Op de kinderleestafel VAN TOP NAEFF - AAN GEEN TIJD GEBONDEN door C.E. Pothast-Gimberg JUFFROUW STOLK EN ANDERE VERHALEN, door Top Naeff. Em. Querido N.V., Amsterdam. Salamander Pocket. Een bundeltje voortreffelijke verhalen, die zich naar hun inhoud uitstekend zullen aanpassen aan de smaak van onze oudere jeugd. Het gehalte hiervan is aan geen tijd of mode gebonden, omdat Kunst altijd vrij blijft. Hoe zuiver zijn de gedachten van hoofd en hart, van verstand en ziel in deze eenvoudige vertellingen tegen elkaar afgewogen en op elkaar afgestemd. Geen dissonant door een te veel aan een der kanten, maar een zo indringend zich verdiepen in de mens en zijn vaak onhandige uitingen, dat een enkel woord de gehele situatie tot in de meest verborgen eenzaamheden aanroert en begrijpelijk maakt. Hier is een meester aan het woord! OM BIJ de oudere jeugd te blijven nemen wij U: SPIEGHELKEN door Maria Rosseels. Omslagfoto: Louis van Paridon, omslag ontwerp Boude- Vy'ijn Delacre. Uitgeverij Lannoo, Tiel, Den Haag. Wat een best boek voor jonge meisjes in dagboekvorm. Gelukkig, nu eens geen twist en tops en flops, die onze teeners immers helemaal niet kunnen verwerken, zoals een dezer dagen weer gebleken is. Hierin ook geen ongeremde baldadigheid, voorgesteld als het hoogste goed Maar een serieus opgebouwd verhaal, waarin de problemen met worden ontweken. De vijfde druk bewijst, dat de smaak van de jongeren nog niet bedorven is. Een enkele opmerking moet ons van het hart: Jammer, dat Peter, overigens in een recalcitrante bui, de protestantse zendelingen een aanvechtbare veeg geeft, als hij beweert, dat ze negerkinderen, die naar hun school willen komen, er nog voor betalen op de koop toe. In deze verwarde, barre wereld moesten alle godsdiensten elkaar verdragen. Een enkele maal is de opvoeder aan het woord en niet het prille meisje in haar dagboek. Maar dit wordt de auteur vergeven om haar liefde en begrip voor de nood en de eenzaamheid van de jonge mensen. Een katholiek boek, warm aanbevolen voor alle gezindten. Ook een best boek: KERMISMEISJE van Hanny Hoogland. Suggestieve illustraties van Elly van Beek. Keurig uitgegeven door Uitgeverij Van Goor en Zonen, Den Haag. Deze auteur heeft meer uitstekende boeken op haar naam staan: o.a. Het glazen Huisje en Anders dan andere Meisjes. Ook dit boek, dat vertelt over de wondere wereld, waarin een kermiskind opgroeit, boeit door de zuivere toon en het begrip voor de werkelijkheid in een meisjesleven. De moeilijkheden van dit begaafde kind worden nergens gebagatelliseerd. In tegendeel. In dit boek komen ze voornamelijk van een „boze fee", een echte regentes. Hoe stoer en knap komt deze stijve Friese vrouw uit de verf Hoe diep, maar aldoor aanwezig, verbergt ze haar hartelijkheid. Ons compliment voor dit gave meisjesboek. Leg naast deze verantwoorde kinderlectuur nu eens: KONING GOMMENIKKES door Sebastiaan. Verdienstelijk plaatjes door B. v. Wely? Deze plaatjes verraden hun maker nergens en ze zijn het aankijken waard. Uitgeverij H. J. Dieben N.V Den Haag. Het boekje zelf is een broertje van de Pieter Bellen onder de kinderboeken. De auteur raadt ons aan: lees het eens en lach er eens om. We hebben het echt geprobeerd. ... DE TIJDRUITER. Samengesteld door Jelte Kuipers. Aardig geïllu- streerd door Pim van Boxsel. Keurig uitgegeven door N.V. Arbeiders Pers te Amsterdam. Een bloemlezing samengesteld uit allerlei geschiedenisboeken en daarvan wel de beste; o.a. uit: FULCO DE MINSTREEL, dat iedere jongen nog graag leest. SINJEUR SEMEYNS door H. J. Schimmel, een oudje, dat nog best meekan en helemaal niet op krukken. DE BOODSCHAPPER VAN DE PRINS door Max van Amstel. DE ZOON VAN EEN BROUWER door J. C. Kelk. JONGENSDAGEN door Theo Thyssen. Het boek begint en besluit met een hoofdstuk over de Tijdruiter. Eerst woont hij in een Friese staartklok en galoppeert op een appelschimmel zijn rondjes van de ene kasteelpoort naar de andere. Evenveel als er hele uren gemeld worden en één bij elk half uur. In het laatste hoofdstuk staat hij groot en in het goud te blinken als windwijzer boven op een toren. Goede compositie, goed gekozen verhalen, verlucht met passende illustraties. Klaas van der Geest komt weer met een avonturenboek uit in de ATO-reeks: HELIKOPTER BELL, 47 D VERMIST. Matige illustraties van G. Gremmen. Uitgever G. F. Callenbach N.V. Nijkerk. Klaas van der Geest verstaat de kunst een avontuurlijk boek te schrijven zonder in onwaarschijnlijkheden te vervallen. Bij hem geen jongen van een jaar of veertien, die een adembenemende opdracht tot in de perfectie uitvoert. Hier spint hij zijn verhaal om een jonge piloot en al vinden we hem in dit boek een beetje mat, toch geeft hij weer gezond voedsel aan de leeshonger van wat grotere jongens Ze kunnen hun hart ophalen aan de technische bijzonderheden over vliegmachines en helikopters. Er is een grondigde studie aan dit boek vooraf gegaan. De auteur heeft er zich niet van afgemaakt Ondanks het feit dat we hem wel eens brillanter hebben meegemaakt, toch een boek, dat boven de middelmaat uitsteekt. Koning Gommenikkes een broertje van de Pieter Bellen --- Dief heeft voorkeur voor voetbaltruien Een dief heeft de gehele voorraad lichtrose truien van een voetbalelftal uit Palermo (Sicilië) uit de wasserij van een hotel in New Vork gestolen De dief liet heel wat kostbare kostuums en andere kledingstukken lig. gen en nam alleen de truien mee. --- Minder tekort aan verpleegsters Gevolg van verbetering der salarissen (Van onze Utrechtse correspondent) Het ziet er naar uit dat we, wat het verpleegsterstekort betreft, op de weg naar beterschap zfln. Maar we zün er echter nog lang niet. Dit verklaarde gisteren mr. J. A. H. J. van der Dassen, burgemeester van Dordrecht en voorzitter van de Stichting het Nederlands Ziekenhuiswezen. HU sprak op het zesde tweejaarlijkse ziekenhuiscongres, dat de stichting in Utrecht houdt. De voornaamste oorzaak van de verbetering ligt, aldus mr. Van der Dussen, in de verbetering van de salarissen. Ook de verhoudingen onder het verplegend personeel zijn hier belangrijk. De heer Van der Dussen sprak ook over het nieuwe wetsontwerp inzake de tarieven van ziekenhuisverpleg'ng- Dit is ontstaan omdat de prijsbeheersing van de tarieven met ingang van juli vervalt. Het ontwerp is voortgekomen uit overleg tussen de partijen: de Sticnting en de ziekenfondsorganisaties, onder auspiciën van het ministerie. Het moet een aanvulling zijn op de ei%en regeling en niet meer dan dat, aldus de heer Van der Dussen. , Dr. C. L. C. van Nieuwenhuizen, ouüvoorzitter van de landelijke specialistenvereniging, betoogde dat de ontwiKkeling van het ziekenhuis van charitatieve instellingen tot een centrum van medische dienstverlening om een regeling vraagt. De plaats van de directie daarin is die van de raad van beheei en coördinator _ --- „Ik wil wat met mijn handen” zei MIEKE VAN DEN BERG 70-jarige Groninger pottenbakster speelt in Peru met vuur in haar oventje (Van een onzer verslaggevers) „Ik had het gevoel dat ik te intellectueel was geworden" .... Was het zo erg met haar, de 70-jarige pottenbakster Mieke van den Berg, die op het ogenblik in het Groninger Museum exposeert? — Laat eens kijken: Aan de London University behaalde ze haar doctoraal diploma Russische taal en letterkunde; in Florence studeerde ze literatuur- en muziekgeschiedenis. Bij de in Groningen geboren wijsgeer Gerard Bolland liet ze zich onderwijzen in de leer van Hegel. „Ik wil wat met mijn handen, — zei ik tegen mezelf. Mag ik eens aan jouw pottenbakkerswiel zitten? — vroeg ik aan mijn nicht". Haar hele leven heeft Mieke van den Berg gereisd. Tweeëndertig jaar geleden was ze eens in Peru. Ze had 't gevoel, dat ze er terug zou komen. In Santa Monica (Californië) zag ze hele mooie potten in de kunsthandelszaak van de vader van Liz Taylor, de filmster. In Leiden nam ze kort daarna lessen van de pottenbakker Chris van As, die haar de eerste beginselen der keramiek leerde. „Toen ging ik terug naar Peru. Dat was vlak na de oorlog. Ik mocht niets meenemen. En zo begon ik daar met niets. Ik kon een klein oventje op de kop tikken. Ik was expres nergens naar potten en vazen wezen kijken, zodat ik werkelijk helemaal van onderen af moest beginnen en naar hartelust kon experimenteren. Op een oud fietsje bewoog ik me armoedig door het Peruaanse land, — hoewel, het was toen de enige fiets in verre omtrek". Op een dag werd Mieke van den Berg uitgenodigd een tentoonstelling te houden voor de Engels—Peruaanse Club in de hoofdstad Lima (1V& miljoen inwoners). Het werd oen reuzesucces en er kwamen in veertien dagen tijd ruim 4000 mensen kijken. ..Toen pas ben ik links en rechts op de wereld eens gaan kijken wat er zoal in de pottenbakkerswereld te zien ö. En nu heb ik intussen zelf op diverse tentoonstelling gestaan, zoals in Philadelphia en Washington. Vijf van mi.in potten zijn opgenomen in de beroemde collectie van Faenza in Italië". Alles op zn tijd, — zal Mieke van den Berg gedacht hebben toen ze constateerde dat ze „helemaal van 't rood ai was" in haar schalen en vazen. Ook de gekristalliseerde kernen hebben hun tijd gehad in het werk van de pottenbakster. Maar boeiend zijn ze wèl! Op de ioto hierboven ziet men hoe in het hart van een grote schaal het licht speelt in de kristallen die zich in Mieke's toveroven spontaan hebben gevormd. Onder: enkele van haar werken. --- Dochter van Groninger wethouder Wie is deze ongelofelijk vitale vrouw, die in het Groninger Museum, daags voor de opening van haar tentoonstelling, tot 's nachts half vier mee bleef ronds jouwen bij het schikken van de bloemen? Wie is zy, die 0p haar 58ste nog met Potten bakken" begon en de neerslag van haar filosofische ervaringen vond in het werk van haar handen? » * • De feiten zijn al saillant: Zij is de dochter van de chirurg W. G. van den Berg (ze voert haar meisjesnaam als kunstenares), die vijftig ]aar geleden wethouder der gemeente Groningen was. Onder zijn wethouderschap werd in 1913 met de aanleg van het Stadspark in Gromngen begonnen. Ze heeft twee zonen. De één is archeoloog in Mexico, de ander professor in de astronomie aan de universiteit van Toronto in Canada. Mieke van den Berg bracht haar jeugd in Groningen door. De familie woonde in een oud huis in de Stoeldraaierstraat, dat op het eind van de oorlog werd vernield. Later verbleef Mieke geruime tijd in het westen, Omstreeks 1927 ging ze naar Engeland, waar ze tot de oorlog woonde. Toen de oorlog uitbrak was ze weer terug in Nederland. --- Niet schieten! „Ik had de eerste dag, 10 mei 1940, direct al Duitsers in mijn tuin in Wassenaar. Ze wilden op m'n zoontje schieten, want die liep met een Nederlandse helm op zijn hoofd. Gelukkig konden de Duitse soldaten nog juist op tijd gewaarschuwd worden, dat er een kind onder die helm zat!" „Ik heb ook nog het diploma solozang gehaald in Den Haag. Mijn belangstelling voor muziek werd gewekt toen mijn vader op een dag uit de provincie een oude piano meesleepte. Dat stond zo aardig in de kamer, — vond hij --- De verwachting van iets geweldigs Glazuurkleuren haar hartstocht Ze heeft iets in haar ogen als van een kleine jongen die voor het eerst stiekem in een hoekje een lucifer aansteekt. De verwachting van iets geweldigs. En is het eigenlijk ook niet ongeveer hetzelfde: een 70-jarige die met 1000 graden of meer speelt? „Soms maak ik een explosie, die het glazuur aanpakt". „Waarmee doet u dat?" vroeg ik. „Ah dat kan ik niet zeggen Die explosie pakt dus het glazuur aan en doet er allerlei fantastische dingen mee. Ze geeft het glazuuroppervlak allerlei boeiende vormen. Vormen overigens, die je overal elders in de natuur tegenkomt. Ik weet niets van scheikunde maar ik ken wel de levenswetten. En die hebben overal in de natuur hun parallellen. Ik begrijp de reacties van de oxyden op elkaar, 't Ene glazuur bindt alles tezamen, 't andere jaagt de zaak uit elkaar". --- Als een revolutie Het hart van sommige der geëxposeerde schalen bezit een toverachtige schittering van kristallen (zie foto linksboven). „Die kristallen vormen zich in één seconde. Dat is zon ontzettend snelle reactie, dat de hele boel uit elkaar kan springen. Het is hetzelfde proces als van een revolutie. Het gaat goed öf er volgt een alles vernietigende uitbarsting". En zo experimenteert ze dus, deze reïncarnatie van het zoekende en ontdekkende kind. Haar pottenbakkerij is ook nauwelijks groter dan een kinderkamer. De schalen en potten staan tot onder haar bed. Haar vader zei vroeger eens: in de grote laboratoria wordt niets werkelijk nieuws meer gevonden. „Ik heb bijvoorbeeld ook ontdekt dat op mijn wiel in de duimvoerende linkerhand het gevoel zich laat gelden. Hij maakt de ronde, inhoudsrijke vormen; het omsluitende gebaar. Links zit het hart immers! De rechterhand is de bezige hand. Hij schept veel meer volgens het verstand; de gerekte hoge vormen". Op de tentoonstelling overheersen de traditionele vormen, de oervormen van pot, schaal en vaas. ~De kleur, de kleur en nog eens de kleur. Het experimenteren met kleur. Dat is mijn hartstocht. En tenslotte de overgave aan het vuur. Het vuur heeft altijd het laatste woord!" --- Druppels als edelstenen De scheppende kracht van het vuur heeft haar bijzonder verrast in de prachtig gevormde druppels glazuur die steeds op de ovenplaat vallen. De meesten gooien ze weg, maar Mieke van den Berg vangt ze zorgvuldig op een laagje kwarts op, zodat ze niet op de plaat vast branden, „'t Is net jade!" riep iemand uit die op de tentoonstelling de sierkruisjes zag, gemaakt van diezelfde druppels. Ze zijn in aantallen van 7 of 10 gevat in goud in de vorm van een kruis. De gelijkenis met bepaalde edelstenen is inderdaad frappant. „Moet het zó ongeveer in de natuur ook met de edelstenen gegaan zijn? Ik bedoel, net als met die glazuurdruppels in uw oven?" vroeg ik. „Zo ongeveer moeten ook de edelstenen gevormd zijn", antwoordde ze met die eigenaardige blik alsof ze de deur van haar oven open deed. „Het vuur heeft altijd het laatste woord!" ---