BUKGELIJKE STAND. HAREN, maand Maait. Geboren: Jannes Jacob, z v K Sinkcraven en J Huizing te Helpman. Trientje, d f c Bozema en H de Ruiter te Helpman. Catharina Jantina Rigina, d v H Hummel en W van Dijk te Helpman. Jacoba, d y i Schoonoord en J Haan te Helpman. Aaltje, d v K. Best en L ter Steeg te Helpman. Roelf Drewes ï Tf U Barkhuis en I? Grausbergen te Helpnian. Renschedina, d v E Eissesen A Hekman te Glimmeu. Hillechien, d v J Koops en A Laan te Ulimmen. Marchien, d v E Wolters en B Sweeits te Helpman. rokke Evert, z v f E van Bolhuis en A Wijgerts te Gmeon. Alke, d v J de Groot en R van Gijssel. herhardes, z v 0 A Hilboesen en J M bchreuder te liidèon. Johannes Jacobus, zvLJ Mulder en OMA Wolbes te Gideon. Gerrit, z v l. Hindriks en G Bijkerk, (ieesje, d »EJans«" en IC. Been. Pieter Berend, z v J Dooyes en J Venema te Helpman. Johannes, z vJ Katerborg en G Berghuis te Helpman. Roelot, z v T Heikens en G Meijer te Helpman. Getrouwd: H Berends 23 j te tinnen en 11 Berends 24 j. H Harms2s j en G Nijdam 2J jaar. u Overleden: Geertruida, 12 m d vH Venema en J H Prins, te Glimmen. Andnes 2 j z v F van Veenen en G Bruins te Glimmen. Willem Kooiman 62 j ongoh. Kokje, M m d v J Bolhuis en H Hoekzema te Helpman. E Rijploeg, 52 j vr v D Schuiring te Gideon. Jantje, j j d v A Berends en J Kooi te Onnen. APPINGEDAM, s—ll April. Geboren: Mina, d v J M Visser en G Stalman te Tjamsweer. Hendrikje Eiske, a v J ten Bos en E Harkema te Veur. tians, z v a Top en A Bakker. Gornelia, a y J Kramer en G Kluin te Tjamsweer. Grietje en üerritr d en z van A Raap en T van der Glas te Tjamsweer. Kornelis, zv F ten Broek en F van Dijken te Solwerd. Elizabeth, d v G Borg en J de Raaf te üpwierde. Elizabeth Geertje, d v H II Huizinga en J Bolt. Jan, z v B Klein en 11 Engelsman. Ondertrouwd: K Kladder 27 j te 't Zandt en C Doliin 2o j. J Lenting 55 j te Meedhuizen en G v d Berg 54 j. overleden: Anje Geertsema 78 j, wed van T Meijer te Tjamsweer. Martje Dijkema 65 j echtg v J Smit te Tjamsweer. llenderika van de Laan, (54 j wed v H T W Smit. UITHUIZERMEEDEN, maand Maart. Gobo r e n : Kornelis Jan, z v J Klein en G Hartman. Klaaske, drl Scholtens en H Pieterman. Heerko, z v J Jonker en A Kooi. Jantie, d v K Jonker en K Kalk. Gesina, d v K Bouwman en ï Schedeler. Jacob, z v E Kooi en J Dam. Übeltje, d v H v d Veen en G Smit. Pieter Jan, z vJ C v Dam en K Kooi. Getrouwd: S Dijkhuizen, 33 j, Bierurn en D van Dam, 22 j. . Overleden: Klaas Pieterman, 89 j, wedn van J Bolt, Grietje Kooi, 50 j, vr v A v d Weg. Walter Sibma, b!) j, man van-O Mas. Aaltje Sluijs. 83 j, vr v P Swijghuizen. 1 arm Kalk, 28 j, nian van A Smit. Levenloo3kind van H Steendam en H Oosterhuis. OLDEHOVE, maand Maart. Geboren: Jandiena, d v T Slagter en L Dijkstra te Niehove. Harm, zv ,1 Scholtens en O Brouwers te Saaksum. Phüippus, z v D Elsinga en F Loppersum te Niehove. Joukje d v A Piersma en A v Houten te Ruigezand. Anje d v K Zijlstra en E Spaumnga. Eise Willem, z v P Clason en T Veeze. Haikeltna, d v \V Jager en F llielema te Kommerzijl. Renstje, d v D Fraukes en T Iwema te Ruigczand. Louis, z v P Wiersema en G Stocpker te Niehove. , Getrouwd: H Flonk. 31 j en J G v d Hoek, 'ci j. _, , Overleden: Klaas Klaassens, 68 j wedn van E Knoop, Jacobtje liouwes Pompstra, 82 i te Niehove, wed V VV Snaak. Hendrik Hoogeboom, 78 ,j ia Niehove wedn van J Wegman. Reinder Hamming, 38 j te Roigezand, ongeh. Harm Tiemersma, 7U jte Kommerzijl, eehtgen. van F Smit. LEEK, maand Maart. Geboren: Grietje, d v F W Eringa en j Linker. Jetske, d v G Hendriks en B Meelker. Friese, z v P do Jong en R AJ Voortman. Geertje, d v O Uut »a t v Wyk. Hond rik d v J van Vorenholt en B de Jong. AlbcrtS v F Hummel en M van Wijk Uouktie d v G Aalders en J Bosma. Id» d v ï' Kenkema en J Boonstra. Antje d v W Roffel en MLouwes. Mettje, en reikt*, d v H van der Velde en A Buiter Emke, d v J l 2&£ en B Aard-a ft-j STv AÜSa enlT v J Spaan en 1 \ortnuuii,. . , HUtf S* W Hut «jv O v d Molen 23 j, Enumatil. Overleden: Jantje bmilda, 12 mdv A en G Bosklopper. Hendrik Stavasius, lb m x v P en 11 van Dijk. Hoelf v. d, Boom 10 maand z v U en V lomstra Wietskc v d Tin 5 m d v W en ii Sikkema. Maaike 1 Tientje Mulder. 9 m d v J en 11 Middel. Evert Kobes n i wed v M Kooisira. Wilt v d Meulen Hl i m v H v d bos. Hendrik Sipkes, 87 j wed Jv J v d Linde. Uiltje Mulder 77 j vr v H vd Leest. Arme, 6 d z v M SietsemaenC Schuil. RODEN, maand Maart, Geboren: Ananias, z v J Siegers en J Boer. Jantje, d v J Wold en G. Pater. Jantje, d v O Velthuis en G Kok. Geertruida, d v J Heersin" en M Mulder. Johannes, z y J öeersing enK Dekker. Willem z v E Keuving en H lfoltman. Hendrika, d v P Kraak en J Heen. Antje, d v L van Esch en M. HenUnk Harm, z v H Huizing en M Rozema. Wijtske d v H Boer eu E Holtman. Harm z v L Busscher en J v d Veen. Johanna, d v 1 Ottens en A Talons. Jantje Ünct:e, d v H Oosterhsf en J de Jonge. Ondertrouwd: P Winter 27 j en II Evenhuis 20 j. K de Vries© 1™ H Boerma a» j. R Ananias 61 j en V PolltngS» j. ■ Getrouwd: C Tuinman en W Huberts. H Slagter en I Tuinman. Overleden: G. Geersing 1 dag. l Noordlioff. 7o i wed v II Veldstra. G Holt, 2 maanden.' T Kuiper, lb maand. NORG, maand Maart, Geboren: Hendrik, z v H. v d Veen en J Hummel. Jantje, d v B Boelen, en O Vrind,. Harm, z v J Dokter en G Meijer». Aafje, d v K Douwsma en J Regtop. Getrouwd: J Stevens en \ Karsten. Overleden: Hendrik üeorge Fnelink, eehtgen v H Landman, 51 j. August van Lochem, ongeh, 59 j. Hendrik Sinkgraven, 43 j. Hossel Smint, ongch, 45 j. Klaas Nieuwkamp, eehtgen v J II Sikkens, 58 j .Willem Hermans, wedn v A v Voorst, 48 j. --- 375 e STAATSLOTERIJ. ■—* Se kL Prijzen van f 100 en daarboven. 3a lijst. No. 16178 f5OOO, no. 19176 12000, no. 11024 fl5OO, no. 12984 flOOO, no. 11192 £400, ne. 9257 1200, no. 11928 f 100. Prijzen van 145. 31 8084 4985 7407 9884 12582 15420 18529 86 3139 4997 7481 9936 12615 15475 18668 77 3151 5048 7510 9942 12671 15480 18702 78 3157 5196 7523 10295 12705 15509 18726 205 3184 5230 7553 10398 12738 15531 18816 412 8166 5242 7668 10451 12734 15544 18824 437 3216 5288 7679 10478 12742 15641 18848 587 8233 5339 7694 10571 12825 15649 18870 627 3241 5396 7721 10575 12859 15688 18877 658 3252 5410 7748 10578 12952 15707 18945 865 8272 5417 7788 10597 18054 15728 18989 928 3280 5465 7809 10629 13128 15731 19103 955 8302 5486 7964 10638 13211 16045 19185 939 8331 5506 7971 10693 18307 16075 19204 994 8359 5550 8018 10758 13825 16077 19257 1016 8380 5570 8046 10802 13387 16112 19270 1099 3431 6627 8049 10848 13396 1612 G 19295 1100 3186 5702 8204 10850 13433 16351 19321 1117 3441 5718 8211 10925 13467 16385 1938 S 1241 3453 5771 8229 10978 13487 10493 19359 1261 3486 5790 8331 11114 13556 10528 19399 1291 3596 59U1 835; J 11117 18591 16579 1946. 1863 3607 5904 8371 11140 13616 16589 19548 1492 8633 6029 8454 11224 18685 16630 19570 1555 3659 6037 8515 11336 13706 16637 19554 1588 8684 6085 8520 11344 13711 16724 19598 1758 3730 6091 85Ü4 11362 13769 16815 9697 768 3740 6117 8636 11410 13783 6832 9766 1786 3765 6205 87U5 11436 13844 6926 9810 1820 3776 6302 8748 11470 13870 10932 19824 1854 3782 6322 8773 11477 13319 16958 1985 a 1899 3814 6324 BSO 6 11516 13923 17003 9S&O 1919 3828 6884 8814 11563 13972 17258 19883 1969 3878 6407 8380 11650 13983 17283 1989 S 1981 3892 6456 8945 11651 14021 17285 19914 2076 3900 6543 8993 11093 14050 1-287 19918 2086 3988 6549 9048 11709 14077 17428 19967 2121 4033 6564 9065 11806 14088 17524 1998 a 2182 4048 6567 9089 11876 14126 17525 20055 2237 4055 6652 9182 11879 14155 17697 20094 2262 4104 6656 9199 11924 14194 17645 20115 2297 4152 6757 9266 1:949 14205 17721 20139 2372 4154 6758 0342 11971 14268 17736 20161 2390 4183 6819 9351 12056 14288 17848 20170 2403 4185 6826 9386 12116 14328 17867 20220 2463 4198 6845 9415 12187 14877 17892 203(1 2466 4206 6850 9439 12159 14425 17932 20424 2492 4236 6915 9444 12199 14409 17934 20487 2518 4381 6930 9456 12207 14513 17989 20527 2572 4395 6975 9470 12228 14551 Igüii -CS2S 2649 4410 ÏÜtW S«a 1222.) M 622 18G07 20627 2671 4516 7023 S5OB 12250 14755 18077 20653 2712 .1592 7048 9595 12284 14841 18100 20698 2718 4716 7078 9622 12444 14894 18100 20718 2719 4793 7118 9625 12460 14897 18139 20806 2791 4817 7176 9642 12*44 14972 18195 20819 2858 4829 7179 9703 12482 14995 18199 20941 2867 4831 7198 9778 12494 15002 18355 20995 2922 4559 7217 9735 12503 15227 18371 20996 2957 4Ü04 7262 9846 12529 15284 18375 3002 4948 7264 9851 12571 15304 18398 8062 4954 7272 9860 12579 15399 16439 In de vorige lijst stond ÏOISÜ moet zijn 10413, 18994 moet zijn 18944. --- A ü V L li T i. ft 1 1 L S. Dr, BRUKKER, Oogarts Groote Markt, Iwien BHR»AHH. Spreekuren: dagelijks 11-*. J>»««dags lO—a. Dage!, minverm gratis»!^—»'2- Inrichting voor Zenuwlijders volgens Voorschrift ian den Dokter. D. YRISOÜ, Barestraat, Groningen» compagnonT In een der hoofdplaatsen van het Noorden wordt in een fabriek, die voor uitbreiding vatbaar is, een COMPAGNON gevraagd, Benoodigd kapitaal 25 mille. Br. fr. no, 297, bureau dezes. --- GEMEENTELIJK NIEUWS. HOOGKERK, 14 April. Door de liberale kiesvereeniging is op veler verlangen weder uitgegeven en bij hare penmngroecster P. Scharringa verkrijgbaar hif Ahei boekje, behelzende het ko- LPm„» T boofdelijken omslag voor de gemeente Hoogkerk. iia?0J:TEKRSPM' 13APriL Hedenavond kort ™S r,&k er boven °ns dorp een werd aar hevi§ onweer los. Al spoedig waarh»MBuroePen; er is brand, hetgeen net ™ bleek te ziin- De bliksem had l.ustine* MmolentJe' staande aan het 'ioorendp ' nabiï ons dorPj toebe- SaPpetneeran den neer J- Mulder, van lijd stond h ge.lr°ffem In een korten tot den ar jQ volle vlam en brandde de schade toe afl AssuraQtie dekt vanASEto«fUJAprü- üit bet verslag 1903 blHbt nd dezer gemeente over het sptni °.ns het volgende. Ofschoon tot de h' ~r- Seborenen, behoorende der ovpSi !i° UlnB dezer gemeente, dat yern>eerH«f ncJl (25) met 35 overtrof, JBar sWm de. bevolking in genoemd «it dS'eshts luet 4 personen, doordien P'aats ï\l'fs?,eente 191 hunne wooncr zich :, lldcrs overbrachten, terwijl hew V?Stigden- °P 31 de*e gemeento jaar telde W6O manenenteen21EAn^oners, waarvan Wheel lieten z*ch2ofZrouw.en- In het verbinden. Het nlr paren 1D den echt meentebestuuValsniedPveel/an het 8e" ambtenaren, ondei-„fnTandegemeentering. Het onderhouTrtlgeen verandewegen, straten v gemeentelijke waterleidingen 'en °hrEaden vaarten, Plaatsen en scheen ™Bgen', paalwoningen vorderde ££ °nderwiJzers*346B.B2i 2, waarvan nC mtBave van 12708.42. 'Het laJer allee* der gemeente f 21 of hW,S.,k?stte van de totale uitgaven i«ilna dehelft Mn jaarwedde f 7475' Ym'uV1 alleen b >jkt, dat 1903 noch vooï de flenhV^Slag klasse noch voor den ]Uh arbeide«- gunstig jaar is sewe«t Mbo,ïwer een deslechteweersSplrtn»-^068160 door vele hei,d de arbeiders de aard°appIieoroaS\ml'°okwn°ê mislukte flng behoefde eenwel nfetrk:erSC¥l'- gedaan. Wat denH„? ,te worden alleen voor een groot deel mislukt ~ vervangen door zomergewasse~n Zden zich zelf reeds niet voordS\Wataop ook berokkenden in den zomir a maar regens den landbouwer ,rrS -W In het bijzonder no« aan w ,scnade- H A hrtPPM hm afBelo°Pen laar 285 «.A. beteeld. Het armwezen vorderde eene uitgave van f 4408.75. MIDWOLDA, 14 April. In de gisteren gehouden vergadering van den raad dezer gemeente waren afwezig de heeren &- Meihuizen en O. Roemeling. Onder de ingekomen stukken kwamen £°or: a. Rekening en verantwoording •an de gezondheidscommissie, gevestigd 'e Winschoten. De ontvangsten bejegen over 1903 f 1342.22 en de uh- f 1007.881)2. Werd ter secretarie j."* inzage voor de leden gelegd, b. Een 'S ifW»»»- te flikkeren. k°mrJ? , *u i> ff6n Wik keek DS & life Arucfe aan. & aan « dJt het MsS*8**»» t'^w>heü %|<^if.all »«- .ff* «o?^daaromk' >n wel **4tH<* «èf fö* C 'S * d*n tooor,]„ ' «n infi IL' «ven ge- duQit, $* ander mij WC*1- Al« ¥d<*n om eugen °P de «.' met d^'ad..eveneens * üet zich jT' dat Wat V Tt m*het h 1% r! is de waoi Hb afgelnisbdrd. « Üpiï&K 'S elkander aan. a„~ Sic te die Eniiemoöer? vroeg de rechter van instructie eindelijk aan büSSf-Kan men .*«***£ De oude had kalm geglimlacht. w-iPe heeren mdeten het mij niet kwalnk nemen, maar Franz weet piet wat hu bazelt. EanemOser is bijna twintig jaar de rijkste en, aanzienlijkste man, m de gemeente. — Br loept menigeen rond', ,wien men het met kan aanzien, wat hij heeft uitgevoerd, bromde Franz. Maar als men mij niet gelooven .wil... daar is Etnnemoser. De heeren kunnen hem zelf vragen. Uitdagend zag hij Ennemoser tegemoet, wiens rijzige gestalte inderdaad juist op den drempel zichtbaar .werd, en een honende lach vertrok zijn gelaat, toen hij zag, dat Bernhard .Spengerer, de gehate mededinger, bö hem was. Die kwam hem juist van pas. Hij moest ér, bij zijn, wanneer de bom barstte. Ennemoser, was bleeker dan gewoonlijk. Toen hü Franz gewaar werd1, schrikte hij even, maar herstelde zich dadelijk. , De heeren van 't gerecht beantwoordden zwijgend den groet van hem en — Wij' wilden juist Om' u zenden, Etnnemoser, zei de rechter van instructie toen. Kom bij den korf en zeg ons. of ge den doode kent, die er m ligt Re-edis Onder het hooren dezer woorden Was Ennemoser, naar de mand fegaan. Maar hij kon den aanblik van et vreeselijk geschonden gelaat met de strakke, doffe oogen niet Jang verdragen. Huiverend wendde hij zich af en ging, scherp gadegeslagen door den ambtenaar van 't openbaar ministerie, weer naast Bernhard' Spengerer staan. — Alois Etnnemoser, vervolgde de rechter van instructie, nadat gene de opnieuw gestelde vraag bevestigend had beantwoord, te oordcelen naar de omstandigheden, onder welke de doode werd 'gevonden, kan er niet aan getwijfeld worden of hij is een gewelddadigen dood gestorven. Tot uwe komst alhier; stond onder v'erd>nk"s van den dood des mans veroortfaw te hébben, deze man — hü Franz — wijl deze zich in den }&%* tijdi verdacht maakt© door het juw j. ven van veel geld; over, dte Wl, waarvan hij niet de noodige inlicn» kan geven. Maar: nu beweert pi), geld van u te hebben ontvang ƒ * wel als loon Voor; zijn stilzwjfp1 dat hij zekere dingen zou gene den, .welke tusschen u en _den a |_ zijn Voorgevallen en die hrj nee* geluisterd. Wat is daarvan aan- Bernhard Spengerer had. rfl"* rkt wég naar; bet brandspuithuisje hoe stil en afgetrokken EnnefflOb was. Toen bij nu den strekken waarmee de man naast hem, &l.^iSL&x. niets bad' gehoord, Voor zich »iwide, schrikte hij hevig. Hrj kreeg Voorgevoel van iets vreeseirjKk, oVer hen zou komen. :. " wat — Almachtige hemel Vader,•* scheelt u? stamelde hij op h toon, Kom toch tot u zelvén! Ste dat bet niet waar is. .mK„zim Ennemoser uit zijn verdoovmg. -i|l ,Q oogen lag de blik waarmee 'een ten_u« vervolgd dier zijn vervolgers aau — 1k... ik kan het niet zegëTf'1 •■•' omdat... omdat het de waarheid:** Een diepe, akelige stilte ontetgna. welke niemand durfde te ver d Franz keek met triomfantelijken, bp" temden blik in den kring rond.*? ' deze stilte, waarin men duiaïin* zware ademhaling van Ennemoser nwu de, klonk scherp en snijdend de *» van den ambtenaar van het oplaai m™Sfc£: toch! Daarmede aan de verdenking tegen Frischmann fa»tvq£ naamste steunpunt onttrokken. Maar b zou nu des te interessanter zW i vernemen, van welken aard uwe betreK kingen tot den doode waren vn« welke redenen ge er zooveel waaroe aan hecht, dat deze betrekkingen voor .de wereld geheim bleven.' , Hij was thans plotseling een «en.*n ander man dan tot dusver. Hetgeval begon hem een levendige belanpwi ling in te boezemen. Hu beleefd© liet niet voor de eerste maal in zün practijk, dat de ontdekking van een misdaad meteen den sluier van een andere hief, welke reeds lang vergeten was. Maar wat hem deze zaak bijzonder belangwekkend deed zijn, was de persoon van den schuldige, een man, die, zooals Jenbacher had' gezegd, sedert twintig jaar den naam had van een eerbaar, braaf mensch te zijn. En welk een eer zou het voor hem zijn, wanneer het oogenblik, waarop de moord ter. kennisse van het gerecht kwam, ook dadelijk tot ontdekking van den moordenaar en van zijn dubbele misdaad bracht. Het stugge, gerimpelde gelaat van den ambtenaar weerspiegelde de kwalijk bedwongen opgewondenheid van den jager, die vreest door een voorbarige beweging het wild, op welks spoor hij zich bevindt te waarschuwen en te verjagen. Maar zijne voorzichtigheid was in dit geval overbodig. Ook de houding van Ennemoser was veranderd. Hij had een korten, maar zwaren strijd met zich zelven gevoerd. Wel was zijn gelaat nog bleek, maar het weerspiegelde nu toch een onbuigbare, sombere vastberadenheid. Het was naar dé geopende deur gekeerd. Daar waren de dorpsbewoners dicht naartoe gedrongen, zoodat ze elk der woorden duidelijk verstonden, dia hij nu met vaste, op verren afstand verstaanbare, bijna plechtige stem sprak, ' — Ja, het is waar, dat ik .Franz geld heb gegeven, opdat hij mv niet zou verraden, en ik ontken ook niet, dat het zonde en misdaad was, wat ik met den doode wilde... zonde en misdaad voor de wetten, die de menschen hebben gemaakt Maar de Jjevo God weet dat ik niet anders kon handelen dan ik heb gedaan, en als ik in dit uur mijn geluk vernietig en alles wat ik in een Teven vol moeite en arbeid met Zijn bijstand tot stand heb gebracht... niet over mrj mag Hrj in Zijn toorn richten, maar over het onverstand der menschen, die met weten, wat zij doen, wanneer zn willen verbeteren, wat Zün wijsheid' doet. < En nu vertelde Ennemoser uitvoerig.l Langer dan twintig jaar was het geleden, dat hij den doode daar m de mand voor bet eerst had gepen. He knapste jongeling in het bergdorp daar boven in de buurt van Innsbruck was Toni Oberbofen nu juist niet geweest, maar hij was dte eenige *»nvan den Oborhoferboer. En deze was nik, zeer gelegen en aan zun zoon AVien Toni nog veel minder. Haar t>e- de grootknecht op de hoeve X haren vader, veel beter, en toen dl oude Oberhoter voor zijn zoon brj ntreTvader om de hand van Ren kwam vrÏÏen! verklaarde ze ronduit dat ze de vrouw van niemand anders .wilde worden dan van Alois. Het was de oude geschiedenis. De vader van Eesi joeg in znn driit Alois van die hoeve en plaagde het arme meisje daarna zoo lang met bedreigingen en smeekingen, dat ze eindelijk: toegaf en den losbandigen Torn tot man nTm Kort voor de huwefsvoltrekking had' Alois zijn bundeltje gepakt en hü had' gedacht dat znn hart van tot groote verdriet zou breken, toen hij dö wereld inging. In den omtoek van Bozen had '4 werk gevonden. Kurpichler, een oude ongehuwde boer hadPdenT gewillige n, vlijtigen knecht weldra leeren waardeeren en toen de oude ttiert kocht Alois de hoeve voor eenigeduizenden guldens van de erfenl, waarmee een oude Wi inhaar testament had bedacht, m des hemels rustte op. hem, enkele jaren wist ïn zrjn Sttinï driemaal zoo groot te maken M-Sr ofschoon het hem, aan niets ontbrak M kon Resi toch met vergeten. Dagelijks deed de wonde m znn hart meer pün en toen hrj het met Ser uit kon houden, reisde hö naar 't Noorden om te zien, wat er uit de geliefde zijner jeugd was geworden. Het ging haar slecht genoeg. Haar vader was gestorven, haar man had al het geld er doorgebracht en sloeg haar eiken dag, als hij dronken f was. Maar schoon was Resi nog altijd in wteerwil van de donkere kringen om hare oogen en hare bleeke en smalle wangen. En de oude liefde ontwaakte weer krachtig in beider hart. Toni zou er nu mets tegen hebben, gtehad, dat Resi en Alois een paar waren geworden, verondersteld, dat men hem zooveel had gegeven, dat hrj zich eiken dag kon bedrinken. Want zelfs daarvoor had hij niet altijd voldoende.; geld, daar de hoeve verkocht was en Toni en Resi het ellendig bestaan van een daglooner leidden. Maar; al wilde Toni 00k... de wetten en de kerk waren er tegen. Wie getrouwd zijn, zijn getrouwd en aan elkaar gebonden tot het einde. Alleen de dood kan den band losmaken. . . En de liefde brandde.. .en met minder de dorst in Toni's keel. En nu. kwam het uur van verzoeking. — Slechts de dood kan ontbinden,' fluisterde Toni op zekeren dag Alma. in 't oor. Geef me duizend gulden, opdat ik een ander leven kan beginnen, en ik ga. over de groote zee, Resi is dan vm, want het_wel zoo zien in te richten, dat de men scLn mij in de Inn verdronken wanen.- hoed van Toni en een eind verder S mvT Het lijk had de stroom zeker ver weggevoerd' en men deed geen moeite om het te vinden. , Wat is er aan dien liederlriken, kerel gelegen? zeiden de menschep Misschien is hö dronken m de Inn' gevallen. Resi mag blrj znn, dat zei eindelijk van dien drinkebroer verlost is En Resi was er ook blrj om. Ze' trok met Alois naar 't Zuiden en werd zijn Vrouw. Waarom zouden ze elkaar, ook niet toebehooren, daar ze elkander; toch reeds zoolang beminden en ter; wille van hunne liefde Feeds zooveel hadden geleden? En do hemel was met ben, want bij schonk hun niet alleen Liesbetn» maar, vulde, hun ook de schuren. (Wordl vervolgd). --- BOEKAANKONDIGINGEN. TananT'03 Ja °J>st- Rusland en Japan door Gos. de Voogt. Afl. 1 en 2 compleet in 14 afleveringen, Ultmve van de vennootschap «Letteren en Kunst» te Amsterdam. Wij hadden niet gedacht, dat ook deze oorlog, die feitelijk veel meer buiten ons óm gaat dan de Boeren-oorlog, al weer het leven zou schenken aan bocken-in-afleveringen. Wij, die dagelijks zitten uit te zoeken welke berichten vertrouwen verdienen en welke niet weten zoo eenigszins met hoeveel moeilijkheden de geschiedschrijver, die tijdgenoot is, te worstelen heeft wanneer hij het koren van het kaf, het juiste van het' niet-vaststaande moet scheiden. En daar zien we op den titel van dit werk staan: «Uit officiëele bronnen». Is het niet om van te watertanden dat de heer De Voogt kan beschikken over officiëele bronnen, waar wij zoo verlangend naar zouden zijn? Stel u gerust lezer, de «officiëele bronnen* zijn niets anders dan officiëele lezingen van enkele diplomatieke stukken, die reeds in alle kranten stonden, ook in de onze. Onthullingen worden dus in het werk niet gedaan, op prettige manier wordt naverteld wat onze lezers van dag tot dag onder ons Overzicht of in de telegrammen hebben kunnen lezen. En wat dit boek mooi maakt is het fraaie papier en de goed geslaagde portretten van de voormannen van beide partijen. Het werk is in groot kwarlo uitgevoerd en wel aan te bevelen. Er komen slechts 14 afleveringen waarvoor betaald moet worden. Wat er meer komt, als de oorlog langer duurt, is toegift. In het bloembollenland door Anna van Gogh—Kaulbach, te Groningen bij J. B. Wolters, f 1.50. Dit boekje is het derde deeltje van de geïllustreerde bibliotheek voor jongens en meisjes van 11—14 jaar. Het is geïllustreerd met plaatjes naar oorspronkelijke teekeniugen van W. K. de Bruin en in een smaakvol bandje gestoken, bij inteekening is de prijs f 1.25. Het is een mooi boekje. Ook ouderen zullen het nog met genoegen eens doorlezen. Het is een geschiedenis van een jongen, maar die geschiedenis wordt hier dienstbaar gemaakt aan het bijbrengen van nuttige kennis omtrent alles wat met den bloembollencultuur in verband staat. Nergens is echter dit opdringen van kennis hinderlijk het blijft een frissche jongensgeschiedenis en daarom een flink nommer van bovengenoemde bibliotheek. Van J. B. Wolters ontvingen wij verder nog: Overzicht van de geschiedenis der Nedertandsche letterkunde en haar hoofdvormen in proza en poëzie, door J. L. Ph. Duyser. Zesde druk. 246 bladzijden, prijs f 1.50. De Oefenklasse, verzameling van stijlen taalopgaven, ten dienste van gymnasia, hoogere burgerscholen, normaalscholen, enz. door J. van Gelderen, vijfde druk, 156 bladz., prijs f 0.90. Natuurkundige lessen voor Hoogere Burgerscholen en Gymnasia door Dr J. J. Le Rov, derde deel, tweede druk" met 201 figuren, 261 bladz., prijs f 1.9 o! Leerboek der Algemeene Geschiedenis, door F. van Rijsens, 428 bladz. prijs f 3.50. Geschiedenis van ons Vaderland, door F. v. Rijsens, derde druk, 447 bladz. prijs f 3.50. We weten 't haast niet of we 't eens zeggen zullen hoe dergelijke leerboeken over geschiedenis ons tegenstaan. "e hebben allen lof voor de heeren leeraren, die hun best doen om "de leerlingen op aangename wijs op de hoogte te brengen van wat er alzoo in vroeger jaren gebeurde ; we hebben ook alle respect voor hen, die door het schrijven van meer of minder practisch bruikbare boeken hun deze taak trachten te verlichten, maar... we zien er dikwijl» °, zoo weinig resultaat van. Dit heeft ons wel eens doen vrage" ot het wel noodig is om aan de jonge»" de heele geschiedenis te laten lceren- Voorop stellen we natuurlijk, dat een Hoogere Burgerscholier deze boeken niet moet gaan doorworstelen om °P zijn eindexamen goed te kunnen anlJ woorden maar dat hij geschiedenis M°fr leeren voor de vorming van zijn karakter en om ter toetsing van hedendaagsen? begrippen en toestanden en ter beoordeeling van hedendaagsche gebeurtenissen een billijken maatstaf aan te peren leggen. Daarvoor is het dunkt ons eigenlk veel beter om zich te benalen tot een gedeelte van de geschiedenis, dan om een jongen een groot dor «eraamte in te pompen, waarvan hrj al sooediö het meeste vergeten zal zijn. Wat toch is nu het geval? De jongen 7il zich evengoed moeten interesseeren voor allerlei menschen en feiten wier invloed absoluut gelijk nul is, als dat hiinota gaat nemen van zaken waarvan de kennis hem wel degelijk zal te pas komen Wie schift nu voor hem ? De leeraar» Durft die het aan om te zeggen : «ionaen sla dit of dat maar over, dat s toch niets voor jee, of durft hij z.ch eens een uitweiding veroorloven van eenL lesuren om over een of ander beïan-rHk tijdvak of persoon van gewicht zooveel te vertellen, datdenleer- Z«ereen beeld van bijblijft, hetwelk hem zijn geheele leven niet meer verlaat? Niet genoeg kan op de kaak worden cesteld de wijze, die thans nog aan zeer fee Inrichtingen wordt gevo gdbj| het «eschieden s-onderwijs. Alles is netjes verdeeld. De geschiedenis in hoofdafdpPlineen en tijdvakken. Onderverdeeün« g bestaan ook, vorstenhuizen zijn netjes gecatalogiseerd, oorlogen geclas- SiKeï boek worden dit zooveel hoofdstukken en zooveel paragrafen, die in Zoveel jaar tijds moeten worden door„tkt terwiil er rekening moet worden gewerkt, terwji ei * en zes_ geh,^dksche repeti fes. Vn flink ver- Tw" geeft dus voor elk uur een dcd .infdosis die geslikt moet worden, bepaalde dosis a e het jong. NU f?h na het eindexamen op een menAkantoor komt of in dengraanexpechhekantoor theker gaa studeren of naar Delft gaat, dan gooit hii heel gauw allerlei moois overboord aS overtollige ballast. Onze eenvoudige vraag is nu? Waar men dit weet, kan n™n daar niet het innemen van dien b%*£ riS boeken betreft, die we boven noemden, och, ze zijn goed voor h° "gebruik, waarvoor ze moeten dienen. De heer van Bijsens heeft reeds lang den naam verworven van een helder stiilist te zijn en een önpartudig man. H was lang leeraar en weet dus hoe oroot het kwantum is dat een schooliongens-hersenkas kan verteren en gaat zich ook in deze boeken daarnaar richten. Zoolang men dus blijft op den weg, die nu wordt bewandeld, is deze gids ppn goede gids. Maar nog eens, men verlate dien weg. ---