Europa wendt zich van het goud af En Amerika betaalt het gelag Het bericht dat een der Europeesche circulatiebanken geen goud meer wenscht te koopen, zoo schrijft de N.R.C. kwam dezer dagen als een teeken in de richting, dat de tijd van het 'goud als internationaal betaalmiddel wellicht voorbij is. Het goud heeft zijn tijd overleefd; het is niet gestorven in deze rol, omdat anderen het wilden. We hebben genen het altijd zien aan komen en zich met deze gedachte getroost. Maar het goud Is aan zijn eigen functie ten gronde gegaan. leder internationaal ruilmiddel eischt voor de uitoefening van zijn functie niet alleen, zooals men op school leerde dat het geliefd is, maar daarnevens, dat het zich in vele handen bevindt. Dit behoeft a priori geen gelijke verdeeling te beteekenen; het gaat er om dat er zooveel is, dat er een zeker verkeer mee kan plaats vinden. Dit laatste kan niet meer gebeuren, indien een zeer groot gedeelte van het goud zich in één hand bevindt en een aantal landen vrijwel geen goud hebben. Deze toestand is nu ingetreden. Europa heeft thans bijna geen goud meer. Duitschland had het niet voor den oorlog begon en verschillende andere landen zijn het tijdens den oorlog kwijt geraakt, hetzij omdat zij Amerika lieten werken voor hun oorlogsvoorziening, hetzij om andere redenen. Wel trachten deze landen zich een goudvoorraad te vormen door het goud van de burgerbevolking te verzamelen, maar de daarmede te vormen goudvoorraden zijn te vergelijken met die van Duitschland in dien zin, dat zij een zekere basis zijn, te gebruiken in noodgevallen, maar niet geschikt om in het algemeen mede te manipuleeren. Anderzijds heeft zich het goud in Amerika opgehoopt. De Vereenigde Staten hebben in het verleden meer geëxporteerd dan zij naar rato van hun uitvoeren konden doen en daarom het verschil in goud ontvangen. Om het op de normale wijze weer kwijt te raken, zouden zij meer moeten gaan invoeren dan zij naar rato van hun uitvoeren doen kunnen. Dat Amerika daartoe bereid zou zijn, is weinig aannemelijk, omdat de binnenlandsche productiebelangen zich daartegen zullen verzetten. Meer waarschijnlijk is, dat het met den goudvoorraad opgescheept blijft. Dan zal op die wijze Amerika zijn tol aan de oorlogskosten van Europa betalen, ondanks het feit, dat het zich daartegen verzet heeft. De eenige oplossing zou zijn, dat Amerika na den oorlog groote goudcredieten aou geven aan de gewezen oorlogvoerenden. Hoewel men niet kan zeggen, wat er nog gebeuren kan, is ook deze oplossing niet zoo waarschijnlijk, omdat eenerzijds Amerika niet happig zal zijn op dergelijke leeningen en anderzijds de gewezen oorlogvoerenden er weinig voor zullen voelen op die wijze bij Amerika in de schuld te komen, vooral zoolang zij vertrouwen op andere wegen hebben. --- Naar een goudloos tijdperk. Zoo kan men verwachten, dat wij in ieder geval voor den eersten tijd een goudloos tijdperk tegemoet gaan. De staten zullen hun in- en uitvoeren verrekenen door wederzijdsche prestaties. Uit eigen ervaring weet men in ons land, dat dergelijke verrekeningen den vorm van een clearing aannemen. Ook ons zijn de moeilijkheden van de clearing niet gespaard gebleven, inzoover dat in- en uitvoer, mitsgaders de verrekening van diensten met elkaar in evenwicht moeten zijn. Ook indien de betalingsbalans van een land in haar geheel in evenwicht is, beteekent dit geenszins, dat ook 'de betalingsbalans met ieder ander land afzonderlijk zulks is. Het is integendeel normaal, dat zulks niet het geval is en dat er overschotten en tekorten optreden, welke in het bilaterale handels- en betalingsverkeer tot de grootste moeilijkheden hebben geleid. De oplossing, welke aan deze moeilijkheden tegemoet moet komen, ligt voor de hand. --- Een internationaal clearingkantoor. Zoo zal m«n dan moeten komen tot een internationaal clearingkantoor, een werkelijke bank voor internationale betalingen. Dit betalingscentrum zal uiteraard in de eerste plaats Europa beslaan; daarnaast — mogelijk eerst in een later stadium hoewel uitstel schadelijk en lastig zou zijn — moet zij ook het betalingsverkeer naar overzee regelen. Van den beginne af is echter de inschakeling van de valuta van meer groote landen noodzakelijk. Is dit internationale eenmaal in werking, dan is daarmede de voornaamste functie van het goud vervult en zullen de goudlooze landen op even gemakkelijke wijze met elkaar verkeeren als in den tijd, dat het goud nog als internationaal betaalmiddel fungeerde. (Dit betoog sluit aan bij de uiteenzettingen welke Rijksminister Funk gegeven heeft waarvoor wij verwijzen naar de rubriek „Over de grenzen". — Red. A. N.) --- Wat wij noodig hebben (Van een economischen medewerker). De „vrije" volkshuishouding behoort, als de teekenen niet bedriegen, voorshands (bijna hadden wij geschreven: voorgoed; maar dat zou te boud zijn) tot het verleden. Onder „vrije" volkshuishouding wordt verstaan dat economisch leven, waarin ieder vrij is te produceeren, wat hij wil, te consumeeren wat hij wil en te arbeiden zoolang hij wil, en waarin een vrije prijsvorming bestaat. Het is ongeveer het zelfde als het systeem der vrije concurrentie; het wordt in zijn modernen vorm ook wel genoemd het kapitalisme, al is deze benaming minder gelukkig. Tegenover de vrije volkshuishouding staat de geleide volkshuishouding, het systeem, waarbij het economisch leven van boven af wordt geleid, volgens een bepaald plan. Daarom wordt het ook wel genoemd planhuishouding (Planwirtschaft in het Duitsch, planned economy in het Engelsch). Er zijn verschillende soorten van planhuishouding te onderscheiden, al naar mate de leiding dieper of minder diep ingrijpt. Het Russische systeem bv. gaat verder dan het Italiaansche of Duitsche (afgezien dan van den tijd van oorlog en oorlogsvoorbereiding, die in laatst genoemde landen dieper ingrijpende leiding hebben veroorzaakt dan oorspronkelijk, voor normale tijden, in de bedoe ling lag). * • Een 100% vrije volkshuishouding hebben wij eigenlijk nooit gekend. Steeds was er wel eenig overheidsingrijpen, leiding hier en daar. Tot ongeveer 1900 was dat overheidsingrijpen niet erg omvangrijk, daarna greep het hoe langer hoe meer om zich heen. De»sociale wetgeving werd hoe langer hoe uitgebreider. Na 1930 kwamen de landbouwcrisiswetgeving en de ordeningswetten. Bovendien werd de vrijheid van het economisch leven beperkt door de machtsgroei van organisaties, zooals vakvereenigingen en trusts en van monopolistische bedrijven. Toch bleef er, ondanks al die onvrijheid, een principieel verschil tusschen deze „gedenatureerde" vrije volkshuishouding en de planhuishouding bestaan. De laatste wordt geleid naar een algemeen, centraal plan. De eerste krijgt leiding hier en daar, bij stukjes en beetjes, incidenteel. Als groep A genoeg politieke zeggenschap krijgt, grijpt de overheid in ten behoeve Van groep A. Als groep B door de loop der omstandigheden in de knel raakt, wordt een economische regeling getroffen ten gunste van groep B. Merkt men op een bepaalde plaats van het economisch leven een misverstand op, dan wordt op die plaats regelend opgetreden (ten minste als de regeering voldoende belangstelling er voor heeft). Dit is misschien wat simpel en schematisch voorgesteld, maar over het algemeen ging het toch zoo. * • Nu is de vrije volkshuishouding theoretisch zeer wel te verdedigen. Maar — dan moet ze ook werkelijk vrij zijn. De vrije volkshuishouding, zooals men zich die in idealen toestand kan voorstellen, is een zeer ingewikkeld raderwerk, dat loopt zoolang men er niet aan morrelt. Met de vraag, hoe het loopt, zullen we ons hier niet onledig houden. Voldoende is het te cor.stateeren, dat het, in theorie, zeer behoorlijk kan loopen. Maar wat heeft men, vooral sinds 1900, en in versterkte mate sinds 1930, met dit u'terst fijne en gevoelige raderwerk gedaan? Men U hier gaan prutsen en daar gaan prutsen en daarmee heeft men het grondig bedorven.. Wij willen niet beweren, dat het raderwerk van de vrije volkshuishouding geen enkel stootje, geen enkel ingrijpen kan velen. Het zal van bescheiden ingrijpen niet direct van streek raken. Maar het ingrijpen, dat in ons land (en ook in verschillende andere lan den) heeft plaats gehad, was te erg. Het incidenteele, planlooze ingrijpen in de oorspronkelijk en naar opzet vrije volkshuishouding is theoretisch niet te verdedigen. En wat het praktisch heeft opgeleverd — daar weten wij allen genoeg van af. Ons economisch systeem werd ten slotte een hutspot, waarmee eigenlijk niemand tevreden was en waarmee eigenlijk niemand meer raad wist. Het agrarisch probleem kon niet naar behooren worden opgelogt, het werkloosheidsprobleem idem. Het is verre van ons dit aan de menscher die destijds de leiding hadden, als schuld aan te rekenen. Men mag ervan overtuigd zijn, dat zij hun best gedaan hebben. Maar zij waren, dunkt ons, nog te zeer gevangen in gedachtensfeer der vrije concurrentie, zij hadden te weinig oog voor het feit, dat een groote mate van incidenteel overheidsingrijpen zich hiermee niet verdraagt, om de uiterst moeilijke taak, die zij zich vonden omgelegd, tot een goed einde te brengen. * • » Maar laat de opgedane ervaring ons nu tot leering strekken. Laten wij ons realiseereh, dat het anders en beter moet dan het den laatsten tijd gegaan is. Niet meer incidenteel ingrijpen, dan hier en dan daar, geleid door groepen en omstandigheden. Maar een werkelijk plan, werkelijke leiding, breed en met volledige kennis van de economische structuur en de economische behoeften van ons land opgezet. Dat is het, wat wij noodig hebben! Wij hebben het noodig, omdat wij geen andere keus hebben. Terug naar de vrije, naar de werkelijk vrije volkshuishoudin, zooals we die ten naastenbij in de vorige eeuw hadden, kunnen wij niet. En het incidenteele ingrijpen heeft zijn ontoereikendheid bewezen. Dus wij moeten wel naar de derde mogelijkheid: de planhuishoud r.g, de geleide economie. • * * Misschien zal deze of gene opmerken: wij zitten al midden in de kleide eeiiomie Het is waar, dat de economische vrijheid sinds korten tijd nog belangrijk verder ingeperkt is. Maar dit maakt van ons economisch leven nog geen geleide economie. Het ingrijpen is nog een ingrijpen, door de omstandigheden opgelegd. Het is niet de uiting van een bewust, rationeel uitgedacht plan. In de tegenwoordige omstandigheden kan het ingrijpen waarschijnlijk o>k Met van anderen aard zijn. De omstandigheden zijn te abnormaal en te machtig. Maar al kunnen wij dan ook nog geen plan voor ons economisch leven gaar. toepassen, laat ons dan althans trachten ons daarop voor te bereiden. Zulk een voorbereiding is hoog noodig. Niet alleen omdat het maken van een plan een zeer lastig werk zal zijn, maar ook omdat de geesten zich erop zullen moeten instellen. Hier ligt zonder twijfel ook een taak voor Landbouw en Maatschappij. --- Besprekingen in Salzburg Roemenië’s koerswijziging De besprekingen te Satzburg van den rijksminister van buitenlandsche zaken met den minister-president en den minister van buitenlandsche zaken van Roemenië kunnen, naar in welingelichte Italiaansche kringen wordt verklaard, beschouwd worden als natuurlijke consequentie en normale ontwikkeling van het contact, dat tien dagen geleden in München tot stand is gekomen met als doel een vreedzame oplossing der Balkankwesfeie. Men is er van overtuigd, dat de nieuwe besprekingen in den geest van de laatste bijeenkomst te München zullen worden voortgezet, ofschoon, naar in dezelfde kringen wordt gezegd, met betrekking tot het resultaat om politieke redenen vooreerst nog terughoudendheid geboden schijnt. Het oogenblik voor een bestudeering der afzonderlijke problemen zal ook in zooverre wel gunstig zijn, dat zij geschiedt in een sfeer, die door geenerlei spanning op den Balkan wordt vertroebeld, ingeval zich niet opnieuw de bekende Engelsche inniengingspogingen in dat gebied zouden doen gelden. Naar aanleiding van het aanstaande bezoek van leidende staatslieden uit de Balkanlanden schrijft de „Deutsch Diplomatische Politische Korrespondenz" het volgende: Alleen reeds het feit, dat de leidende staatslieden van een aantal landen in Zuid-Oost Europa naar Duitschland komen om over de vraagstukken van hun landen in den geest van een tot voordeel strekkende samenwerking in het nieuwe Europa te beraadslagen, is een teeken voor de ommekeer die dit deel van de oude wereld in enkele maanden heeft doorgemaakt. Nog tot voor kort heen en weer geslingerd, door druk en lokmiddelen belemmerd in het juiste nastreven van hun belangen, zijn thans de volken van het Europeesche Zuid-Oosten tot de erkenning gekomen, dat de ware belangen van dit gebied slechts door diegenen begrepen en behartigd kunnen worden, die — zooals de spilmogendheden — zich met hen verbonden gevoelen in een natuurlijke lotsgemeenschap. Thans zijn door het gewicht der feiten eindelijk die mogendheden uitgeschakeld, die wilden verhinderen, dat de gezonde krachten der Zuid-Oost Europeesche volken aan hun eigen belangen dienstbaar gemaakt konden worden, omdat zij deze voor alle tijden wenschten te misbruiken voor de twist in Europa. Thans willen de volken van het vasteland hun wederzijdsche verhouding en daardoor ook hun lot in overleg met de spilmogendheden regelen. De macht der spilmogendheden is er een garantie voor, dat Engeland, ook wanneer het nog verder oorlog wil voeren, niet meer in staat zal zijn, Europa te verhinderen zijn nieuwe orde vastbesloten ter hand te nemen. In zijn onmachtige woede probeert dit Engeland, zoo schrijft de Korrespondenz verder, bij gebrek aan een mogelijkheid op het vasteland zelf met zijn verderfelijk spel voortgang te maken, op het eigen eiland marionetten te laten optreden, waarmede het de tweedracht onder de Europeesche volken laat verrijzen. Deze pogingen vormen een nieuw bewijs, dat het eigenlijke Engelsche belang steeds slechts erin bestaat, Europa ook in de toekomst te laten regeeren door mannen, die Engeland kent als beproefde garanties voor internen Europeeschen strijd. --- Meer uitvoer naar Duitschland en Italië. De Roemeensche regeering heeft besloten alle tankwagens voor spoorweggebruik, die eigendom zijn van de petroleummaatschappij op te vorderen en al naar de behoefte van de geheele volkshuishouding van Roemenië te gebruiken. Nadat de afsluiting van de Middellandsche Zee den uitvoer van petroleum practisch alleen nog naar Duitschland en Italië heeft mogelijk gemaakt, zal de uitvoer naar deze landen thans nog belangrijk worden vergroot. Het opvorderen van de tankwagens houdt hier ook rekening mede. --- Maatregelen tegen Fransche petroleummaatschappij. De Roemeensche autoriteiten hebben den directeur van de Roemeensch-Fransche petroleummaatschappij Colombia Coulon, alsmede verscheidene hooge functionarissen van deze maatschappij en van de eveneens door Fransch kapitaal gecontroleerde petroleummaatschappij Concordia, in totaal twaalf personen, uit Roemenië gewezen. De uitwijzing is geschied, nadat bewezen was, dat de betrokkenen gepoogd hadden, de petroleumindustrie te saboteeren. --- Het ontredderde Malta De diplomatieke medewerker van Stefani weerlegt 'n Engelsch communiqué betreffende de bombardementen op Malta. Hij schrijft, dat tot dusver vijftig luchtaanvallen op Malta zijn ondernomen. In totaal zijn op de vestingwerken en vliegvelden van Malta rond 1.500 bommen geworpen, overeenkomende met de normale lading van ongeveer 150 open spoorwagons. Uit de door de Italiaansche vliegtuigen meegebrachte foto's blijkt, dat de militaire werken van Malta zwaar beschadigd en gedeeltelijk zelfs volkomen vernield zijn en dat de vliegvelden onbruikbaar geworden zijn. Dit wordt hierdoor bevestigd, dat de Britsche jachtvliegtuigen in het geheel niet meer opstijgen om met de Italiaansche bommenwerpers in de lucht den 'strijd aan te binden. Ook de steunpunten van Gibraltar, Haifa Alexandrië staan voortdurend aan bombardementen bloot. De Middellandsche Zee, zoo besluit de diplomatieke medewerker van Stefani, is voor de Engelschen tot een der bitterste ervaringen geworden en wel in de eerste plaats, omdat daar ook veel van hun zwaarste oorlogsschepen beschadigd werden en steeds weer, zelfs in de verst verwijderde toevluchtsoorden, het doel van onze luchtmacht zijn. Deze zoo uiterst moeilijke situatie verklaart het terugroepen van de Engelsche vlooteenheden uit de steunpunten in het Verre Oosten, waartoe dezer dagen zoo overhaast opdracht is gegeven. --- AMERIKA'S LEVERANTIES De Amerikaansche minister van financiën Morgenthau, heeft naar Associated Press meldt, medegedeeld, dat de regeering der Vereenigde Staten zich verplicht heeft Engeland op alle manieren te helpen en het per maand 3.000 militaire vliegtuigen te verkoopen buiten de reeds vroeger geplaatste opdrachten. Voor dit doel zullen groote fabrieken worden gebouwd. Engeland heeft beloofd de kosten van het bouwen en de productie te betalen. De Engelschen schijnen, zoo voegde Morgenthau hieraan toe, over rijkelijke geldmiddelen te beschikken, daar de hiervoor benoodigde bedragen geweldig zijn. De Engelschen hebben een onmiddellijke actie verlangd ten einde in de jaren 1941 en 1942 per maand drie duizend vliegtuigen te krijgen. --- VERTREKT ENGELSCHE KONINKLIJKE FAMILIE NAAR CANADA? De Gazzetta del Popoio publiceert een arartikel waarin verklaard wordt, dat de Engelsche koninklijke familie reeds voorbereidingen treft voor haar vertrek naar Canada. Deze geruchten, aldus het blad, worden daardoor bevestigd, dat de inspecteur van Scotland Yard F. W. Cameron, de persoonlijke veiligh.eidsattaché van den koning, op doorreis te Lissabon vertoefd heeft. Inspecteur Cameron kwam aan met een Amerikaansch schip, dat de laatste repatrieerende Amerikaansche staatsburgers aan boord had. Ook enkele Britsche groot-industrieelen en bankiers uit de city bevonden zich aan boord. Cameron zou op het Britsche gezantschap te Lissabon een persoonlijk schrijven van koning George aan den Hertog van Windsor hebben afgegeven. Het blad meldt verder, dat koning George waarschijnlijk met koningin Elizabeth, de koningin-moeder en de hertogen van Kent en Gloucester de overtocht zal maken met een Britsch oorlogsschip, dat door lichte oorlogsvaartuigen geëscorteerd zal worden. Volgens Amerikaansche berichten zou het koningspaar zijn intrek nemen te Ottawa. --- FRANSCHE LEVANTLEGER OP BRITSCHEN AANVAL BEDACHT Berichten uit Aleppo in Syrië m&xen melding van troepenconcentraties van het Fransche Levantleger in den Libanon, vooral in de streek tusschen Beiroet en Tripolis. Sedert Haifa het doelwit is geworden van herhaalde succesvolle aanvallen der Italiaansche bombardementseskaders, verwachten de Fransche militaire autoriteiten dat de Engelschen zich vroeg of laat van het Syrische deel der Mosoel-olieleiding, die bij Tripolis eindigt, meester willen maken. ledere nieuwe Italiaansche luchtaanval op Haifa, zoo verklaart men in Syrische kringen, verscherpt de positie van de Britsche vloot in het Oosten van de Middellandsche Zee en vergroot voor de Engelschen de noodzakelijkheid om zich rtet de ongedeerde Syrische olieleiding een aanvulling te verschaffen voor de brandende tanks van Haifa. In verband met deze berichten wordt gewezen op het recente communiqué van den Franschen minister van defensie, waarin werd verklaard, dat het Fransche leger in den Levant in strijd met de Britsche beweringen omtrent massa deserties volkomen intact is. --- De populaire komiek Kohier die zijn 59-jarig jubileum vierde, werd door zijn collega's uit „De Boemelbaron” per landauer van huis gebaald voor een rit naar het theater Carré te Amsterdam. De jubilaris dankt voor de hulde van zijn buurtgenoot en. --- De krijgsverrichtingen Drie en twintig Engelsche vliegtuigen neergehaald. Het Duitsche opperbevel van de Duitsche Weermacht maakt bekend: De luchtmacht heeft Britsche vliegvelden in midden-Engeland en het radiostation te Dover aangevallen. Onze gevechtsvliegtuigen en duikbommenwerpers hebben, zooals reeds is medegedeeld, in weerwil van het slechte weer een aanzienlijk succes in het Kanaal behaald. Van een convooi, dat krachtig door zee- en luchtstrijdkrachten beveiligd was, konden 11 koopvaardijschepen met een gezamenlijken inhoud van 43.000 br. reg. ton tot zinken worden gebracht. Drie andere koopvaardijschepen, met een gezamenlijken inhoud van 12.000 br. reg. ton zijn in brand gebombardeerd, of zoo zwaar beschadigd, dat zij als geheel verloren moeten worden beschouwd. Bovendien gelukte het een torpedobootjager in brand te bombardeeren en een tweeden ernstig te beschadigen. Ten Zuiden van het eiland Wight is verder een koopvaardijschip van 8000 br. reg. ton tot zinken gebracht, zoodat men kan aannemen, dat op een enkelen dag uitsluitend door aanvallen der luchtmacht de vijand 63000 br. reg. ton heeft verloren. Bij deze aanvallen op de Engelsche scheepvaart is het verschillende malen tot hevige luchtgevechten gekomen. In het Kanaal heeft een numeriek sterkere Britsche formatie jagers onze vliegtuigen aangevallen en daarbij 8 toestellen van het type Spitfire en een Hurricanemachine verloren, terwijl slechts twee Duitsche vliegtuigen werden neergeschoten. De Britsche luchtmacht heeft ook in den nacht van 25 op 26 Juli haar vluchten boven Noord-, West- en midden-Duitschland voortgezet. Schade van militaire beteekenis werd niet aangericht. Ook de materieele schade aan niet-militaire objecten is onbeteekenend. In den loop van den nacht zijn vier vijandelijke vliegtuigen door luchtdoelgeschut neergehaald, een machine werd neergeschoten door nachtjagers. In totaal heeft de vijand gisteren 23 vliegtuigen verloren, waarvan 19 bij luchtgevechten en de rest door luchtdoelgeschut werden neergehaald. Negen Duitsche vliegtuigen worden vermist. --- HET A.S. BEZOEK VAN DE ROEMEENSCHE STAATSLIEDEN. Het a.s. bezoek van de Roemeensche staatslieden aan Duitschland en Italië wordt door de Italiaansche bladen besproken in den geest van de „Omzetting der Roemeensche politiek op de concrete realiteit van de as". Algemeen is men in politieke kringen alhier van opvatting, dat het onderzoek der tusschen Roemenië, Hongarije en Bulgarije hangende vraagstukken thans in een eindstadium komt en dat op een definitieve oplossing van de moeilijke en ingewikkelde Balkanproblemen gerekend kan worden. De bezoeken van de ministers uit Zuidoost-Europa aan Duitschland en Italië moeten als etappe gelden, van de kalmeering en het herstel waaraan de asmogendheden begonnen zijn. --- Gibraltar gebombardeerd Het hoofdkwartier van het Italiaansche leger maakt bekend: Een onzer formaties bommenwerpers heeft na een langdurigen nachtelijken vlucht de marinebasis Gibraltar bereikt en doeltreffend gebombardeerd. Al onze toestellen zijn op hun bases teruggekeerd. In Noord-Af rika hebben onze jachtvliegtuigen bij een luchtaanval op Derna, welke eenige slachtoffers maakte en geringe schade aanrichtte, een vijandelijk vliegtuig van het Gloucester type neergeschoten. De door het bombardement van de petroleuminstallaties van Haifa aangerichte schade is, naar de vijand zelf toegeeft, aanzienlijk. De brand kon pas na vele uren beperkt worden. --- Aanzienlijke verliezen te Gibraltar. Vannacht is de bevolking tegen half twee gewekt door het gedreun der kanonnen en de ontploffingen van de bommen. Eenige minuten later duidde het lichtschijnsel aan den hemel boven Gibraltar aan, dat er geweldige branden woedden. Zooals gewoonlijk tijdens een bombardement liep de vloot de haven van Gibraltar uit om naar volle zee te vluchten. Vluchtelingen, die in Ceuta zijn aangekomen, vertellen, dat de luchtaanvallen een paniek hebben gewekt, zelfs onder de soldaten der sterkte en dat de enkele burgers, die in Gibraltar waren gebleven, door de straten begonnen te rennen. Talrijke soldaten werden gedood, omvangrijke branden braken overal uit, vooral -in het Arsenaal. Schepen werden getroffen, maar men kent geen bijzonderheden over de verliezen, die zeer aanzienlijk zijn. --- Drie Britsche kanonneerbooten verloren. Officieel wordt te Londen medegedeeld, dat de Britsche kanonneerbooten Kingston, Galena en Rodino bij een luchtaanval verloren zijn gegaan. ---