Hulp aan Europa Speciale zitting van het Amerikaanse Congres Het Amerikaanse Kabinet, dat gisteren in zijn geheel op het Witte Huis te Washington was ontboden, heeft president Trumans plannen voor tussentijdse hulp aan Europa goedgekeurd. Voor 17 November a.s. is een speciale zitting van het Amerikaanse congres bijeengeroepen. De president heeft op eigen verantwoordelijkheid, hetgeen hem krachtens de grondwet is toegestaan, de speciale zitting bijeengeroepen, met het oog op de ernstige economische en politieke crisis, waarvoor de V.S. zich geplaatst zien. Senator Torn Connally deelt mede, dat de president twee afzonderlijke boodschappen aan het Congres zal zenden, een betreffende de hulp aan het buitenland en een betreffende de prijzen De president heeft meegedeeld, dat hij o.m. zou vragen om het verschaffen van extra-gelden, die „nodig ztjn om onze positie in de bezette gebieden te handhaven". Dit heeft klaarblijkelijk betrekking op de nieuwe verplichting van de V.S. welke het gevolg is van het feit, dat Engeland niet meer in staat is voort te gaan met zjjn dollaruitgaven ten behoeve van Duitsland. „Het blijkt, aldus Truman, dat de minimum-behoeften van Frankrijk slechts ongeveer tot het eind van December met de huidige gelden kunnen worden gedekt en dat dit land het nieuwe jaar zal ingaan zonder gelden ter betaling van de essentiële import. De behoeften van Italië zijn zelfs nog dringender, want Italië zal voor het einde van dit jaar aanzienlijke hulp nodig hebben. Het is duidelijk, dat actie van het Congres niet tot Januari kan worden uitgesteld. Truman wees er voorts op, dat een speciale zitting het congres de gelegenheid zou geven om sneller te kunnen overwegen, welke rol de V.S. moeten spelen in het program voor het herstel van Europa op lange termijn" —- met andere woorden, het plan-Marshall. --- Indië 209 gesneuvelden in 2 maanden Nederlandse verliezen in Indië De totale Nederlandse verhezen tussen 4 Augustus en 9 October bedragen 209 gesneuvelden, 628 gewonden en 16 vermisten, zo wordt officieel bekend gemaakt. De Marvo meldt, dat de verliezen bij de marine over September bedroegen 2" gesneuvelde officieren, 1 korporaal en 5 manschappen, terwijl 2 officieren aan hun verwondingen overleden. 1 korporaal en 4 manschappen werden gewond. --- Districts- en dessahoofden ontvoerd Gedurende de afgelopen week zijn te Modjokerto drie districtshoofden en zeven dessahoofden beroofd en ontvoerd. — De plannen om een radlo-phUharmonisch orkest te Batavia in 't leven te roepen nemen vastere vorm aan. Het zal uit 55 a 60 man bestaan. Leider wordt de Nederlandse dirigent Baarspul. Het aantal sollicitanten is zeer groot. --- Jubileum Nederl. Ver. van Huisvrouwen Een zacht gegons van stemmen vulde gistermiddag do voorzaal van Huize Maas, waar temidden van een schat van bloemen het bestuur van de afd. Groningen van de Ned. Ver. van Huisvrouwen recipieerde ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan der afdeling. Er heerste een prettige sfeer. Het was een voortdurend komen en gaan van leden en genodigden waardoor mevrouw Veersma—Ochtman en haar mede-bestuursleden onafgebroken welgemeende gelukwensen in ontvangst moesten nemen. O.m. van mevrouw Ebels—Huisman, mevrouw Cort van der Linden—Sickinghe als ere-presidente, mevrouw Itterson— Rotgans uit Den Haag als de landelijke presidente, het hoofdbestuurslid mevrouw Mansholt—Klein en het ere-lid mevrouw NeytzeÜ de Wilde—Mac Gillavry uit Den Haag. Ook des avonds hadden de dames het werk in de steek gelaten om van het optreden van mevrouw Marguerite Couperus in Huize Maas getuige te zijn. Mevrouw Veersma sprak er haar vreugde over uit, dat ook oud-bestuursleden en afgevaardigden van afdelingsbesturen en van het Gewest Groningen aanwezig waren. ' Vervolgens memoreerde mevr. Veersma in het kort het ontstaan en de groei van de jubilerende afdeling. Zij memoreerde hoe tijdens de vorige oorlog in 1917 enige moeders de grondslag hadden gelegd voor de thans 30-jarige. Van 1940--1945 was de vereniging slapende. Dat er trouwe leden zijn onder de 850 die thans de afd. Groningen vormen, werd 's middags bevestigd, toen mevrouw Maathuis, mede namens een aantal andere leden, een enveloppe met inhoud overhandigde aan het bestuur, bestemd voor een plaatsvervangster van de verloren gegane schrijfmachine! In de pauze tijdens het optreden van mevrouw .Couperus, richtte mevrouw Itterson—Rotgans zich tot mevrouw Veersma, en bracht de bewondering, welke het hoofdbestuur voor de jubilaresse gevoelt, over. Hierna hing zij mevrouw Veersma het ordeteken om, dat de vereniging uitdeelt bij een 25-jarig bestaan (dat 5 jaar geleden niet gevierd kon worden. Namens de Ommelanden voerde de secretaresse van het Gewest Groningen, mevrouw Mulder—Geuker uit de Noordpolder, het woord. Mevrouw Marg. Couperus die kort geleden uit Amerika terugkeerde, waar zij zong bij het eeuwfeest van de stad Holland (Michigan), droeg het Nederlandse lied, zoals dat in de loop der eeuwen geweest is, voor, begeleid door Gijsbert van Beem, terwijl het orkest John Kristel, op voortreffelijke wijze het programma aanvulde. Mevrouw Ebels, de echtgenote van de Commissaris der Koningin, biedt het bestuur haar gelukwensen aan. --- In Java's Oosthoek groeit gestadig een vruchtbare samenwerking Dank zij de diplomatie der administrateurs Grote terughoudendheid (Van onze correspondent te Batavia). Dat de economische situatie in Oost- Java veel beter is dan in West-Java of Midden-Java is wel voor een groot deel te danken aan het feit, dat de bevolking, die voor bijna 90 % bestaat uit Madoerezen en half-Madoerezen, niet veel animo heeft getoond om bij het terugtrekken van Soekarno's 'Zevende Divisie de orders van Djokja op te volgen en alle ondernemingen en ondernemingsinstallaties te- vernietigen. Beter dan in de andere gebieden van Java begreep de bevolking van de Oosthoek, dat zij met dergelijke vernielingen haar eigen graf groef, en waar de TRI niet eigenhandig de zaak verwoest heeft is het meeste dan ook vrijwel in tact gebleven. Het zou verkeerd zijn deze houding van de bevolking uitsluitend aan een pro-Nederlandse gezindheid toe te schrijven, veeleer wordt zij door het welbegrepen eigenbelang geïnspireerd. Zij acht haar belangen beter gewaarborgd door het Nederlandse gezag, dat opbouwend werk verricht, dan door Djokja, dat alleen maar in termen van vernietiging schijnt te denken. Toch ontmoeten we nog overal in de beschermde gebieden een grote terughoudendheid van bestuur .en bevolking. De voornaamste factor hiervoor is gebrek aan vertrouwen in de beloften -*.n onze Regering, dat wij het land niet zullen verlaten alvorens veiligheid en rechtszekerheid overal zullen zijn gegarandeerd. Oude en ervaren inheemse bestuursambtenaren zien met grote zorg uit naar de datum van 1 Januari J.949 en geloven niet, dat men zelfs in verloop van 10 jaren aan roof en terreur een eind zal hebben gemaakt. Zolang men hen er niet van zal overtuigen, dat de Nederlanders hun een blijvende bescherming zullen bieden en hen niet van één dag op de andere aan de wraak van Djokja zullen uitleveren, zullep velen in deze terughoudendheid blijven volharden. De Penghoeroes worden gehandhaafd Niettegenstaande deze weifelende houding is het in Oost-Java boven verwachting goed gelukt de ondernemingen, voorzover zij intact zijn gebleven, weer op gang te krijgen. Dit heeft van de zijde der ondernemers veel tact en begrip voor de gewijzigde omstandigheden vereist. In de eerste plaats moesten zij contact zoeken met de penghoeroes. Deze penghoeroes is een geheel nieuwe figuur in de ondernemingswereld, hij is ingevoerd door de Japanners en gehandhaafd door de republiek. De penghoeroes is een door de staat aangestelde ambtenaar, die een groep van drie of vier ondernemingen onder zijn beheer heeft. Gewoonlijk heeft men hiervoor geschoolde tuinemployé's gekozen, die gestudeerd hebben aan de plantersschool te Buitenzorg — het equivalent van Deventer. Op niet onverdienstelijke wijze hebben velen van hen de zaak met primitieve middelen gaande kunnen houden. Zij beschikten slechts over zeer gebrekkige werktuigen en mest ontbrak vrijwel volledig, maar een groot deel van de mensen hebben zij aan het werk kunnen houden. Het was geen gemakkelijke taak voor onze planters om de penghoeroes voor zich te winnen, want deze gezagsdragers begrepen maar al te goed, dat door de terugkomst der eigenaren hun oorspronkelijke positie onhoudbaar werd. Toch is dit in vrijwel alle gevallen gelukt, en dit is grotendeels aan de diplomatie der administrateurs te dan - ken geweest. De penghoeroes werden zoveel mogelijk op verantwoordelijke posten geplaatst, en door de administrateurs in de meeste aangelegenheden gekend. Van hun kant erkenden de penghoeroes gaarne de veel grotere vakkennis van de administrateurs, en zo kwam er een prettige samenwerking tot stand. Men vertrouwt geen zwak gezag In Oost-Java is men met de opbouw op de goede weg en er is alle hoop, dat het mogelijk zal zijn op deze weg voort te gaan. De grote vrees is hier, dat buitenlandse inmenging veel van het bereikte weer te niet zal doen. Ook in Paleiskringen slaat men deze bemoeienis met grote bezorgdheid gade, want afgezien van andere kwalijke invloeden op ons werk, schaadt zij vooral het vertrouwen van de bevolking in samenwerking met ons. Zij voelt deze inmenging aan als een zwakheid van het Nederlandse gezag, en aan een zwak gezag vertrouwt men zich nu eenmaal niet gaarne toe. Dit gebrek aan vertrouwen is wel een van de grootste moeilijkheden, die we hier te overwinnen hebben, en het buitenland maakt ons dit niet gemakkelijker. --- „Ik weet, dat het waar is De leider der Duitse sociaal-democraten in de Westelijke zones, Kurt Schuhmacher, heeft tijdens een interview te Washington met klem verklaard, dat hij de jongste Amerikaanse persberichten over het bestaan van een Duits „marionetten" leger in de Sovjet-Unie, onder veldmaarschalk Von Paulus, kon bevestigen. „Ik weet, dat het waar is", zo zei hij. Hij verklaarde, dat de V.S. en Engeland een „economische en politieke demoralisatie in Duitsland" en een gevaarlijke vergroting van de communistische kracht in het leven roepen, indien zij voortgaan met hun plan voor ontmanteling van de Duitse industrie in hun zones. --- De salariëring van het lerarencorps Zal collectief ontslag worden aangevraagd ? Op 31 October a.s. zal de algemene vereniging van leraren bij het middelbaar onderwijs in „Esplanada" te Utrecht bijeenkomen in een buitengewone algemene vergadering. Men zal de mogelijkheid bespreken van de actie tot collectieve ontslagaanvrage in samenwerking met de andere lerarenorganisaties in verband met het uitblijven van de verbetering in hun salariëring. --- GELEIDELIJK KOUDER Weerbericht geldig tot Zaterdagavond: Matige, in het Noorden van het land later vrij krachtige Oostelijke wind. Plaatselijk nevel of mist, overigens meest zwaar bewolkt weer met hier en daar nog enige lichte regen. Daling van temperatuur. Zon heden onder 17.21, morgen op 7.17, onder 17.19. Maan morgen onder 1.29, op 16.26. 29 Oet. V.M. --- Barometerstanden Van Donderdag 10 uur tot Vrijdag 10 uur 10 12 14 16 18 20 22 24 2 4 6 8 10 763 63 63 63 63 63 64 64 64 64 64 65 65 — De temperatuur was heden om 8.30 uur 5 gr. C; min. temp. afgelopen nacht 5 gr. C; max. temp. gisteren 10 gr. C. --- Autorijden op Zondag zonder vergunning „Geen strafbaar feit” beslist de Kantonrechter De Kantonrechter, mr Weersma, hier ter stede wees schriftelijk vonnis in de principiële zaak tegen mr N. J. Polak, advocaat en procureur te Groningen, die zich had laten bekeuren, omdat hij op Zondag een auto bestuurde, zonder dat hij daarvoor een vergunning vanwege de Inspecteur-Generaal voor het Verkeer had. De Ambtenaar van het O. M., mr Muntendam, had een boete van f 6 of 3 d. gevraagd. Mr. Polak had tot vrijspraak geconcludeerd. De Kantonrechter overwoog in zijn vonnis ondermeer, dat het bewezen verklaarde feit niet strafbaar is. De door verdachte gestelde vraag of het Eerste Uitvoeringsbesluit van de Secretaris-Generaal van het Departement van Waterstaat van 18 Juni 1940 aanvankelijk gebaseerd op de Verordening no. 15/1940 van de Rrjkscommissaris, en ondanks de buitenwerkingstelling van die verordening uitdrukkelijk gehandhaafd bij het Besluit Bezettingsmaatregelen van 17 September 1944 •— op welk Uitvoeringsbesluit no. 16/1940 het gehele vergunningsstelsel voor personenauto's berust — na haar buitenwerkingstelling door het Militair Gezag bij verordening van 14 Februari 1945 wel weer is herleefd op de dag, waarop de bijzondere staat van beleg werd opgeheven (4 Maart 1946) moet bevestigend worden beantwoord. Dit bevestigend antwoord moet worden gegeven op grond van art. 2 van het Besluit op de Bijzondere Staat van Beleg S no. D 60, houdende, dat de bevoegdheden, bij de bepalingen van het Besluit D 60 aan het Militair Gezag toegekend (dus ook die tot schorsing van algemene verbindende voorschriften als bedoeld in art. 8 van het Besluit D 60) golden voor de duur van de bijzondere staat , van beleg. Het Eerste Uitvoeringsbesluit verklaart echter met betrekking tot overtreding van de in dat besluit zelf vervatte voorschriften slechts van toepassing de strafbepalingen, vervat in de Wet Gebruik Vervoermiddelen 1939, doch bedreigt geen straf tegen de nietnakoming ener aan een ingevolge het Besluit 16/1940 verleende vergunning overeenkomstig paragraaf 5 van dat Besluit verbonden voorwaarde, tegen welke niet-nakoming dus slechts langs administratieve weg kan worden opgetreden. De Kantonrechter ontsloeg mr Polak derhalve van alle rechtsvervolging. --- Wanneer verhoging der pachtprijzen? (Van onze landbouwmedewerker). Een abonné legt in een schrijven direct verband tussen de oogstresultaten, de richtprijzen en de pachtprijzen. Hij vindt dat de oogstresultaten ten aanzien van granen en stro geen aanleiding geven tot verhoging der richtprijzen, maar vergelijkt wel de beste oogstresultaten voor aardappelen met de pachtprijzen, die niet mogen worden verhoogd, ondanks de verhoogde vaste lasten en kosten van onderhoud, waardoor de verpachter weinig overhoudt. Deze inconsequentie is begrijpelijk, maar onjuist, omdat het oogstrisico, zowel naar boven als naar beneden principieel voor rekening van de exploitant, eventueel de pachter is. Dit beginsel is geenszins strijdig met de belangen van verpachters, waar de droogte de oogst sterk beneden peil drukt, zoals op vele graslandbedrijven. Waar de aardappelopbrengst de oogstderving van granen compenseert, zij deze meevaller aan de exploitant gegund. Vandaar ook, dat de Regering bij de vaststelling der richtprijzen het oogstrisico daarin verwerkt, en de afwijkende oogstresultaten van dit jaar daarop uiteraard geen invloed hebben. Men ' gaat uit van objectieve berekeningen en de huidige situatie blijft daarbij principieel buiten het geding. Rekening houden met de afwijkende omstandigheden zou geen juiste maatstaf zijn; normale factoren waren ook voorheen de basis voor de berekening van de gegadigden voor koop of pacht van boerderijen. Zo dienen ook de door de Grondkamers vast te stellen pachtprijzen als een aparte zaak beschouwd te worden. Evenals de huur van huizen, mogen de pachten in' het belang van de waarde van de gulden voorlopig principieel niet verhoogd worden. Wel heeft de Regering het rechttrekken van de pachtverhoudingen. voorgestaan en bevorderd, zodat het pachtniveau van Oost-Drente geleidelijk bij het wat hogere niveau van Groningen wordt aangepast. Dat wegens de sterk gestegen vaste lasten de huur- en pachtprijzen redelijkerwijze voor herziening in aanmerking komen, staat dus los van de" bedrijfsrisico's. Nu behoeft niet algemeen op een dergelijke herziening met al haar consequenties te worden gewacht, want om de drie jaar kan als regel de pachtprijs worden herzien. Indien minnelijk overleg niet slaagt kan een der partijen zich tijdig met een met redenen omklede aanvrage tot de Grondkamer wenden. Bij de beoordeling spelen de financiële draagkracht van beide partijen een rol, voor zover het pachtprijsplafond verhoging toestaat. In zoverre heeft een verpachter belang bij een pachter, die het goed gaat en in staat en bereid is aan een verhoging mee te werken, zoals in de crisisjaren een pachter belang had bij een verpachter die zich een redelijke verlaging kon en wou veroorloven. Indien verpachter en pachter het eens zijn, dat de pacht gewijzigd dient te worden op redelijke gronden, behoeft de periode van drie jaar niet te worden afgewacht, maar kan direct een aanvullende acte ter goedkeuring bij de Grondkamer worden ingediend. --- Verlaging broodrantsoen? Ook kans op nieuwe meel-melange (Van onze Haagse correspondent). Naar wij vernemen is de mogelijkheid niet uitgesloten, dat in het rantsoen en de samenstelling van het brood weer verandering wordt aangebracht. Dit zal echter geheel afhangen van de resultaten, die de Nederlandse graanaankoop-delegatie in Canada en Amerika zal bereiken. Blijven deze beneden de verwachting dan zal moet worden bekeken of het broodrantsoen verminderd dient te worden. Ook bestaat dan de mogelijkheid, dat in versterkte mate mais of eventueel zuidvruchten als rozijnen in de bloem worden verwerkt. In de broodbloemmelange, zoals die met ingang van 26 October a.s. door de meelindustrie zal worden samengesteld, wordt voor het eerst 5 procent aardappelmeel gemengd. Verder bevat deze melange 10 procent maisbloem, terwijl de rest bestaat uit een mengsel van 10 procent Inlandse tarwe, 15 procent Inlandse rogge en 75 procent buitenlandse tarwe. --- Binnen- en buitenland in het kort Binnenland — Tegen de 48-jarige M. Broere, eertijds administratief werkzaam in het interneringskamp Westerbork, daarna N. 5.8.-burgemeester van Enkhuizen, is 20 jaar geëist. — Het aantal geregistreerde geheel werklozen in Nederland bedroeg eind September j.l. 21.600. — Zondag wordt op het graf van dr Henri Polak te Muiderberg. een gedenksteen onthuld. — De vroegere N.5.8.-burgemeester van Kampen, jhr. E. T. Sandberg is tot 10 jaar met aftrek veroordeeld. De eis luidde 20 jaar. — Het gebouw van de Joodse Invalide is door de gemeente Amsterdam gekocht voor 1% millioen gulden. — In de grote steden van ons land is het aantal misdrijven zeer sterk toegenomen, soms met 2 a 300 procent. — Mr J. de Poole (P. v. d. A.) is benoemd verklaard tot lid van de Tweede Kamer, vac. prof. Logemann. — Het bier wordt weer vooroorlogs, zo hebben de brouwers meegedeeld. De voorraad van lichter gehalte zal n.l. 3 November uitverkocht zijn, waarna alleen de „oude" samenstelling zal komen. — Er is veel rumoer rond de „Willem Ruys"-schroef. Den Haag heeft nu bepaald, dat de schroef niet over de Moerdijkbrug mag en ook niet over Rijkswegen. Het vervoer zal nu verder over het water geschieden — Prof. mr A. Koelma zal om gezondheidsredenen zijn ambt als burgemeester van Alkmaar neerleggen. — De „Kota Gede" van de Rotterdamsche Lloyd is te Rotterdam aangekomen met o.m. 50 repatrieerenden. Dit schip is het eerste, dat na de oorlog Cheribon aandeed, vandaar heeft het een grote lading rubber en andere Indische producten uit oude voorraden aan boord. — De Britse premier Attlee heeft de uitnodiging aanvaard om op 4 November de boomplanting op Walcheren bij te wonen. — Bij K. B. zijn benoemd in de pachtkamer van het kantongerecht te Heerenveen tot tweede lid J, Schotanus, landbouwer te Oranjewoud (gem. Heerenveen), thans plaatsvervanger van het tweede lid van gemelde pachtkamer, en tot plaatsvervanger van het tweede lid ■J. Pijlman, te Luinjeberd (gem. Heerenveen). Buitenland — De cholera in Egypte heeft er 786 nieuwe gevallen en 353 sterfgevallen bijgekregen. In totaal bedraagt de omvang van deze ramp nu resp. 10.000 en 3540 gevallen. — De Nobelprijs voor geneeskunde is toegekend aan het echtpaar Cory te Gerty in St. Louis (V.S.) voor de ontdekking van het verloop der catalystische transformatie van glycogeen, en aan prof. Bern. Houssaye te Buenos Aires. — In Engeland zullen de aankopen van grondstoffen in het komende jaar met 25 millioen pond worden beperkt. Het suikerrantsoen wordt van 10 ounces per persoon per week tot 8 ounces verlaagd Alle aankopen van Amerikaanse tabak zijn tot nader order gestaakt. Met betrekking tot de kapitaaluitgaven in Groot-Brittannië deelde Cripps mede, dat deze voor het komende jaar met 200 millioen pond zullen worden besnoeid, waardoor de bouw van nieuwe fabrieken, industriële installaties en woningen zal worden getroffen. — Met een inval in Palestina dreigt de premier van Irak in het geval de V.N. het verdelingsplan voor Palestina aanvaarden. Hij verzekerde, dat het slechts minuten zou kosten om binnen te rukken als de Britse troepen teruggetrokken werden. „De Arabische strijdkrachten zullen elke macht, die hen verhindert dit te doen, bestrijden". — De uitvoerbelasting van 3 pet. in België zal gehandhaafd blijven, zo heeft minister Spaak in de Belgische Kamer verklaard. — 28 personen zijn om het leven gekomen bij een botsing van twee electrische treinen door de mist, op het station van Zuid-Croydon. Twee wagons werden in elkaar geschoven. --- Bijzonder Gerechtshof Krachttermen van en tegen dokter Van Heuveln „Ik wou niet naar Buchenwalde" „Van Heuveln was geen dokter, maar een veearts". Dat is de karakteristiek, die een der getuigen van de 54-j. arts H. Th. van Heuveln, Veendam, geeft. Het is een van de vele weinig vleiende getuigenissen, die, deze verdachte deze middag te horen krijgt, doch die hem geen ogenblik zijn zelfbewustzijn doen verliezen. Zelfbewust is hij uit de ondergrondse cellengang naar de verdachtenbank gestapt en rustig heeft hij, met de rug naar het Hof toegekeerd, zijn met bont gevoerde jas uitgetrokken, nadat hij zijn papieren op de bank heeft neergelegd. Daarbij spiedde hrj over zijn brilleglazen heen de zaal in, naar de overvolle publieke tribune, maar vooral naar de geheel bezette getuigenbanken. Zestien getuigen a charge, terwijl de raadsman, mr R. A. Vos, er tien a décharge heeft opgeroepen. Van April 1942 tot April 1945 heeft deze Veendammer dokter volgens de dagvaarding in de gemeente Veendam en Winschoten gekeurd, zowel Joden als arbeiders voor Duitsland en O.T. Enkele gevallen zijn in deze dagvaarding nader aangeduid. Jan Prins, van Muntendam, Tj. Tonkes, thans in Venlo en O. J. L. Roossien en F. G. Caneel, Wildervank. — De enige schuld is aan dokter Van Heuveln, zegt in het eerste geval de vader van Jan Prins. Jan was altijd een zorgenkind, zwak en prae-tuberculeus. Maar dokter Van Heuveln keurde hem goed voor Duitsland, ondanks een attest van dokter Maarsing. Een jaar later heeft vader Prins, die nog diep onder de indruk is, Jan met dubbelzijdige longtuberculose, waaraan hij vijf maanden later overleed, uit Duitsland gehaald. — Ik heb zelfs zijn bloedbezinking bepaald, verklaart verdachte. Maar Jan heeft indertijd verteld, dat dokter Van Heuveln hem helemaal niet had onderzocht, maar had gezegd: — Gooi die papieren maar in de kachel, wij zijn de baas. Er komen meer van die krachtige uitspraken, die deze verdachte in de oorlog deed, ter tafel: — In de trein naar Duitsland kun je wel rusten en na de oorlog kan je wel in bed gaan. Dit tegen een man met een maagzweer. En ook tegen dreigementen met de Grüne Polizei of andere Duitse machtsapparaten zag volgens de getuigen deze verdachte niet op. Maar wat de getuigen ook beweren, verdachte heeft zijn antwoord gereed. Hij ontkent, spreekt van meineed of geeft een medische uiteenzetting van een geval, die hem schoonwast. En als hij tegen de geestige, ironische opmerkingen van de President, mr T. de Jong Tzn., niet op kan, dan beroept hij zich op zijn voorschriften en vooral op de Fachberater, aan wie hij ondergeschikt was. — Ik zat er in, ik was geroyeerd door de N.S.B, en werd achternagezeten door de S.D. Ik had geen zin om ook naar Buchenwalde te worden gebracht. Zijn krachttermen bij de keuringen ontkent verdachte categorisch. Een van de merkwaardigste van de vele vragen, die verdachte aan de ge- Tuigen stelt, is die aan vader Prins: — Is het waar, dat u mij op de dag van de bevrijding van Veendam hebt willen doden? PRINS: — Ja, dat was 'k van plan. PRESIDENT: — Je kunt je dat voorstellen na het gebeurde met Jan. We kunnen dus zeggen, dat je gelukkig daarvoor bewaard bent. PRINS: — Zeg dat wel, meneer. Oud-collega's oordelen Het getuigenis der plaatselijke dokters is ook al allesbehalve loffelijk. DOKTER HEERDT: — Ik heb gemerkt, dat de attesten, waarmee ik patiënten naar de keuring stuurde, een averechtse uitwerking hadden. Hij verscheurde ze ongelezen. Zijn eigen patiënten hadden vaak een goede kans te worden afgekeurd. DOKTER GOEDHUIS: — Hij WOU een kapper extra-rantsoenen geven, omdat die het zo druk had met het kappen van de „grijze muizen' , die Duitse meisjes. DOKTER NIJBOER: — Hij dacht directeur van het Academisch Ziekenhuis te Groningen te worden. Waarschijnlijk heeft hij dat gerucht zelf verspreid. Hij vertelde al, dat hij zijn practrjk aan een overtuigd nationaal-socialist zou overdoen. Dokter Nijboer verklaart verder, dat verdachte hem in een school vol evacué's een slag in het gezicht had gegeven, omdat hij vond, dat getuige er niets te maken had. VERDACHTE: — Natuurlijk heb ik mij niet aan mishandeling van een collega schuldig gemaakt. Dokter Nijboer wou me passeren en toen heb ik hem een klein stootje gegeven Een verklaring, die grote vrolijkheid in de zaal verwekte. Slechts verdachte blijft ernstig Drie uren lang duurt het getuigen reeds en nog steeds komen nieuwe gevallen ter sprake. Het is telkens weer hetzelfde: verdachte stoorde zich aan geen attesten of bezwaren, maar keurde goed en dreigde. En ontkent nu de beschuldigingen van de getuigen. VERDACHTE: — Ik heb wel morgens gehad, dat ik 48 van de 50 afkeurde. PRESIDENT: — Men krijgt de indruk, dat u afkeurde wie u wou afkeuren. Verdachte verwerpt dit: — Ik heb alles gedaan ten behoeve van het Nederlandse volk. Voor het geld heb ik het niet gedaan, want ik kreeg maar zestig cent per keuring. Tegenover getuige Keizer, Veendam, ontkent verdachte, dat het zijn handtekening is, die op het bewijs staat, waarop getuige naar Duitsland ging. GETUIGE: — Niet? Ach, kerel, schei toch uit. Ik stond er bij, toen je tekende. Beestmens! „Als keuringsarts souverein " De eerste getuige a décharge, Bron, die chef comptabiliteit van het Arbeidsbureau Winschoten was, zegt, dat dokter Van Heuveln zeer velen afkeurde. Verdachte was souverein als keuringsarts, met de keuringen bemoeide de Fachberater zich niet. De Fachberater hield echter zijn geloof in verdachte. Dr Hommes, directeur van het ziekenhuis te Winschoten, verklaart, dat verscheidene van zijn patiënten door dokter Van Heuveln zijn afgekeurd, ook gevallen, waarin het er dik bovenop lag, dat de zaak gechargeerd was. Andere getuigen verklaren over de hulp, die verdachte hun verleende. De kapper J. Vogel, Veendam, was in dienst van het Arbeidsbureau en fungeerde als administrateur van verdachte. Verdachte keurde zoveel af, dat getuige wel eens bang was, dat het spaak zou lopen. Het Hof trekt zich na een verzoek van mr Vojs om half acht 's avonds in raadkamer terug, waarna de President meedeelt, dat het Hof heeft besloten de stukken in handen van de Raadsheer-Commissaris te stellen, teneinde de gelegenheid te scheppen de heer Kuipers van het Arbeidsbureau te Winschoten te horen, zodra diens gezondheidstoestand dit toelaat. --- Het proces-Sachsenkusen Russisch Gerechtshof sluit enkele buitenlanders uit Te Berlijn is gisteren het eerste openbare proces tegen de leiders van een Duits concentratiekamp voor een Russisch militair gerechtshof begonnen. Terecht stond de leider van het concentratiekamp Sachsenhausen met 15 van zijn medewerkers. Zij vindt plaats in een geheel met rood behang beklede rechtszaal, waarin boven de rode tafel der rechters de beeltenis van Stalin prijkt. Volgens deskundige schatting, aldus de aanklacht, ztjn in Sachsenhausen minstens 100.000 mensen van 47 natioliteiten om het leven gekomen. In de herfst van 1941 werden in één actie 18.000 Sovjet-gevangenen omgebracht. In de aanklacht wordt gezegd, dat verschillende beklaagden schuld aan duizenden moorden hebben bekend. De beklaagden worden door 5 Russische advocaten verdedigd. Zij verklaarden ter zitting, dat zij zelf hun verdedigers hadden kunnen kiezen. Het proces wordt drftr talrijke vertegenwoordigers der buitenlandse pers bijgewoond. Enkele Nederlandse en Amerikaanse persvertegenwoordigers moesten evenwel om formele redenen buiten de zaal blijven. Ook de Nederlandse kapitein J. Zwart van het Nederlandsche Roode Kruis, zelf oud-gevangene van Sachsenhausen, die een aandeel heeft gehad in de vooronderzoekingen en belangrijke verklaringen voor het openbaar ministerie heeft afgelegd, werd gisteren niet tot de zitting toegelaten. In het kamp Sachsenhausen hebben 4300 Nederlanders vertoefd. In 1942 werd de eerste groep van 72 ondergrondse werkers uit Nederland ln Sachsenhausen geëxecuteerd. ---