„Winterhulp Nederland” De komende lijstencollecte van 15-19 April Zooals gemeld en ook zal blijken uit de nieuwe affiches, welke dringend tot offeren zullen uitnoodigen, zal van 15 tot en met 19 April a.s. in ons land weder «en lijstencollecte voor Winterhulp Nederland worden gehouden. Daarna volgt ten slotte op 2 en 3 Mei nog een straatcollecte en daarmede wordt dan het werk van Wmterhulp Nederland voor den winter 1940—1941 afgesloten. Nu het einde van deze werkperiode zoozeer in het zicht is, heeft een verslaggever van het A.N.P. nog eens een kort onderhoud gehad met een der naaste medewerkers van den directeur.generaal, teneinde eenige indrukken te krijgen over tot dusver behaalde resultaten. --- Stemming .veranderd. In de eerste plaats kon worden geconstateerd, dat de stemming van het publiek, welke in het begin der werkzaamheden nogal eens van tegenzin blijk gaf, zich geleidelijk ten goede heeft gewijzigd. Vooral de laatste huiscollecte heeft reden gegeven deze gunstige kentering vast te stellen. Want thans kan reeds worden aangenomen, dat de opbrengst van deze midden Maart gehouden collecte niet onbevredigend zal zijn, al is het uiteindelijk bedrag nog niet met juistheid te zeggen, omdat van tal van gemeenten de opgaven nog moeten binnenkomen. Merkwaardig is het voorts te kunnen vaststellen, dat van arbeiderszijde zeer goed wordt gegeven, en dat de ontvangst van de collectanten in het algemeen bij de gevers zeer hartelijk is. Daartegenover staat echter het bedroevende feit, dat in de wijken der beter gesitueerden niets of weinig wordt gegeven, in hoofdzaak niets. Ook hier zal ten bate van de hulpbehoevenden een lentering ten goede moeten komen. Verheugend is het verder, dat de tegenpropaganda is geminderd, al is deze helaas in zekere mate nog blijven bestaan.. Werkte men vroeger veel met de bewering, dat de ingezamelde gelden voor het grootste deel voor Duitschland bestemd zouden zijn, thans, nu de praktijk deze stelling onhoudbaar heeft doen blijken, heeft „men" weer een ander praatje, en wel dat er'geld uit Duitschland komt om de resultaten der collectes zoo gunstig mogelijk te kunnen voorstellen. Van het eene uiterste komt men naar het andere, maar dat bewijst tevens wel zeer duidelijk, welk een waarde aan een dergelijke kwaadwillige actie moet worden toegekend. --- De resultaten. Wat nu de resultaten van de gehouden collectes betreft, is reeds medegedeeld, dat de opbrengst over de eerste drie maanden der werkperiode bijna 3 millioen gulden heeft bedragen, welk bedrag ook reeds werd uitgekeerd. Over het tweede tijdvak van drie maanden wordt eenzelfde resultaat verwacht en op grond hiervan is tot Mei dan ook in totaal een bedrag van ongeveer 5V2 millioen gulden toegewezen, welke toewijzing bij eenzelfden gang van zaken als tot dusver als redelijk gedekt kan worden beschouwd. Tot nu toe zijn de opbrengsten geheel in overeenstemming met die verwachting, en het is dan ook te hopen, dat met de twee nóg resteende collectes dezelfde lijn kan worden doorgetrokken. Als sluitsteen van de actie is daarom de Meicollecte over en weer een zaak van groot vertrouwen, opdat de mede daarop gebaseerde toewijzingen ook ten volle zullen kunnen worden uitgekeerd. De ervaring, welke Winterhulp Nederland in de afgeloopen maanden heeft opgedaan, heeft bewezen, de nood, welke door gezamenlijke inspanning moet worden gelenigd, enorm groot is, en tegen het einde der werkperiode zullen ruim 1 millioen personen gedeeltelijk eenmaal, gedeeltelijk meermalen zijn ondersteund en wel met een gemiddelde bijdrage van vier gulden per hoofd. Daarnaast komen nog allerlei uitkeeringen in contanten aan stille armen, instellingen, oorlogsweduwen enz. Dat deze hulp bij lange na niet voldoende is, om alle nood te lenigen behoeft wel geen betoog en daarom moge op het publiek een dringend beroep worden gedaan, om nog meer algemeen dit1 mooie sociale werk te steunen, waarbij voor de gevers een aansporing moge ziin te weten, dat de dank van hen, die steun ontvangen, in het algemeen zeer groot is. doch dat helaas met het oog op de beschikbare fondsen in vele gevallen teleurstellingen niet konden worden voorkomen. --- Het vreemdelingenverkeer gereorganiseerd Leiding bij departement van VolksvoorUchting en Kunsten. Ten departemente van Volksvoorlichting en Kunsten is Zaterdag een bijeenkomst gehouden van belanghebbenden op het gebied van het vreemdelingenverkeer Zeer velen hadden aan de uitnoodiging van dr. Goedewaagen gehoor gegeven. Onder de aanwezigen bevonden zich de secretarissengeneraal van enkele departementen, de oudalgemeen voorzitter van de Alg. Ned. Ver. voor Vreemdelingenverkeer, C. R. T. baron Krayenhoff, de alg. voorzitter mr. dr. L. N. Deckers, de commissaris der provincies Groningen, mr. J. Linthorst Homan, de plaatselijk voorzitter van vreemdelingenverkeer, gep. generaal van de Kasteele, vele vertegenwoordigers van landelijk gewestelijke organisaties op het gebied van verkeer en toerisme, van Kamers van Koophandel en eenige Duitsche gasten. De secretaris-generaal dr. T. Goedewaagen hield een toespraak, waarin hij zeide, dat naar nationaal-socialistische beginselen de ordening van vreemdelingenverkeer en toerisme thuis hoort bij de bemoeiingen van het departement van Volksvoorlichting en Kunsten. Ter behartiging van de belangen van den Nederlandschen toerist is daarom aan hét departement de afdeeling- cultureele ontspanning met een bureau: reizen, V. V. en Toerisme gesticht. Allerlei middelen zullen genomen moeten worden voor het eene doel: versterking van het volksch-cultureel bewustzijn in socialistischen geest. --- Zaterdag maakte de Nederlandsche S.S.-troep een marsch door de stad Groningen. De troep in de J. C. Kapteijnlaan. (Foto Folkers) --- In dagen van stried NIEUWE VERTALING NAAR FEHRS 11 . 't Leek Marioa toe, of zij een man heurde, die in zien droomen preut. De sproake zoo dof en wat as hij zèè was zoo vrömd. Stereloo kwamp noar heur toe, mar zij worde hum niet wies. De olde man en zien Spits evenmin, of zij wollen hum niet zien. „Wat Is det veur een dag?" vreug Marioa mit groote, verwonderde oogen. ,Allemoale zoor, tut an de jongste dag. Dan rit hij hoge op peerd oaver 't veld, wied weg. Zien hoar is zoo wit as de snij en zien peerd zoo pikzwart ast mar kan. Hij rit op en dale, henneweerden, en uut zien peerespeur grujt de kruiden en de bloemen. Dan wordt de heide weer een Parrediesgoaren, woar as de leewerikken zingt en de kiender speult." Marioa legde heur kleine haand op zien narrem en vreug: „Ik begriepe Oe joa niet. Wiele zal oaver de heide rieden?" „De keunuk, kiend. En as hij komp, dan speult de meziek oaver de heide, dan sloat de trommen, en dreunt de kennonnen, dan beeft de grond van de soldoaten, die hij der mit een wèènk van de haand in stof en daamp langes jag." „Det is joa vrömd", zèè Stereloo, die hum niet meer hollen kun. „Hoe wetie det man?" ~'k Hebbe hum zien rien in de hiete middagzunne" was zien antwoord. „Spoeksels" mummelde de jonge man, mar hard op zèè hij: „geliek hebbic. Wij kriegt een keunuk. Die komp vaste". „Wat reupmde olde, wollie der iene kiezen? Urn een poppe te hebben, zooas de kleine kiender hebt, woar aj mee doen kunt, wat aj' wilt? Een poppe, die aj uut trekken kunt, die aj loat daansen, die aj strips geeft en de kop of dreeit, aj der wille an hebt. Mar wat ak zeggen wol, tut hier an toe hebbic nog meer gelok bij de wieven." „Goat hen huus, Maroachien" zèè hij toe op een hiel aandere meniere. As oen Moeder oe hier rond kun zien trekken, midden oaver de heide hen, urn disse tied en mit een vrömde kerel, dan zul zij bange wezen urn oe, mien maachien." Marioa schruk zoo, det zij zoowat dalezakt was. Zij keek Stereloo nog ies an en toe gunk zij zunder een woord te zeggen de barreweg of op huus an. Stereloo scheutet bloed noar 't heufd: „Wat bedoelie doarmit, man. Woar umme makie det maachien verschrikt?" „Toe de olde hum hielemoale niet ankeek, en net dcc of hij der niet was, toe murmelde hij: „Woarumme zak kwoad wörren op disse vrömde Heilege" en mit groote trèèn leup hij Marioa achternoa. „Stille, Spits, loat hum". De man hef geliek. Wij bint allebeide vrömd. Wij heurt nog tut de olde tied, ja, ja, ieë ook, Spitsien. De jonge tied, die löp mit volle sprunk, die jacht veuruut, en zoodoende kunne wij niét mitkomen, kunnen wij heur niet begriepen. Heur niet verstoan, en zij komp oes veur as een vrömde, verkeerde wereld"! De olden bint kiends en narreg, en de jongen hebtet kommando. Zij wilt alles ondersteboam halen, alles mvt kepot, kepot, kepot. Mörreng is det weer netzelde. Zoo zingt ze, want dan is alles lick. En dan wilt ze een hooge toreni op bouwen, en boaven op de toren wilt ze een golden hane zetten, die niet kreeien kan, mar die allent mit alle wienden dreeien mut. Kiekt mij mar niet zoo verdrleteg an, Spits, een verstaandege hond mvt de woarheid heuren kunnen. Ikke en ieë wordt of ezet en de wollef wordt scheuper, de geitebok wordt tunier, en de Vos past op de gaanzen. Wat knurrie toch. Kiek, doar go'at ze hen, zij an de haand van een aander, midden deur de heide hen, en det bij lochten. Stop, stop, Spits, det is now de ni'jste moede- zoowat kende wij vrogger niet. Beware, ik kan mien hond toch niet tegen de hiele wereld ophjssen. Haalt de schoape Spits — wij wilt opühuus an. Sloapen ist beste nog in disse roege tied." De hond leup henneweerden deur de ieken tellechies en dreef de hiele koppel veur hum uut. De olde trèède veuran op een old gebouw toe, det wied in de veerte tegen 't Holt an in de heide stunt. --- Uw denkbeelden met hetgeen MUSSERT legt in zijn brochure: "NEERLANDS TOEKOMST" i Verkrijgbaar bij kiosken, op de stations en bij den Dienst Materiaal der N.S.B. Maliebaan 29 te Utrecht. (17% « postzegel bijsluiten voor franco toezending). VRAAGT OOK UW BOEKHANDELAAR! ■' ' Jl --- Hoe de plannen zijn. De heer W. J. J. Noordijk, leider van het bureau „Reizen, Vreemdelingenverkeer en Toerisme" aan het departement van Volksvoorlichting, gaf hierna een uiteenzetting van de plannen. Het ligt in de bedoeling verschillende raden op te richten, die allen een eigen taak zullen hebben en alles zal onder directe leiding staan van het hoofd v.h. dep. van Volksvoorlichting en Kunsten. Wat de financiën betreft, hier zal ook anders worden ingegrepen. Wat noodig is. zal er komen. De heer Noordijk sprak als zijn hoop uit, dat in de toekomst voortdurend kan samengewerkt worden met het onder het departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart ressorteerende z.g. „Rijkshoreca", dat een gesloten organisatie van deze bedrijven voorbereidt. Ook het Reisbureauwezen behoeft een dringende ordening. --- Gemeentelijke autonomie. Ook op ander gebied valt er zeer veel te doen. Onder meer zal het departement uiterst krachtig stelling nemen tegen de tallooze belemmerende bepalingen die voornamelijk van gemeentewege in Nederland worden uitgevaardigd en die vreemdelingenverkeer en toerisme uiterst ongunstig beïnvloeden. Wij, zei spr., achten een drastische inperking van de gemeentelijke autonomie ten aanzien van het uitvaardigen van verbodsbepalingen noodzakelijk. Nederland is thans in vele opzichten het verboden land van Europa. Van onze zijde zullen daarom krachtige stappen ondernomen worden, teneinde aan dien uiterst ongewenschten toestand een einde te maken. Verder acht spr. het van het hoogste belang, dat de aantrekkelijkheid van ons land in het algemeen door meer vertier dient te worden bevorderd. Het volk moet weer leeren wat feestvieren in nationalen zin beteekent. Voorts dient te worden overwogen, in hoeverre bepaalde wettelijke regelingen gewijzigd kunnen worden, teneinde de aantrekkelijkheid van onze badplaatsen, onze groote steden enz. te vergrooten. Het zoo bewonderenswaardige particuliere initiatief der Nederianders dient thans, zoo eindigde spreker, te worden overkoepeld' door een overheid, die doelbewust, gedragen door de bezielende gedachte Nederland weer groot te maken, de maatregelen treft die in het belang zijn van de volksgemeenschap in haar geheel. --- Lulzenkooitjes en kuitenprikkers. In het instituut, een paradijs voor luizen, bevinden zich rond een millioen van deze lieve diertjes, die noodig zijn voor de vervaardiging van het serum. Zij zitten in honderden kleine „luizekooitjes", die bijzonder voor hen zijn ontworpen en een temperatuur van 35 tot 37 graden hebben. Het zijn vlakke stukjes hout, met twee gaatjes, van onderen door fijn gaas, van boven door een dekseltje uit aluminium afgesloten. In leder kooitje zitten ca. 300 luizen. De kleederluizen hebben ter verhooging der illusie in hun kooi een stukje vilt, waarop zij vroolijk eieren leggen. Twee maal daags krijgen zij te eten: daartoe worden de kooitjes aan de schoongewasschen kuit-en van één der assistenten gebonden! Verder worden zij dagelijks door meisjes met pincetten in een andere kooi gebracht, totdat het schoone leven — als een luis op een zeer hoofdO) — ten einde is en zij tot serum worden verwerkt! De smetstof wordt uit den mensch, die aan vlektyphus lijdt, in de buikholte van een Guineesche biggetjes ingespoten. Als de koorts bij het dier op zijn hoogste is, wordt het diertje afgemaakt ep uit zijn hersens, waar zich de bacillen bevinden, wordt een oplossing vervaardigd. Een gedeelte van deze oplossing wordt weer anderen* biggetje ingespoten, maar het grootste gedeelte wordt den „teeltluizen" in het luizedarmpje ingespoten. Thans werd ik in de „infectie-afdeeling" gebracht. \ Hier zitten de „besmetters" in witte jassen met hoofdbedekking als bescherming tegen de zeer besmettelijke uitwerpselen der luizen. Zij hebben dubbele loupes voor zich en brengen thans de smetstof in haarfijne glasbuisjes in den darm der luizen, die door een kleine „luizegalg" worden vastgehouden. De zoo besmette luizen worden dan nog eenige dagen gevoerd en verzorgd. Hiervoor moeten zich dan weer eenige assisstenten opofferen, die door een bijzonder uitgedacht inent-systeem zelfs tegen de zwaarste infectie immuun zijn. Na eenige dagen worden de luizen ziek zij krijgen vlektyphus. En in dit oogenblik worden ook zij op hun beurt doodgemaakt. Dan wordt onder de loep met haarfijne naaldjes en scherpe mesjes het luisje uit elkaar genomen, de darm er uit gehaal en samen met' een groot aantal andere gevulde darmen tot een serum verwerkt. ~>it serum wordt in drie sterkten vervaardigd en in fleschjes gevuld en is dan voor het gebruik gereed. 17, 33 en 50 luizedarmen zijn de inhoud van iedere dosis en maken te zamen de ingeente persoon gedurende een vol jaar onvatbaar voor de vlektyphus. De geheele arbeid wordt steeds gecontroleerd, opdat het serum altijd dezelfde sterkte en hoedanigheden heeft. De belangrijkste controle werd echter door de twee instituutartsen gemaakt, die, voordat het middel te algemeener beschikking werd gesteld, zich opofferden en het aan eigenen lijve beproefden. Zelfs de infectie, die ontstond door het inademen van de zeer besmettelijke luizeuitwerpselen, werd door het serum genezen! Ten slotte zag ik de bacillen in hoogsteiigen persoon! Kleine, donkere puntjes, staafjes, dik en krom, ongeveer zoo groot als het dertigste deel van een daarnaast liggend rood bloedlichaampje: dat was de gevreesde vlektyphus-bacil! In het zekere gevoel, dat ik zelf millioenen doode bacillen in het bloed had, en nog aangedaan met de witte kiel en de beschermende kap, kon hij niet nalaten, haar met een gevoel van leedvermaakt te beschouwen, vervuld van verwondering voor deze prestatie, die verdient, In een rij te staan met de ontdekkingen van Robert Koch, Pasteur, BehTing, Rickett en Lister en nog zooveel anderen, ( die zich voor het welzijn der menschheid aan de grootste gevaren blootstellen, om haar gezondheid te brengen. --- ’t ZESDE KAPITTEL Daandere Noamiddag-, 't was op een Zundag, toe harren Eultien Zoer en heur beide zusters een kleine koffievesiete. Zij woonden mit 'n dri'en in het Oldenhuussien, want heur olden waren dood en heur breur har de boerderije. Eultien was de jongste, mar zij regeerde, want det mvt toch lene doen in heur kleine huushollen, en zij dcc 't meeste warrek. Ie ziet wel vaker, det honnen eerst moels en bietereg wordt ,as ze de tanen stomp hebt, of as heur die uutvalt. Zoo gunkt ook mit de dri'j zusters. Die harren een bont lèèmt achter heur, harren zo woar al een moal of dri'j etrouwd kunnen wezen, mar ieder reize wast weer oaver ebèterd. De iene was estörrem, de aandere verdörrem en de darde har de hakken in de wal etrökken, en zoodoende waren ze zitten ebleven en det was Joa verdrieteg. De beide oldsten harrent now mar oaver egeven, mar Eultien was niet zoo verstaandeg as Annechien en Bartien, want zij was nog an de goeie kaante van de vèèrteg en verbeeldde heur, det zij der nog best iene kriegen kun. Veral veur Pouwel Struuk dachte zij zöls, zul zij een beste vrouwe wezen. De vesiete was nog maar aamperan goed an de gaank, toe kwamp de olde Oabeltien deur de goaren ansloffen. „Wat wil die hier now zuken?" vreug Geesien Hamer verdrieteg en zij loerde wat hen buten. Oabeltien is krek as een olde krèèie. Zij rok al uut de veerte, woar as ze wat te snaaien kan kriegen.... En derbiJ loat heur mar komen, dan kan zij oes was ni'js van Marioa vertellen." „Mar as zij now ies wat weten wil?" vreug Bartien wat bange, ~zi'! is joa stapelgek mit det °lde merakel.' ' „Wij weet van niks heur," zèè Willempien Loopers gauw, „Heurrie mit menare, wij weet van niks". „Wel, det treffik joa bezunder, zèè Oabeltien. „Goeiendag saam". Mit gunk zij op de stoel zitten, die bij de deure stunt;, want zij was achter oaseman muu, „Koomt hier mar hen, Oabeltien, dan kunnie oen koppien op de vèènsterbaank zetten Mij donkt, dettet de leste tied net al te' best mit oe giet.' ' „Nee, ik bin old en op en muu. Mar Oeze Lieveneer heft mij ook niet makkeluk emaakt." Doar mus Willempien umme lachen: „Die weg aj oe aanders joa zöllef uut ezöcht."' „Wij .doet goed of verkeerd, mar Oeze Lieveneer mak de weg, zoo liekt mij toe Oabeltien was vandage hiel mak. (Wordt vervolgd). --- De aankomst der Duitsche troepen in Tripolis. (Polygoon) --- Menschen, die blij zijn dat ze luizen hebben! Een bezoek aan een „kriebelinstituut” Een reizende correspondent x van de „Berlijnsche Tijdingen" schrijft: Tegen een leeuw kan men zich ver' dedigen, maar als een mug, een vlieg of een klein luisje komt, dan zijt ge plotseling behebt met millioenen bacillen! De vlektyphus is één der gevreesde ziekten, die door luizen wordt overgebracht. Voor ons West-Europeanen is de luis een onaangenaam diertje, maar in Oost-Europa is men van meening, dat zij tot de „gezondheid" behoort, want luizen verlaten een lijk!- Derhalve is men er blij, als men ze heeft. Vandaar, dat duizenden menschen in Zuid-Europa aan vlektyphus sterven! Te Krakau is thans een instituut opgericht, waar men „kultuur-luizen" teelt. Deze worden dan met de vlektyphusbacillen besmet. Wat er nu verder gebeurt, daarvan wilde ik mij zelf overtuigen. De reis naar het gouvernement-generaal werd mij niet moeilijk gemaakt, maar de toegang tot het instituut was niet zoo eenvoudig. Daar mag men slechts naar binnen, wanneer men een inspuiting . van eenige millioenen vlektyphusbacillen heeft gekregen! Plakaten waarschuwen in het gouvernement-generaal alle soldaten, dat één enkel luisje reeds voldoende is om vlektyphus te krijgen. Dit was in Polen noodzakelijk, maar sedert de bezetting wordt de ziekte door de Duitschers zoo energiek bestreden, dat slechts enkele soldaten in het begin ermee werden besmet, terwijl het aantal gevallen in den wereldoorlog ongeveer 6000 bedroeg. ---