AW&u Groninger zMm cümstmier De ONDERHANDSCHE VERKOOP is ïnlioi,*- hervat, "lichtingen verstrekt de directeur der Reiniging: •w__ J. WOLTHEKKER. --- Amsterdamsche Brieven. »esnn "?gs schreef de Madridsche cor">t di u van een Haagsch blad, dat hij hoe "°"andsche bladen vernomen had, Nachtmen hier strfldt en kijft over de die "Wacht-quaestie en met een zucht, in y, fn hier kon hooren, voegde de man lukt- ontl"edderde Spanje er bij : „gekent i" d' dal ?een audere luaefhes jn**et kan zijn, dat onze collega daarginds den ,esidentie van den kleinen Alfonso l\ioY.t fden °f soortgelijken benijdenden on, i slaakl- wanneer hij bemerkt, hoe . » Hmdeke in rep en roer gebracht wordt o"°r de bekende circulaire van dr.Düriner, ,W«mbijn van de Nederlandsch-Israéliek c,le hoofdsynagoge alhier. Toch zal M) zich dan op dien afstand en in zijn Ct8?vinS vergissen in de beteekems van v*1 feit, dat zooveel pennen in beweging i„rengt; zoo geheel en al zonder gewicht :, °et niet, wat hier gebeurt en gebeurd ?ï maar wat bekommer ik mij om den £d''uk, dien onze faits et gestes te Madrid «aken ? Die Spaansche meneer heeft mij "etioorlijk aan een aanloopje geholpen, "dt hij nu verdwijne: ik heb nu te maken !üet wat gij in Groningen en uw buren '" Drente en Friesland denkt en meent ?Ver de beweging, waarvan de feiten u oekend zijn uit de Amsterdamsche en — Qu'delijk 'bewijs, dat men de quaestie ais «en algemeen Nederlandsche beschouwt !— ;lt de Rotterdamsche bladen, waarin reeds vele artikelen en ingezonden stukken over de circulaire-Dunner werden opoenomen. Nu meen ik, dat uwe voorstelling van "e zaak weer een te groote zal zijn, wanneer gij, en dat kan wel niet anders, afgaat op dat, wat tot nu toe gepubliceerd i?: Een aanval op de openbare school! En van die zijde! Een overloopen van de geheele Joodsche bevolking, tot nu Ja, uil het juichen van „Tijd" en „Slandaard," uit de klachten van andere zijde zou men opmaken, dat het zoo is en de vele menschen, die beter weten, houden hun mond, d. w. z. hun pen. Vergunt mij dan Ie doen, wat zij nagelaten hebben: de zaak terugbrengen tot „haar ware verhoudingen," zooals de technisch- Polemische term luidt. Beginnende bij het allereerste begin, spreek ik dan over den vader van het opzienbarende „manifest," zooals men het "'genoemd heeft. De vader, de opperabbijn dr. Dunner, een Duitscher, die, n weerwil van zijn jarenlang verblijf in vi °'1S land, evenmin zijn Duitsche op- van de verhouding tusschen et Jodendom en de Christelijke meerderhe ft als zÜn Duiisch accent verloren f et. een ernstig geleerde en ijverig p'.'nilldist, maar die men weinig in de be, i wereld ontmoet, is allerminst te va, i uwen als de vertegenwoordiger gel i et Nftderlandsche Jodendom. Baar: Van atl' dat Z.HoogEerw. niet opperrabijn genV eclerland is. zooals hij hier en daar fablv d is' want zooiets als de „grandland de France" kennen wij hier te ijL . '"et; het land is in rabbinale (Jis,Mc'er» verdeeld en van een van die Wf,! ,'? is de heer Dunner het geestelijk Wet ri 1 welke benaming men alweer (zooal jke aan een „hoogen prelaat" Van u i wethouder van onderwijs mr. geen ■ hem noerade)- Rabbijnen zijn dig'e Posters, doch geleerden, deskunl Ren; die men in godsdienstige aange- Pleeët "' bijbelverklaring, enz. raad- Oaar Zo°als men voor wets-interpretatie do0,. e?n advocaat gaat, hij is ambtenaar, , kerkeraad, waarin hij geen hij '8 heeft, aangesteld. Voorts heeft kern , de z-8- Portugeesche Joden, de teHiak J°dendoms in ons land, niets van : dr- Dunner is slechts ambtenaar lsrajj];n kerkeraad der Nederlcmdsch en 'etlsche gemeente te Amsterdam eigen in zÜn circulaire slechts uit aanSa..f ara- Dit wat zijn officiëele positie Bewici''. dje, zooals men ziet, niet zoo eleek • 1S" Veel gl'ool6l' zou de moreele Wannofms Van ziJn optreden kunnen zijn, te Hem er mder'daad reden was om aan zegt i ' dat, wat déze geleerde Jood JorJe' ac meening van de ruim 40.000 er of van een behoorlijk deel «it js"n. vertegenwoordigt. Welnu, ook Sezag -let waar. Hoe groot dr. Dünner's **OSeio!n wetenschappelijk-theologische Voor 2>enheden is, hoe groot de eerbied «aatSor pers°on. het legertje, dat hij in z>ch C*'PPel ijk-Joodsche quaesties achter dadeijjK6"' w slechts uiterst gering. Al t_ m 8 de overgroote meerdervorm-1 Zal om woedende protesten °°emen J , maar Seen percentage «eer VoC de Mozaïsche wetten niet Bi'Oot61. -oen en welke meerderheid veel ?°° goed , fliet-Joden denken omdat t ''keljfiT lls elke vrijzinnige Jood het °dschp knuwelijk, de besnijdenis, de °0r de i Irafenis-ritus, enz. uit eerbied n°g in raditie en liefde voor den stam ?°'uvitk..eere houden, maar behalve dit aan het Oosten bij geboorte, van n J, en overlijden, behalve het offeren r °dschP C0Intl'ibut'e voor onderhoud der °°dseh! i "efdadigheids-inst.ellingen en f niet vk' leeft' als bestond die kerk 2at de' \r U zelfs van bet kleine troepje, ?e meerrl0Zuïsche wet getrouw bleef, is 10 «aaUni ld Scheel en al vrijzinnig *l de ri?P-elij'ke zaken en alles belialve «Jinstenep orthodox noemen. Het is dus een kleine minderheid van een kleine minderheid der Joden, als wier vertegenwoordiger de heer dr Dunner beschouwd kan worden. Duidelijk bleek dit bij zijn benoeming tot opperrabbijn, toen zijn ultra-orthodoxiehoe zonderling dit moge klinken! - bijna een beletsel werd voor zijn aanstelling tot opperrabbijn! Nu de omstandigheden, waaronder de circulaire, dr. Dünner's kind, geboren werd. Hij. die deze omstandigheden kent, zal dit stuk geen „manifest" noemen. Het was allerminst als zoodanig bedoeld. Immers, dr. Dunner had geen ander plan dan aan zijn vermogende geloofsgenooten geld vragen voor zijn lievehngsidee: Joodsche sectescholen; die vraag werd gericht o.a. aan den redacteur van het Centraalblad voor Israëlieten, maar niet in die laatste qualiteit, alleenlijk omdat die redacteur natuurlijk ook Israëliet is en de heer Dunner hem zijn portemonnaie genoeg gevuld achtte om iets voor zijn (Dünner's) doel te kunnen missen. De redacteur vergiste zich evenwel of zag het confldentieele van het rondschrijven niet in, hoe dan ook: hij liet het geheele stuk in zijn blad afdrukken, zonder voorkennis van den schrijver, die anders misschien veel in de circulaire gewijzigd zou hebben. De Katholieke „Tijd" kraaide victorie wegens het aanwinnen van zoon machtig bondgenoot in een artikel met het sprekend opschrift: „Het karakter der openbare school erkend door Israël," de Calvinistische „Standaard" maakte met innig welbehagen van de woorden der circulaire melding, de heer Gerritsen inlerpelleerde in den Gemeenteraad over de beweringen van dr. Dunner, dat openbare onderwijzers zich oneerbiedig over de Joodsche spijswetten hadden uitgelaten, kortom, de poppen gingen aan het dansen: overal artikelen en ingezonden stukken, zoodat het „Handelsblad" zich nu genoodzaakt zag evenlueelen liefhebbers te verzoeken, even te mogen uitblazen tot de publiceering van het antwoord, dat de opperrabbijn gegeven heeft op het verzoek om opheldering, dat Burgemeester en Wethouders tot Z. Iloog- Eerw. richtten. Ik heb gemeend, u te moeten voorbereiden op het ontvangen van die publicatie door het gewicht van het feit. dat aanleiding was tot de geheele historie juister te deflnieeren, dan lot nu toe geschied was. zonder mijn meening over voerde redeneering kan juist zijn; tot nu toe is niet daarover gediscussieerd, maar slechts over de beteekenis van dr. Dünner's optreden, in verband met de positie van den optredenden persoon. Resumeerende meen ik aangetoond te hebben, dat die beteekenis niet zoo groot is. Uit den aard der zaak kwam daarbij voornamelijk in beschouwing: de ware of vermeende grieven, die van zuiver Joodsch en godsdienstig standpunt kunnen aangevoerd worden tegen de openbare school. De „Rotlerdamsche Courant" behandelde de andere quaestie, die ook door dr. Dunner werd aangevoerd: het verkondigen van socialistische, ja zelfs van neo-malthusiaansche zedeleer! Het spreekt vanzelf, dat daartegen niet alleen Joden, niet alleen godsdienstigen, maar ook alle andere menschen behooren op te komen, alle andere, naar mijn bescheiden meening ook socialisten, ook neo-nialthusianen. Men late kinderen buiten politieke en economische vraagstukken. Misschien is het te vergeven door den overdreven ijver, die aanhangers van een nieuwe leer kenmerkt, dat zij wel eens „getuigen" daar waar het allerminst gewenscht of gepast is, maar het socialisme mocht nu toch wel die wilde haren al lang kwijt zijn. In elk geval zal ieder verstandig mensch het wel eens zijn met de „N. R. C 1.," dat onderwijzers, in dienst van het neutraal onderwijs, begrijpen moeten, dat zij te kiezen hebben tusschen hun „apostelschap" en hun betrekking en ook het oordeel van den heer Armand Sassen in het „Handelsblad," dat men onderwijzers, die tot kinderen spreken over neo-malthusianisme in een krankzinnigengesticht moet plaatsen, zullen velen niet te streng vinden. Gij zult misschien zeggen: „maar dat zullen die onderwijzers toch wel laten!" waarde lezers, je ne dis pas non, maar na het bezoeken van vele onderwijzersvergaderingen, het hooren van wat zij in revolutionaire bijeenkomsten omtrent het onderwijs en het doel van het onderwijs soms zeggen, vind ik de beschuldiging, die ik niet uitgesproken heb, toch niet zoo geheel onzinnig en dat moest zij wèl zijn. Een enkel woord nog over des opperrabbijns circulaire: ik lees, dat de heer Van Loenen, opperrabijn van Groningen, zich over het plan-Dünner heeft uitgelaten en eenigszins a la Pythia van Delphi. Ik meen, dat de heer D. onopzettelijk zijn collega's in een moeilijk parket heelt gebracht. Wilt gij den heer Van Loenen een dienstbewijzen? InterviewtZ.Hoog- Eerw. dan niet! Ten slotte een voorspelling: dr. Dunner krijgt van zijn vermogende geloofsgenooten die, waar het liefdadigheid geldt, toch volstrekt niet karig zijn. voor zijn sektescholen hoogstens genoeg tot aankoop van een schoolbord, misschien met een stukje krijt! -*■• *• --- BUITENLAND. Een zeldTmh£dS *j*r tieeten renTXs^-ustig*^.Het "verwondert ons daarom danlk volstrekt niet we** eens te lezen van gisting hier en ontevieden heid daar. Uilt Constantiiiopel woidt gemeld, dat daar bij de ontruiming van Creta gisting is ingetreden in de oitnodoxe kringen. De sheik ui islam heeft den sultan verklaard niet verder te kunnen instaan voor de loyaliteit der priesters. Dezen wekten ontevredenheid op jegens den kalif en verspreiddeu het gerucht, dat de krankzinnige ex-sultan Murad vergiftigd zou zijn. De sultan schijnt daarop begonnen te zijn met te twijfelen aan de macht en den goeden wil van den oppersten geestelijke en er op bedacht te wezen om hem een opvolger te geven, die meer energie toont. Als zoodanig wordt genoemd de zeer invloedrijke Kassadye Zade Ulema, die voorloopig al den rang van Wesier heeft gekregen. Deze spreekt Fransch en wordt voor liberaal op godsdienstig, voor Duitschgezind op politiek gebied gehouden. Dat zou dus al eenigszins als een gevolg van de reis des Duitschen keizers zijn aan te merken. Men spreekt trouwens in alle kuststeden van Anatolië over den geweldigen knak, welken het Fransche prestige onder alle kringen des volks heeft gekregen. Het succes, dat de Cretensers hebben gehad, heeft ook bij de andere nog onder Turksche heerschappij staande stammen gedachten aan revolutie opgewekt, wat nogal heel natuurlijk is. Ook zij hopen hunne positie te verbeteren en meenen, dat ze van hoogerhand al heel weinig kans hebben op vervulling hunner wenschen. Daarom dan maar opgestaan! In 't bijzonder is deze revolutionaire gezindheid opgewekt bij de Haceiloiiiërs en Albaneezen. Er schijnt onder hen zelfs een revolutionair comité te bestaan, dat zich noemt: „nationale centrale albano-macedonische liga." Deze heeft als een rechtgeaard comité ook reeds eene proclamatie uitgevaardigd, waarin de volgende eischen worden gesteld: 1. toekenning van de onafhankelijkheid en de autonomie aan Albanië en Macedonië; 2. de stichting van een zichzelf regeerenden' geconfedereerden staat, die alle volkeren van deze landen zonder onderscheid van ras, godsdienst of taal omvat; 3. de grootste tegenstand tegen eiken maatregel, die schade kan doen aan het verwerven der onafhankelijkheid voor Albanië en Macedonië; 4. het afwijzen van elke inmenging eener groote of kleine mogendheid, welke onder den dekmantel van sympathie toch slechts hare eigen zelfzuchtige bedoelingen zou trachten te verwezenlijken; 5. de liga veroordeelt, als schadelijk voor de belangen van Albanië en Macedonië, elk waaraan het gelukt is met het oog op den naderenden strijd het volk van Macedonië te vereenigen, heeft zendelingen en helpers in vele deelen des lands, van Yildiz- Kiosk af tot in de nederigste hut in Albanië en Macedonië. Onze liga wacht slechts op het rechte oogenhlik om het teeken voor een algemeenen opstand te geven. Zij zal alle andere wijzen van optreden ongebruikt laten, daar zij ziet, dat de Albaneezen en Macedoniërs zich nooit tot een opstand zullen laten verleiden, voor onze liga ze daartoe roept. Beide landen hebben ons programma aangenomen en goedgekeurd en zijn gereed om overeenkomstig deze principes te handelen." Het vertrek van prins Georg van Griekenland naar Creta moet nog weer zijn uitgesteld. Het heet nu weer, dat de koning van Griekenland er op staat, dat elke Turksche vlag van het eiland verwijderd zal zijn, voor zijn zoon daar het bestuur aanvaardt. Volgens de „Pol. Corr." zal de prins zoo spoedig mogelijk de nationale vergadering bijeenroepen te Canea, waar voorloopig ook zeker de zetel der regeering gevestigd zal zijn. Hij moet verder van plan zijn verschillende Mohamedanen als onderchefs van de departementen van bestuur aan te stellen, wanneer de geschikte personen daarvoor zijn te vinden, en zoo vooral te trachten het beginsel van gelijk recht te handhaven. --- De naderende winter. De Engelschen hebben een proefje van den naderenden winter gehad. Over Schotland, Engeland en Wales hebben een paar dagen hevige sneeuwstormen gewoed. In Pertshire (Schotland) ligt de sneeuw op sommige plaatsen voeten hoog. De wegen zijn niet meer te gebruiken, terwijl ook hier en daar de spoorlijnen onder ware sneeuwbergen bedolven zijn. Te Bognor zijn acht visscherschuiten gezonken en de gansche baai ligt vol wrakhout. In Leicestershire (Midden-Engeland) heerscht sedert Dinsdag een bijtende koude, gepaard met een scherpen oostenwind. Ook daar viel Dinsdagmorgen een groote hoeveelheid sneeuw. Sneeuw ook, volgens een telegram uit Kirkby Stephen, in het Noordelijker gelegen graafschap Westmoreland, welke de heuvels met een dikke laag bedekt. Op de hooglanden van Derbyshire ligt de sneeuw 10 inches hoog; en nog altijd blijft het doorsneeuwen, zoodat de communicatie tusschen de verschillende dorpen geheel verbroken is. Het slechte weer heeft de boeren zóó overvallen, dat zij geen tijd hebben gehad hun schapen in veiligheid te brengen. Groote kudden worden vermist en zullen waarschijnlijk onder de sneeuw bedolven zijn. Uit Warwichshire gelijkluidende berichten. Ook daar ligt de sneeuw duimen dik en van een spoedig einde der sneeuwacht valt niets te bespeuren, tot groot jverdriet van de jagers, die voorlooi iq het geweer in het rek mogen plaatsen. Te Birmingham kunnen alleen de tranis, die van sneeuwploegen voorzien zijn, liet verkeer voortzetten; het gewone rijtuigverkeer is daar geheel gestremd. Te Bolton is van tramverkeer geen sprake meer, terwijl in het district Manchester Woensdagmorgen bij het aanbreken van den dag de sneeuw een voet hoog lag. In Cumberland en Westmoreland is in jaren niet zooveel sneeuw gevallen als gedurende de laatste twee dagen. Te Penrith ligt zij hier en daar vier voet hoog, terwijl op het platteland alle wegen onbegaanbaar zijn. Te Lancaster heeft men de scholen moeten sluiten; de treinen, die uit het Zuiden komen, zijn alle twee uur te laat, en de Noordelijke geven hierin den Zuidelijken niets toe. Het postverkeer met Birmingham, Manchester, Liverpool, met Schotland en lerland ondervindt groote vertraging, evenals, volgens de „Globe", dat met Nederland en Duitschland. --- BINNENLAND. Tweede Kamer. Als vervolg van ons telegrafisch Kamerverslag in ons nummer van gisteren vermeiden we hier nog heel in 't kort, wat er gistermiddag en gisteravond nog in de Kamerzitting voorviel. Nadat het debat ov.u- de Indische begrooting was gekomen tol art. 3(5 verklaarde de heer Van Kol nit t kort te kunnen zijn, zooals de minister verlangde. Waar de minister de lusten van zijn ambt had, moest hij er ook de lasten van dragen. Deze opmerking gaf dei voorzitter aanleiding om den heer Van Kol te verzoeken zich in 't vervolg van dergelijke uitdrukkingen te onthouden. Bij art. 41 stelde de heer Brwnmelkamp een amendement voor om den post voor publieke feesten met f 1000 te verminderen, teneinde daardoor uit te maken, dat er geen gelden uit de Staatskas gebruikt i worden voor Heidensche offer■n. Nadat dit amendement door hillende heeren was betreden, trok u-steller het in. Bij onderafdeeling onderwijs pleitte de Donner voor 't verleenen van subsiaan inlandsche particuliere scholen met minder dan 25 kinderen. De minister beloofde er bij ingrijpende wijziging deiordonnantie op te zullen letten. Bij art. 63 eeredienst drong de heer D« Visser aan op vermeerdering van 't aantal zendelingen op de Sangiren Talant-eilanden, de heer Donner op regeling der rechtspositie der gereformeerde kerken in Indië. De heer Van Vlijmen wenschte subsidie voor wederopbouw der Roomsch-Katholi;ke kerk te Weltevreden. De minister iordde, dat de uitbreiding van aantal zendelingen in onderzoek n de kosten van den bouw der kerk [tevreden meende de regeering niet ' doet zich het geval Sri! ? Semeente-veldwachters aldaar b?hVr eng Proces-verbaal tegen elkaar nebben opgemaakt, waarbij de een van aronkenschap, de andere van beleediging wordt beticht. — Woensdagavond werd te Heerenveen gevankeljjk binnengebracht te 74--jarige IL, van Appelscha, beschuldigd van het plegen van onzedelijke handelingen met een 14-jarig meisje. Na verhoor is hij naar de cel overgebracht. — Tegen het hoofd der school te Beilen den heer M., is eene aanklacht ingediend wegens mishandeling van leerlingen Eenige scholieren der hoogste klasse zijn door den officier van justitie te Assen opgeroepen om gehoord te worden in deze zaak. u — De justitie uit Middelburg is gisteren naar Overslag vertrokken, teneinde met de Belgische justitie aldaar een nader onderzoek in te stellen naar den on den veldwachter Verdunnen gepWdeE moordaanslag met doodelijken allonn n verdachte De Vos, uit geconfronteerd met het slachtoffer d — De rechtbank te Breda snrafc 0.,-'=. het vonnis uit in de zaak v™Testeren te Leur. van den moord De beschuldigde G. Y^Pn „ , oordeeld tot I*t*B*UJSZ£SL& — In de Friesche gemeente Opsterland moet eene herstemming plaats hebben tusschen de heeren G. L. v. d. Zwaag te Gorredijk (cand. der Volkspartij) die 292 en A. A. v. d. Meulen te Bakkeveen (cand. der anti-rev.) die 280 stemmen bekwam. De heer Hm. A. de Boer te Gorredijk (cand. der lib.) verkreeg 138 stemmen. — Met ingang van 1 December a.s. is benoemd tot stations-chef te Wageningen, de heer M. Lever, thans in gelijke betrekking te Krabbeddijke. — Een treurig ongeluk vond gisteren te Hillegom plaats, Op den rijksstraatweg stonden drie kinderen met elkaar schoolprentjes te bekijken, toen een wielrijder, zoon van den politieagent De Vreede aldaar, in woeste vaart op de kinderen inreed, waardoor een kind bewusteloos neerviel, terwijl het andere kind zoodanig verwond werd, dat er bijna geen hoop op levensbehoud bestaat. De beide kinderen waren zusjes, alleen het derde kind kreeg slechts een kleine schramp. Wanneer zal de tijd komen, dat paal en perk wordt gesteld aan onbesuisd rijden. — Jaap Eden wil, zooals wij gemeld hebben, dit jaar weer op schaatsen uitkomen. Maar in de twee jaar dat hij niet aan wedstrijden meedeed, zal hij wel sterk achteruit gegaan zijn, wat trouwens in de wielerwedstrijden duidelijk bleek. Maar omdat hij als beroeps-wielrijder ook in de ijssport als beroepsrijder geldt, wil hij — naar men beweert — naar Amerika gaan, waar als professional op 't ijs veel eer en vooral ook veel geld valt te behalen. Daar zal hij ook Johnson, den bekenden record-wielrijder, als geducht concurrent op de ijsbaan ontmoeten. — Dinsdagmorgen is een bejaarde ongehuwde dame te Gent vermoord. Alle kisten en kasten waren opengebroken en uit de brandkast is een bedrag van f 26000 francs ontvreemd. Reeds in het vorige jaar werd bij dezelfde dame inbraak gepleegd. Toen hebben de dieven de brandkast tot in de nabijheid van het kerkhof gesleept, doch haar niet kunnen openen, omdat de politie hen nazette. — De minister van koloniën heeft mevrouw Dreyfus vergunning gegeven, een telegram te zenden aan haar man, door tusschenkomst van den gouverneur van Guyana, die het telegram zal doorzendeu. — Dinsdag is er te Londen een luchtballon opgestegen om Parijs te bereiken. Een tijd ging alles goed, maar toen spleet een oude scheur in den ballon open, en de luchtschipper Williams, vond het thans veiliger den overtocht over het Kanaal niet te wagen. Hij daalde neer, en daarbij viel een journalist, die den tocht meemaakte, van dertig voet hoog en bezeerde zich ernstig. — Hoe ver een kennis-ballonnetje, dat men voor een paar stuivers voor de kinderen koopt, drijft, is een dezer dagen bewezen. lemand liet in Augustus zulk een ballon te Bamberg, Duitschland, op met een visitekaartje er aan bevestigd, waarop den vinder werd verzocht hem het terug te zenden met vermelding van het tijdstip en het oord, waar 't kaartje zou worden gevonden. Den 14en dezer kreeg hij uit Sunderland, Engeland, zijn kaartje terug. — Volgens de mededeelingen van het Kaiserl. Gesundheitsamt te Berlijn waren op 15 November in Duitschland door mond- en klauwzeer besmet 1252 gemeenten (5665 stallen), tegen 1123 gemeenten (6608 stallen), op 31 Oct. — De rechtbank te Hannover heeft zekeren dr. Georg Krische uit Wunstorf, die jaren lang geneesheer was geweest bij het armenhuis aldaar, veroordeeld tot 3 maanden gevangenisstraf, omdat hij de onvoorzichligheid had gehad een zeer weerbarstig krankzinnige 20 minuten lang een koude douche telalen toedienen, tengevolge waarvan de patiënt gestorven was. — Lotgevallen van een deserteur. Dat de Elzassers dikwijls niet het beste deel kiezen, als zi| uit het Duitsche leger deserteeren uit wrok over de Duitsche overheersching, blijkt uit de lotgevallen van een man, die dezer dagen in een Elzasser dorpje als een verloren zoon in het huis van zijn ouders terugkeerde. Hij was in 1878 opgeroepen om te dienen en teKeulen in garnizoen gekomen. Den eersten dag reeds vluchtte hij naar Frankrijk. Daar zwierf hij zeven jaar rond, waarop de Fransche politie hem over de grens zette. Hij boette voor zijn desertie met negen maanden vestingstraf en werd daarop weer bij zijn regiment te Keulen ingedeeld. Na één dag dienst deserteerde hij opnieuw. Nu ging hij bij het vreemdenlegioen. Vijf jaar lang deed hij den zwaren dienst in Afrika. Toen hij ontslagen werd, keerde hij terug en werd in Duitschland wegens desertie en majesteitsschennis tot vijf jaar gevangenisstraf veroordeeld. Hij zat zijn straftijd uit en moet nu voor de derde maal bij zijn regiment worden ingelijfd. Wegens ziekte is hij echter voorloopig naar zijn vaderstadje gezonden. In gevangeniskleeding kwam hij daar terug na een afwezigheid van twintig jaar, een naar lichaam en ziel gebroken man. Zijn jongere broer, die ook vijf jaar in het vreemdenlegioen had gediend, is veertien dagen geleden in Duitschland eveneens in hechtenis genomen wegens desertie. ---