Ingezonden Afzijdig ? In Los en Vast van verleden zaterdag wordt terecht betreurd het gebrek aan ?enheid in de tegenwoordige Groninger Beweging. De schrijver geeft daarvan e schuld aan ons Grunneger Genootschap, en daar moet ik ten stelligste *egen opkomen. Hij schrijft: „Die een- is bij de Groningers helaas nog anijd zoek, doordat het Genootschap nog steeds afzijdig blijft". nu is in strijd met de waarheid. zijn in 1951 begonnen met een po°lng om in de Provincie de beweging P gang te brengen. Op verzoek van de >*>mmissaris Ebels zijn we aan het t>e.rk gegaan met de Ommelander ring, die nu De Warf heet. De be- Pfekingen zijn niet van onze zijde afge°roken. Sedert is De Warf opgericht. In de °°P van de laatste winter had ik een £?sPrek met de heren Prof. Dr. Keuhe g en Mr- Buurma van De Warf. Ik eb aan de heren gevraagd: komt eens met ons hoofdbestuur. Er is «•• voorstel gekomen, in hebhen aan De Warf, die toen „ , °Prichting was, plaatsruimte aan- Stai°den in ons maandblad Dorp en ÏJet Er 's geen gebruik van gemaakt. t 0 tzelfde geldt voor 't Swieniegeltje, ■* dit nog geen eigen blad bezat. Reh n ziet' dat wiJ ons niet afziJdig de rden nebben. Ook niet tegenover ha» Unneger Sproak. We zijn dadelijk Groningen overgekomen, toen er ben Was op samenwerking. Wij hebgen n (in Januari 1956) afscheid geJ}°«?len na de belofte van de Grunne- Sou proak, dat men daar de statuten vin opstellen van een te stichten Prohon? 31 Genootschap. Die statuten zijn u,t gekomen. sCnj°orts wordt er geschreven: „Men oVer er niet mee op, als men elkaar en weer verwijten maakt", hebben niemand verwijten gerr,aak!" De schriJver van Los en Vast lijk Kt ons een verwijt; hij zal gerede- dUs erkennen, dat het ongegrond en eerst°nreSntvaardig is. Wij waren de en Yy6.ll' met de zaak begonnen zijn, Z^n teSen niemand afzijdig ge-1 en dat zijn wij ook nu niet. ïïiaalerrriee zou ik kunnen volstaan, het h *er 's nog een beschuldiging in haam og' En die is ei'ger. omdat geen ais Jl gen°emd wordt. Er staat: „Zo ew° yaak zijn ook hier persoonlijke genten in het geding", te w ® betrokkenen hebben er recht op, heeft eiJ' wie de schrijver op het oog baar K openbare zaak moet openaantj. .enandeld worden; persoonlijke of u,- InS moet men vóór zich houden Waar maken. K. TER LAAN, Voorzitter van hot Grunneger Genootschap. --- Binnenland in 't kort — De commissie ter bestudering van de menselijke verhoudingen in het bouwbedrijf is in Den Haag door ir. J. J. G. Hoek, voorzitter van het produktiviteitscentrum voor het bouwbed rij l' geïnstalleerd. --- GESCHENK voor Nederlandse jeugd De Nederlandse jeugd heeft van de Pakistaanse kinderen een bijzonder geschenk gekregen als dank voor de melk, die ons land destijds naar Pakistan heelt gezonden. Het eerste deel van het geschenk, een witte babykameel, is gisteren aangekomen in Ouwehands dierenpark te Rhenen en binnenkort zal nog een baby-olifantje volgen. --- Mensenbeenderen gevonden in bouwput Bij werkzaamheden in een bouwput voor een lagere school te Scheveningen zijn in een hoeveelheid zand, dat van elders is aangevoerd, mensenbeenderen gevonden. Over de herkomst van deze vondst is nog niets bekend. De politie stelt een onderzoek in. --- Oostelijk Flevoland in wording Cultuurtechnische voorbereidingen (Van onze landbouwmedewerker.) Nu de nieuwe polder, reeds Oostelijk Flevoland genoemd, in de loop van het volgend jaar zal droogvallen, richt de belangstelling zich ook al naar de landbouwkundige voorbereiding van ruim 50.000 ha cultuurland. De aanwinst wordt, wat de kwaliteit van de grond betreft, nog hoger aangeslagen dan de Noordoostpolder en de Wieringermeer, die voor een groter deel langs het oude land uit zandgrond bestaan. De daarop gevestigde graslandbedrijven kunnen bij de vruchtbare klei- en zavelbedrijven niet in de schaduw staan en zijn eendeels voor bosbeplanting bestemd, anderdeels door diepploegen en irrigatie verbeterd. Volgens de voorlopige kartering onder water bevat Oostelijk Flevoland, mede door een brede strook water langs de Veluwe 4000 ha zandgrond, 7000 ha lichte zavel voor gemengde bedrijven zuidelijk van Urk en 40.000 ha zwaardere gronden, in hoofdzaak voor akkerbouw. In de N.O.P. zijn de kavels 300 m breed en 800 m lang en is dus de oppervlaktenorm 24 ha, met variërende grootte der bedrijven van 12, 24, 36 en 48 ha. Oostelijk Flevoland wordt gebaseerd op een kavellengte van 1 km bij 300 m breedte, die dus een nadere indeling van 15, 30 en 45 ha bedrijf sgrootte mogelijk maken. Vooreerst begint de cultuurtechnische voorbereiding met greppelploegen en als nieuwigheid greppelfrezen voor de ontwatering, na drie jaar gevolgd door drainagemachines. Jaarlijks zal ± 6000 ha begreppeld worden en daarna zal zo spoedig mogelijk worden overgegaan tot de uitzaai van 3000 ha koolzaad en 3000 ha tarwe. Het volgend jaar zullen wintertarwe en zomergerst worden gezaaid, in het derde jaar lucerne en vlas. Het vierde jaar begint dan de uitgifte en het bouwen van boerderijen. De aanvankelijke staatsexploitatie richt de mechanisatie op grote maai-dorsmachines annex de nodige droog- en opslaginrichtingen en natuurlijk rupstrekkers, bulldozers e.d., om de capaciteit zoveel mogelijk op te voeren. Om de onkruidvegetatie in het niet direct te bewerken deel der polder te vermijden, zal 36000 ha met riet worden ingezaaid, een waardevol noodgewas, dat met de ontwatering weer tamelijk gemakkelijk het veld ruimt. --- Geestelijke kruistocht in Oostenrijk Morele steun voor volkeren achter het ijzeren gordijn Steunend op deze vorm van morele herbewapening, riep de toenmalige bekende predikant Johannes van Capistrano de , Europese vorsten op om troepen /oor de bestrijding van de Turken af te staan. Hij vond tenslotte gehoor, zodat er een leger op de been werd gebracht, dat de Turken voor Belgrado versloeg. De aanvoerder was de Hongaarse veldheer Hunyadi, die door zijn landgenoten als een nationale held en als verdediger van het avondland wordt vereerd. Dit alles is 500 jaar geleden maar nog steeds luiden 's middags de klokken zowel om aan deze bevrijding te herinneren als ook om tegen nieuwe gevaren te waarschuwen. Daarom zullen ter herdenking van dit jubileum grote plechtigheden in Europa plaats hebben, doch wij kunnen ons moeilijk voorstellen dat het officiële Hongarije van heden zich daarbij zal aansluiten. Wel echter zullen veel Hongaren verlangend uitzien naar een nieuwe Hunyadi die hen van de moderne overheersing uit het oosten zal bevrijden. Al zijn de vooruitzichten somber, toch zullen zij zich moreel gesterkt voelen door de gedachte, dat er in het westen grote herdenkingsplechtigheden worden gehouden — vooral in Wenen. (Van onze correspondent te Wenen). Wanneer 's middags om twaalf uur de kerkklokken luiden, verrichten veel christenen die het horen, een kort gebed, maar de meesten van hen kennen de historische achtergrond niet van dit gebruik, dat nu juist vijfhonderd jaar oud is. Toen de Turken in het jaar 1456 voor de poorten van Belgrado stonden en het avondland bedreigden, werden de christenen tot een gebedsactie opgeroepen. Om hen aan deze oproep te herinneren, werden elke middag om 12 uur de kerkklokken geluid, welk gebruik tot nu toe in zwang is gebleven. Binnenkort zal de gehele Oostenrijkse bevolking door de kerkklokken tot een nieuwe geestelijke kruistocht worden opgeroepen, waarbij het christelijke Europa zich zal aansluiten. Tegelijkertijd zal de Hongaarse kolonie te Wenen op het Domplein in haar moedertaal worden toegesproken, er zullen Hongaarse liederen worden gezongen en de landgenoten achter het ijzeren gordijn zullen weten, dat zij niet verlaten zijn. Kommerzijl heeft een uitstekend voorbeeld gesteld, niet alleen wat de woningbouw betreft, maar ook ten aanzien van activiteit en daarbij een prachtig staaltje van gemeenschapszin en eendracht gegeven. Doordat de inwoners de handen ineen hébben geslagen, konden twintig woningen worden gebouwd, gedeeltelijk aan de Tuinbouwstraat (foto 3) en deels aan de Wigbold van Ewsumstraat, welke straten eveneens konden worden aangelegd. De officiële ingebruikneming heeft gisteren plaats gevonden, waarbij de enorme belangstelling duidelijk heeft aangetoond, dat Kommerzijl met zijn initiatief naam heeft gemaakt en niet meer is het „vergeten dorp", zoals gisteren in toespraken naar voren is gebracht. Toen het gezelschap aan de Wigbold van Ewsumstraat arriveerde, hielden daar landbouwpaarden het lint strak (foto 1), dat door de Commissaris van de Koningin, mr. W. A. Offerhaus, werd doorgeknipt. Bij de hoofden van de rechtse paarden ziet men de voorzitter van de bouwcommissie, wethouder van Grijpskerk, de heer R. H. Smedema, en aan de andere kant van de Commissaris de burgemeester van Oldehove, de heer H. G. Niezink. Ook aan het begin van de Tuinbouwstraat knipte de Commissaris der Koningin een lint door, maar hier waren het tractoren, die het gespannen hielden. Zo symboliseerde Kommerzijl de evolutie in de landbouw. De zevenjarige Thomas Pruim bood de Commissaris de schaar aan (foto 2). iiimtnniuiiii i t niiiiiiw lllllllilllllllltlllllllllilllillllllllllllllillltllllllllllllll ÉIIUIIIIIIIII IIWIIIIIHIIIIIIHIiIIIII Eduard van Beinum, die op 1 september 25 jaar als dirigent aan het Amsterdamse Concertgebouworkest was verbonden en op S september 55 jaar is ge. worden, zal in december als uitgesteld feestgeschenk een borstbeeld, van zichzelf aangeboden krijgen. Hier poseert de heer Van Beinum voor de Haarlemse beeldhouwer Mari Andriessen. --- Beslissend moment Eens te meer heeft Amerika een morront in haar geschiedenis bereikt, waarin beslist zal worden of dit land door wetten geregeerd zal worden, of dat de staten de landswetten kunnen negeren en zelf maatregelen nemen, die alleen het eigen belang steunen. Deze maatregel van het Hoogste Gerechtshof is zoveel te meer belangrijk, omdat hiermee een nieuwe mijlpaal is bereikt in de strijd voor gelijkstelling van de neger met de blanke. Niet alleen in economisch, maar ook in moreel opzicht. Integratie in het onderwijs betekent integratie in de toekomst. Een strijd, waarvan het Zuiden weet dat ze het gaat verliezen, maar de nederlaag niet kan erkennen, en zodoende de ontwikkeling der democratie in Amerika belemmert. De zuidelijke staten klampen zich nog steeds vast aan de volkomen verouderde, in 1896 genomen beslissing van dit gerechtshof, namelijk: Equal but separate (gelijk maar toch gescheiden), en hoewel sindsdien de economische positie der negers hard vooruit is gegaan, men wist ze toch gescheiden te houden van de blanke. Veel meer dan een tweede klas burger waren ze niet. Nu wordt dan deze regel overschreden, ze is gereviseerd, en met deze revisatie wordt de positie van de groep blanken, die voor discriminatie is, uitermate wankel gemaakt. Tactische leiders Het pleit echter voor het gezond verstand van de meeste zuidelijke leiders, dat ze niet al te veel op de sentimenten van de bevolking hebben gewerkt, anders had er waarschijnlijk allang bloed gevloeid. Er is heftig geprotesteerd, gescholden en gedreigd, maar over het algemeen tracht men wettelijke maatregelen te vinden, waarmee men de beslissing van het gerechtshof te lijf kan gaan. Ouders beleggen vergaderingen en geven over het algemeen hun vertrouwen aan de politieke leiders, het kan ze niet zoveel schelen wat er gebeurt, als hun kind maar niet samen met een negerjongen of meisje in de schoolbanken komt te zitten. De meer hartstochtelijke vergaderingen zijn anders van een zeer gevaarlijk karakter, en in Mongomery (Alabama) bijvoorbeeld hoeft maar het geringste te gebeuren of er ontstaat een massaoproer, en de historie heeft wel bewezen, dat dit uitermate trieste gevolgen met zich meebrengt. Klu Klux Klan-imitaties duiken in verscheidene dorpen en stadjes weer op, verbranden van kruisen en oratorische speeches. Spandoeken met leuzen als „We zullen nooit overgeven", „Scheiding (tussen rassen) of oorlog", „God, de oorspronkelijke scheider" worden meegevoerd. Het Hoogste Gerechtshof wordt van verraad ten opzichte van de Amerikaanse constitutie beschuldigd, en van een -verbreken van de harmonie tussen Noord en Zuid. Wat overwogen wordt Tot nog toe heeft het Zuiden de volgende maatregelen overwogen, in de hoop daardoor integratie der scholen te vermijden. 1. De afzonderlijke staten zullen de ouders geldelijke steun geven, zodat zij in staat zijn hun kinderen naar privéscholen te sturen. Daar de overgrote meerderheid der ouders ervoor zal zijn om hun kinderen naar privéscholen te zenden, zal dit een sluiten van publieke scholen betekenen. De feitelijke betekenis van dit plan is echter zeer gering, omdat de financiële last voor vele ouders te groot zal zijn. Privéscholen vereisen veel meer gelddan staatsscholen. 2. Men zal andere redenen bedenken om negerkinderen van blanke staatsscholen te houden. Redenen die in naam niets met rassendiscriminatie te maken hebben, zoals gezondheid en allerlei andere, makkelijk te bedenken redenen, maar vooral in de beginperiode integratie kunnen belemmeren. In de meeste gevallen kunnen de ouders tegen deze discriminatie protesteren, en het voor de rechtbank brengen, maar de gerechtelijke weg kost veel tijd en de meeste mensen zijn zeer huiverig om er gebruik van te maken. Bovendien is de macht van de werkgever in de meeste gevallen zeer groot, omdat hij de negerwerknemers kan dwingen — zijn economische positie stelt hem daartoe in staat — hun kinderen naar negerscholen te sturen. De N.A.A.C.P. (Organisatie voor vooruitgang van gekleurden) zal in de toekomst echter wel een aantal voor het gerechtshof brengen om zodoende een beslissing uit te lokken. 3. „Vrijwillige scheiding". Namelijk door druk van werkgever op werknemer. Een maatregel, die uitermate veel zal worden toegepast. 4. Een negeren van de beslissing van het Hoogste Gerechtshof, de zogenaamde „Interposition Doctrine". De oorsprong van deze maatregel ligt in de „Civil War". De afzonderlijke staten konden deze maatregel gebruiken als zij zich niet bij een beslissing van de federale regering wensten neer te leggen. Feitelijke waarde nihil. Dit zijn enige voorbeelden van maatregelen, die het Zuiden in overweging heeft genomen. De kans op succes is echter uiterst gering, en de zuidelijke randstaten zoals Missouri en de hoofdstad Washington hebben de scholen voor het grootste gedeelte geïntegreerd. En zelfs in het diepe Zuiden hebben enige plaatsjes integratiepogingen ondernomen, niettegenstaande de oppositie. En zo zal de integratie als een sneeuwbal langzaam maar zeker over het hele Zuiden rollen en een onstuitbare beweging blijken te zijn. Nu na twee jaar begint de maatregel volgens het Hoogste Gerechtshof zwaarder op de lokale autoriteiten te drukken, omdat de betekenis der beslissing tot meer lagen der bevolking begint door te dringen en meer negerkinderen om toelating op blanke staatsscholen beginnen te vragen.' Zowel de Democratische Conventie in Chicago als de Republikeinse in San Francisco hebben in hun politieke programma voor de volgende regeringsjaren de nadruk gelegd op een verdere voortzetting van de strijd voor gelijkstelling van ethnische groepen en hun volle steun aan de beslissing van het Hoogste Gerechtshof gegeven. Zoals president Eisenhower gezegd heeft: „Met geduld en gevoel zullen we dit probleem oplossen, zonder echter tot extremisme over te gaan". M. R. v. GILS. --- Na twee jaren hoogste beslissing Amerika en het rassenprobleem De felle schoolstrijd tussen noord en zuid Het stof waait hoog op in Dixieland (de zuidelijke staten der Ver. Staten). Rassentimenten worden aangewakkerd en men kan momenteel spreken van de grootste controverse tussen de noordelijke en zuidelijke staten van Amerika sinds de Civil War van 1861 tot 1866. Was één van de aanleidingen tot deze bloedige oorlog toen de aischaiiing der slavernij door het Noorden, thans verzet het Zuiden zich met hand en tand tegen de beslissing van het Hoogste Gerechtshof, namelijk dat ouders van negerkinderen het recht hebben om als zij dat willen hun kinderen naar regeringsscholen te zenden, ook al lieten deze scholen, voordat de beslissing in mei 1954 werd genomen, alleen maar blanke kinderen toe. Deze uitermate belangrijke beslissing, die door dit gerechtshof unaniem werd genomen met hoogste rechter Warren als zegsman, betreft alle regeringsscholen, behalve de staatsuniversiteiten. De universiteiten, voor zover ze niet privé zijn, werden reeds in 1948 verplicht om negers toe te laten. Dat baarde toen echter niet zon opzien, omdat het percentage negers, dat gelegenheid heeft om er gebruik van te maken, klein is en de invloed van de beslissing lang zo belangrijk niet is als die van mei 1954. --- Landbouwschuur op Texel afgebrand Donderdagmiddag is de grote schuur van de hofstede Groningen, gelegen in de polder het Noorden op Texel, tot de grond toe afgebrand. De schade bedraagt tienduizenden guldens. De eigenaar was verzekerd. Verloren gingen 50 ton hooi, die enkele uren tevoren aan een commissionair waren verkocht, 30 ton stro, 160 mud gerst, een transporteur, een motorfiets en drie bromfietsen. De brandspuiten van Opsterland en Cocksdorp waren spoedig ter plaats. Dank zij de gunstige windrichting konden de bijbehorende woningen worden behouden. De schuur was juist vorig jaar van een nieuw dak voorzien. --- Is militaire heide wel van het rijk? Uitzoekerij op lange termijn De mogelijkheid bestaat, dat de uitgestrekte, 100 hectare grote militaire heide te Ede, waarvan iedereen aannam, dat ze omstreeks 1900 door de buurt Ede—Veldhuizen aan het Rijk was verkocht, in het jaar 2000 weer eigendom van de buurt Ede—Veldhuizen wordt. Een door de buurtspraak ingestelde commissie, die speurt naar oude rechten van de buurt, heeft n.l. aanwijzingen gevonden dat in 1900 geen verkoop plaats vond, doch dat voor 99 jaar het recht van erfpacht werd verleend. Er is niemand meer in leven die zich de gang van zaken destijds precies herinnert en de notulenboeken uit die jaren zijn verdwenen. Een en ander bleek donderdag op de toen gehouden jaarlijkse buurtspraak De commissie gaat nu zoeken in de archieven naar de missende boeken en de betreffende akten. Blijkt het inderdaad een kwestie van erfpacht geweest te zijn, dan wacht de buurt in 2000 dus een terrein dat naar huidige maatstaf ettelijke tienduizenden waard is De buurt Ede—Veldhuizen bestaat reeds meer dan duizend jaar en in vroeger eeuwen was zij een zeer machtig besturend en rechtsprekend lichaam, doch de laatste decennia gine zeer veel van haar invloed verloren. Wel bleef haai de traditie en resten nog enige bezittingen en enkele rechten. ---