met den aanplant van tabak zoo spoedig mogelijk wordt opgehouden en instede daarvan andere gewassen geplant worden. --- Steenkool. In zake het vervoer van steenkooj, enz. uit Duitschland naar ons land ontleent WvNieuwe Ot." aan dé „Voss. Ztg.": . In overleg met de Duitsche regeermg worden te dien einde te 's-Gravenhage twee transport-centrales opgericht, een Duitsche en een Nederlandsche, die samen werken. Daar wij om bekende redenen slechts over een beperkte hoeveelheid rollend materiaal kunnen beschikken, heeft de Nederlandsche regeering zich bereid verklaard, de wagens, die noodig zijn voor Si et vervoer van kolen, staal en ander door Duitschland te leveren materiaal, te verschaffen. Zij zal ook de noodige schepen naar de daarvoor in aanmerking komende havens van de nederrijnsche kolenmijnen zenden. Bovendien heeft men er over gedacht, een voldoend aantal werklieden voor het lossen van de vrachten beschikbaar te stellen; in het onderhoud van dit personeel zou dan door de Nedcrlandschc regeering worden voorzien. Volgens deze basis moet en zal het gelukken Nederland de noodige hoeveelheid kolen, euz. te verschaffen. Naar wij vernemen, zullen zoo spoedig mogelijk ongeveer 4000 wagons van de Belgische Staatsspporwegcn, die te Terneuzen, Sluis Kil enz. zijn opgeborgen, per pont over de Schelde worden vervoerd en te Vlissingen geland ten gebruike der Nederlandsen* S.taatsspoorwegén. --- Boterhandel. Te Utrecht is gisteren eene vergadering gehouden van de Vereeniging van groothandelaren in boter. Besproken werd welke maatregelen men zou kunnen nemen om invloed uit te oefenen bij de regeering op de distributie regeling. Ten slotte werd besloten een telegram te zenden aan den minister, waarin de vergadering haar genoegen er over uitspreekt, dat de circulaire van 3 Februari is ingetroiiken en verzoekt advies te mogen uitbrengen wanneer eventueel een nieuwe regeling wordt vastgesteld. - De voorzitter besprak daarna de lijnen,, waarlangs de boterhandel zich in de toekomst zal moeten bewegen. Men moet in iedere plaats bij de grossiers boter kunnen betrekken, terwijl een scherpe controle daarop aeu kunnen Worden uitgeoefend. Aan ' een commissie, waarin ook de heer Venhuizen te Groningen, werd opgedragen een nieuwe regeling te ontwerpen en in den vorm van een request ter kennis van den minister te brengen. --- Fransche kinderen. Te Rozendaal zijn gistermorgen aangekomen 254 Fransche kinderen uit het bezette, gebied van Noord-Frankrijk, uit de omslrekeir van Rijssel en Tourcoing. , Volgens de Tel." maakten de kleinen eer zieligen, tnestigen indruk. Enkelen zagen ei goed uit. hadden zelfs hun blos behouden maar de meesten vertoonden de sporer, bering. Welk een ellendige reis hadden ze a rug! Zaterdagmorgen verlrokken, bereikte, kinderen in den namiddag Doornik, waar zt in een klooster ondergebracht werden tot Maandag. Dien middag twee uur stapten ze weer in den trein, die op een zijspoor bleef staan tot hij om acht uur eindeljjk kon vertrekken. Te middernacht was men te Br De kleinen kregen dan wat soldatensoep en moesten in de waggons overnachten. Gistermorgen zes uur voortzetting der reis. Ten slotte grensonderzoek te Esschen. Hier ontnamen de Duitsehers aan deze knapen en meisjes het zilvergeld en de Fransche bankbriefjes en verruilden alles tegen papieren Marken, en zelfs bons van de steden Rijssel en Tourcoing. Eindelijk aankomst in Nederland! Men moet zich er over verwonderen, dat slechts een zestal kinderen ziek waren. Dezen blijven voorloopig te RozendHal. Melk en wit brood dat monterde de vermoeide kinderen op, en weer hoort men over het leed van Noord-Frankrijk en het leed van veel Fransche moeders, wier man in den oorlog is en die kinderen sturen naar Nederland en broertjes of zusjes naar Zwitserland om zo te onttrekken aan honger en alleen in 't bezette land den zwaren last dragen. --- Avonturen op reis. Een Utrechtenaar heeft aan zijne familie. geschreven over een paai- avonturen, die hij. op zijn laatste zeereis met de ~Wilis"-/naar Bergen (Noorwegen) heeft gehad. .... We zaten juist aan de lunch, toen de schroef verminderde met draaien en eindelijk geheel stilstond. Natuurlijk was er iets bijzonders gebeurd. Een passagier, die was gaan kijken, vertelde, dat er een sloep met schipbreukelingen langszij lag. Ik liet mijn flensjes staan en stormde naar dek. Ja, werkelijk, men was bezig de schipbreukelingen aan, boord te nemen. Eenigen bleven in de sloep, die onder de achterste davits werd gebracht en toen door ons allen werd opgeheschen. Toen lazen we achter op de sloep den naam' van het schip ~Isle of Arran", waartoe de schipbreukelingen behoorden. Zij waren öp weg van Buenos Ayres naar Havre om de Shetllandseilanden hssen, beladen met 3000 tou gi'aan. Den vorigen dag om tien uur waren zij aangehouden door een Duitschen onderzeeër. Vijf minuten hadden zij tijd gehad, om het schip te verlaten. Toen was het voor hun o o gen gezonken, nadat de Duitsehers er eerst bommen in hadden gelegd. De omgelukkigen hadden zeven-en-twin!'f;' uren op zee rondgezwalkt, voordat ze door ons werden opgepikt. Van een tweede sloep met dertien anderen -was hun niets "naders bekend. Wij hebben ze eerst flink te eten en drinken gegeven en toen werden ze den volgenden morgen door een Engelsch schip dicht bij de kust van lerland overgenomen. Met een driewerf ~hoera" voor kapitein, officieren en passagiers, namen' zij afscheid ons. 's Middags ongeveer onder de thee kwam iemand binnen met de mededeeling, dat er weer iets te zien was. Door d kijker ziende, dacht ik aanvankelijk, dat een sloep was, maar werkelijk bleek he onderzeeër te zijn,- toen die kort daarop vrij plotseling onder water verdween. Niet lang daarna zagen w-e hem achteruit in de kim.' Toen ik mijn kijker ging halen en terug; kwam, lagen we gestopt op een schol, dat opï ons afgegeven was. Wij draaiden zoo, dat dei onderzeeër ons op zij kon bekijken, maar! naderen durfde hij ons blijkbaar niét. Tot, twee maal werd er toen weer over ons schip; geschoten. De kogels sloegen vijftig meter; voorbij het schip in het water. De" meeste1 passagiers hadden het erg benauwd en liepen met zwemvesten aan op dek. Weldra echter nadoen we een sloep gestreken, bemand met 4 Chmeezen, den eersten en den vierden offi-j cier (de „Wilis" heeft een bemanning be-j •staande uit Chincezen). Toen was 't roeien! Er stond nog al eenige deining en nu eenis zag je de boot boven op een golf en «dan Jweer in een golfdal verdwijnen. Ze hebben een verbazend eind moeten roeien en eerst tegen donker bereikten ze den onderzeeër. Toen konden we hen niet meer volgen, maar Iwe behoefden niet lang te wachten, want ■weldra doemde uit de duisternis de onderzeeër op met onze sloep op sleeptouw. JDicht bij ons schip gekomen, werd de vanglijn los>gegooid en roeide onze sloep naar boord terug, terwijl de duikboot in de duisternis verdween. De onderzeeër was er een van buitengewoon groot model. Onze papieren iwaren in orde, we konden de reis voortzetten. De rest van de reis naar Bergen verliep zonder verdere bijzonderheden. ---