Zegen. He, * ° n dan nu voorgoed in den vn vft; * Wees al zoo koud en guur 0f... ocntig. Een koude en guurheid, die doen erlangen naar koesterende kachelwarm«J een vochtigheid, die dringt in de hui*en> aanslaat op alles, doordringt in de erven onzer meubelen, doet knarsen en eunen de deuren van kasten en kamers 's een klaaglied van den herfst. Daar- Vtsrii de ve^en nu weer eenzaam en Haten; straks ook de weiden en het vee weer 0p stal gezet. De wind kan al zoo ÖP7 u'Spellend huilen m den schoorsteen; ranft wind die gestaag de boomen be- h°n Van hun laatste restje tooi; we zien et dorre blad zich hoog opheffen op den str. des winds en ritselen langs de datri Een enkelen keer Plakt er van ten- re tegen de vochtige vensterruion .J'?onDeeld van verderf en versterf en is r urig wenden we ons af. Ja, nu het weer gedaan met ons leven buiten, " en met de natuur; en 't wordt weer r 1 ]even thuis, van lange avonden voor~*> bij kunstlicht. Alle voorbereidende n??atregelen voor het barre jaargetijde •'Jn zoo langzamerhand volbracht; aan ven verren horizont doemen op de spook- els ook weer van honger en kommer, van *rrnoe en werkloosheid, 't Vervult ons f>ms met ootmoed en schaamte; Goddank ook met innerlijke ontferming Toch, in het groot, mag ons volk dankbaar zijn, omdat het in de dingen van economisch leven boven velen gezegend Js — vooral boven dat arme volk over de In breede groepen van het y°lk is daar de nood gestegen tot gekkende hoogte en men beeft bij de geachte, wat de winter daar brengen zal! Ach, het is misschien maar goed, om niet al te zeer in deze ellende te verzepen: Vooreerst, omdat we volkomen Renteloos staan tegenover dien nood en a' onze hulp niet meer is dan een droppel a*n_ den emmer, al voelen we ons dan ook niet verantwoord, wanneer we niet dien £eften droppel van lafenis geboden hebben; maar vooral ook, omdat wij om de wiiie van dien nood niet mogen vergeten onze taak van Godswege; die is een zedelijke taak; deze: om van ons leven terecht te brengen het beste wat er van terecht te hrengen is. Evenals het de taak is van den boom om vruchten voort te brengen en als hij met vruchten beladen is, zou hij, als hij spreken kon, zeggen: zie, hoe groote zegening van vruchten ik u bied — zoo is het ook onze taak om vruchten voort te brengen; de schoonste, de gaafste, die wij kunnen; hetwelk zijn de vruchten des heiligen Geestes, d.w.z. vruchten, die ons leven afwerpt, als wij leven uit den heiligen Godsdrang in ons: ons diepste, mooiste, reinste, heiligste leven. En ook deze vrucht beteekent altijd zegen; voor ons zelf, voor de onzen, voor onze naasten. Zoodat men ook kan zeggen, dat onze zedelijke taak is: een zegen te zijn met aris leven. En als iemand zou vragen: «vaar hebben wij dan allereerst een zegen \f zijn? dan antwoord ik zonder aarze,lng: vóór alles in ons huis. Daar begint °nze zedelijke taak. En dat klemt in 't bijmilder voor ons, bewoners van de lage 'anden aan de zee. Van ons wordt gezegd, J_at wij het huiselijkste volk der wereld dat geen menschen zooals wij er op sesteld zijn, dat er in ons huis zij orde, £egel, reinheid; dat er in onze huiskamer zij harmonie van kleur, lijn en toon; dat er zij een welbehagelijke stoffage, getooid ™et allerlei kleinigheden, waaraan lief" e, herinneringen vast liggen enz. En, mij dunkt, dat pleit voor ons volk; omdat aaar in ons huis, liggen de bronnen van °ns leven. En dat is ook iets van zeer ern*«gen aard, omdat deswege in onze handen ligt zegen of vloek; zegen, als mede aoor ons deze bronnen van het leven rein gewaard blijven; vloek, als mede door ons, of door ons alleen, de wateren dezer wonnen vertroebeld worden. Zegen. Roept u eens voor den geest een nuiskamer, waar het kunstlicht ontstoken is. Daar zitten ze nu aHen rond de t-i I:,vader> moeder, de kinderen, 't Is er stil; de een leest, de ander schrijft, een aerde breit, naait, verstelt, 't Is een welbehagelijke stilte, die zich glanzend afspiegelt op aller gelaat. Nu wordt de stilte een die zn stem verheft; en plotseling is het een kruisvuur van vragen en antwoorden; hoog klinkt er de lach op en her en derwaarts flitst het vuur van jok en scherts. En zoo is het o-eden, morgen, overmorgen, al de dagen van de week, van de maand, van het jaar en altijd weer. Ja, dat is zegening. Zulk een huis is als een .oase in de woestijn van t leven. Daar buiten verdienen wij fn alle weer en wind ons dagelijksch orood; daar trekken wij her en derwaarts Per rijwiel, per motor, per auto, per express om een stuk brood ons te winnen; aaar vergaderen wij, daar propageeren, uenatteeren, petitionneeren wij; daar is ac felheid vaak en de nood van het leven. Maar als we 's avonds in de huiskamer zijn binnengetreden, komen we plots in een anderen sfeer. We zetten ons neder; dalen af naar de bronnen van het leven om ons te laven en te verkwikken. Nu mogen, nu willen, nu durven we voor een wijle onszelf te zijn, te leven ons diepste, mooiste zelf. En niet zelden staat er ons leven, als wij daar rustig onder de suizende lamp neerzitten, temidden der onzen, voor een wijle stil te genieten, met volle teugen; zooals een bloem daar stil te genieten staat, als zij onbewogen van den wind, overstroomd wordt met zomerzonneschijn. Maar het kan ook anders. Hoep u voor den geest een andere huiskamer, waar ook het kunsticht ontstoken is en waar ook ouders en kinderen rondom de tafel geschaard zijn. Ook hier is het stil, maar 't is de stilte, die aan den storm vooraf gaat; ge ziet het aan de streng geplooide gezichten. Straks wordt de stilte verbroken, door een die zn stem verheft en nu volgt er een kruisvuur van ruwe, bitse antwoorden en hoog laait er op de ruzietoon. En zoo is het heden, morgen, overmorgen, al de dagen van het jaar en altijd weer. Dat is vloek. Wee den mensch, die behoort tot zulk een gezin. Hij is als een drenkeling op de groote levenszee; die zich aan alles vastklampt, maar er is voor hem geen uiteindelijke redding. Ja, vloek en zegen ligt daar in onze hand; en het komt eiken dag terug: hier beginne onze zedelijke taak! En 't is een moeilijke, een geweidige taak! Omdat het hier niet alleen te doen is om anderen op te voeden, maar veel meer om onszelf op te voeden; om ons zelf te temmen in hebzucht en heerschzucht; om ons zelf te corrigeeren of aan te vullen in vriendelijkheid en hartelijkheid, in hulpvaardigheid, in dienende liefde. O, ik zal mij wel wachten om veroordeelend te spreken over wat anderen te dezen de beste methode achten; maar mij aangaande, ik ben van niets zoozeer overtuigd als hiervan: dat wij, inzake dat volbrengen van onze zedelijke taak, een veiliger weg gaan, als wij gaan den weg, waarop wij ons telkens weer kunnen vastgrijpen aan ons geloof, tot steun. Geloof niet genomen als formule, als dogma, maar als levend godsdienstig zijn. Dat innerlijk leven in ons, dat zich met duizend banden gebonden weet aan een heilige wereld des Geestes, waaruit rusteloos tot ons komen sternen, eisch en, beloften;, die, als wij hun inhoud ontleden, schier alle zijn terug te brengen tot de eischen en beloften van het Evangelie. Als daar in ons opstandigheid is geweest om te dienen in liefde, is het soms gebeurd, dat wij deze opstandigheid hebhen kunnen onderdrukken, omdat wij luisterden naar een stillen, heiligen drang in ons, die fluisterde: doe zoo om Godswille; die ons bewoog, die ons dwong, die ons de kracht gaf tevens om zoo te doen. En als dan in het gezinsleven de ergernis in ons opstak, dan is het ons soms gelukt om haar uit te vechten; wederom, omdat wij luisterden naar een stillen, heiligen drang in ons, die fluisterde: ruk ze uit om Godswille en die ons bewoog, dwong en kracht gaf meteen om zoo te doen. En als onze hand onrechtvaardig had gedaan; onze mond ruwe woorden had gesproken; de toorn uit ons was losgebroken, zooals de lava met onweerstaanbaar geweld losbreekt uit den krater van een vuurspuwenden berg, dan is het daarna soms gebeurd, dat wij ons zóó klein, ootmoedig en beschaamd hebben gevoeld omdat wij voelden, dat een Alziend. Oog over ons geopend was en wij hebben willig ons hart laten kneden tot beter als was, door den heiligen Geest in ons. Ja, hier staan wij bij de bronnen van het leven. Hier gaat het om dé grondslagen van ons leven; om het geluk, het heil, van onszelf en van de onzen. s. --- Buitenland. Overzicht. De Duitsche bladen, van de „Allgem. Ztg.'-tot de „Vorwarts" zijn eenstemmig m hun oordeel, dat Poincaré's weigerend antwoord op den Duitschen stap niets anders bedoelt dan in Duitschland de grootste verwarring te stichten. De „Deütsche Allgem. Ztne." schrijft: Poincaré hoopt door middel van chaos en honger zijn politieke plannen door te zetten. De Vorwarts" zegt: Poincaré streeft met wreede koelbloedigheid naar de vernietiging van het Duitsche rijk en van milhoenen levens De houding van Poincaré is m flagranten strijd met de beloften die hij in antwoord op Curzon's nota heeft afgelegd. Daarin toch heeft hij zich tot onverwijlde onderhandelingen na staking van het lijdelijk verzet bereid verklaard. ' . En de regeering, die heden vergadert zal vermoedelijk het besluit nemen om aan de regeeringen der neutrale staten mede te deelen dat zij niet langer in staat is aan haar verplichtingen inzake leveringen in natura te voldoen. Voorts zal zij verklaren, dat Poincaré thans verantwoordelijk moet worden gesteld voor het leven der Duitsche mijnwerkers in het bezette gebied. Blijkens %en artikel in de „Berliner Börsenkurier" zullen op 21 October alle betalingjn van het rijk voor het Ruhrgebied worden gestaakt. Voor hetgeen er dan nog in dit gebied zal gebeuren, draagt de Fransche regeering de verantwoordelijkheid. Het blad zegt nog, dat de regeering weldra een reeks buitengewoon strenge bezuinigingsmaatregelen zal treffen en vervolgt dan: „Alle leveringen en betalingen voor rekening van het herstel worden dus definitief gestaakt. Wij zijn er volkomen van bewust, "dat dit ons door den uitersten nood voorgeschreven besluit waarschijnlijk een breuk met Frankrijk zal beteekenen". Waarom Stresemann niet reeds drie weken geleden dat besluit heeft genomen, verklaart het blad als volgt: Indien hij een dergelijk besluit drie weken 'geleden zou hebben getroffen, zou men over dc gansche ontwikkékeling sinds het staken van het lijdelijk verzet vooruit hebben beschikt en z°u men d3n Franschen minister-president dc verantwoordelijkheid voorde breuk hebben ontnomen. Thans heeft men Poincaré gedwongen, kleur te bekennen en thans weet dc gansche wereld, thans weten anc bondgenooten, dat Frankrijk geen herstel geen verstandhouding, maar alleen vernietiging van net Duitsche rijk beoogt. Thans moeten ook dc bondgenooten van Frankrijk kleur bekennen en verklaren, of zij dit doei van Frankrijk goedkeuren en steunen, hetzij op actieve of op passieve wijze. Deze bondgenooten zullen trouwens spoedig m dc gelegenheid zijn, hun ware gevoelens tegenover Duitschland en tegenover dc gedachte van den vrede aan den dag te leggen, aangezien Duitschland weldra zal gedwongen zijn, dc leveringen voor rekening van het herstel aan dc overige mogendheden eveneens te staken". Dit is dus een uiterste maatregel, een daad van vertwijfeling. \yant Frankrijk zal, als Duitschland absoluut dc betalingen staakt, niet blijven m het Ruhrgebied, maar verder trekken. En zulien Engeland en Italië dat dan lijdelijk aanzien? Zij zullen het wei moeten, wanf geen van beide heeft een leger dat aan een veto eenige kracht, zou kunnen bijzetten. Sir Robert Home, dc kanselier der schatkist m het kabinet' van Ll°vd GeorKe he3ft dit jaar nog m een rede te Glasgow duidelijk gezegd: „Engelands prestige m dc wereld had geleden, doordat alleen Engeland m militair opzicht zwakker was geworden. Engeland had waarlijk gehoopt en verwacht dat dc wereldoorlog dc laatste oorlog z°u 7^n< üet nad dientengevolge den Volkenbond krachtiger gesteund dan anderen het had leger en vloot zoo sterk verminderd,' dat het leger niet veel meerdan een politietroep ten dienste van het rijk kon genoemd worden en dc luchtvloot was gereduc-c-rd .-"-«ten absoluut minimum. „Hoezeer was echter t_«t Engelsche volk door deze idealen ded«peerd, want andere volken hadden Engelands voorbeeld niet gevolgd en m plaats van overleg €n rede heerschten macht en g>eweld opnieuw. „Wij moeten dc feiten opnieuw onder dc oogen durven zien, zoo besloot hij- We moeten opnieuw dc noodzakelijkheid overwegen om. tot versterking onzer militaire middelen over te gaan, en die middelen m overeenstemming brengen met onze behoeften ais grootemogendheid. Wij kunnen niet langer dulden dat Eagelands meening als een te verwaarloozen factor zal beschouwd wonden, want daartegen verzet zich m dc eerste plaats al onze oude Briitsche trots." Met. Saksen en Beieren is dc Rijksregeering nog niet m het reine- Generaal Muller heeft order gekregen om door te gaan en er voor te zorgen dat dc proletarische honderdschappen worden ontbonden en al hun wapens m beslag worden genomen. Dc actie tegen dc verdedigingsorganrisaties der arbeiders zal door dc Saksische politie moeten worden gevoerd. Dc rijksweerbaarbeid s*l slechts handelend mogen optreden bij verzet tegen deze politie. Beweerd wordt dat dc rijksweertroepen m Saksen versterking hebben ontvangen. In enkele belangrijke steden van het Saksische industriegebied zooals Chemnilz, Plauen en Leipzig zijn rijksweentroepen aangekomen. En tegenover Bei*ren staat dc regeering ook op haar stuk. Dc kwestie staat daar eenigszins anders Dc rijteweercommaiidant von Lossow aldaar hee» gemeend het bevel< om dc „Völkische Blobachter te verbieden, niet ten uitvoer te moeten lessen, daar hij vreesde anders met dc Bede"-50"6 regeering m conflict te komen Daarvoor wordt hij, of is hij reeds, ontslagen. Dc wil baas blijven., m Beieren zoo go«d als m Saksen. In het bezette gel*-, wordt dc ellende steeds grooter. Dc Ztng." schrijft onder het opschrift: „Vreeselijke cijfers": Er zijn 168.000-werkloo-en en !i&d,en' «H« halve dagen werken m Keulen- Dc Keulsche gemeenteraad heeft zich met den nood der werkloozen beziggehouden. Alleen m dc stad 7.ijn behalve 80 000 werkloozen bijna 100.000 heden, die slechts ten deele werk hebben, d.w.z. dat van dc -00.000 inwoners van Keulen een derde geen vol werk meer heeft Meerdan 70 percent van dc tot werken geschikt* mannelijke bevolking heeft geen werk meer- Xeuten heeft g&en meer. Ook zelfs dc bescheidende levensbehoeften zijn niet meer Dc koopkracht van dc menigte 9'inkt steeds meer weg. Een zoo gaat bet overal. Blijkens een bericht uit DusseldorP wordt dc opzegging van werklieden m dc metaalnijverheid en aanverwante industrieën voortgezet. Reeds zijn er 30 pet. ontslagen en vandaag zal een even groot percentage worden opgezegd Bij enkele ondernemingen zal zelfs het geheele personeel moeten worden ontslagen, daar dc financiëele tostand dc voortzetting van het bedriif niet gedoogt. Dit massa-ontslag is noodzakelijk geworden, daar er tot dusver nog m het geheel geen teekenen zijn, dat na het opgeven van het lij- HMHk verzet dc industrieën m staat zullen gn meer opdrachten te krijgen. Integende .1 zn tengevolge van dc onlusten en dc gehee- U onzekerheid omtrent dc toekomst van het Ruhrgebied m den laatsten tijd verschillende groote bestellingen, die reeds gedaan waren, weer ingetrokken. Voor ontslag zullen het eerst dc jeugdige en ongehuwde arbeiders m aanmerking komen, terwijl dc ondernemingen zich bereid hebben verklaard, zooveel mogelijk dc gehuwde arbeiders en huisvaders m dienst te houden. Het is echter twijfelachtig, of indien dc toestand niet spoedig verbetert en dc industrieën geen financiëele ondersteuning krijgen, dit systeem volgehouden zal kunnen worden. Intusschen zijn nieuwe looneischen gesteld, waarover thans nog onderhandeld wordt. Dc mijnwerkers eischen op dc loonen van het begin dezer week een toeslag van 500 pet., terwijl dc metaalarbeiders en. enkele andere groepen reeds een uurloon van 5 èt 6 milliard mark zullen ontvangen. Ook elders m Duitschland gaat het dien kant uit. Gisteren kwam het m het Noorden en Oosten van Berlijn m verband met dc duurte, weder tot opstootjes. Troepen halfvolwassen jongens dwongen m een viertal levensmiddelenwinkels den winkeliers hun waren kosteloos af te geven. Eenigen hunner werden door dc Schupo's gearresteerd. In twee andere winkels kwam dc politie tusschenbeide, voor er geplunderd werd. Een stoet demonstreerende vrouwenen een troep werkloozen, die gratis broodlevering verlangden, werden door dc politie verspreid. Dc gemeenteraad besloot een bedrag van 19 billioen mark ter beschikking te stellen voor werkverschaffing. Lloyd George's reis door Amerika is voor hem een genot. Men ontvangt hem, zooals uit alle telegrammen bleek, overal hartelijk en hij spreekt er maar op los. Te Chicago heeft hij het over zijn politiek gehad en die verdedigd. Om aan te toonen hoe groot het belang van Engeland is bij een solvabel Duitschland zei hij 0.m.: „Dc oorlog heeft aan Engeland meer gekost dan aan eenig ander land. Hij kostte aan Engeland 8 duizend millioen pond sterling en Engeland schoot 1600 millioen pond st. aan dc bondgenooten voor. Het spijt mij te moeten zegeen, dat zij peen haast maken met betalen. Daarom is dc belasting m Engeland dc hoogste van dc geheele wereld. Van het begin af waren wij besloten onze schulden te betalen. Het is een gewoonte, die wij van onze voorouders hebben geërfd, maar het is een kostbare gewoonte. Wij hebben een millioen driehonderdduizend werkloozen en het kost ons 25 millioen per jaar ofn hen voor den hongerdood te bewaren. Daarom hebben wif er alle belang bi.) om het geld van het herstel te innen, al ware het alleen om onze lasten te verlichten". Maar hij liet er op volgen, dat Engeland door m zijn overwinning gematigdheid boven wraak te 'betrachten zijn traditoneele politiek had gevolgd. Dit was blijkbaar gezegd aan 't adres van Poincaré. Volgens een bericht uit Londen aan dc Matin" zou Duitschland aldaar crediet.n verkregen hebben van meerdere millioenen ponden sterling om steenkolen te koopen voor den huisbrand der bevolking m den komenden winter. Dc credieten zouden verleend zijn door een machtig Londensch bankconsortium, dat, zooals dc „Matin" het uitdrukt, behoefte hebbende aan een voorwendsel, zich beroept op dc bestaande werkloosheid en dc noodzakelijkheid om daartegen wat te doen". Na vrijwel alle politieke partijen m Italië te hebben bestreden of vernietigd, is Mussolini thans tegen dc liberalen te velde getrokken, naar aanleiding van het door dc liberalen 'van Piemont en Ligurië te Turijn gehouden congres. Ineen nota zegt Mussol mi, dat het congres den afstand tusschen het liberalisme en het fascisme veeleer heeft vergroot dan verkleind. Het congres heeft getoond, dat dc liberale beweging rechtstreeks tegen het fascisme is gekant. Het liberalisme heeft Italië geruïneerd, aldus dc nota, terwijl het fascisme het heeft gered, en het heeft geen nut thans over verschil van idealen te spreken, nu alle Italianen zich rond dc fascistische regeering hebben geschaard. In Griekenland zullen verkiezingen worden gehouden, naar men weet. Kolonel Piastiras heeft uit naam van dc revolutionairen een boodschap tot het publiek g-richt, waarin hij zijn leedwezen uitspreekt dat hij wegens redenen van binnen!andsche politiek en technischen aard tot dusver den datum der verkiezingen niet heeft kunnen vaststellen, en mededeelt dat dc revolutie tot aan den dag der verkiezingen dc macht, drie zij bezitzal behouden, om die over te dragen aan dc door het souvew-ne volk verkozen en. Dc boodschap geeft dc verzekering, dat dc verkiezingen zullen plaats hebben m volkomen vrijheid, zij zet het aanvaaren kiesstelsel m bijzonderheden uiteen en kondigt dc opheffing der beperkingen van dc drukpersvrijheid aan. Vervolgens noodigt zij dc burgers uit, alle uitspattingen van het woord m dc pers te onderdrukken en verklaart, dat dc geldende wetten zullen worden geëerbiedigd en dat iedereen die dc orde bedreigt, zal stuiten op. dc vastberaden kracht derrevolutie. m Roemenië is een fascistisch oompiot tegen dc regeering ontdekt en nog juist bijtijds verijdeld. --- Tweede Kamer. De Vlootwet. De heer Van Gijn (Vrijh.bond) opende gistermiddag de rij van sprekers. Spr. besprak de wenschelijkheid om den vlootbouw in een fonds vast te leggen. Het fonds-idee is tot nog toe slechts toege- past bij groote eenheden, zooals het fonds voor de stelling Amsterdam en dat der Kustverdediging. Uit dit fonds echter zijn de groote eenheden vervallen; de grootste zijn thans de kruisers van 11 millioen. De eenheden kunnen thans op 1.6 millioen gesteld worden, die direct in dienst komen, waardoor de reden tot het instellen van een fonds vervalt, dat toch de strekking heeft, een werk te kunnen bekostigen, waaraan- groote sommen ten koste moeten worden galegd over jaren, zonder ei onmiddellijk profijt van te hebben. Intusschen mag het onmiddellijk nut ook niet te lang uitblijven, in welk verband spr. verwijst naar de dreadnoughts, welke hij om de laatste reden heeft willen hebben. Op financieel-technische gronden acht spr. geen reden aanwezig voor de instelling van dit fonds. Wat aangaat bet vastleggen van dit vlootV plan, sluit spreker zich volkomen aan bij de woorden, die gisteren door den heer van Schaick gesproken zijn. We zouden dan eigenlijk voor die periode" van 12 jaar één minister van Marine of een heel ministerie noodig hebben, wat spreker vergelijkt met de handelwijze van een jonge dame, die bij kousen van een bepaalde kleur; een nieuw toilet koopt. Tegen dit vastleggen moet spreker zich verzetten, wijl het gebeurt op een oogenblik, dat men nog niet weet, hoe de 50 millioen gevonden moéten worden, die mede ons budget air evenwicht moeten herstellen. Spr. gelooft, dat de Regeering er naar streeft, het te kort op den gewonen dienst gering te doen lijken. Door de millioenen-r nota en de pas verschenen wijzigingsnota, ia het vertrouwen van spr. in het fondssysteenï niet grooter geworden, zooal niet, omdat he( geschiedt ten koste van een 50-jarige leening. De heer van Vuuren (R.K.) bestrijdt het standpunt, door den heer Dresselhuys ten aanzien van de financiëele zijde der kwestie ingenomen. Tegenover diens bewering, dat de cijfers van den minister van Financiën camouflage waren, stelt spr. het standpunt van • den heer Colijn als het eenig juiste. 'Ook spreker is van meening, dat we in deze vloot na 6 jaar een organisatorisch geheel zullen heb. ben, dat af is. Het indienen van de amendementen van den heer Dresselhuys en zijn politieke vrienden geschiedde om geen andere reden, dan om de kosten van de vloot naar buiten op 't» blazen. De heer Ketelaar (Vrijz. dem.): „Wat 'm slechte menschen!" Spreker bestrijdt de opvatting, dat het de bedoeling zou zijn, om jn& 6 jaar de tweede helft van de vloot aan te vragen. Bij den bouw zullen in de samenstellende deelen geen verandering gebracht worden,, wel echter zal van de voortschrijding der techniek gebruik gemaakt worden. Van vastlegging als zoodanig is dus geen sprake. Ten aanzien van. het betoog van den heer van Schaick, die staatsrechtelijke bezwaren had tegen de vastlegging van dit plan, waar» door de controle der Kamer op de marine uit. geschakeld zou worden, wil spreker de op. merking maken, dat deze bezwaren niet. zoo zeer van principieelen, als wel van practischen aard zijn. Hij vraagt zich echter af, of die bezwaren zoo diep mogen gaan, orpdat de Staten-Generaal toch ook telkens ingrijpt bij de begrooting. • Spreker wenscht echter toch eenige bezwa. ren te uiten aangaande de onvoldoende omschrijving van het hulpmaterieel, waarbij hij zich aansluit bij het betoog van andere sprekers. Wat de aanschaffing van het materieel aan*» gaat, is spreker eerder van meening, dat he< hier geldt een koop op vooruitbetaling, . niet op afbetaling, zooals de heer Dresselhuya denkt. Gezien het belang, dait Indië bij het tot. standkomen van dit plan heeft, kan spreker de verdeeling de rkosten niet onbillijk vinden. Dezen naam van vlootfonds acht spreker, echter verkeerd, omdat het verkeerde voor* stellingen wekt; er is hier immers toch slechts sprake van vooruitbetaling. De verdediging van het financiëele gedeelte van dit plan zal spreker liever aan den heer Colijn overlaten* aan wien dit goed toevertrouwd is. Spreker gelooft, dat Indië, ofschoon '_ zwaarder belast zal worden dan ons land,' de kosten wel dragen kan, en zijn ervaring in dezen wettigt de uitspraak, dat Indië spoedig uit de economische moeilijkheden zal komen. Spr. zal onder deze omstandigheden zijn steun nieft onthouden aan het ontwerp., Tusschen vlootplan en bezuiniging kan spr. geen tegenstelling zien. In vol vertrouwen kaa spreker op de leiding van de Regeering toezien, die er ernstig naar streeft het financieel evenwicht te herstellen. Spreker begrijpt niet hoe men de vraag stellen kan, waarom zoon haast wordt gemaakt met de Vlootwet. Deze wet is allang aan de orde, de behandeling is geschorst en nu kan men toch wel begrijpen, dat de Regeering za weer in behandeling brenkt De heer F eb er (R. K.) acht dit wet-ont* werp alleen dan te aanvaarden, wanneer aan. getoond kan worden dat Indië belang heeft bij deze Vlootwet, zonder dat het groote lastea te dragen krijgt, en in dit verband wijst spreker op het gevaar der reactie. Als Indië door den Volksraad om een vloot vraagt, dan moeten wij Indië dit element in den opbouw van het ideaal, dat gezien word. in het zelfbeschikkingsrecht, geven. In tegen* stelling tot de beweringen van de tegenstanders komt spr. tot de conclusie, dat de defensie voor Indië mogelijk is, terwijl ze in het belang zal zijn van het vitaal belang. Na gewezen te hebben op de elasticiteit der cijfers in Indië, toont spr. aan de hand vanl cijfermaterieel aan, dat de verhouding van het geheele bedrag van de vloot, tot. het. totaal van de begrooting staat als van 1 : 30 Dit ontwerp kon echter door spreker niet worden losgemaakt van een noodzakelijke be-i zuinigiing. En deze bezuiniging acht spr. mogelijk, ia de eerste plaats op het leger, waar bij ver-' schillende wapens een teveel bestaat aan officieren en minderen. Is de Regeering bereid! in deze richting werkzaam te zijn? vraagt spreker. Kan deze vloot de taak vervullen, dia haar is toegedacht? Aan de teantwoordkiffl van deze vraag hecht spr. zeer veel gewicht te meer, daar groote twijfel bestaat ten aatw tien van de waarde en van de voorgestelde steunpunten. De heer Albarda (S. D.) wijst er op, dat de Volksraad zoo eenzijdig conservatief is samengesteld, dat het systeem van samenstelling hierin reeds zijn veroordeeling vindt. Volgens spreker heeft de heer Snoeck Henkeïn&ns de beteekenis van de Vlootwet verkleind, maar deze concludeert, dat de vlootbouw met de helft van het minimum afgeloopen is. Maar heeft de heer Snoeck Henkemans gedacht aan de consequentie, welke voortvloeit uit de overneming van het ontwerp ten aanzien van de beslissing van den Volksraad in Indië, die in de vaste meening verkeert dat de bouw slechts betreft de eerste helft' van het viootplan? Vervolgens wijst spreker op den toenemenden tegenstand in den Volksraad, welke in den tijd van één jaar gekomen is van 8 tot 19. En onder die tegenstanders, die een motie tot terugneming van het ontwerp, wegens den Biechten economischen toestand, indienden, bevonden zich 2 leden, die vroeger deel uitmaakten van de defensiecommissie. Toen de heer Kernkamp in den Volksraad rijn motie indiende, stemden vele inlandsche leden tegen op grond van de lasten, welke op Indaé zouden wwden gelegd. Dit rijn lasten, welke geacht worden niet aan de Indische bevolking te mogen worden opgelegd. Daarna komt spr. tot de weinige waardeering, die de uitspraak van het Nederlandsche yolk geniet. De oude Regententrots is wel taai, dat men dezen stem van arbeiders en menschen uit allerlei andere kringen zóó durft negeeren! Men noemt dit een uiting van onkunde, maar waarom hebben de voorstanders dan het volk niet voorgelicht? De Roomschen hebben in een vergadering in den Haag, na ruime voorlichting, met overweldigende meerderheid een motie tegen de jvlootwet aangenomen. Waarom heeft men Öan zoon haast met de Vlootwet, indien men bet volk zoo prachtig nog hadden kunnen voorlichten. Spreker citeert verder de krachtige verdediging van Dr. Kuyper in „De Standaard" in 1878. Dr. Kuyper's woorden maakt .spreker tot de zijne: „Tel er bij de tienduizenden, die idoor u verhinderd zijn, om te teekenen, maar die het zielsgraag zouden hebben gedaan." Mr. Bomans achtte het „gevoelselement" in mej. Groeneweg's rede hier nist op zijn plaats. Maar minister de Visser sprak zeer terecht gisteravond over den „wereldgeest", die bestreden moet worden, maar dien ook minister de Visser helpt bestendigen. (Op de tribune wordt geapplaudiseerd. De (Voorzitter verbiedt alle bijvalsbetuigingen.) Spreker en de zijnen echter zullen alles idoen wat in hun macht is, om den boozen geest van het militairisme te bestrijden en den nieuwen geest van.den wereldvrede te bevorderen. De heer Kersten (Staatsk. Ger. Partij), betoogt, dat het nationaal bestaan door God is ingesteld en dat dit bestaan met sterke hand moet worden verdedigd. Ook de verdediging van Indië is onze plicht. Tot de Vlootwet komende, zegt spreker, dat bij van de regeering antwoord wenscht op drie vragen, n.1.: of met de eischen der moderne techniek rekening zal worden gehouden; of de onmiddellijke uitwerking inderdaad noodzakelijk is en of deze wet de gevaren voldoende, zal kunnen bezweren. Mej. Westerman (V.8.) betoogt, dat de vrouwen deze wet met tegenzin beschouwen, omdat zij de uitgaven voor jaren vastlegt en voorts een koop op afbetaling is. De wet treedt voorts met voeten de gedachten van verzoening en wereldvrede Ons kleine, land, de bakermat van recht en vrede, geeft een verkeerd voorbeeld, temeer omdat dit gaat ten koste van andere maatregelen ten bate van ons volk. Mevr. Bakker — North (V.D.) zegt, dat eoowel binnen als buiten het Parlement de vrouwen zich verzetten tegen drze .wet. Spr. baalt het betoog van mej. Groeneweg aan, die reeds betoogde, dat de vrouwen dezen weg van bloed en tranen niet meer willen! Over financiëele en technische moeilijkheden zal zij niet spreken. Wij moeten .instig de vraag stellen, hoe lang men dezen weg nog gaan zal, vooral in een tijd, dat de wereld nog bloedt uit duizend wonden. Men wil deze vloot niet voor den oorlog, maar heeft men uit den laatsten krijg nog niet geleerd, dat juist bewapening ons naar den rand van den qfgrond brengt? Het voortgaan op den ouden weg zal alleen kunnen ten koste van talrijke besnoeiingen op allerlei gebied „Laat ons volk groot zijn in de zaken, waarin een klein volk groot kan zijn", zooals Koningin Emma eeide, n.l. in de ontwikkeling der internationale reehtsidee! De heer Braat (Plattelander) vraagt ot Indië zich wel zulke groote onkosten kan getroosten als deze wet eischt. Wij kunnen ons tulke groote offers niet getroosten. Onze toekomst ligt niet op het water, maar ligt op het land (gelach). Spr. meent daarom ook, dat men zich meer op een uitbreiding van den vliegtuigendienst moet toeleggen. Ook meent Bpr., dat men zich eerder kan toeleggen op een aanvalsvloot, omdat spr. wel gehoord heeft, dat een goede verdediging en aanval zelfs de voorkeur verdient. Spr. zal echter liever niet in den eerstkomenden oorlog mee willen doen (gelach). Hij vindt ook onbillijk, dat wij hier Indië extra belasten. Wij moeten — vervolgde de heer Braat — de belastingen laten dalen, dat ware beter. Spr. vraagt zich ook af, waarom wij langer lid van den Volkenbond moeten blijven. Waartoe dient een vloot? Engeland en Duitschland, zij durfden er geen enkelen keer mee naar buiten te komen en als zij even buiten waren, gingen zij weer op een holletje terug (gelach). Zij hebben niet eens met elkaar kennis gemaakt (vroolijkheid). Een vloot lijkt mij zeer gevaarlijk speelgoed. „Je hebt het toch wel, dat de kanonnen verkeerd afgaan" (hilariteit). In dezen toestand vindt spr's partij geen aanleiding, aan deze wet haar stem te geven. Zelfs niet voor een groote gewapende roeiboot zou zijn partij geld willen zien uitgegeven (vreugde). Het petitionnement heeft tenslotte, volgens spr., geen waarde. Wij hebben dat gezien met den Zomertijd; toen zette ook ieder zijn naam en bovendien de namen van anderen maar op lijsten. Daarom meent spr., dat men zoon petitionnement best op zij kan leggen. De vergadering werd hierop geschorst tot Dinsdagmiddag één uur. Dan is de heer Nolens (r.k ) aan het woord. ---