De super-liquiditeit Hoe groot de toevloed van geld naar de banken Is, blijkt wel uit het feit dat vier grote banken op 31 December j.l. alleen aan kasmiddelen, dus onbelegde gelden, rond f 350 millioen onder zich hadden tegen f 80 millioen een jaar tevoren. Wat voor de grote banken geldt, kan ook van de kleinere worden gezegd, n.l. dat de rentabiliteit van het bedrijf door deze superliquiditeit aanmerkelijk is verminderd. Het Is nu de bedoeling het labiele karakter van de geldmarkt te doen verdwijnen door de banken, welke tot de gentlemen agreement zijn toegetreden, te verplichten een zeker percentage (max. 15 % van de gelden van derden) renteloos bU de Nederlandsche Bank te deponeren en voorts schatklstcertiflcaten beschikbaar te stellen tot een bedrag van ten hoogste f 1100 millioen aanvankelijk met een looptijd van vüf jaar, maar die, zodra dit wettelijk mogelijk Is, zullen kunnen worden omgezet in certificaten met een looptijd van 8, 10 of 12 jaar en een rente ven resp. 2%, 2% en 2_ %. Op deze wijze zal de vlottende schuld van het Ryk, welke 31 Dec. j.l. rond 14.6 milliard bedroeg en waarvan zich ca. f3_ milliard In het bezit van de banken bevindt, althans ten dele worden geconsolideerd, of, zoals het terecht In het perscommuniqué wordt gezegd, seml-geconsolldeerd. Waardering, maar.... Men kan de goede bedoeling van deze maatregel waarderen en er toch weinig enthousiast over zijn, wat dan ook ongetwijfeld in bankkringen het geval is. Want deze maatregel draagt tot op zekere hoogte een onnatuurlijk karakter en moet worden gezien als een uitvloeisel van de geleide __onomie, welke men in de kringen van de regering blijkbaar nog niet geheel kan loslaten. In de eerste plaats valt op te merken, dat hier van een gezonde consolidatie geen sprake is, gelet op de betrekkelijk korte looptijd van de certificaten. Maar voorts komt de vraag op, waarom dit aanbod aan de banken wordt gedaan en niet aan het publiek en het bedrijfsleven de gelegenheid wordt gegeven om rechtstreeks aan de consolidatie van vlottende schuld mee te werken. In het door de Nederlandsche Bank verstrekte commentaar wordt gezegd, dat de geldmiddelen in handen van het publiek en het bedrijfsleven geenszins de redelijke behoeften te boven gaan. Hier tegen kan echter worden opgemerkt dat het geld bij de banken van het publiek en het bedrijfsleven afkomstig is en dat het daar gedeponeerd wordt, omdat men er anders geen emplooi voor heeft. Men neemt daarom een minimale rente van _ of 1 % voor lief. En wanneer wordt gewezen op het minder grote succes van de jongste staatslening als een bewijs, dat er weinig mogelijkheid of geneigdheid bij het publiek en het bedrijfsleven is om op consolidatieleningen in te schrijven, dan zal dit grotendeels aan de minder aantrekkelijke voorwaarden moeten worden toegeschreven. Een 3_ % lening met 40-jarige looptijd bergt grote gevaren voor koersverlies in zich, welke reeds nu in de koersdaling beneden 99 % zichtbaar zijn geworden. Wij vragen ons echter af wat het publiek zou doen als een openbare inschrijving zou worden gehouden van 8, 10 of 12-jarige schatkistcertificaten met een rente van 2%, 2% of 2% _. Zeer zeker zou dan een belangrijk bedrag van de thans bij de banken gedeponeerde gelden worden teruggetrokken en in dat papier worden belegd. Niet de banken zouden dan het voordeel hebben van een hogere rente, maar de bezitters van overtollige gelden zelve. Ook vroeger werd de vlottende schuld van het Rijk geconsolideerd door de uitgifte van staatsleningen, maar dan met een aantrekkelijke rentevoet. En wij kunnen in de thans genomen maatregel dan ook niet anders zien dan een onbillijkheid jegens hen, die van de vlottende middelen de eigenaars zijn. En tevens als een poging om de vlottende schuld van het Rijk te consolideren tegen een rentepercentage, dat tot op zekere hoogte kunstmatig is. Het internationaal credietverkeer Er is de laatste tijd van verschillende kanten op een andere sanering van de geld- en kapitaalmarkt aangedrongen en ook wij hebben dat meer dan eens gedaan. In het jongste verslag van de Amsterdamsche Bank wordt betreurd, dat de vroeger bestaande toestand, waarin het particuliere bankwezen naar eigen inzicht geld in het buitenland kon uitzetten, tot dusver niet voldoende is hersteld. Zolang de deviezenpositie van Nederland zo ruim is als thans, schijnt er alle aanleiding te bestaan het internationaal credietverkeer in ruimere mate toe te laten dan nu nog het geval is. De Amsterdamsche Bank herinnert in dit verband aan de plaatsing van f 50 millioen Belgisch schatkistpapier bij Nederlandse Banken als een voorbeeld van datgene wat op dit terrein der uitzettingen in het buitenland mogelijk is. Ook de Twentsche Bank wijst er op, dat kapitaalexport vanouds een machtige steun is voor de ontwikkeling der internationale handelsrelaties en dat het kunstmatig ruim houden van de gelden kapitaalmarkt grote gevaren kan meebrengen. Temeer bevreemdt deze min of meer kunstmatige binding der geldmiddelen als men leest wat de commissie van experts van het Benelux-comité heeft gerapporteerd. Zij komen tot de conclusie, dat overgegaan kan worden tot een volledige vrijmaking van het kapitaalverkeer tussen de Benelux-landen, waarbij dan de in Nederland geblokkeerde gelden zouden moeten worden vrijgegeven, de wederzijdse aan- 'en verkoop van effecten zou moeten worden toegestaan, zomede de wederzijdse industriële investeringen en transfer van kapitalen. Wil de Nederlandse regering die kant niet op? Of wil zij, alvorens deze faciliteiten toe te staan, nog even een deel van haar vlottende schuld tegen de thans in orisjand geldende rentevoet, die belangrijk lager is dan die in België en elders, „consolideren"? Wat moeten de banken doen? Er valt nog iets op te merken over de jongste maatregel van de regering tot sanering van de geld- en kapitaalmarkt. Zij heeft wel gevoeld, dat het vastleggen vcor de tijd van 8 tot 12 jaar van gelden, welke voor korte termijn bij de banken zijn gedeponeerd, eigenlijk niet juist is. En zij heeft daarom bepaald dat als de gelden van derden tot een zeker percentage teruglopen, de schatkistcertificaten bij de Nederlandsche Bank kunner worden beleend, terwijl ze na een jaar aan genoemde Bank op basis van de huidige rentevoet kunnen worden overgedaan. In dat geval financiert dus de Nederlandsche Bank de geldbehoeften van de Staat. Maar afgezien hiervan, wat moeten de banken doen, als hun creditgelden verminderen door een toeneming van de normale credietvraag ? Zij zullen dan hun schatkistpapier niet kunnen afstoten, want verhandeling is alleen mogelijk tussen de deelnemers aan de gentleman agreement. En de Nederlandsche Bank neemt ze in dat geval niet. Dat de banken met deze regeling erg ingenomen zijn. kan dan ook niet worden gezegd. Het blijkt trouwens ook wel uit het feit dat zy voor niet meer dan het minimum van f 1200 millioen hebhen ingeschreven. --- LOS EN VAST Weet u, waarover 'k mij haast iedere week een beetje kwaad maak ? Dat men zo slordig met zn Nederlands omspringt in zijn schrijven. Als mensen me brieven sturen, waaruit aanstonds blijkt, dat men zich in zijn leven slechts met eenvoudig lager onderwijs tevreden heeft moeten stellen, en de tijd veel heeft doen verliezen, dan vind ik dit niet erg. Maar wanneer lieden van ontwikkeling er in hun brieven met de pet naar gooien, spotten met de geslachten, alsof die eenvoudig afgeschaft zouden zijn, en b.v. uitgangen op sch radicaal alle met s besluiten, dan verwens ik onze taaiverarming, welke men nieuwe spelling pleegt te noemen. Ik zal geen voorbeelden noemen, ik zal ook niet de scholen de schuld geven, ik constateer slechts. Het komt misschien ook wel omdat ik eertijds anders geleerd heb en het mij hierdoor des te meer treft. Maar wat moet het op onze middelbare scholen een kwelling zijn voor de jongelui om Frans en Duits te leren met al die geslachten, nu in Nederland de zaak overboord is geworpen. Helaas, er is geen weg-terug. En de troost is er, dat een volgend geslacht er zich zelfs niet meer aan ergeren zal, wanneer geschreven wordt: „de komise hoed der man". Met instemming heb ik geconstateerd, dat er nog wel een weg-terug is voor de tijdaanwijzing na 12 uur, door. tellend tot 24 uur. Al jarenlang train ik mij in volle ernst, doch zonder resultaat. Zodra ik b.v. mijn spoorboekje raadpleeg, zit ik onmiddellijk af te trekken. De trein gaat om 19.05, dat is dus 19 — 12 = 7 uur 5 minuten. Wie leert me eens, hoe ik van deze last verlost word. Ik kom nog al eens vaak bij kennissen, die er een aardigheid of een gewoonte van maken de klok een ruk vooruit te zetten. Om op tijd te zijn, noemen ze dat. En deze gewoonte moet zelfs niet zeldzaam zijn. Dan zit je op bezoek en de gastvrouw zegt heel vriendelijk: „Je behoeft geen haast te maken, want onze klok loopt altijd zoveel minuten voor". Je herinnerend de convocatie voor een samenkomst om 21.15, begin je tijdens het gesprek te rekenen. Want op je horloge kijken is niet netjes, wanneer je op bezoek bent. De klok wijst: half 10. Zij loopt laten we zeggen drie kwartier voor: dat is kwart voor 9 of 8.45. Tel daar 12 bij, dan is het 20.45. En dus ontdek je, dat het tijd van opstappen is. Fantasie ? 't Is heus niet waar. Stommiteit van mij ? Mogelijk, maar dan voel ik mij gelukkig in gezelschap van velen. Dank aan de A.V.R.0., die aan de wens van zeer velen tegemoet is gekomen en voor de microfoon de tijden noemt, zoals ze in de gewone omgang ook genoemd worden. Wanneer het radioblad het nu ook maar gaat doen, anders is het nog half werk. En misschien de andere omroepverenigingen? 't Is nooit een schande van zijn dwaalwegen terug te komen. Van terugkeer gesproken, mij wordt een knipsel toegezonden uit een Canadees blad. Een jonge vrouw, in de stad Groningen geboren, is indertijd als oorlogsbruidje naar Canada gegaan. Dat zijn er velen met haar. Nu is zij vorig jaar haar ouders komen opzoeken om aan de grootouders hun enige kleinkinderen te tonen. Na zeven jaar dit te kunnen doen, is geen zeldzaam feit, men presteerde dit ook in kortere tijd. Maar goed, dit bruidje van 1946 heeft het zeker niet slecht getroffen. Wat dan ook wel blijkt uit wat ze in die krant vertelt over haar bezoek aan Nederland bij terugkeer. Nu kan ik veel verdragen in zulke verhalen van Nederlandse emigranten, ook als ze in hun nieuwe vaderland spreken van het Canadese volk als het gelukkigste in de wereld etc. Het is prachtig, dat velen zich zo thuis zijn gaan voelen in Canada. Het zou niet best zijn als ze bij drommen met heimwee zouden terugkeren. Onze export van mensen — lelijke uitdrukking, maar onwaar ? — zou spoedig stop staan, en ons overbevolkingsvraagstuk zou nijpender dan ooit worden. Als Nederlandse immigranten in Ca. nada — en overal elders in de wereld — hun nieuwe omgeving dus openlijk gaan prijzen, zal ik de laatste zijn om daarover mijn voorhoofd te fronsen, maar het mag niet ten koste gaan van de geboortegrond. Ik heb in dat krantenstukje een geest bespeurd, welke men in Canada misschien zal appreciëren, maar die hier niet zuiver klinkt. Eén zin zal ik slechts noemen: „In haar geboortestad Groningen hebben vier of vijf mensen in de hele stad misschien een eigen auto, maar hier...." Nu zal men zeggen: „Met zon onnozele opmerking doet die oud-stadgenote ons geen kwaad", maar als ze zulke enormiteiten lanceert, wat vertelt ze dan nog wel buiten deze krant! Op de foto in het blad ziet ze er niet zo dom uit. En ze is hier pas geweest, anders zou men kunnen gaan veronderstellen, dat ze nog met gegevens van 1946 rondliep. Ik meende goed te doen dit geval even te signaleren, al was het alleen maar ter vermaning aan allen, die in de toekomst tot emigratie besluiten. U mag het nog zo getroffen hebben in het nieuwe vaderland, denkt er om, dat ge in de herinnering de geboortegrond hoog houdt. Voor heden nog een vermanend woord. Gisteren werd er al in een hoofdartikel over geschreven, maar een lezeres richt zich speciaal tot mij met de vraag: moet dit nu zo ? Is, zo schrijft zij, een kazerne — als onderdeel van een noodzakelijk kwaad t.w. het leger — nu een amusement voor de jeugd ? Een bezienswaardigheid ? Is het juist de manschappen te laten marcheren of te laten demonstreren voor jeugdige scholieren? Moeten onze kinderen op zo jonge leeftiid nu heus al bekend zijn — of gemaakt worden — met vuurwapenen enz. ? De manschappen zelf — de zoon van mijn lezeres is namelijk soldaat — verfoeien deze demonstraties voor die kinderen. Een flirtation met leuke meisjes waarderen enkelen, maar hiermee houdt het op. Hoe komen wij, nuchtere Nederlanders, die een leger alleen hebben omdat het niet anders kan, tot dergelijke uitwassen ? Tot zover mijn briefschrijfster, die hiermee het hart raakt van zeer velen. Het is goed, dat er beweging komt tegen dat soort propaganda met spelen op de jeugdige ontvankelijkheid en op de sluimerende romantiek. Een bedenkelijk spel, als men het mij vraagt. Wisten vele lezers en lezeressen hier niet van ? Dan zijn hun van de week toch zeker de schellen van de ogen gevallen. Zoals de mist rond de Martinitoren is weggetrokken, In de hoop op een Zaterdagmiddagzonnetje. Waarom , raagt u ? Vandaag heeft namelijk aan de voet van de Martinitoren een gebeurtenis plaats, welke meer dan alleen tot de studenten van heden en vroeger in onze stad spreekt. De opening van de nieuwe soos, recht tegenover het front van het Stadhuis, is een feit, dat — al zal het velen verwonderen, dat er niets voor de burgerij gedaan wordt en de burgerij zelf ook niets doet — in 't midden der algemene belangstelling staat. Er was een zekere leegte, dat het studentenleven zich niet concentreerde op de Grote Markt. Daar tegenover de Emmabrug heeft men eigenlijk in ballingschap geleefd, en het ballingsoord uitgeleefd. „Heerlijk", zei me laatst een student, „we konden er nog wel eens heimwee naar krijgen, als we straks in ons nieuwe huis bang moeten zijn voor dit of voor dat". Inderdaad zal het een hele overgang zijn. een heel wennen. Eerst zit je bij je zelf op visite, daar is niets aan te doen, maar spoedig zal het wennen. Dan wordt men zich bewust te huizen in de mooiste soos van het hele land, op de mooiste plaats van de stad, van alle universiteiten. Dan moeten de bezoekers zelf de fleur brengen aan het gebouw, dat in zijn stijl zo koud aandoet. Want over het uiterlijk schoon is men nog lang niet uitgepraat! Of dat wel het schoonste van het land is ? Mijn vrienden de studenten mijn hartelijke gelukwens bij de opening van hun nieuwe home, en met hen alle voorgangers in deze vreugdevolle levensperiode, die aan de totstandkoming hebben medegewerkt. Rustig aan met uw feestgedruis, anders stort de Hoofdwacht helemaal in. --- „Een uitvloeisel van de geleide economie” Pogingen tot sanering van de geld- en kapitaalmarkt De banken zijn verre van enthousiast (Van onze financiële medewerker) Er is dezer dagen na langdurige onderhandelingen een overeenkomst tot stand gekomen tussen de Nederlandsche Bank enerzijds en de handels- en landbouwbanken anderzijds met het tweeledig doel het gevaar van een te gTote vlottende schuld voor de Overheid te verminderen en aan de andere kant de banken in staat te stellen voor de nog steeds toenemende geldmiddelen van derden een rendabele belegging te vinden. Men weet dat dit reeds geruime tijd onmogelijk is, doordat aan de ene kant de vraag naar bankcrediet nog altijd tamelijk beperkt Is en anderzijds de Agent van Financiën geen nieuw schatkistpapier meer afgeeft. --- Ga vooral niet in het bad Wat ik in dit dagblad altijd zo mis is het astrologische hoekje, waarin iedere week goede raadgevingen worden gegeven aan de onder verschillende sterrenbeelden geborenen. Ik vind zulke hoekjes wèl in vele weeken maandblaadjes en omdat ik zulk een belangrijke bijdrage ook dit, mijn eigen blad, zo gaarne gun, heb ik zelf voor deze week die zaak eens ter hand genomen. Daar ik het echter verkieslijker vind de mensen zelf te laten uitzoeken laat ik de namen van de sterrebeelden liever weg, dat vereenvoudigt de zaak aanmerkelijk en het laat bovendien speling aan de vrije wil, die ik zo hoog aansla. Deze week niet speculeren en geen handelszaken verrichten van meer dan drie ton. Bezoekt geen nachtclubs. Hoedt u voor tocht, daar ge vatbaar zijt voor verkoudheid. Geen vreemde dames (resp. heren) aanspreken. Op tijd naar bed. Geen slagroom eten. Niet meer dan veertig cigaretten per dag roken. De advertenties met grote aandacht lezen. Nu plannen maken voor uw vacantie. Ontwijk mannen met zwarte snorren. Gaat niet op jacht en koopt geen aandelen in tinmijnen. Hard werken zal resultaat opleveren. Weest zuinig en tracht te sparen. Uw winterondergoed nog niet uitdoen. Grote wandelingen maken, doch geen alpinisme. Vriendelijkheid jegens uw medemensen zal u vriendelijkheid doen geworden. Ga vooral niet in het bad (een ongeluk schuilt in een klein hoekje)., U moogt wat wagen, doch met mate, ge hebt kans dat het u winst oplevert. Niet rouletteren. De zaken staan gunstig voor een kleine belegging in Unilever of Albatros. Dit is het ogenblik voor een verschoning. Laat de buitendeur niet openstaan. Er is geen kans op salarisverhoging. Geeft u op als lid van een kiesvereniging. Het ogenblik is gunstig voor een zetel in de Provinciale Staten. Overigens een week van weinig opof neergang, of van spectaculaire successen, zowel in de zaak als met waterpolo. Schrijf niet op huwelijksadvertenties. Ér pakken zich wolken samen. Maar het komt niet tot een crisis. Voorzichtig zijn ! Gooi al uw aandelen op de markt. Verbrandt uw archieven. Maar wees voorzichtig met de schepen achter u. Geen oude schoenen weggooien voor u nieuwe hebt. Blijf 's avonds thuis. Tijd voor het zaaien van spinazie nadert. Wees voorzichtig. Drink niet te veel. Wees aardig voor uw secretaresse. Wie goed doet goed ontmoet. Er is een brief op komst. Neem uw leven in eigen hand. Voorzichtig met oversteken. Er zal iets gebeuren. Wilt u dit alles aandachtig nalezen f Het staat vast dat het precies zal uitkomen en dat de aanwijzingen terecht gedaan zullen blijken te zijn. Correspondentie kan niet gevoerd worden, tenzij f 100 in postzegels voor antwoord is bijgesloten. ELIAS. — Dit is de gans, die u mij de vorige zomer hebt verkocht. --- De Avonturen van Voor de kleintjes CLOWNTJE RICK De man ging even naar het achterste gedeelte van zn wagen en kwam toen terug met vier parapluies. — Kijk, zei hij. Hier zijn ze. U kunt ze alle vier voor een koopje overnemen. Eigenlijk is er één te weinig, maar er gaan gemakkelijk twee jongens ónder één parapluie'. Oom Tripje lachte. — Dat is helema_l geen kwaad idee! zei hij. Ik wil die dingen graag van u kopen; dan komen we tenminste droog bij de bushalte ! — Dat had ik ook gedacht, zei de vriendelijke man. Weet u wat, geeft u me maar twee gulden, dan hebt u alle vier de parapluies. — Dat is een koopje! vond oom Tripje. Alstublieft! Hij gaf de man twee gulden en kreeg de parapluies. — Ze zijn wel niet zo erg mooi meer, zei de man. Maar ze zijn allemaal heel en je zult er heus droog onder blijven. De jongens lachten. Ze vonden het wel leuk, in die erge regenbui onder 'n parapluie te lopen; dat was weer eens wat anders! —Dan zullen we nu maar meteen vertrekken, stelde oom Tripje voor. --- Zonder of met dobber Visboekje Als ik een hengelsportzaak binnenstap, kan ik bijna nooit nalaten even een kijkje te wagen aan de doorgaans grote sortering dobbers en pennen, die er liggen uitgestald in nette ordelijke vakjes. Alle mogelijke modellen treft men daar aan in verschillende kleurencombinaties. Aardige fleurige dingetjes voorzien van fraaie verf-ringetjes om hun schacht. Deze laatste zijn eigenlijk meer aantrekkelijk dan doelmatig. Want indien men zoals ik vaak. met een werphengel vist en men de dobber dus uiteraard van betrekkelijk grote afstand ziet (zou moeten zien is hier meer op de juiste plaats), dan werken al die ringetjes precies verkeerd. De kleuren lopen voor het menselijk oog door elkaar en in elkaar over. Hetgeen voor de visserman echter zeker niet de bedoeling kan zijn. Een ferme oranje schacht tegen een achtergrond van bijvoorbeeld riet, doet het zeer goed, terwijl zwart minstens zo goed is, indien gevist wordt in open water tegen een opkomende of ondergaande fzon. Doch, laat ik het maar eerlijk zeggen, geen winkelier zal ooit rijk worden door het aantal dobbers en zinkers, dat ik van hem zou moeten kopen» Om de simpele reden, dat ik vaker zonder dan met dobber vis. Ik zal U uiteeen zetten waarom. In hét algemeen wordt een dobber bezien als sen ding, dat de hengelaar zegt, wanneer hij moet ophalen. Nietwaar? Als de dobber ondergaat dan moet worden aangeslagen! Zo leerde ik het althans als kleine jongen. Er is echter nog een andere reden, waarom een visserman een dobber zou moeten gebruiken. Een reden, die in mijn ogen veel belangrijker zou kunnen zijn. Namelijk om net aas, van de grond af, op een bepaalde diepte te houden. Zo men vist zonder dobber of pen, dan ligt het aas of op de oppervlakte van het water zoals bij het vissen met de kunstvlieg «deze kan er trouwens ook nog onder worden aangebonden, doch dit doet hier niets terzake) of het zakt snel dan wel langzaam tot op de grond. Om dit te voorkomen moet van een dobber gebruik worden gemaakt. Dit alles is niets nieuws meer, daar ik mij herinner dat, toen ik met mijn vriendje Piet minstens twintig jaar geleden veel op het Leekstermeer zwalkte, wij wel visten in het Lettelberterdiepje, dat er op uitkomt. Daar zat tn die dagen vaak een oude grijsaard te hengelen, van wie werd gezegd dat hij een rechter was. Het verschil in leeftijd was toen voor mij geen bezwaar de oude heer van tijd tot tijd te vragen of het „wou" of een poosje achter hem te gaan zitten kijken. Ik weet nog, dat hij altijd een gewoon pauwpennetje op zijn voorn- of brasemtuigje had en hij viste met een Japanner; een vaste stok dus. Doch de helft van de tijd zat het pennetje hoog op zijn snoer geschoven en bijkans tegen de hengeltop aan. Het deed geen dienst en was uitgeschakeld. Toentertijd verbaasde mij dit zeer met als gevolg, dat ik hiernaar prompt , informeerde. Het antwoord luidde, dat als het nogal waaide en er een behoor- ( lijke golfslag stond, de beet van een visje, als op de grond werd gevist wel te verstaan, beter Kon worden geconstateerd aan het straktrekken van het lijntje dan aan het dansende dobbertje. En op de grond liep men een betere kans een flink exemplaar tegen te komen dan met een „zwevend" tuigje. Wat op het ogenblik met de werphengel wordt gedaan is aiweer niets nieuws, dat is duidelijk genoeg. Degeen, die bang zou zijn eventuele klei- , ne visjes ovor het hoofd te zullen zien, kan ik geruststellen. Op twintig tot: dertig meter afstand worden visjes aan I deeg gevangen. Visjes van notabene dichter bij vijf dan bij tien centimeter | lengte. Waarmede ik niet graag zou j willen beweren, dat alle dobbers uit den boze zijn. Want dat is geenszins mijn bedoeling noch mijn gedachtengang. Maar ik heb het wel prettiger vissen gevonden om, inplaats van met allengs strakker wordende ogen te zitten turen naar het puntje van mijn pennetje, zonder dobber en zonder lood of wat dan ook aan de lijn, slechts het aas (met daarin verstopt de haak) enkele tientallen meters van mij af te werpen en alleen maar de lijn in de gaten te houden. Meestal trek ik dan, nadat de zaak te water ligt en alles tot rust is gekomen en naar behoren op de bodem rust, een beetje speling tussen het vertrek-oog en de reel of molen en hang in die bocht een klein balletje deeg of een twijgje. Zodra het spulletje strak loopt en zelfs omhoog komt, dan weet ik, dat de vis goed heeft aangebeten en kan worden aangeslagen. ,Op grote afstanden van boot of walle- I kant vissende, heeft men altijd het j voordeel dat de vis minder behoedzaam te werk gaat, omdat er geen reden tot wantrouwendheid of schuwheid aan! wezig is. Temeer waar tegenwoordig I met veel lichtere lijnen wordt gevist dan vroeger. Vandaar het gezegde „al:les op zn tijd". D. --- NIEUWE UITGAVEN „De papieren spiegel", honderd vijf en twintig jaar Algemeen Handelsblad, 1828--1953 door W. Visser, uitgave Alg. Handelsblad Amsterdam. Het was Reen eenvoudige taak samenvattend zon lange reeks van jaren weer te geven in economische, politieke, maatschappelijke en culturele ontwikkelingen en daarin te vervlechten de geschiedenis van de krant, waar het dan tenslotte om ging. De schrijver heeft de chronologische lijn aangehouden en allerlei gebeurtenissen, figuren en feiten van structurele betekenis doen weerspiegelen in het wel en wee van het Handelsbladbestaan. Hierdoor wordt — maar dit blijkt toch geen al te groot bezwaar — de lezer herhaaldelijk gedwongen over te springen; wordt hij nu eens bepaald bij de stand van zaken in het krantenbedrijf, om vlak daarop in het politieke leven van die periode te staan. En dan zit men ineens te rekenen hoe goedkoop het toen was vergeleken bij nu, of bepaalt een agenda de aandacht bij het kunstgebeuren van die dagen etc. etc. In de jaargangen van een dagblad vindt men feitelijk van alles, in bonte afwisseling, doch bovenal ziet men het blad zelf. En het Algemeen Handelsblad mag in zijn ontwikkeling gezien worden. De beschrijving is als een documentaire film, waarin 125 jaar historie van Nederland en historie van de krant aan het oog voorbij rollen. De samensteller is hierin uitstekend geslaagd. „Wat groeit er uit dit Afrika?" Weerzien van een continent na vijftien jaar, door Gustav Adolf Gedat, met een woord vooraf door drs W. van der Mast, hoofdinspecteur-directeur van het Districtsarbeidsbureau te Groningen. Uitgave T. Wever, Franeker. Het is goed gezien dit belangrijke boek van de Duitser Gedat in Nederlandse vertaling te brengen. Omdat zovelen geen Duitse boeken lezen. Van Afrika weten we met zn allen veel te weinig af. Van de latente enorme mogelijkheden in dit werelddeel en van de grote gevaren, ook voor de christelijke beschaving. De worsteling om Afrika is een geestelijke strijd, waarvoor in dit geschrift opgeroepen wordt tot de bewustwording van de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid der christenen in Europa en tot beter begrip der niet» christenen over het werk der zending. De heerschappij van de blanke in Afrika gaat haar einde tegemoet, constateert de schrijver. Zij is in verval geraakt, alle pogingen om dit proces tegen te houden zullen falen. De zelfstandigheid van de negers groeit. Maar blanke en neger hebben elkaar, nodig, dus gaat het in de toekomst om een „schouder aan schouder werken". Van Zuid-Afrika schrijft Gedat 0.m.: het vreselijke noodlot, dat zich boven dit land samentrekt, is niet tegen te houden als het niet gelukt de verschillende krachten in het land zelf tot rede te brengen, en, met de wetenschap, dat het om ons eigen leven gaat, tot een samenwerking te komen, die in christelijke geest wordt geleid. De blanke heeft Afrika nodig, stelt Gedat nog eens vast, tegen het eind van zijn boek. Dit werelddeel is het voorterrein van Europa geworden nu Azië door onze eigen schuld verloren is gegaan. Wij hebben Afrika nodig om Europa te redden. Daarbij dient beseft, dat de Islam reeds flink op weg is om Afrika te gaan beheersen, terwijl anderzijds het materialistische wereldbolsjewisme reeds lang overal zijn agitatoren aan het werk heeft gezet. Maar Afrika heeft ook Europa nodig. En de grote moeilijkheden die dit werelddeel boven het hoofd hangen zal men alleen de baas kunnen, als wij weer tot een geloof komen, dat tot werkelijke dienstvaardigheid en tot algehele verantwoordelijkheid brengt. Of om het met de woorden van de schrijver zelf te zeggen: de toekomst van Afrika is onverbrekelijk verbonden met de overwinning van het Evangelie des Kruises. In enkele trekken hebben wij hierbij de strekking van dit boek weergegeven. Hoe men het ook beschouwen wil; deze weergave van een man als Gedat — door zijn bezoeken aan Afrika terzake kundig en door de feiten getroffen en oprecht bewogen — kan en mag niet aan ons voorbijgaan. De oproep geldt de gehele beschaafde wereld, welke niet sluimeren noch slapen mag. ---