De betooverde #Een Paaschvertelling voor de jeugd Hoe Eltjo zijn verdiende straf kreeg! Zooals jullie misschien wel zult weten worden er op verschillende plaatsen in ons land tegen de Paschen door de jeugd z.g. moshutten gebouwd. Dit gebeurt echter alleen maar in boschrijke gebieden; de jeugd trekt dan de bosschen in en gaat daar mos zoeken voor de hutten, die ze dan op een mooi rustig plekje opbouwen. Met de Paschen gaan ze daar dan heen en doen spelletjes, zooals eiertikken, nootschieten enz. Dit was ook zoo de gewoonte in het dorp, waar Eltjo Lanting woonde. Eltjo stond in het dorp niet zoo bijzonder gunstig bekend, want het was een groote belhamel. Met zn eigen klassegenootjes zocht hij altijd ruzie, hij ging veel liever met grootere jongens om, vooral de straatjongens vond hij geschikte kameraden. Alles wat zij deden vond Eltjo prachtig. Eltjo was op school een nagel aan de doodkist van zn onderwijzer, hij verzon maar steeds kattekwaad, of was met zn gedachten bij zn vrienden, de straatjongens. Zoo vaak het mooi weer was trok de heele klas naar het bosch om aan de; moshutten te gaan bouwen. Ze begonnen nu dan ook al flink op te schieten, het was echter maar een paar dagen meer voor het Paaschfeest. Het buitenwerk was meestal ook wel voltooid, maar binnen moesten de meubelen nog geplaatst worden, zooals tafeltjes, stoeltjes, enz. Eltjo achtte het echter ver beneden zijn waardigheid om aan dat kinderachtige gedoe nog mee te doen. Want, wat zouden zn „groote" vrienden wel zeggen, als hij nog aan zulke spelletjes deed? Neen hoor, hij, Eltjo zou zich niet laten bespotten! Het was de Zaterdag vlak voor Paschen, toen de jongens warm en met schitterende oogen uit het bosch terug keerden; de hutten waren heelemaal gereed voor het feest van de volgende dagen. Nog één nachtje slapen en dan Toch zou het feest niet zoo leuk worden als andere jaren, want de moeders hadden bedenkelijk de hoofden geschud; alles was immers zoo schaarsch, ze konden de kinderen niet met zooveel verrassen zooals andere jaren, bijna geen eieren, haast geen sinaasappelen en ook de noten waren nogal duur, toch kregen de kinderen allemaal een sinaasappel, een suikerei en wat nooten in hun netje voor den volgenden dag. Eltjo kon toch niet langer zn nieuwsgierigheid bedwingen en ging tegen den avond nog eens eèn kijkje nemen in het bosch en trachtte de moshutten van de anderen te vinden. Het was schitterend lenteweer, alles in de natuur scheen zich gereed te maken voor het lentefeest, dat komende was. De blaadjes sprongen open en keken nieuwsgierig in de wereld rond, terwijl de vogels in de boomen vroolijk van tak op tak wipten en de eekhoorntjes en haasjes verstoppertje of krijgetje speelden. Eltjo merkte echter van deze lentestemming niets, een boosaardige trek lag op zn gezicht toen hij zich een weg door het bosch baande om de hutten te vinden, alleen het kraken van de takken was hoorbaar en dan keek hij verschrikt om zich heen. Geen onraad dan maar weer verder. Ha, daar had hij eindelijk een hutje gevonden, vlug trapte hij het in elkaar. Zoo, wat zouden ze morgen fijn op hun neus kijken. Toen hij er zoo eenige had vernield vond hij het welletjes en wilde maar weer naar huis keeren, het werd ook al wat donker. Plotseling stond hij weer voor een hut, deze leek echter veel solieder dan de anderen, er zaten zelfs vensters in met glas en er waren zoowaar gordijntjes voor. Een echte deur gaf toegang tot de woning, er was zelfs een bel aangebracht. Dat was toch wel iets wonderlijks. Eltjo begon nu toch wel wat bewondering te krijgen voor zn klassegenootjes, het was toch knap werk. Doch het duiveltje in Eltjo fluisterde hem in vernielen". Eltjo gaf dan ook een stevige trap tegen het huisje, maar het gaf niet mee en bleef staan. Nogmaals probeerde hij het, nu tegen de deur. De deur vloog krakend open. Doch Eltjo's oogen gingen wagenwijd open van verbazing. Wat was toch het geval? .'. Een heele troep kleine mannetjes kwam het huis uitgesneld, in de hand hadden ze allerlei wapens. Eltjo bleef stokstijf van schrik staan. De woedende kereltjes sloegen naar hem en prikten hem zelfs in de beenen, sommige probeerden tegen hem op te klauteren. Eltjo durfde niets te beginnen en was als met lamheid geslagen. Een der kabouters stampte driemaal op den grond en toen kwamen van alle kanten kleine mannetjes opzetten. Eltjo begreep, dat hij het nu met echte kabouters te doen had. Hij had er wel eens van gehoord, maar had hieraan eerder geen aandacht geschonken. Nu begon die „moedige" Eltjo zoowaar v. angst te schreien De kabouters lachten hem ljartelijk uit. In koor riepen ze uit: „we zullen je leeren andermans dingen te vernielen. Je bent onze gevangene en je komt hier niet weer weg, tot je alle hutten weer opgebouwd hebt". Dus moest hij 's nachts in het bosch blijven, in het donker, o wat vreeselijk! Hij smeekte om losgelaten te worden, want zn moeder zou ongerust worden als hij niet thuis kwam. Deze had echter wel vaker op haar zoontje moeten wachten. Toch werd een kabouter naar haar huis gestuurd met de boodschap, dat ze zich niet ongerust over Eltjo behoefde te maken. Eltjo werd voorloopig met dikke touwen aan een boom vastgebonden, zoodat hij zich bijna niet verroeren kon. Een tiental kabouters moest de wacht bij hem houden, de anderen gingen weer aan hun werk, zij hadden het nog druk. Er zou n.l. een grootsch lentefeêst gehouden worden. Hij zag de kabouters met Paascheieren sleepen en met allerlei andere lekkernijen. Plotseling werd zn aandacht afgeleid. Uit de verte hoorde hij zacht klokgeschal en slaande trommen en het kwam steeds dichter bij. Hij zag echter nog niets. De maan was inmiddels opgekomen en overgoot het bosch met haar zachte stralen. Zoo iets wonderbaarlijks had hij nog nooit gezien, wat er nu gebeurde. Daar kwam een heele. rij kabouters aan marcheeren met muziek voorop, zij stelden zich vlak onder Eltjo op, daar achter schreed langzaam een heel deftige kabouter, hij had een kroontje op zn hoofd, dat was natuurlijk de 'koning. Hoewel het feest was, zette de koning een diep treurig gezicht, want ze hadden hem zoo juist iets verteld over dien vernielzuchtigen knaap, dien ze gevangen genomen hadden. He.t was een eindeloos gevolg, wat de koning meebracht. De heele ruimte werd zoo langzamerhand gevuld. Ook feeën en elfjes waren meegekomen, evenals al de dieren van het bosch. Het kaboutermuziekcorps gaf eerst een paar nummertjes ten beste, daarna voerden elfjes een dansje uit. Allelei tractaties deden de ronde. Toen kwam het moment, dat ieder, die klachten had, deze aan den koning kenbaar mocht maken. Velen maakten hiervan gebruik. Eltjo werd zoo langzamerhand stijf van dat staan en van die touwen, waarmede hij stevig vastzat. Hij kon zich niet verroeren; onder de kabouters waren er zelfs sommige, die het niet konden nalaten hem wat te ze kriebelden hem wat in zn nek of op zn hoofd, sommigen hadden zelfs zn schouders tot zitplaats uitgekozen en Eltjo kon hiertegen maar niets beginnen. Plotseling werd het geheel stil, de Paaschhaas was naar voren geschreden en vertelde den koning, wat hij zoo juist gezien had. Daalde kinderen dit jaar niet zooveel Paascheieren konden krijgen, had hij opdracht gekregen een groot aantal voor deze kinderen te reserveeren. In alle hoekjes van de moshutten had hij ze verstopt, maar op z,'n tochten toas hij voor enkele vernielde huisjes gekomen en later had hij met eigen oogen gezien dat 'n knaap deze met opzet verwoestte en daar schijnbaar behagen in schepte. Een kreet van verontwaardiging ging door de rijen van de boschbewoners. De koning gebood dat ze Eltjo bij hem moesten brengen. Vlug werd hij van de boeien ontdaan en voor den koning gesleept. Deze stond op en sprak tot hem: „Zoo, zoo, zijt gij dat wreede menschenkind, dat vernielt, wat door anderen met veel zorg is opgebouwd en ook anders er steeds op uit is kattekwaad uit te halen?" Eltjo, knikte, spreken kon hij niet. 1 De koning vervolgde: „Gij dient .gestraft te worden", maar ik geloof, dat die straf al voldoende is geweest. Gij zijt waarschijnlijk nu al genoeg gestraft".' Even onderbrak hij zn predikatie, want een groep kabouters gewapend met ladders, en ander timmergereedschap keerde terug. De hoofdman bracht rapport uit, dat alle huisjes weer hersteld waren en dat ook de eieren en andere lekkernijen goed waren verstopt. De koning was hierover zeer tevreden. „Ge hebt dus gehoord," vervolgde hij tot Eltjo, „mijn dienaren hebben het onheil, wat gij gesticht . hebt, reeds weer hersteld. Menschenkind gaat henen en betert je, we vieren hier gezamenlijk het lentefeest, het opnieuw geboren worden van de lente, laat ook bij' jou het goede geboren worden, opdat ge morgen het Paaschfeest met ons allen kunt meevieren. Eltjo viel op zn knieeën voor den koning en beloofde hem beterschap. Hij mocht toen naar huis terugkeeren en kreeg nog twee kabouters mee, die hem uit het bosch brachten. Het was al over tienen toen hij thuis kwam, zn moeder was nog op. Eltjo vertelde haar wat hem overkomen was en beloofde ook haar beterschap. Zoo leerde ook Eltjo het Paaschfeest vieren en heeft nadien ook steeds zn best gedaan om de belofte in het bosch gedaan, na te komen. Hij kreeg vriendjes in zn eigen klas en naar de straatjongens keek hij niet meer om. G. t. O. --- maeder geerte door H.J. van Nynatten-Doffegnies ▼ 89 „Dank u," prevelt ze. Pas veel later herinnert ze zich die woorden en begrijpt ze de bedoeling. De terugweg leggen ze vlugger af. Buiten het dorp ontbindt de stoet zich; ieder zoekt langs binnenpaden zoo snel mogelijk de hoe.ve, terwijl de wagen in draf verder gaat om Dirk tijdig naar de tram te brengen. Hun afscheid is haastig en koel. „Tot ziens dan maar weer. Moeder, en houd je taai." „Tot ziens, jongen, en bedankt voor je komst!" Dat is alles. Thuis komen er handen te kort om allen te bedienen. Ze vinden net eens allemaal een plaats op de deel, velen zitten tegen de hooi- en stroomijten en onder de houtloods. De vrouwen helpen een handje. De lach klinkt alweer, een vloek een onnet woord. De drank verhit de gemoederen. Bruiloft of begrafenis, het maakt niet zoo heel veel verschil voor buitenstaanders. Over Geerte's lippen komt geen geluid, geen klacht. Ook niet als de gasten dronken worden, van de banken glijden en den boel bevuilen Niets deert haar meer. Drie dagen daarna komt Snoeksken en snikt aan haar borst, buiten zichzelf van verdriet en berouw. „Had het maar eerder geschreven Had ik het maar geweien! Ik had hem zoo graag nog één keertje gesproken !" Geerte is kalm, ze vindt woorden van troost. „Maak je niet zoo overstuur," Snoeksken. „Hij is uitgegaan zonder het te beseffen, hij heeft er niet bij stilgestaan en dus ook niet op je liggen wachten." Snoekskens' eerlijke tranen zijn een verkoeling voor Geerte's schrijnende smart. Samen gaan ze naar zijn graf om er de bloemen te brengen, die Snoeksken op de plekken van herinnering verzamelde. Maar ook Snoeksken kan niet blijven. Ze zegt het verontschuldigend: „We staan nog met de kraam in België; ik heb voor twee dagen gesloten en Freek zoolang bij menschen ondergebracht, maar u weet hoe hij is, als ik er niet ben!" „Ga haar kind, je hoort bij je man." „Maar u, Moeder, wat gaat u doen?" „Ik? Wat zou ik anders doen, dan wachten tot de dood mij ook komt halen." „Moeder, wil ik bij u komen?" „Kind," zegt ze met een wijzen, berustenden glimlach. „leder leeft langs den weg, die hij zichzelf gebaand heeft." „Moeder", zegt ze weer. Ze staan tegenover elkaar in de heerenkamer. Snoeksken klein en wat opzichtig met haar verlept gezicht en kunstig krullenkapsel en de oude vrouw, breed in al haar rokken, het hoofd naar het. venster gekeerd, de oogen, waarin opstandigheid gebluscht is! op de zonnige velden gericht. „Wij zijn slechte kinderen voor u geweest, wij hebben alleen maar aan onszelf gedacht." „Vroeger," zegt Geerte peinzend, „heb ik dat ook gevonden, nu niet meer. Ik ben geen beter kind voor mijn ouders geweest, dan jelui voor ons. leder oogst naar hij' gezaaid heeft." Het stelt Snoeksken niet gerust. Daar is in Moeder geen sprankje levensvreugde overgebleven. Geen wonder, want niets is haar bespaard. „Gek, toen ik jong was, heb ik nooit zooveel om haar gegeven als om Vader. En nu ik veertig ben, heb ik meer hartzeer over haar dan over hem", denkt Snoeksken „Beloof me Moeder, dat u het me dadelijk laat weten, als er iets niet goed is met u!" „Ik beloof het je!" Als Geerte aan het hek staat om haar na te kijken, draait Snoeksken zich wel tien keer om en wuift. Tot ze achter de eiken op den vaarweg onzichtbaar wordt. --- Paaschfeest Ons Christelijk Paaschfeest is in de nlaats gekomen van het heidensche Lenteieest en dit is niet willekeurig geschied. Immers op het Paaschfeest wordt de overwinning op den Dood door het Leven gevierd, de opstanding van Christus, na zijn kruisdood, welke op Goeden Vrijdag herdacht wordt. En onze voorvaderen vierden met het lentefeest de overwinning van den zomer op den winter. In Duitschland wordt het Paaschfeest nog Ostern of Osterfest genoemd en in Engeland heet het Easter. Omtrent de beteekenis van dien naam bestaan twee opvattingen. De oudste is dat hij afkomstig is van de godin Ostera, dat is de lentegodin en de godin van derï dageraad. Afbeeldingen toonen haar temidden van kleine kinderen in een veld vol bloemen, terwijl de vogeltjes en de haasjes zich er ook vermeien in den zonneschijn. De nieuwere opvatting is, dat Ostern oorspronkelijk een werkwoord is en dat dan zou beteekenen zich naar het Oosten richten, omdat op dien dag het Zonnefeest werd gevierd en de zon in het oosten opkomt. De dag werd dan gevierd met dans en zang en ommetochten om de Driebergen of Draaibergen, de heuvels waar Freya, Wodan en Donar geëerd werden. Hoe dit zij er zijn nog enkele oude gezangen uit dien tijd bekend: Een vrouwenstem zong dan: Ostra, godin, wil glanzen, Geef gloed en warmte, Ostra. De zon heeft weer kracht. Loover en leven verschijnen! In de lust van het licht Zwelt krachtig de knop En de wereld weidt er in. En dan viel het koor in: Ostra, godin, wil glanzen, Geef gloed en warmte, Ostra Het Christelijk Paaschfeest, dat ongeveer met de lente samenwerkt heeft inmiddels dieper beteekenis. Het woord Paschen is - men schrikké er niet van - een Joodsch woord, pascha, dat „voorbijgaan" beteekent (in Het woord „passeeren" ligt dezelfde gedachte nog) en herinnert aan het feit, dat eenmaal in den nacht van den uittocht uit Egypte de doodsengel „voorbijging" aan de woningen van die Israëlieten, die het bloed van het offerlam aan hun deurpost hadden gestreken. Zij gingen schuil achter het bloed van het Lam, dat geslacht was. Daar ging de dood voorbij. En zoo ontkwamen zij levend aan het diensthuis en trokken den weg naar het beloofde land. Dat was alles symboliek, die in de Christelijke kerk tot wezen en gedaante kwam. De geheele Christelijke belijdenis is wel van de gedachten, die in dat „pascha" liggen uitgedrukt. Wie schuil gaat achter het bloed van het Lam, dat op Golgotha geslacht is, heeft den dood niet meer te vreezen, ziet den dood „voorbijgaan" en trekt, verlost uit het diensthuis der zonden, den weg naar het beloofde land der eeuwige zaligheid. Levenwekkend mooi wordt de Paaschmorgen in de Herrnhutter gemeente gevierd, 's Morgens vóór dat de zon opgaat verzamelt op den Paaschdag de gemeente zich in haar van binnen steeds blinkend wit kerkgebouw .terwijl het orgel allen met den Paaschjubel ontvangt. Dan, als het uur van aanvang gekomen is, zwijgt het orgel, de predikant treedt naar voren en terwijl allen in spannende stilte wachten, roept hij sterk uit: Christus is opgestaan. Daarop staat de gemeente als één man op en antwoordt den prediker als uit één mond: Ja, Christus is waarlijk opgestaan! Het klinkt in den schemerende morgen als of het nog nooit zoo blijde is uitgeroepen. Tegelijk vallen buiten voor de kerkdeur de bazuinen en trompetten met hun muziek in, de gemeente stroomt naar buiten, stelt zich achter de bazuinen op en terwijl blijde met bazuingeklank psalmen en gezangen van opstanding weerklinken trekt men naar het kerkhof, waar men aankomt juist als de gouden morgenzon zich boven de kim verheft en vroolijken lichtglans over de rijen grafsteenen speelt, die op den Herrnhutter Godsakker steeds plat ter aarde liggen. Daar staat dan de kring der levenden rondom de graven der dooden en zingt in het licht der opgaande zon van de bruidsgémeente, die naar den Bruidegom verlangt en roemt in de zekerheid, dat waar Hij waarlijk is opgestaan, de bruid, de gemeente, levenden en dooden te zamen, ook weldra volgen zal. Het is haast of de stille steenen het hooren, of de Paaschverwachting ook de graven beroert, en de wolk van getuigen dergenen die vóór zijn gegaan een nog hoogeren en wij deren boog vormt rondom de juichende gemeente. Het is de eenheid van de strijdende en de triomfeerende kerk, één Paaschtriomf, die den zonsopgang op den Godsakker juichend begroet. Het is aangrijpend mooi en laat Paaschvreugde na. Onze Oosterburen zijn rijker in dit bijzondere dan wij Nederlanders, kinderen der koele Westerstranden. Van al dan bijzondere moet de Nederlander niet veel hebben. Het werd hier niet inheemsen en zal dat ook wel nooit worden. Het is wat groots, wat wonderbaar groots die prediking, dat het graf eens openging en een mensch, een sterveling, een onzer broederen ,na den dood te zijn gestorven, weer oprees uit het graf. Het is wat wonders, die prediking, dat dat stille kerkhof^waar alles alls rust, onbeweeglijk rust, eens bewogen werd en de gestorvene er waarlijk weer uit opstond en ten hemel voer. Wij hebben een open graf in de wereld, jubelt de Christenheid op het Paaschfeest. De Heere is waarlijk opgestaan. En terwijl Hij ons voorgaat op een gouden loopbaan juichen wij, in de verwachting ook zelf eenmaal uit de dooden opgestaan, diezelfde gouden loopbaan in het rijzende licht van den eeuwigen morgenstond te. mogen loopen en door de paarlen poorten de gouden lichtstad te betreden, waar englenstem en menschentong juicht: Christus is opgestaan, en een duizendstemmig geestenkoor, zingende het loflied van het lam, in steeds nieuwen gloed zal juichen: Ja de Heere is waarlijk opgestaan. --- HOOFDSTUK 10 Nu is ze alleen! Zoo alleen als een mensch maar wezen kan. Ze eet, drinkt en werkt. De nachten zijn niet het ergst, want ze is uitgeput en ver- zinkt, zoodra ze in bed ligt, in een loodzwaren slaap. Het is een uitkomst, dat er'veel te doen is op het land, ze krijgt geen tijd om te tobben. Ze moet vooruit.' De begrafenis en het groevenmaal verslonden de rente. Het Huis van Licht en Schaduw is het eenigste, wat haar nog rest. Ze denkt er geen oogenblik aan, dat op te geven en den boel te verkoopen, zooals Dirk voorstelde. Ze staat met Gait' en Lammert in het hooiland en keert de oppers, terwijl de gloeiende zon op haar ouden oogsthoed brandt en het zweet langs haar verhit gezicht loopt. Ze bukt met Berendlentje om de rogge te binden en ze vermaant het meisje om niet zoo vaak recht te staan, vanwege haar pijnlijken rug. Ze steekt haar armen in net rookende zeepsop om de vuile wasch schoon te schrobben en nauwgezet vouwt ze Barts kleren op en bergt ze weg in de kamferkist die op den rommelzolder staat. Geen ontroering bevangt haar. Het lijkt wel, of haar gevoel dood is. De anderen worden er stil en gedrukt van. Ze durven niet te lachen en eten zoo vlug mogelijk hun bord leeg om weg te komen uit die drukkende, kille zwijgzaamheid. „Dat gaat nooit goed," fluisteren ze, als ze samen zijn op de deel. Berendientje is de eerste, die openlijk haar verzet uitspreekt. „Ie kunt zeggen wa'j wilt, Vader, maar da's geen bestaon. A'k een betrekking vind in de stad, dan ga ik! Ik bin nog jonk, ik hebbe geen zin om hier nog langer te sjagrfjnen!" Gait is boos en zegt: ~Dat zu'j laten, kwaje deern. Het mot slie- ten." De meid is hem over den kop gegroeid. Grof en plat is haar gezicht met een breeden mopsneus, den brutalen mond met gele tanden en het strakgetrokken stroogele haar. Lammert zegt niets. Hij wacht zijn tijd af. Hij zal niet zoo dom zijn om oude schoenen weg te gooien voor hij nieuwe heeft. Hij kan 's avonds zat weg naar de stad met de tram, als hij maar zorgt voor het dorschen terug te zijn, merkt geen mensch er wat van. Voor Geerte zijn de avonden het ergst als Gait en Berendientje naar huis zijn. Dikwijls loopt ze op zomeravonden rond, altijd maar langs de velden en door de weiden om aan haar gedachten te ontkomen. Soms zijn haar rokken nat van den dauw, als ze eindelijk naar binnen gaat, soms laten haar oude beenen haar in den steek en moet ze een poosje rusten op een wal. Onder den bleeken avondhemel liggen de velden koel en frisch; uit de schoorsteenen der hoeven stijgt witte rook omhoog; de koeien worden naar huis gedreven en een troepje kinderen keert terug na een verren tocht langs de braamstruiken in het onland. Ze denkt aan den brief uit Amerika. Berend-Jan is uit de verte vol bezorgdheid over haar. Er is iets in dien brief, dat haar onrustig maakt, zonder dat ze kan zeggen, waarin het schuilt. Het gaat hem goed, hij is niet rijk, maar wat hij bezit, is zijn eigendom; wat land, beesten, een huis! (Wordt vervolgd). --- Een kiekje uit Drenthe zooals het was en thans nog slechts sporadisch is Dit tafereel kan men eiken morgen aanschouwen in Kralo (bij Pesse) (Van Buiten) ---