Het radiopraatje van Max Blokzijl Het is bijna te erg te bedenken, dat er thans nog Nederlanders aan de zijde der Sovjet-Unie staan. Ja, dat er zelfs nog gelden worden ingezameld voor bolsjewistische gevangenen. Dergelijke menschen moeten eerst de bittere ervaring beleefd hebben; vooraleer hun de oogen opengaan. In zijn gisteravond gehouden radiopraatje had Max Blokzijl het over de volgende Brandende kwestie: Nu al bijna 14 dagen lang heeft men in heel Nederland, in de kranten, op de muren en aanplakzuilen, in de bioscopen kunnen lezen, en in de radio kunnen hooren de korte, maar loodzware opwekking: „MET DUITSCHLAND TEGEN HET BOLSJEWISME". Kundige journalisten hebben aan deze weinige woorden hun eigen beschuowingen gewijd. Sprekers hebben er het hunne over gezegd. Ik van mijn kant had er desnoods over kunnen zwijgen. En toch doe ik dat niet. Want dit onderwerp hoort bij mijn serie Brandende Kwesties. Ik ken Rusland en Siberië door eigen aanschouwing, ik was in Moskou en St. Petersburg, in Kieff en in Charkow, in Jalta aan de Zuidkust van de,Krim, evengoed als Tomsk, Omsk, Irkoeatk, in andere deelen.van dit reusachtige rijk. En ofschoon ik me allesbehalve een, specialist voor Russische zaken voel, toch heb ik als journalist heel wat gelegenheid gehad, de Russen van vroeger en die van de laatste twintig jaren, de emigranten zoowel als de bolsjewisten, te leeren kennen. Berlijn ligt niet ver van Rusland en was in die jaren, in hoofdzaak natuurlijk in de periode van 1919 tot 1935 een centrum van bolsjewistische ophitsing. De zoogenaamde handelsafdeelingen yan.de Sovjet-ambassade in de Duitsche, hoofdstad waren nooit iets anders dan brandpunten van communistische propaganda, de heeren Sovjetdiplomaten waren meestal je reinste spionnen pn samenzweerders, en zeker zijn vele Sovjetjournalisten in Berlijn in hoofdzaak agenten der Gepeoe geweest, gelijk niet weinig Reuter-correspondenten stille medewerkers van de Britsche Secret Service. We kenden in Berlijn een tijd lan de ontwikkeling der dingen in de Unie der Socialistische Sovj et-Republieken tamelijk nauwkeurig, tot de heeren in Moskou er toe overgingen de meeste, jn de eerste plaats de Duitsche, consuls over de grenzen te zetten en langzaam maar zeker hun staat naar buiten hermetisch af te sluiten. Wie er in slaagde toen nog een visum naar de Sovjet-Unie te. krijgen, kwam terug met de wetenschap, dat Potemkin daar je reinste wederopstanding had beleefd, dat de vreemdeling een nauwkeurig omrasterd onbeschrijfelijk klein deeltje van het Russische/leven te zien kreeg, in hoofdzaak alleen maar het voor bezichtiging vrij gegeven en voor de buitenwacht ingerichte gedoe in luxe-hotels, pompeuse fabrieken en vakbondspaleizen, terwijl spionnen' der regeering elke stap, elk gesprek van zoo „welkome" gasten van het bureau „Intoerist" nauwkeurig bewaakten, om pngelukken te voorkomen. --- De ware reden van dit geheimzinnig gedoe. Waarom was men zoo drastisch voorzichtig geworden in het Kreml? Wij meenden indertijd in Berlijn, dat dat was, omdat men de volkomen mislukking van dit communistische experiment, dat al spoedig met Marx, Engels of Lassale geen Sikkepit meer te maken had, zorgvuldig voor de arbeidersklassen buiten Sovjet-Rusland verborgen wilde houden. Nu, dat vermoeden was ook wel juist. Maar er was nog een tweede reden, en die was, naar nu pas is gebleken, oneindig veel belangrijker. Dat hebben we wel eens ver- Anöed, maar toch alleen maar in zeer vage trekken. Hoe het werkelijk was, wisten we niet. Hitler heeft onlangs in zijn groote rede ter inleiding van de Winterhulpcampagne verklaard, dat ook hij, ondanks de groote mogelijkheden van Informatie, welke hem ten dienst stonden, dat niet nauwkeurig genoeg heeft geweten. Namelijk: dat Moskou lange jaren in alle stilte een weermacht heeft opgebouw, zoo machtig als de Wereld nog nooit heeft gekend. Dat weten we nu, sinds kort. Dat wisten ook de hoogste militaire instanties blijkbaar pas, toen ze gedwongen werden,- de krachten der Duitsche weermacht, die toch ook niet.voor de poes zijn, met die der bolsjewisten te gaan meten. Deze strijd is nu zoo ongeveer beslist. Dat wil zeggen, van militair standpunt uit gezien. De belangstelling zal alleen Tiog worden getrokken naar het verre Zuid-Oosten, naar den Kaukasus en wat daar achter ligt. Moskous weermacht speelt geen rol van eenige beteekenis meer. Dat zal wel uitloopen op een liquidatie van het Lenin-Stalin-experiment. Waarmee Duitschland recht zal hebben op het leeuwenaandeel van onze dankbaarheid. Inderdaad — Stalin heeft met duivelsche consequentie en in een periode van bloedige onderdrukking ■en uitzuiging van zijn eigen volk, die in de geschiedenis der menschheid waarschijnlijk zonder weerga is, een weermacht opgebouwd, waarvoor hem geen enkel offer, ook niet dat van millioenen menschenlevêns, te groot was. Te bedenken, dat er Nederlanders zijn, die wellicht vandaag , nog beweren aan de zijde van dit schurkengebroed en tegen Duitschland te staan: het is bijna te erg! De les, die hieruit getrokken moet worden, kan alleen maar zijn, dat je het onmogelijkste en ongelooflijkste kunt zeggen pn schrijven en dat er altijd nog dwazen zijn, die het gelooven. --- Al is de leugen nog zoo snel...... Het Is werkelijk misdadig, zooals er van Britsche en ook Sovjet-Russische zijde met den dag meer gelogen wordt. Men overdrijft niet als men zegt, dat er nauwelijks één woord van waar is van wat Londen en Moskou ons dagelijks trachten wijs te maken. Het bewijs daarvoor is uiterst eenvoudig te geven. Ik wil U het recept kostenloos ter beschikking stellen. Neemt U eens de moeite, een tijd lang regelmatig alle geruchten die U uit pro-Engelsche of pro-communistische bronnen bereiken, nauwkeurig op te schrijven, en leest U die interessante nieuwtjes dan na een paar maanderi nog eens door. Als TJ nog' een greintje, objectiviteit en eerlijkheid heeft overgehouden -v en mijn politieke tegenstanders hebben in hun brieven steeds maar weer den mond vol van hun waarheidsliefde in tegenstelling met naar hun meening de leugenachtigheid der Duitsche berichten — dan zult U toch moeten toegeven, dat 95 procent (ik-dweep met deze 95 procent en zekere luisteraars weten wel waarom) van alles wat zij hebben opgeschreven door de later bekend geworden en niet meer beslrijdbare feiten radicaal gelbochenstraft is. Ik blijf daarom hopen op een terugkeer van het gezonde oordeel van ons volk, ook en vooral waar het gaat om uitingen van kerkelijke voorgangers, van wie men altijd weer aanhalingen te lezen krijgt, die öf volkomen vervalscht zijn, dan wel afkomstig van door en door verpolitiekte zieleherders, die het Christendom allesbehalve tot eer strekken. Waarom praat men in zekere Nederlandsche kringen niet liever over uitingen van oprechte kerkelijke autoriteiten als bijv. van den Amerikaanschen aartsbisschop Mc. Nicholas, die dezer dagen zeide: „Bidden wij, katholieken, dat het atheïstische communisme, dat de menschheid tot slavernij, ineenstorte". Ik hoop, dat 'men zulke woorden nu eens en voor al in het oor moge knoopen. Ik hoop nog iets anders; ik hoop, dat men in Nederland grondig kennis heeft genomen van een open brief van een Finsch geestelijke, in het orgaan van de Finsche Sociaal-Democratische Partij afgedrukt, waarin deze protestantsche kerkelijke voorganger zich richt tot den aartsbisschop van Canterbury en van wien ik de volgende woorden wil aanhalen: „Er was nog niets anders, dat mij nog heviger griefde. Dat Is Uw oproep, mijnheer de aartsbisschop, aan millioenen leden van de Engelsehe kerk om in de godshuizen en thuis te bidden voor de overwinning en het succes van het „dappere Russische leger". U hebt onwetende menschen verzocht te bidden voor de wapens die juist onschuldige burgers in de Baltische landen gedood hebben, welke landen na den eersten wereldoorlog vooral door de Engelsehe politiek in het leven geroepen werden. Wij, Finnen, kunnen ons niet onderwerpen aan het bolsjewisme, dat het gezinsverband uiteenrukt, de kinderen van hun ouders wegneemt en de vrouwen laat vernederen en schankvlekken, zooals dit in de Sovjet-Unie gebruikelijk is, dingen .waarvan de Engelsehe diplomaten wel afweten. Ik als geestelijke, vrees de ontzettende verantwoording, welke U als protestansch bisschop op U genomen hebt, toen gij Uw verzoek hebt gericht tot millioenen menschen die het ware karakter van het bolsjewisme niet kunnen weten. Er bestaat een God en die zal eenmaal van ons allen rekenschap vragen. Dan zullen wij elkaar ontmoeten en zullen wij de duizenden geestelijken en Christenen, die sinds het jaar 1917 door de bolsjewisten vermoord zijn en wier bloed om wraak roept, ontmoeten. Wij zullen ook den geestelijke ontmoeten, wiens kerk hier geschonden staat en die in dezen oorlog voor vrijheid Christendom zijn leven heeft gelaten. Ter verantwoording zullen ook die machtipe heeren geroepen worden, die duizenden menschen in het ongeluk gestort hebben. Dan zal ook de vraag beslist worden of men dé zaak van het bolsjewisme in Christus' naam mag zegenen." , Mijn anti-menschen hebben zoo gedweept met alles wat Finsch was. En ik ken vele Finnen en kan bevestigen, dat we hier met een hoogstaand, dapper en waarheidslievend volk te doen hebben. Wat zeggen mijn „echte Nederlanders" nu van deze uiterst ernstige aanklacht van een Finschen predikant, gericht tot één der grootste Britsche huichelaars? Er is weinig, dat zoo afstootend op ieder fatsoenlijk denkend en voelend mensch werkt dan lemelarij en huichelachtig gedoe. Zekere elementen in het Engelsehe volk zijn klassieke Tartuffe's, ten voeten uit. Helaas hebben juist zij den grootsten invloed, de gevaarlijkste machtsposities. Ze bidden'ook voor de grootste misdadigers, als dat in hun politieken kraam te pas komt. . --- De Uittocht door Marie van Dessel-Poot 38 • Daar zouden zij toe in staat zijn! Al het werk, dat hij zoo zorgvuldig had uitgedacht in zijn angst voor de stad, wilden zij vernietigen met één slag. 't Was waar, zij hadden reeds lang met ontevreden gezichten rondgeloopen. Toen had het Verhoogen niet verder gedeerd, hoewel het hem toch dikwijls had gehinderd. Maar nu was het anders. Hier moest hij toegeven, zij waren in hun recht, hij kon het moeders erfdeel niet weigeren In zijn borst rees afkeer voor zijn eigen kinderen op. Dat zij dat heele bolwerk van zijn haat als een kaartenhuis wilden doen instorten, zonder zich te bekommeren om hem! 't Was meer dan hij verdragen kon, zijn landen verkoopen, terwijl hij nog leefde. Hij zou tot spot en smaad zijn van het' heele dorp. Zelfs Moonens zou om hem lachen, de lafbek, die nu weer haast iederen dag hier in de herbergen zat „Verdoeme," vloekte hij, „da nuuit,'1 „.^j,., Toen Emiel en Joseph zagen dat de oude met zijn eigen gedachten bezig was, verdwenen zij uit de kamer. Verhoogen bleef aan de tafel zitten, 't Was hard, dat dit over hem moest komen, maar hij was in ieder geval gewaarschuwd. Hij wist nu wat de jongens wilden en „begot, 't zal zuu gemakkelijk nie goan," minachtte hij spottend naar de deur, waar zijn zonen door waren verdwenen. Hij nam papier én potlood en haalde al de acten van zijn land uit de groote kist. Toen berekende hij ten ruwste of hij genoeg had om te doen als hij alles verhypothekeerde. Dan zpu hij de jongens betalen in geld en geen stukje grond zouden zij krijgen! Dagenlang zat hij in de mooie kamer of liep rond in het huis als een getergd dier. Emiel en Joseph gingen hem uit den weg, zooveel zij maar konden. ,Zijn dat Verhoogens !" smaalde de oude. --- Nog enkele vragen over scheuren van grasland Het scheuren van gTasland staat in veler bc-, langstelling, hetwelk geen wonder is, gezien de ingrijpende maatregelen welke zijn genomen om het scheuren van grasland aan te moedigen Waar velen hierbij betrokken zijn, rijzen als vanzelf vele vragen. Enkele punten wil ik hier behandelen.' Een vraag die velen bezig houdt is, of er zooveel grasland voor scheuren wordt opgegeven dat scheurplicht kan achterwege blijven. Daarop moet helaas worden geantwoord dat er vermoedelijk niet genoeg vrijwillig zal worden opgegeven. Drenthe heeft een aanslag gekregen van 11000 ha. Tot nu — 12 November — is voor 4000 ha. opgegeven, dus ruim 1/3 van hetgeen moet worden gescheurd, en dat 3 dagen voor 15 November! Wel is Waar is de gelegenheid tot aangifte verlengd tot 22 November, zoodat de opgegeven hoeveelheid nog kan en ook zeker zal worden vergroot, maar wel héél sterk moet worden gevreesd dat de 11000 ha. niet wordt gehaald en dan volgt de scheurplicht. Die scheurplicht zal meebrengen dat degenen die niet of onvoldoende voor scheuring hebben opgegeven, een aanslag opgelegd krijgen en dan de scheurpremie zullen missen. Mij dunkt dat men in zijn, eigen belang van de gelegenheid gebruik dient te maken, geboden door de verlenging van de aangifte en voor 22 Nov. a.s. door alsnog ongeveer 1/6 van zijn grasland voor scheuring op te geven. In verband met de kans op verlies van de premie wil ik pachters wijzen op het feit dat, zoo scheurplicht wordt opgelegd, die zal worden opgelegd op de grondgebruikers. Het is voor pachters geen verontschuldiging als verpachters het scheuren verbieden. Kan ook na onderling overleg geen vergunning tot scheuren worden gekregen, dan kan vergunning worden gevraagd aan het Pachtbureau voor Drenthe, Oostersingel 25 te Assen. Die vergunning zal steeds worden gegeven als het land voor bouwland geschikt is en de pachter anders niet aan zijn verplichting zal kunnen voldoen. Pachters, zorgt daarom dat gij vóór 22 November voldoende voor scheuring opgeeft, anders ontgaat U de scheurpremie. Met opgeven moet U niet wachten tot U de vergunning van het Pachtbureau hebt ontvangen, want die zal voor 22 November niet meer kunnen komen. De verpachters die hun pachters aanraden niet te scheuren, wil ik er op wijzen hoe zij spelen met het geld van anderen en dreigingen van hen in dit opzicht zéér onwaardig zijn. Stelt redelijke voorwaarden, b.v. dat het land na 2 jaar of zooveel later als de bijzondere omstandigheden dat noodig maken met een goed mengsel weer tot grasland wordt gemaakt, maar weigert uw toestemming tot scheuren niet. Stelt op het niet naleven van deze voorwaarden 'een boete, ook daar is niets tegen, want in de scheurpremie — die geheel voor den grondgebruiker is — zit een bedrag voor het inzaaien tot grasland opgesloten. Weest evenwel niet onredelijk en dreigt uw pachters niet. Zij worden ook gedwongen, net als eigen boeren. Bovendien zal, als het land weer tot grasland wordt gemaakt, de grond er niet minder door worden. Bedenkt dat voor grasland geen stikstofmest zal worden gegeven en na scheuring wel. Bovendien is er ook nog heel wat grasland dat door scheuren en tijdelijk gebruik als bouwland beter wordt. Om misverstand te voorkomen verklaar ik dat een houding van verpachters als hier genoemd, mij niet veeb bekend is, maar ik acht het toch noodig in verband met een enkele mededeeling hierover ontvangen, verpachters te wijzen óp het zeer verkeerde van zoon handelwijze en pachters op het gevaar dat zij loopen als zij zich door zoon dreigement laten beïnvloeden. Velen vragen of met het scheuren mag worden begonnen vóór het land gekeurd is. Het keuren heeft tot doel na te gaan. of het land voor bouwland geschikt is en of de zode voor grasland goed is. Bestaat over die beide vragen geen twijfel, dan behoeft keuring niet te worden afgewacht en kan gerust met scheuren worden begonnen als het werk dat gewenscht maakt. Alleen in twijfelgevallen is het raadzaam eerst de keuring af te wachten. voor aardappels — inmiddelds verhoogd tot f 250 Nog eens wil ik herhalen dat de scheurpremie per ha. — bij scheuren wordt toegewezen voor de oppervlakte welke op het bedrijf in 1942 meer met aardappels zal worden bebouwd dan in 1941 daarmee werd bebouwd. Die aardappels mag men verbouwen waar men wil. Het is niet noodzakelijk die op het gescheurde land te verbouwen. De aangifteformulieren zijn in dat opzicht misleidend. Scheurt men 2 ha. en verbouwt men 1 ha .aardappels meer dan in 1941. dan kan men voor 1 ha. een premie van f 250.--krijgen en voor 1 ha. eene van f 150.-. Ook wil ik nog eens herhalen dat op kleine bedrijven, net als'op de groote, plm. 1/6 van het grasland dient te worden gescheurd. Kleine bedrijven zijn niet vrijgesteld. Bij overdracht van scheurplicht dient de eigenaar van het land op te geven hoeveel hij in het geheel wil scheuren. Daaronder kan hij dan vermelden hoeveel- daarvan voor een ander wordt gescheurd, waarbij de naam, het adres en de districts- en organisatienummers van dien persoon worden vermeld. Die laatste behoeft voor die oppervlakte niet aan te vragen. Ter geruststelling kan ik mededeelen dat zij die hebben aangevraagd vóór de verhooging van de scheurpremie, toch de verhoogde premie kunnen krijgen. Zij die per brief hebben aangevraagd voor daarvoor aangifteformulieren beschikbaar waren, dienen die aangifte op zoon formulier te herhalen. Vermeldt op die formulieren het nummer van uw district. Dat bespaart ons zeer veel tijd en veel vergissingen. & VEDDER. --- Ook in eigen land. Maar we hoeven het helaas niet eens zoo ver van huis te zoeken. In ons eigen vaderland worden HEDEN TEN DAGE NOG gelden ingezameld op scholen en elders, voor bolsjewistische gevangenen, terwijl mep op het zelfde oogenblik den eigen landgenooten, die voor Nederlandsche behoeftigen ondersteuning komen vragen, niet thuis geeft. Waarom nemen onze Sovjet-vrinden niet elk een stelletje bolsjewiki in huis, met gratis verpleging en huiselijk verkeer. Ontluisd zijn ze al, daar hoeft men het niet om te weigeren. Ik ben bereid om zulk een plannetje te bèvoegder plaatse in overweging te' geven. En als men niet direct het ergste aandurft, dan zou men het als overgang eerst eens met Pool sche of Seryische gentlemen kunnen probeeren. Persoonlijke verpleging en wat hartelijkheid in familiekring wordt altijd nog meer gewaardeerd dan een pakje sigaretten of een plak chocola. Het is maar een voorstel mijnerzijds. Het lijkt .me een direct roerend tafereeltje, als pa en ma, zoon en dochter — vooral laatstgenoemde — 's Zondags met hun bolsjewiki ter kerke gaan. Alleen doet men verstandig., dan de dingen van waarde in het bedehuis in verzekerde bewaring te houden. De dochter inbegrepen. Ze hebben wonderlijke gewoontes, de Stalinmannetjes,r en die zijn door de gebeden uit Canterburry misschien nog niet 'heelemaal bezworen. In elk geval zal het een aangename afwisseling zijn, zoon Sovjet-inkwartiering, na al die ergernis over Duitsche soldaten als logee's. En ik kan me voorstellen, dat men aan die arme strijders voor de bolsjewistische wereldrevolutie wil goedmaken, wat die ruwe, bloeddorstige Germanen aan hen bedorven hebben. Zekere heerooms en dominees zouden ongetwijfeld bereid zijn als kwartiermakers op te treden. Kortom, hoe langer ik er over nadenk, hoe aanlokkelijker mij dit plannetje voorkomt. Wie graag geld voor de Sovjetisten uitgeeft, zou het'hun dan direct als zakgeld kunnen geven, de moeite van het collecteeren zou dan heelemaal overbodig zijn. Ik spot — zegt U?' Neen, het is bloedige ernst. Ik zou in volle oprechtheid zekere Nederlanders een paar weken lang bolsjewistische inkwartiering toewenschen, en onzen, zieligen saboteurs of grossiers in 't hamsteren nog iets dergelijkers: veertien dagen Sovjet-Nederland in de practijk! Voor de meer gematigde anti-menschen heb ik óók een wensch, nu het toch naar Sinterklaas loopt: één maand Engelsehe bezetting. Voor mijn anonieme scheldbriefschrijvers ten slotte nog een kleine surprise: Senegal-negers in hun woonplaatsen één enkele week in garnizoen. Eén ding weet ik zeker; aan het eind van zulke beproevingen hangt voor alle Nederlandsche ramen maar één spreuk: „MET DUITSCHLAND TEGEN HET BOLSJEWISME!" --- HOOFDSTUK XVIII. De jongens waren echter vastbesloten en toen Verhoogen na enkele weken nog niet op de zaak was terug gekomen, spraken zij hun vader opnieuw weer aan. Zij begonnen er over na de ochtendboterhammen, terwijl zij allen aan."de groote tafel in de keuken zaten .en Netteke hen een laatsten kop koffie schonk. „As ge 'n moment ebt," zei Emiel, „zouden we geere nog 'ne kier doarvan willen klappen." Verhoogen zei niets en dronk voorzichtig. „'t Wordt tijd dat we overien kommen, binnen de 6 moanden moet de succese worden betoald en we willen weiten wa we te trekken ebben," ging Emiel wat ongeduldig verder. Het hinderde hem, dat zij vader bleef zwijgen en deed alsof hij niets had gehoord. „Na," kwam de oude eindelijk als was hij klaar gekomen met zijn gedachten, „da's dan goed Lowie, ge verkuupt den witkop én ge neimt 'ne goede zwart-bonte in oar ploats."' „En wa doen we met et merriepeerd, da we kunnen kuupen," begon de jongen vlug. Hij hoopte, dat het dreigende onweder af zou trekken, doch Joseph en Emiel bleven zitten en wachtten tot de. twee waren uitgepraat, „Ahwel," zei Verhoogen toen, „moet ge met et werk nie goan beginnen." Meteen stond hij op en verdween in de gang. „Zijt ge nie beschoamd," verweet Lowie zijn broers, „van ons voader zuu .." „Beschoamd," viel Emiel hem in de rede, „voader moest zelf beschoamd zijn van zuu met ons goed te doen. Zot wordt cm bekans met al da land' te kuupen." „Bah," zei Lowie, „cm kuupt et van zn eigen geld." „Da's nie woar," wond Emiel zich op, „'t e§ ons geld na uuk en ge goat et zien, as en straks verkuupen moet, zal cm veul verliezen." „Da's zeker," steunde Joseph zijn broer, „we ebben gien vertrouwen in jvoader 'ne mier, we willen zé1f..,..." Op dat oogenblik ging de gangdeur open en Verhoogen verscheen. Zijn gelaat trok samen van verbittering. Nu had hij het dan eindelijk hooren uitspreken, woord voor woord, datgene wat hem zoo lang reeds hinderde en wat zoo loodzwaar op hem woog. H ij, de groote heereboer, de eens zoo" geweldige, begon niet alleen zijn macht te verliezen, ,doch hij verloor ook het vertrouwen van zijn eigen zoons. Hij voelde tetsterker dan ooit hoe het hechte gebouw van zijn glorie in al zijn grondvesten begon te wan. kelen. Want wankelen deed het, daar was geen twijfel meer aan. En toch, al voelde hij het zelf zoo goed, hij durfde het niet bekennen, hij wilde het zelf niet zien. Feller dan ooit rechtte hij zich dan en wierp zich in den strijd; Liever zich zelf te pletter geloopen, dan buigen. Buigen, hoonde hij stil voor zich heen, buigen, wel zeker. Breken zouden ze hem' moeten, tot hij machteloos neer. zou liggen, lam geslagen in den verbeten kamp, dan, ja, dan zou hij gevallen zijn tegen de overmacht, maar buigen In een oogwenk vloog het aan zijn blik voorbij, zijn heele leven vol van werken en van kunnen, dat leven, dat achter hem lag, zuiver, bijna grootsch, bestraald door het heldere, licht van den voorspoed en de macht. Hij zag het gaan, bergopwaarts, hij zélf, de jonge boer, nog vol verwachting en toch reeds zeker van zijn slagen; hij zag zich staan op den top, de rijpe man, in\ wiens oogen die hooge rust woont van den geboren heerscher;( hij zag zich slaan als de strijder, verbitterd om zijn zelfbehoud, en nu nu stond hij hier in die gangdeur, tegenover zijn jongens, zijn eigen bloed, dat geen vertrouwen meer in hem had .■ Het was of hij een slag in den nek en een trap in de lendenen kreeg, iets zonderlings trok in zijn rug omhoog. Toen ging er een pijnlijke trek om zijn mond. Zóóver was het dus met hem gekomen, zijn jongens lieten hem in den steek' Op hen had hij zijn gansche verwachting gebouwd. Hij zag ze nog gaan in den stoet van de processie, dien Pinkstermorgen. Daar had hij het zoo goed begrepen, dat zij eens drie boeren zouden zijn, boeren als hij, mannen uit één stuk, onwrikbaar verbonden aan hun grond. En nu geen vertrouwen hadden ze meer in hém, die het vertrouwen van de gansche streek had bezeten. O, God, kreet het even in hem omhoog, waar heb ik dat aan verdiend. „Kom," zei Lowie, die zijn vader opmerkr r.aam aanzag en medelijden met hem kreeg; tegelijk duwde hij zijn broers voor zich uit naar de stallen toe. ÏWordt vervolgd) --- Een sociale maatregel in een nationaalsocialistischen tijd (Van een onzer redacteuren). De politiek van de prijsbeheersching — Slot. — Kds. —- In ons nummer van Woensdag hebben wij geschreven over de sociaal verantwoorde politiek van de huidige prijsbeheersching. Rest ons nu nog een ander onderdeel van de prijzen-politiek aan te roeren en wel het prijsaandïiidingsbesluit. Dit besluit, dat' is uitgevaardigd, teneinde den consument in de gelegenheid te stellen zich er van te vergewissen, dat de prijs, welke hem in rekening wordt gebracht, in ieder geval niet hooger is dan de prijs, die aan anderen in rekening wordt gebracht, en dat hem bovendien de mogelijkheid geeft, de in rekening gebrachte prijzen te vergelijken met de van overheidswege gepubliceerde maximumprijzen was aanvankelijk slechts van toepassing op voedings- en genotmiddelen, textielwaren en lederwaren. Sindsdien zijn ook voor schoenreparatiebedrijven, hotel-, café- en restauratiebedrijven en voor den detailhandel in vaste brandstoffen prijsaanduidingsvoorschriften gepubliceerd. Het prijzen dient, voor wat de voedings- en genotmiddelen, textiel- en lederwaren betreft, op duidelijk zichbare en leesbare wijze te geschieden door middel van prijskaartjes of, voor zoover de artikelen niet zichtbaar uitgestald zijn, door middel van prijslijsten. Handelaren in vaste brandstoffen en schoenreperateurs kunnen voor de prijsaanduiding gebruik maken van de hun vanwege de betreffende rijksbureaux verstrekte prijslijsten. Nadrukkelijk wordt er op gewezen, dat de verplichting tot prijsaanduiding niet slechts geldt voor in de winkels te koop aangeboden waar, doch ook voor artikelen, welke vanaf vrachtwagens, handkarren en dergelijke worden gevent. Voor voedings- en genotmiddelen, textielen lederwaren en vaste brandstoffen, is voorts vereischt, dat tevens wordt vermeld de gebruikelijke kwaliteitsaanduiding en de verkoopeenheid. Dit houdt in dat de kwaliteitsaanduiding dan behoeft te geschieden, wanneer een dergelijke aanduiding steeds gebruikelijk is geweest in het verkeer met het publiek en dat de verkoopeenheid niet behoeft te worden vermeld, wanneer het niet vermelden daarvan geen aanleiding -tot twijfel' kan geven. Tenslotte is nog van belang, dat Indien boven en behalve de verkoopprijzen toeslagen of andere kosten in rekening worden gebracht, dit op de prijsaanduiding dient te worden vermeld. * * * Ten aanzien van dit prijsaanduidingsbesluit wordt er door het publiek een eigenaardig standpunt ingenomen. Er zijn nl. vele huisvrouwen en ook wel huisvaders, die de verkeerde opvatting huldigen en in practijk brengen: gaarne iets meer te willen betalen voor een of ander artikel, om het maar te krijgen. Met den dichter zouden we hier willen verzuchten: Waren- alle menschen wijs , want in hun egoisme beseffen zij niet, dat zij door zoo te handelen juist bewerkstelligen, dat de artikelen duur worden. Nemen wij als voorbeeld den sigarettenhandel eens. Men' vestigde er onzen aandacht op, dat heden ten dage altijd nog wel goedkoope sigaretten worden gefabriceerd, naast de duurdere soorten, die men ontegenzeggelijk door de niet meer rooskleurige tabakspositie, ook nog maar m bescheiden mate kan rooken. Nu tol men vragen: waar blijven die goedkoope soorten dan? Ons antwoord hierop luidt: In den zwarten handel; de menschen betalen gaarne iets meer voor een goedkoop pakje sigaretten, a 15.... ze het maar kunnen verkrijgen. Zoo eenvoudig als het ei van Columbus: Het publiek klaagt over dure sigaretten doch het Is er voor een groot gedeelte zelf de schuld van. En zoo gaat het op velerlei gebied. Daarom, hieraan is op geen andere manier een eind aan te maken, dan dat het publiek zélf meehelpt, door de handelaren; die zich voor dergelijke onsociale practijken leenen, eenvoudig aan te geven bij de daarvoor aangewezen instanties. En nu moet men niet de geheel verkeerde gedachte hebben, dat zooiets niet past en laf is; dit is scrupuliteit. Men diene niet te vergeten, dat dergelijke menschen dieven van de gemeenschap zijn; zij bestelen het volksbezit en het is zelfs onze plicht, als leden van deze gemeenschap, dergelijke menschen te ontmaskeren. Ontegenzeggelijk bewijst men zijn landgenooten daarmede een grooten dienst, want het is toch hun aller belang, dat de nog aanwezige voorraden — op alle gebied — zoo eerlijk en nauwezet mogelijk worden gedistribueerd. Wij geven het toe: de maatregelen zijn vele, de moeilijkheden rijn groot en het is voor vele menschen, die nog in den geest in het liberale tijdperk leven, in den tijd dus, waarin de stelling werd gehuldigd: leder zórge voor zich, en God voor ons allen, erg moeilijk om zich om te schakelen, te denken èn te handelen in nationaal-socialistischen geest. En toch zal men dit moeten, om de doodeenvoudige reden, dat hét oude, d.i. het liberaal-democratische, tijdperk heeft afgedaan, voorgoed, en dat thans het woord is aan het nieuwe, het jonge, dat is gebaseerd op het sociale element in nationalen geest en dat geen onderscheid maakt tusschen menschen met veel of weinig geld, maar die ieder geeft wat hem krachtens zijn prestaties voor de gemeenschap waar hij lid van is, toekomt. Dit is de eenvoudige waarheid, waarop ledere maatregel .van dezen tijd stoelt, zoo ook op het gebied van de veelomvattende politiek van de prijsbeheersching. Wij willen tot besluit van dit artikel nog eens (met 't oog op deze „veelomvattendheid") de aandacht vestigen op een wegwijzer voor het Nederlandsche bedrijfsleven: Zakenman en prijspolitiek. Dit handige, voor iederen zakenman van dezen tijd onmisbare, boekje werd uitgegeven door den Dienst van den Gemachtigde voor de Prijzen en is op aanvraag gratis te verkrijgen aan het adres: Bezuidenhoutscheweg 62-64, Den Haag. --- Aanmelding bij Waffen-SS en Vrijwilligerslegioen Nederland Van 14 tot 22 November. Het Ergaenzungsamt der Waffen-SS, gaenzungsstelle Nordwest, Den Haag, Stadhouderslaan 132, deelt mede, dat in den tijd van 14j tot 22 November in Nederland admissieondereoek zal plaats vinden voor de Waffen-SS eni het Vrijwilligerslegioen Nederland in de vol-l gende plaatsen. Mannen van 17 tot 40 jaar worden aangeno* I men voor den duur van den oorlog, 2 of 4 jaar. ! Voor de ondersteuning van het gezin — voor' eoover het kostwinners betreft — wordt ge« eorgd. Vrijbiljetten voor de reis van de woon' plaats naar het admissie-onderzoek moeten, , aangevraagd worden bij de Ergaenzungsstelle) Nordwest, Den Haag, Stadhouderslaan 132,, I Biljetten voor de terugreis worden bij het on*j 1 derzoek overhandigd, onverschillig of de candl-l 'daat aangenomen wordt of niet. De Eftmmelding kan geschieden: Op 14 November, 9 uur in Den Haag, Stad-i I houderslaan 134 en om 15 uur in Rotterdam*' I Deutsches Haus. Op 15 November om 10 uur in Utrecht, Deut-t ; sches Haus en om 15 uur in Amsterdam, Deuï-i 6ches Haus en op 16 November om 11 uur, inj Loeuwarden, Huize Schaaf, Breedstraat, en om; 16 uur in Groningen, Concerthuis, Poelestraat, Op 17 November om 11 uur in Hengelo, Deut-; .eches Haus en op 16 uur in Arnhem, Deutsches? Haus. Op 18 November om 10 uur in 's-Hertogenw bosch, Prins Hendrikkazerne en om 16 uur in' Tilburg, Werkliedenvereeniging, Tuinstraat 68j Op 19 November om 10 uur in Eindhoven» i Huis Maria, Kruisstraat en om 16 uur in Maas-c trlcht, Hotel Momus, Vrijthof. \ Op 22 November om 9 uur in Dan Haag» j Stadhouderslaan 134. > ---