INGEZONDEN MEDEDEEaNGEN. GOUDSIKOQp --- „De boer moet redding brengen en niemand anders” G. J. Ruiter over „Koers houden" in de Algemeene Vergadering van de Friesche Mij. van Landbouw Op de j.l. Woensdag te Leeuwarden gehouden algemeene vergadering van de Friesche Maatschappij van Landbouw heeft de voorzitter, de heer G. J. Ruiter een belangrijke openingsrede gehouden, waaraan wij enkele passages onzen lezers niet willen onthouden. Sinds wij hier in de maand November bijeen waren zijn de wijzers van geschiedenis verder gedraaid. Zij, die oogen en ooren de kost geven, volgen den gang van zaken. Zij, die zich hun verantwoordelijkheid jegens volk en stand bewust zijn, volgen hem niet alleen, maar trachten hem bovendien te beïnvloeden in de gewenschte richting. Aan de laatsten, aan hen, die zich blijven inzetten voor, hier in ons verband, het algemeen belang van den boerenstand, aan hen die altijd koershouden in den eenig aanvaardbaren zin, zal het gegeven kunnen worden invloed ten goede uit te oefenen. Zij, die wetens of onwetens doof zijn, zij, die zich afzijdig houden en die daarmee den ouden koers van onze landbouworganisatie verlaten, waar die toch immer was, het trachten te beïnvloeden ten goede door zichzelf in te schakelen, door zelf mee te doen, zij zullen aan den weg terzijde blijven staan. Inderdaad is koershouden gewenscht. Men moet zich echter niet ontveinzen, dat een té voorzichtige houding zou kunnen leiden tot het doofstommetje spelen tegenover den nieuwen tijd, die noodlottig voor onze Maatschappij en leden zou kunnen worden. Het wil mij voorkomen, aldus de heer Ruiter, dat instelling en doelstelling van en in Uw Bestuur een waarborg vormen, dat men nóch te voorzichtig, nóch te overijld te werk zal gaan. Het is mijn persoonlijke wensch en bedoeling om de Maatschappij ook in deze tijden zoo goed mogelijk te bewaren, totdat de te volgen weg naar de toekomst dermate duidelijk is afgeteekend, dat men hem zonder al te veel risico zal kunnen inslaan. Men zal er daarbij naar mijn meening evenwel op dienen te rekenen, dat er zeker een ingrijpende agrarische reorganisatie op komst is, die men niet zal kunnen ontgaan, reden waarom men dus niets fatalers zal kunnen doen, dan zich af te wenden van het groote gebeuren in bewuste onthouding en afzijdigheid . Er is in dit opzicht wel iets dat tot ongerustheid stemt. Onze Maatschappij zou zichzelf nooit meer kunnen schaden dan door den ouden onpolitieken koers te verlaten. Er zijn sinds de bezetting evenwel symptomen aanwezig, die er op wijzen, dat men ook in onze gelederen politiek wil gaan bedrijven, waarbij men eerstens onze organisatie in gevaar brengt en waarbij men tweedens in strijd zou handelen met den wil der bezetter, die ons slechts toestaat te vergaderen, indien we de politiek laten rusten. Moge men deze waarschuwing verstaan ln het belang der Maatschappij. Nog grooter is ongerustheid t.a.v. onze centrale organisaties. Het samengaan van het Landbouw-Comité met de sterk politieke organisaties R.K.8.T.8. en C.8.T.8., dat reeds vroeger leidde tot een óók politieke instelling van het L.C. zelf, leidt thans nog in versterkte mate tot het voeren van een politiek beleid, dat zich ten slotte zal moeten gaan wreken. Als inderdaad onze Centrale Organisatie koers wil houden, dan dient ze dat te doen vanaf het moment dat het L.C. nog als algemeene organisatie opkwam voor élle Nederlandsche boeren, voordat de R.K.8.T.8. en C.8.T.8, zich op politieke overwegingen afscheiden. Thans is het omgekeerde het geval. Men streeft thans niet alleen naar doelbewuste bestendiging van deze driedeeling in onze boerenorganisatie, door samenwerking met deze beide, doch men keert zich tevens tegenover een andere organisatie, die toch de eenig juiste doelstelling heeft, n.l. die welke het L.C. thans heeft verloochend, om alle boeren in Nederland, op grondslag van hun boer-zijn te organiseeren. Die houding is tweeslachtig. Zij getuigt van een geheel uit den koers geslagen zijn. En zij is gevaarlijk voor het L.C. en daardoor voor ons. Het is daarom met groote bezorgdheid, aldus de voorzitter, dat ik in het L. C. de ontwikkeling van zaken volg. In zijn artikelen, ook in het Fr. Landbouwblad. schrijft de voorzitter van het L.C. over deze zaken op een wijze, die met de werkelijkheid weinig verband houdt. De heer Louwes verwijt daarin dr. Dijt, dat deze den boer te weinig als mensch zou zien en teveel als machine. Zonder ons in dezen strijd te mengen, willen wij opmerken, dat de heer Louwes hier en elders te veel de organisatie en te weinig den boer ziet en erkent. Voor den heer Louwes komt een pleidooi voor onze landbouworganisatie reeds neer op een verdedigen van het zeer verschillende tweetal: vrije boerenorganisatie én crisisorganisatie samen van welke combinatie dan den lof bezongen wordt om de huidige organisatie vormen te beschermen, mét de leiding. Hü vergeet daarbij, dat deze combinatie bestaat uit onze maatschappijen en meer dergelijke waarlijk vrije boerenorganisaties en de crisisorganisaties, waarin de boeren slechts nummers zijn en het Haagsche apparaat de lakens uitdeelt. De boer onderkent in dezen zuiver de eerste, waaronder onze Maatschappij als zij n organisatie en de tweede als een uitvoeringsapparaat van de regeering, waarvan hy gedwongen is lid te zijn, op straffe van algeheele uitsluiting en ondergang. Als de heer Louwes dit onoverbrugbare verschil negeert, geeft hij daardoor blijk de instelling van den Nederlandschen boer niet te kennen. Voor het L.C. heeft dat zijn gevaren. Men houdt nu eenmaal koers op het kompas van den voorzitter en met een afwijkend kompas geraakt ten slotte de geheele bemanning in nood. Daarbij dient men ook te beseffen dat het bestuur van het L.C. allerminst uit boeren bestaat, die als boer zelf deze zaken kunnen toetsen aan de werkelijkheid. Zonder iets af te doen aan de capaciteiten van de leiders van deze organisatie, mag hier toch wel eens gezegd worden, dat een leidende bestuursvergadering, bestaande uit een met bestuursleden van 16 man, waarvan slechts een stuk of drie nog praktisch boer zijn en de rest behoort tot de ambtenaren, of tot hen, die als oud-boer of niet-boer nog leiding blijven geven aan den boer, in dezen heel moeilijk de correctie kan aanbrengen, die noodig is. Mijn bezorgdheid gaat dus uit naar de leiding van onze eigen landelijke centrale, die politiek gericht is en te weinig is afgestemd op den boer zelf. Over de andere centrale organisaties willen we hier niet spreken, zoomin als over nieuwe naar voren komende organen, waarmee we wel hebben te rekenen, maar waarover we beter elders kunnen gaan spreken, zonder de Mij. daarmee te schaden. Spreker komt daarna op verschillende vraagstukken die het bedrijf direct raken, en wel in de eerste plaats op de veehouderij. In deze tijden van blokkade en distributie staat en valt de levensmiddelenvoorziening met een doelmatige, omvangrijke en doelbewuste veehouderij. Het is weer een groote vergissing van den zooeven genoemden boerenleider, dat in dezen de organistaie ons volk zou kunnen behouden voor den honger. Nog afgezien van de doelmatigheid van die organisatie, men denke aan veevordering en smokkelarij, kan de honger slechts worden bestreden en overwonnen door den boer met daarbij den veehouder als vetvleesch en kaasproducent in het voorste gelid. --- De boer zal redding moeten brengen en niets en niemand anders. Waar thans het zijn of niet zijn van ons volk afhangt van een juist functioneeren óók van on- --- Moeder Geerte door H.J. van Nynatten-Doffegnies 71 ,Moeder!" zegt hij Moeder!" Hij schuttert met zijn lange armen en voor ze er op verdacht is, zijn ze om haar heen voelt ze zijn lippen op haar voorhoofd. Daarmee is ineens zijn opgewondenheid uitgeput. Hij laat haar los en staat daar nog altijd een beetje hijgend van het harde loopen. In beiden groeit alweer verlegenheid en valsche schaamte. De normale kleur keert op zijn wangen terug, maar zijn blauwe oogen schitteren, hij ziet er jongensachtig uit- Zij bukt zich naar den gevallen bijbel en gaat weer omslachtig zitten op de zij bank bij het vuur. Hij voelt naar het pakje en het zilvergeld en vraagt: „Hoe wist u?" Zij haalt haar schouders op: „Vraag liever, waar ik mijn verstand en mijn oogen gehad heb al die jaren!" Het klinkt nuchter! Hij voelt dat ze zich tot die houding dwingt en hij valt naast haar op de bank neer, steekt losjes zijn arm door der. haren; hij is haar zoo nabij, als hij zijn heele leven nog niet geweest is. „Weet u heel zeker, Moeder, dat u het meent?" „Zou ik het anders gedaan hebben?" „Jawel, maar u zou spijt kunnen krijgen." Ze durft hem niet aan te kijken; ze kan zich ook niet bewegen, zoolang, zijn arm vertrouwelijk door den haren steekt en zijn groote plompe hand op haar schoot rust een hand met een bruin vel en veel goudblonde haartjes. „Eenmaal gegeven, blijft gegeven!" „Ik moest het niet aannemen," zegt hij eensklaps, u kunt het niet missen!" „Laat dat maar aan mij over, ik doe geen onbezonnen dingen!" Hij lacht en hij heeft het gevoel, of zijn borst uit elkaar zal vliegen. „Ach Moeder ik kan het nog niet elooven! E: dacht, dat het hol instortte, toen ik het vond! Maar u moet niet denken, dat het mli gemakkelijk valt om te gaan! Als ik een anderen uitweg wist duizend maal liever bleef ik bij u op de hoeve!" Dit is een punt, waarover zij niet wenscht te spreken. Ze zwijgt en probeert haar arm te bevrijden. Het woord „Amerika" wil geen van beiden over de lippen komen. Hij springt op en loopt in de kamer heen en weer; hij snakt naar lucht en beweging; hij zit tot barstens toe vol groote gevoelens. Zij volgt hem met de oogen. Zoon jongen is hij nog! Met verbazing vraagt ze zich af: „Hoe is het mogelijk, dat ik, nu ik op het punt sta om hem te verliezen, niet half zoo ongelukkig ben als toen ik probeerde hem met geweld bij me te houden?" „En Minke?" vraagt ze met een tikje terughouding. Hij staat stil bij het raam en kijkt uit over het land. „Die was niet in het hol." „Da's jammer, wie weet, wanneer je het haar nu pas vertellen kunt!" Hij keert zich om. Ze ziet zijn rooddoorlichte ooren tegen""het van avondzon beschenen raam. Hij grinnikt wat verlegen: „Toch we 1!.... Dicht bij Wilminkshoeve staat een leege schaapskooi tegen het dennenbosch; ik kruip er van achteren in daar zijn een paar planken los en Minke maakt graag een wandelingetje als haar volksmenschen naar de avondkerk zijn." Ze schrikt van zooveel openhartigheid. „Jongen toch!" zegt ze licht bestraffend. „Nu u ons helpt, mag u gerust alles weten!" „Ga dan maar gauw maar wees voorzichtig!" Hij draalt nog. „Vindt u het niet vervelend om alleer. te blijven?" Nu moet ze toch lachen. „Malle jongen, heb je je daar vroeger om bekommerd?" Daar moet hij zich op bezinnen. „Neen", zegt hij, „maar ik heb altijd gedacht, dat u blij was als de lastposten een beetje uit de buurt waren-; u had het druk genoeg!" Ja ja— ga nu maar!" Ze wuift hem weg met haar hand. Hij doet het! Zij blijft achter bij het schaddenvuur, dat zachtjes gonst. Om de Engelsche lamp spelen enkele late vliegen. Een loome moeheid kruipt door al haar leden; ze mist haast de macht om haar bijbel opnieuw het afglijden van haar schoot te beletten; haar hoofd leunt tegen de donkere lambrizeering. Een poos zit ze zoo, zonder gedachten, zonder wenschen, zonder zorgen! Op den terugweg komt Bart, dicht bij huis, Berend-Jan tegen. Hij stopt om hem in té laten stappen. „Wel, zegt hij, jij durft om zoo maar in het openbaar rond te loopen!" Het klinkt wat spottend. In zijn hart heeft Bart den jongen om zijn gebrek aan moed altijd een beetje veracht. Dan was hij anders in zijn tijd- Wie het waagde Bart Obbink te na te komen, kwam van een koude kermis huis! ,Er is toch geen onraad?" Berend-Jan zegt en z>Jn gezicht staat zoo glunder, dat Bart met een scheeven mond lacht. „Ik zou het niet denken!" „Ik snap het al! Je bent stiekum bij Minke geweest!" „Ja, dat ben ik, maar dat is het niet Eigenlijk dacht ik, dat u het wel weten zou!" „Wat dan?" „Dat Moeder ons centen gegeven heeft voor de reis!" Bart houdt van verrassing het paard in en keert zich naar den jongen. „Wat zeg je nou? Centen voor de reis naar Amerika?" „Ja, het zoo! Centen voor de reis naar Amerika?" „Ja. het is zoo! Kijkt u maar!" En hij haalt zijn schat te voorschijn. „Zoon stiekemerd!" zegt Bart. „Waar haalt ze al dat geld vandaan?" Hij is hoegenaamd niet beleedigd, dat ze hem er buiten hield. „Heb ik het Je niet gezegd? Moeder moet je niet probeeren te dwingen; je moet haar de tijd laten om aan de dingen te wennen. Geloof me, een beter wijf dan je moeder zal je op de heele wereld niet vinden! Ze is niet makkelijk in den omgang, maar het hart, dat draagt ze op de rechte plaats!" Berend-Jan zit wat voorover gebogen; hij is grooter dan zijn vader, veel plomper ook in zijn boersche kleeren; onder zijn zwartzijden pet steekt een krullend bosje haar uit Bart heeft voor den Zondag een schoon hemd aangetrokken en daar overheen het vest van zijn groen jagerspak; betere kleeren bezit hij niet, sinds zijn trouwpak het er toe gedaan heeft; op zijn doorgezweeten hoed, heeft Snoeksken een kleurig fluweelen kermisaapje gestoken. Berend-Jan vindt, dat zijn vader het wel wat al te luchtig opneemt en hij zegt „Het zit me hoog, dat ik het aan moet nemen Wat moet er later van de hoeve terechte komen?" „Ach wat! Je moet vertrouwen hebben. Jij hebt het in de hand, om rijk te worden ginds Wie weet, wat er nog allemaal gebeuren kan? Je kunt misschien met één slag onze schuld aflossen en als God je met kinderen zegent, waarom zal er dan niet één bij zijn, die ons op wil volgen? Dan komt toch alles op zijn pootjes terecht? Moedei zal tevreden zijn, geloof me!" (Wordt vervolgd). --- In den Middenpolder nabij de Kalfjeslaan (bij Amsterdam) zal een nieuw complex volkstuintjes verrijzen. Op het oogenblik is men bezig met het ploegen van de groote stukken grond. De meeuwen zijn de eersten, die hun voedsel van dezen bodem weghalen. (Polygoon) --- Diamanten in de maag van een struisvogel Sinds de mode niet meer voorschrijft, dat de dames zich met struisveeren tooien, kon Straatman, een boer die te Koeroeman in Betschoeanaland (Zuid-Afrika) een struisvogelfarm had, zich nauwelijks het hoofd boven water houden, aldus het Dbl. v. Nrd.-Brabant en Zeeland. De inkomsten waren den laatstn tijd zoo gering, dat hij besloot zijn bezitting te verkoopen. De prijs, die hem daarvoor werd geboden, was echter zóó laag, dat de man er niet toe kon besluiten. En tot zijn geluk. Eenige dagen later vond een van de negerbedienden een der vogels dood op het zand liggen. De eigenaar onderzocht wat de doodsoorzaak kon zijn en bij het nazien van de maag bleken hierin enkele groote ruwe diamanten te zitten. Na lang zoeken vond de boer de plek waar de vogels zich met voorliefde ophielden en na systematisch zoeken vond hij in een week ongeveer 50 ruwe diamanten, waaronder zeer groote en waardevolle. Hij is nu niet meer gedwongen zijn bezitting te verkoopen, integendeel, hij zal wel spoedig tot een van de rijkste menschen uit zijn omgeving behooren. ze veehouderij, daar willen wij het volgende opmerken. De overheid behoeft zich geen zorgen te maken over de bereidwilligheid van den Frieschen boer om zich geheel in te zetten voor de topproductie, zooals we die noodig hebben. De volksvijandige saboteur zal in dit gewest zeker de verachting deelachtig worden van iederen goeden vaderlander. Tenslotte komende tot de veelevering zegt spreker, dat door aandrang van alle kanten, er een soepeler regeling op komst is. De datum van inlevering, zal niet worden gehandhaaft op 1 Maart, voor het daardoor gevraagde, (nog bij lange na niet geleverde aantal stuks vee,) doch deze zal worden verlengd tot 1 Juli, voor welk tijdstip men zal hebben moeten leveren het kwantum dat aanvankelijk voor 1 Maart was gesteld, plus het aandeel dat men krijgt in een tweede levering over de maanden Maart -April-Mei en Juni van in totaal rond 12n 000 stuks in het geheele land. Als men nu weet, dat aanvankelijk was geraamd een levering van 240.000 stuks voor 1 Maart, in drie maanden dus, en dat men nu een inlevering vaststelt op rond 360.000 stuks voor 1 Juli, dus in 7 maanden, dan mogen we inderdaad spreken van groote verlichting, die het ons mogelijk maakt ons met des te meer energie in te zetten voor het behoud en de verhooging der productiviteit van onze bedrijven in het belang van heel ons volk. Na afhandeling van eenige zakelijke aangelegenheden, hield ir. H. Witteveen, Rijkslandbouwconsulent te Drachten, een inleiding over: „Het kleine boerenbedrijf in Friesland", waarop wij nader hopen terug te komen. --- Het Diepere Leven Gij, dochters van Jeruzalem, weent niet over Mij, maar weent over uzelven en over uwe kinderen. Lucas 23 : 28. Daar is dan Jezus' laatste gang over deze aarde. Van het rechthuis van Pilatus wordt Hij heengeleid naar Golgotha, naar het kruis. De verblinding van priesters en farizeeër, heeft over de»waarheid en 't recht gezegevierd. Jezus, de valsche profeet, de gevaarlijke verleider en beroerder van het volk, deze Jezus moet sterven. Zoo is de wil van Israëls machthebbers, goedgekeurd door den Romeinschen landvoogd. En het duurt niet lang, of dé stoet, die Jezus heenleidt naar de plaats van het gericht, zet zich al in beweging. Een neergeestige stoet is het, die zich voortbeweegt door de straten van Jeruzalem. Voorop een Romeinsch soldaat met hard en onbewogen gezicht. Daar wordt een mensch ter dood gebracht! Maar wat ligt hem daaraan gelegen. Hij heeft reeds zoovelen op het slagveld zien vallen! En daarachter komt met bleek en vermoeid gezicht van den onder een kruisbalk zwoegenden Jezus, gevolgd door een groote menigte. Het volk, dat door haar geestelijke leidslieden verblind is en tot fanatieke ijver opgezweept. Alle menschelijk gevoel is weg en ook nu nog komt en bespot het Hem, die ten doode geleid wordt. Ook zijn er natuurlijk de nieuwsgierigen, die meeloopen zonder zich rekenschap te geven wat er gebeurt; meloopen, omdat er iets gebeurt, dat een welkome afwisseling brengt in den gewonen dagelijkse hen sleur van hun leven. Op het platteland valt zooiets niet zoo op. Daar zijn de menschen ook bijna altijd rustig aan den arbeid. Maar in de stad zijn altijd velen, die eigenlijk niets te doen hebben en die belust zijn op sensatie. En als er dan eens een kleine botsing plaats heeft of iets dergelijks, dan is het wonderlijk te zien hoe vlug een aantal nieuwsgierigen bij elkaar is. Laat staan dus een geval zooals in Jeruzalem, waar een mensch gekruisigd werd. Daar men bij zijn. Zoo is het een treurig schouwspel, die laatste tocht van Jezus over de aarde. Is er dan nergens medelijden? Ja toch. Onder de schare zijn ook vrouwen. Misschien hebben ze zooeven nog fanatiek meegeroepen: kruist hem, dien gevaarlijken volksvijand! Maar nu hij een weerlooze martelaar is geworden, nu slaat de haat om in meewarigheid en komen het weegeklaag en de tranen. Wordt Jezus door die tranen getroffen. Neen, Hij wijst ze af. Is hij dan onverschillig en ongevoelig voor menschelijk meeleven en medelijden? Neen, zeker niet. Dan ware hij niet waarachtig mensch geweest. Hunkerde hij niet naar menschelijk medelijden, toen hij in bange zielestrijd in Gethsemané tot zijn drie vertrouwde discipelen zeide: blijft hier en waakt met mij? Maar wat hij begeert is zuiver, oprecht medelijden, voortkomend uit echte, diepgevoelde liefde. Ja, hij weet, dat er tranen van waarachtig medelijden en hef de geschreid worden. Maar dat zijn de tranen van Maria, Zijn moeder, die weent om haar kind, dat sterven gaat, en die in d* eenzaamheid en het verborgene geschreid worden. Jezus weet, dat er echt, diep leed om hem geleden wordt. Dat is het leed, dat woont in het hart van Johannes, den discipel, dien hij lief heeft. Maar dat leed tarst niet in luid weeklagen uit zooals bij die vrouwen. Die droefheid staat straks stom en zwijgend aan den voet van Zijn kruis. Maar het is juist dat echte, diepe en zuivere medelijden, die oprechte liefde, die Jezus mist in de tranen en luide weeklachten van de dochteren van Jeruzalem. Die tranen zijn onvruchtbare tranen voor hem zoowel als voor haar. 't Is bij die vrouwen slechts een natuurlijke weekhartigheid, die geen lijden kon zien, maar waaraan de echte, diepgevoelde liefde vreemd is. 't Is een plotselinge verteedering des harten, even onverwacht en spoedig opgeweld als zij straks weer zal zijn verdwenen en vergeten. Precies dus zooals dat met ons het geval Is. Als wij in de krant lezen van een groot ongeluk of een gruwelijken oorlogsdaad, of als wij een tragisch sterfgeval hebben vlak in onze omgeving, dan schrikken wij. En medelijden komt in ons op, deernis met de getroffenen en nabestaanden. Maar morgen denken wij er al minder om. En na een week zijn we het haast vergeten. Hoe komt dat? Omdat ons medelijden tenslotte niet voortkomt uit liefde. Maar waar dat wel het geval is, een vader en een moeder, die een kind hebben moeten missen, die vergeten niet, hun leven lang niet. Zoo is het hier ook met deze vrouwen, 't Is de schrik en het opwellende medelijden, die hen doen weenen. Maar het niet uit liefde voor Jezus. En Jezus, die altijd ziet tot het hart der dingen, hij begeert die tranen en die weeklachten niet. En zich tot haar wendend, staat Hij een oogenblik stil. En als laatste roepstem als laatste waarschuwing klinkt het op plechtige en ernstige toon uit, Zijn mond: Gij dochter van Jeruzalem, weent niet over Mij, maar weent over uzelf en over uwe kinderen. En nog eens: vreemd klinken ons die woorden oy het eerste moment in de ooren. Vreemd, dat afwijzen van die tranen en van die weekhartigheid. Maar tegelijk voelen wij toch ook een diep ontzag tegenover die woorden. Gevoelen wij als bij instinct, dat in deze woorden zich uitspreekt een kracht en een moed en een geloof, waarvan wij gewone menschen over het algemeen weinig of geen begrip hebben. Er kunnen echter oogenblikken zijn in het leven van een mensch, dat hij zich ook in het smartelijkste lijden, ook onder het awaarste kruis het weekhartig medelijden verheven voelt. Verheven, omdat het lijden zijn glorie en het kruis zijn kroon is. Zoo lijden echter kan alleen de mensch, die het kruis draagt met een hart, dat door een onverbrekelijk geloof verbonden is met God, een hart, waarin woont een onwankelbaar vertrouwen op Gods wijsheid en almacht. Zoo lijden kan alleen hij, die weet en £ -uooft, dat het leed niet zonder zin en bedoeling is, ook al is dat voor hem in deze bedoeling verborgen. Eens zal het gelooven overgaan in aanschouwen en zal de geloovige dus zien en kennen en verstaan. ---