BURGERLIJKE STAND. SAPPBMEER van 7—14 December Geboren: Sticntje, _. v. F. \voltb_is en S. B_lphuia. Ondertrouwd: N. J. A. Gralsinga 24 J. en A. Bömolt, 25 j. beiden van Sappemeer. Overleden: Edsko Deuntje, 19 j. ong. *. v. A. Deuntje en L. Venema. ADORP, maand November. Geboren: Otto, _ v. G. H. Oosterhuis ca J. Oosterhoff, Hiske, d. v. P. Smid en J. Hoiting, Antje, Johanna, d. v. G. Bijsterveld en J. Hamstra, Koenraad Hendrik z. v. N. Brandsma en P. Kieneker. Ondertrouwd: T. Roetclesoender 28 j en 8. Zeldenrust 21 j. H. Zuidema 20 j. en M. Hofman 21 J. Getrouwd: T. Roetciesoender en S. Zeldenmst. Overleden: J. Huizinga 20 j. ong. K. Vos, 19 j, O-feh, --- GEMEENTERADEN. .GROOTEGAST. 14 Dec. Ter raadsvergadering waren alle leden aanwezig. Meegedeeld werd dat Ged. Staten verschillende besluiten der vorige vergadering hadden goedgekeurd en te zijner tijd zullen overwegen, of er termen nestaan tot verlaging der wedden der hoogere ambtenaren. Verder dat op de gemeentegronden 'iet stroo heeft opgebracht f 729. de rogge f 754, ue haver f 419 en de aardappels f 1466, totaal 1 3368. Daarna werd behandeld de vraag, hoe hoog Wen de particuliere heideontginning moet steunen. B. en W. stelden voor met 10 pet., het Rijk Beeft 20 pot. Sommige leden vonden 10 pet. te 'aag, daar het beter is dat particulieren laten ontginnen dan de gemeente. Het Rijk laat ook toezicht houden. Gebeurt het werk niet goed, dan wordt het subsidie ingehouden. Besloten wordt voorloopig te steunen met 10 pet. Van de oudercommissie der Westerschool te Opende was ingekomen een verzoek om een *choollokaal met leermiddelen voor vervolgonderwijs. Toegestaan. Aan het hoofd der school te Zuid-Opënde werd toegestaan een lokaal te gebruiken voor zangonderwijs. B. en W. stellen voor 50 pet. subsidie te verkenen voor verharding van den Postdijk, n.l. *an de wissel bij de tram tot den Kolonieweg. Dit zal aan de gemeente ongeveer f 2500 kosten. De heer Dijk zei, dat men het in eigen beheer moet doen, als het niet gebeurt door 't wegwaterschap. De voorzitter beweerde, dat men daarvoor het recht niet heeft: De heer Kooi vroeg, hoe het toch komt, dat de wissel daar is De voorzitter zei, dat dit een gevolg is Pan de Landkolonisatie. Nadat de heer Tiekstra nog had gewezen op den slechten toestand van het voetpad bij den Zuiderweg, werd het voorstel aangenomen. Daarna kwam in bespreking de Kaleweg, waarvoor bij verharding 25 pet. door belangnebbenden was aangeboden. B. en W. stelden voor niet te verharden. De heer Brinkman •vond dit een groote teleurstelling. Hij schetste den desolaten toestand «n zomer en winter en zei, dat vroeger ook we- Ken verhard zijn met 25 pet, als bijdrage door belanghebbenden. Hij stelde daarom voor den weg te verharden. . De heer Puma was er voor, omdat de ouoe faad het beloofde. De heer Boek is ook voor verharding, al moet het ook iets minder royaal Febeuren en niet geschikt voor zware vrachten. Da voorzitter constateerde dat de gemeentewegen reeds veel ie smal zijn. De heer Venema vond het belang van de gemeente niet zoo ?root. De heer Kooi meende, dat niet een gedeelte, maar de geheele weg verhard moet worden. De heer Brandsma verklaarde, dat bij ö. en W. altijd de bedoeling voor zat den geheelen % pet. — beperkt volgens art. 98 der Pansioenswet voor wed.- en weezenpensioen, waarop de heer Smedema in overweging geelt die heffing niet, toe te passen op den wegarbeider Nqprdhuis, zoolang die tijdelijk is aangesteld. Uit de gehouden besprekingen blijkt, dat de meeste leden zich zeer goed met liet voorgestelde kunnen vereenigen, waarna het aangevulde voorstel D. Cl. wordt aangenomen met 5 tegen 2 stemmen (Bisschop en Staal). Hierna wordt nog ingevolge art. 34 der Pensioenwet, zooals dit voor kort is gewijzigd, zonder hoofdelijke stemming een besluit genomen, waarbij B en W. worden gemachtigd voortaan de pensioensgrondslagen vast te stellen van die ambtenaren, welke de raad benoemt, of in wier wedde hij verandering brengt. Nog wordt' mededeeling gedaan van enkele opmerkingen naar aanleiding der nieuwe hegrootingsvoorschriften waartoe het onderzoek der begrooting van inkomsten en uitgaven dezer gemeente voor 1924 heeft, aanleiding gegeven. Na toelichting wordt besloten daaraan te voldoen en de gemelde begrooting aldus gewijzigd opnieuw vastgesteld. KOLLUMERLAND. 13 Dec. In de hedenmiddag gehouden voltallige raadsvergadering is overeenkomsli- .Jxel voorstel van B. en AV. besloten om het vischrecht in de Burumer Schipsloot in het vervolg niet to verpachten, maar belanghebbenden in de gelegenheid te stellen tegen betaling van f 1 het vischrecht ook in dit gemeentewater uit te oefenen. Hierna werden in behandeling genomen eenige adressen omtrent opheffing al dan niet van de o. L school te Westergeest. De voorzitter deelde mee. dat op 1 Januari 1924 genoemde school door een 20-tal leerlingen zal blijven bezocht. De inspecteur van het lager onderwijs te Leeuwarden acht het in de tegenwoordige tijdsomstandigheden niet raadzaam, deze school op te heffen. B. en W. stelden daarom voor de school met ingang van 1 Januari 1924 te continueeren en straks uit de overgelegde voordracht een hoofd te benoemen. De heer Westerkamp heeft zich bereid verklnard na 1 Januari 1924 de school tijdelijk waar te nemen. In overleg met den inspecteur hebben B. en W. besloten als 2e leerkracht te benoemen eene onderwijzere- en wel voor den lijd van één jaar. Blijkt het, dat het aantal leerlingen slationnair blijft dan kan de tijdelijke in eene definitieve benoeming worden omgezet. Is in het loopende jaar de schoolbevolking dalende, zoodat een'2e leerkracht overbodig wordt, dan kan de tijdelijke onderwijzeres van hare betrekking worden ontheven. De heer Vries verklaarde dat volcens de hem ter inzage verstrekte vaccinatiebewijzen, de school niet door 20, maar door 13 leerlingen zal worden bezocht en pleit met de heeren Vogelsang en Zomer voor opheffing dier school. De voorzitter zei, dat de gegevens persoonlij-, van het hoofd der school heeft ontvangen. De heeren de Boer, Feitsma en Detmar braken een lans voor de bestendiging dier school. De discussiewaren soms fel. Het was rechts tegen links. Een voorslel van den-heer de Vries om een nader onderzoek in te stellen naar het juiste aantal leerlingen, dat op 1 Januari 1924 de school zal blijven bezoeken en eene commissie dienaangaande te benoemen om in de raadsvergadering op a.s. Maandag rapport uit te brengen werd aangenomen met 10 legen 3 stemmen, die van de heeren Feitsma, Detmar en Hoekstra. "Tot leden dier commissie zijn door den voorzitter aangewezen de heeren Feitsma. de Boer, Vries en Vogelsang. De benoeming van een hoofd dier school werd thans uügesteld. lot vroedvrouw voor den Westhoek dert gemeente werd benoemd mej. S. Baarsma—i lionslra te Zwaagwtsteinde. Herbenoemd zijn tot armmeester de heer J. Beerda te Zwagerwen; lot regent van het Armhuis te Kol» lum do heer .ƒ. R. Draisma aldaar; tot Ie» den der commissie lot wering van schoolverzuim de heeren J. Westerkamp, en J. Gie» teraa: tot geneeskundigen belast met de ar» menpraktijk te Kolluni, de heer H. de Jager, voor den Westhoek di-.' P. Tilma en te Bunira de heer W. H. Meihuizen; tot ledeiï der commissie van controle op de vla-bewerking de heeren K. B. Vries en G. van den Schaaf lc Westergeest. L. S. de Boer en W-. F Beerda Ie Kollum erzwaag; tot lia den tJJaalsehjke Schoolcommissie de heer F Helderman te Kollum en benoemd als zoodanid de heeren A. Visser te Kollum eu A. Dijk' stm lc Oudwoudc. Do heer Zuldersma vroea opruiming van de noodwoning te Munneke» zijl. TIETJERKSTERADEEL. 14 December. Ten raadsvergadering was ingekomen o.a goedkeuring van Ged. Staten op het raadsbesluit tot conversie van de 6'A pet. leening van f 500 000 en het aangaan van eene nieuwe leening van f 557.000 tegen bii pet. Idem on het besluit van B. en W. tot opheffing van da Huurcommissie. Zonder discussie werd besloten op voorstel van B. en W. tot het onderhands aangaan van een geldleening van 117000, ter dekking van de kosten van verbouw der O. L. Scho» len te Giekerk en Oenkerk en den land» aankoop voor de dorpsreiniging te Bergum. Rente 5 pet., koers a pari, aflossing in 17i jaar a f 1000. Het voorstel van B. en W. tot overplaatsing van den onderwijzer van Koten van de O. L. School te Oostermeer naar die te Suameer, werd zonder h. s. aangenomen, met' opheffing van de betrekking van 3e leerkracht aan eerstgenoemde school als gevolg van de L. 0.-wetswijziging van Februari j.l. Uit 9 sollicitanten werd tot pachter van de bruggeldheffing te Oostermeer benoemd met 12 stemmen J. S. Hoekstra. Het z.g. faecaliënland te Hardegarijp, toS heden in huur bij P. H. Annema. aldaar* wordt hem opnieuw voor fl7O per jaar in huur gegeven, voor 3 jaar. De helft der compost blijft daarbij ten bate van verhuurster, Met algemeene stemmen ingewilligd heï adres van ouders en oudercommi&sie te Eer» newoude om een subsidie van f 5 en per leer» ling voor het herhalingsonderwijs aldaar. Voorwaarden: minstens 13 weken a 6 uur les in taal, rekenen, handwerkonderwijs: leerlin» gen in ieder geval 6; na afloop verslag. Zonder discussie afwijzing van het adres van het waterschap Oostermeer, om het onderhoud van zijn verharde wegen over het Hoogzand en de Heidbuurt, voor rekening der gemeente te nemen. Voor dez verharding heeft de gemeente in 1918 20 pet. subsidie vani de gemeente bekomen, op voorwaarde, dat het waterschap voortdurend goed zou onderhouden. Bovendien is dit waterschap bij reglement opgelegd. Het adres Kloosterlaan-xerharding vond gunstiger onthaal. De aanliggende eigenaren zijn kleingesitueerden en brengen zelf een flink offer door 60 pet. verhardingskosten bijeen te bren» gen. Aangenomen werd het voorstel van B. en W. dat de gemeente 40 pet. geeft, met 12 tegen 4 stemmen (de heer J. J. van der Meulen heeft intusschen de vergadering verlaten). Tegen de heeren Talstra, Jellema, v. d. Veen,: en v. d. Wal. Verworpen werd het voorstel van B. en W, om daarna ook den weg in onderhoud, beheer en eigendom over te nemen. Tegen do heeren: Westra. Talstra, Jellema. de Boen v. d. Veen, v. d. Wal Procee, Tj. v. d. Meulen en Hoekstra. Vier leden van de Boschcotnmissie werden (her-}benoemd n.l. de heeren: Lambarts, Hooyenga, v. d. Wal en T. B. v, d. Meulen. --- FEUILLETON. Door eigen kracht. Roman van ERICH EBENSTEIN. (Nadruk verboden.) HOOFDSTUK XVII. 18) Stormen van den naherfst veegden over het land en dreven dwarrelend de eerste sneeuwvlokken voor zich uit. Ditta, die juist uit de zaak thuis was gekomen en nu een half uur vrijaf had, voor mijnheer Gruber kwam voor de les, zat, met kleine Ossy op den schoot, aan het venster, keek naar de 'vlokken en dacht bedrukt aan haar toestand, die ondanks allen goeden wil en alle inspanning toch niet beter wilde worden. Ze woonde nog altijd bij Rike Lebernegg, Want mevrouw Ettl had haar de woning opgezegd, omdat zooals ze overal rondvertelde, Joch zij, noch de andere huurders met zoo «mand onder één dak wilde wonen — De twee gemoedelijke kamertjes in het oude huis waren voor haar behoeften voldoende e» het was de eenigste plek, waar ze zich tenminste half tehuis en gezellig gevoelde. Daarom had ze reeds den dag na de opzegfemg haar meubels uit de oude woning op den 2o'der van het vroegere ouderhuis laten brengen en besloten, zoodra daar een der vier verhuurde woningen vrij kwam, deze dan zelf te betrekken. . , . , . Des daass was ze bijna altijd to den boek. handel, welk bedrijf haar belang inboezemde e« reeds zoo bekend was, dat ze slechts zelden raad behoefde te vragen bij den nieuwen chef Eigner. En daar deze een onvriendelijk mensch was, maar Ditta knap jong en beminnelijk, kwam het weldra van zelf, dat de klanten zich slechts *°t Ditta wendden en door haai- bediend walden borden. Haar aanwezigheid in de zaak had den eesten invloed. Het aantal klanten en de omzet naraexi geregeld weer. toe* Natuurlijk: in het begin kwamen velen uit nieuwsgierigheid, om de vrouw te zien, over wie zooveel verteld werd in de stad. Doch zij werden teleurgesteld. Want, afgezien daarvan, dat Ditta er niet uitzag als eene misdadigster, noch vragen of gesprekken over het verdwijnen van haar man ontweek, was haar houding iuist op dat punt zoo trotsch en overtuigend, dat men langzamerhand aan haar schuld be_~n te twijfelen. Zij zelf dacht nauwelijks meer kan de hatelijke verdenking, die men jegens haar koesterde. Wat lag er haar thans nog aan gelegen dat de deuren van bijna allen zich voor Ïlat hadden gesloten, die zich vroeger haar Snden ioenfden? Wat aan het oordeel trou- andere geworden, h"Urzeo4egnWgol_en andere dingen, dan wat onvereLnaïge menschen van haar mochten denken SieVtroffen alle den^-ktande]L voor welks voortbestaan zij Ossy dien mettertijd als vaderlijk erfdeel kon oVM___rade strijd voor dat doel werd van dag tofdïï[zwaarder, dat merkte ze met De-2°]*h_-_k was zwaar belast door de bedragen die Oswald Gerstendorfer er op had genomen èn doer het wanbehter van Topitz. EiUer diens opvolger, toonde zich. - al gaf hii Sen aanleiding om aan zijne eerlijkheid te Uvijtelen - toch als geheel ongeschikt, de zaak er weer bovenop te brengen. Zoo rustte dan alles op Ditta alleen. Maar het was haar allang duidelijk, dat het niet alleen voldoende was de boeken in orde te houden, nieuwigheden in de uitstalling te brengen en wat nieuwe klanten te winnen. — Men moest nieuwe bronnen van inkomsten weten te vinden, dacht ze dikwijls, die het mogelijk maakten, de schulden af te betalen. Dan eerst zou men vrijer kunnen ademen. , , . Maar de tijden waren slecht en noch1 in den boekhandel, noch in de boekbinderij, waarvan ze de leiding geheel aan den trouwen Krause over liet vond Ditta oadauJiS all* JBfiia&eA 4-en weg voor nieuwe bronnen van inkomsten. Daarentegen dreigde een nieuw gevaar. Mijnheer Eigner had haar vandaag medegedeeld, dat de eigenaar van een buis schuin tegenover den boekwinkel, waarin een papierhandel werd uitgeoefend, zeer ernstig ziek was en hoogstwaarschijnlijk nog maar enkele weken, in het beste geval nog enkele maanden te leven had, want de dokter had een ongeneeslijke kwaal geconstateerd. Als hij stierf, wilde zijn vrouw de zaak verkoopen en naar haar ouders in München gaan. Voor dat geval had reeds mijnheer Topitz, die onlangs van een oom had geërfd, zich als kooper aangemeld om in de _aa_ _an een boekhandel te beginnen. Blijkbaar rekende hij daarbij 0p den ondergang van den zaak van Gerstendörfer, en hoopte, de klanten daarvan tot zich te trekken. Hij had reeds mevrouw Nageü _ --0 heette de eigenares van de papierzaak — gezegd, dat het hem een kleinigheid zou zjjn