NOGMAALS: de slacht Eenige algemeene wenken Wat klaar moet staan Vorige week hebben we U het een en ander over het bewaren van het vleesch verteld, doch we willen hier nog eens enkele dingen bespreken, die we vóór en tijdens het slachten noodig hebben Tegen dat de slager komt zorgen we er voor, dat we veel kokSnd water bij de-hand hebben, ruim 100 1 zal voldoende zijn. Verder hebben we daags te voren van alles reeds gereed gemaakt, b.v. een stevige ladder, een paar schragen met planken of een bak, waarop het varken wordt geslacht, een slachtjuk of kromhout, waaraan het varken aan de ladder opgehangen wordt, een emmer, waarin het bloed wordt opgevangen, een roerstok of schuimspaan waar het bloed mee geroerd moet worden, een zeef, Keulsche potten, emmers, schalen, een vleeschkuip, die enkele dagen tevoren, reeds onderzocht is of er ook een lek in was, een bouwblok, scherpe messen en plankje waarop gesneden wordt, verder nog Vleeschmolentje en worsthoren en weckgerei. Al deze voorwerpen worden daags te voren flink met sodawater gereinigd en met frisch water nagespoeld. Verder leggen we nog klaar stevig garen voor het afbinden van de wor.sten en katoenen zakjes voor bloedworst. Ook voor een voldoende hoeveelheid droog zout moet gezorgd worden alsmede de noodige specerijen voorzoover nog te verkrijgen, b.v. peper, nagelgruis, nootmuskaat, thijm, foelie, laurierblad, ook uien, knoflook, augurken enz. zijn heel geschikt. Voor het maken van bloedworst hebben we noodig roggemeel. Voor leverworst gort, rijst, havermout. We zorgen er voor dat we van deze gutterswaren wat in 't voren gekomen zijn, want zonder deze worden de gerechten lang niet zoo smakelijk. Hebben we nu hiervoor overal gezorgd, dan kunnen we den slager rustig afwachten. De slacht op een' Nedersaksische boerdery. (Foto-Archief Agr. Pers) --- Gooi geen botjes weg. Overgebleven botten gebruiken we ook nog, b.V. om te zouten ener later soep van te koken. Ook kunnen we ze met water opzetten en eenige uren laten trekken, deze bouillon kan dan liefst met de soepballetjes gesteriliseerd worden, waarna we er later nog een voedzaam bordje soep van kunnen krijgen. --- Darmen schoonmaken Geen prettig werkje, doch het loont de moeite wel. Direct na het slachten worden ze gereinigd, door de inhoud er uit te knijpen, waarna de darmen met lauw water worden uitgespoeld. Daarna worden ze eenigen tijd in lauw water met zout te weeken gezet. . Dunne varkensdarmen behoeven niet gekeerd te worden. We leggen ze op een plankje, waarna we met de achterkant van een mes, het buitenste laagje verwijderen, terwijl tegelijkertijd het binnenste slijmvlies ook mee gaat. Dikke varkensdarmen worden wel gekeerd en met grof zout geschuurd om het slijm te verwijderen. Om te controleeren of de darmen goed schoon zijn, laten we ze vol met schoon water loopen. We moeten ze niet opblazen, want dat is erg onhygiënisch', dan pompen we ze liever op met een fietspomp, Tot het gebruik leggen we de darmen in koud water met wat zout of een scheut azijn. Hieronder laten we nog enkele recepten volgen, die misschien niet zoo bekend zijn. --- Balkenbrij. is een speciaal feestgerecht van de slacht en dit geeft men meestal wanneer de drukte voorbij is, het is de laatste verwerking. Vooral in Gelderland is dit een ingeburgerde gewoonte, doch zoo hier en daar wprdt het ook wel in de andere provincies gedaan. We maken de balkenbrij van resten, bv. bouillon van de kop, lever en worsten, verder nemen we stukjes vleesch, b.v ook stuk gekookte worsten, stukjes lever, wat kaantjes. Verder wordt, nog toegevoegd boekweitenmeel, ongeveer '200 gr. per L., zout, peper, nootmuskaat, nagelgruis en wat gaar gekookte rijst, rozijnen (indien nog voorradig) en kaneel. Het nat wordt met het vleesch, de rijst, de kruiden en rozijnen aan de kook gebracht, waarna we er het boekweitenmeel instrooien totdat er een dikke brij is gevormd, waarin de lepel overeind moet blijven staan. Het wordt zoo lang gekookt, tot het driemaal geprutteld heeft, waarna het in met koud water omgespoelde schalen wordt gedaan. Koud geworden snijden we er plakken van ter dikte van 1 cm., die door. wat droge bloem gewenteld in reuzel bruin worden gebakken. Men geeft ze bij brood of roggebrood, vaak ook wel bestrooid met suiker of besmeerd met stroop. Inplaats van rozijnen kan men het ook wel probeeren met stukjes zure appel. Zoo zijn we weer aan het eind gekomen van ons praatje over de slacht en hopen dat U een of andere wenk nog van pas komt. --- KLOMPERTJE KLOMP Ons kinderverhaal Een echte Hollandsche jongen 177. En toen zetten de twee boeven het op een loopen. Daar gingen ze met de kostbare tasch. Klompertje kon niets zien, maar hij hoorde, -hoe blij ze waren en hoe het geluid van hun voetstappen verdween. Een van de dieven hoorde hij nog wel schreeuwen, maar wat het was, wist Klompertje niet. 178. Daar stond de arme jongen, heelemaal alleen, zonder tasch en met zijn muts over het hoofd getroffen. Was dat nu het einde van zijn mooie opdracht. Wat zou de koning wel zeggen, als hij daar zoo maar zonder papieren op het kasteel terugkwam. Daan zou wat zwaaien i ; > --- RECEPTEN VOOR 4 PERSONEN Stamppot van boerenkool. 1 a kg. boerenkool, 2 kg. aardappelen (of 1% kg. aardappelen en 50 g. havermout), f dl, taptemelk, 200 g. gekookte worst (2 rantsoenen), zout, boter of vet, De boerenkool met de dunne nerven klein snijden, (de dikke bladnerven schillen en het merg in dunne plakjes gesneden gebruiken) en wasschen. De kool plm. 10 min. voorkoken in weinig kokend water met zout. De schoon geboende, in stukken gesneden aardappelen (havermout) toevoegen met zooveel kokend water als er noodig is. om het gerecht zonder aanbranden gaar te koken. Kool en aardappelen vlug aan de kook brengen en in een goed gesloten pan zachtjes gaar laten worden. Kooktijd Va uur. Alles dooreen stampen of mengen, de gekookte taptemelk, de plakjes worst en wat boter of vet er door roeren. * Boerenkool als groente. 1 kg. boerenkool, 4 preien, 20 g. havermout, zout. De boerenkool klein snijden, ook de dunne nerven, de dikke bladnerven schillen en het merg in dunne plakjes gesneden, gebruiken. De prei 'fijn snijden, de kool en de prei wasschen en opzetten met wat zout en een bodempje water, niet meer dan noodig is, om het geheel zonder aanbranden gaar te koken. De havermout er tusschen strooien. De groente, vlug aan de kook brengen en in een goed gesloten pan zachtjes gaar koken. Kooktijd 30 a 40 min. De groente zoo mogelijk vermengen met een stukje boter en dadelijk opdoen. --- Voor de boterham SMEERKAAS. Wanneer we met ons boterrantsoen eens wat krap komen te zitten, gaan we smeerkaas maken. Men gaat als volgt te werk: 1 ons oude kaas gaan we raspen en roeren dit door wat warme taptemelk. Voor de smaak voegen we er nog wat zout en peterselie bij. Al naar gelang we het boterhambesmeersel dik of dun willen hebben, nemen we weinig of veel melk. Het mengsel mag niet gekookt worden. Heeft het de goede dikte dan laten we het afkoelen. APPELMOES OP DE BOTERHAM. Dit Is een voedzame lekkernij, die vooral ook door de kinderen ten zeerste gewaardeerd zal worden. We' nemen niet alleein appelmoes, hoewel dat ook wel lekker is, maar voegen er gecondenseerde melk en havermout bij. We nemen b.v-; 2 middelmatige appelen en laten die tot moes koken. I lepel havermout weeken we in 2 lepels water. De afgekoelde appelmoes wordt hiermede vermengd, Tenslotte voegen, we er nog twee lepels gesuikerde gecondenseerde melk aan toe en roeren alles goed doorheen. Indien we geen gecondenseerde melk voorradig hebben, nemen we gewone melk, waarin we ook de havermout weeken en voegen er dan later nog ! suiker aan toe. --- Ook een tip voor U? Kinderschortjes kunnen we heel goed maken van een hoofddoek. Aan twee punten zetten we banden, terwijl we de derde punt met bandjes om de hals kunnen binden of met een knoopsgat en knoop op de jurk kunnen vastmaken. Stopbollen behoort U in verschillende kleuren In Uw naaimand te hebben, daar het U het stoppen erg vergemakkelijkt. B.v. voor donker goed een witte en voor wit goed een donkere. Een lekke stofzuiger of beter gezegd een lekke zak .kunnen we weer stofdicht maken door het goed aan den binnenkant in te wrijven met paT rafine. Tochtrollen kunnen we zelf heel goed maken door de beenen van oude kousen op te vullen met krantenknipsels, waarna we ze dicht naaien en ze desverkiezend nog versieren met een dikke wollen draad- Aan de uiteinden maken we kwasten van dezelfde wol.- Chocolade- of caramelk maakt men smakelijker door de melk tijdens het aan de kook brengen met een garde te kloppen, zoodat ze flink schuimig wordt. , Houtworm in meubelen kan men verwijderen door een naaimachinespuitje te vullen met een 5 pet. carboloplossing en dit in. alle gaatjes te spuiten. Enkele malen achtereen herhalen we deze bewerking, waarna de wormpjes en eitjes dood zullen gaan. ' Muizen en kruizemunt houden niet van elkaar. Waar we" dus wel eens een muis ontdekken strooien we wat van deze plant en we kunnen er zeker van zijn, dat de muizen deze plaatsen mijden. Zilverpoetsen in kookwater van aardappelen kan. heel goed. Men legt ze hier een tijdje in, waarna we ze naspoelen met »heet water en daarna met een flanellen lap opwrijven. --- Juweelenovervloed in de 17e eeuw In geen- enkel tijdperk Is de luxe ten opzichte van edelsteenen en paarlen grooter geweest dan aan het einde van de 16e eeuw en begin der 17e eeuw. De, na de ontdekking van de nieuwe wereld, naar Europa strootnende rijkdommen verschaffen de middelen voor deze kostbare kleinodiën en deden de goudsmidskunst opbloeien. Men droeg niet alleen kostbare steenen ala haarversiering, armbanden en ringen, doch ook de tasschen, ceintuurs en schoenen waren met diamanten en paarlen bezet. Toen Hendrik IV van Frankrijk in 1600 met Maria de Medici te Lyon in het huwelijk trad, schonk hij haar een ketting, ter waarde van 2.000.000 kronen, een borststuk van 1.000.000 en ringen en andere kleinodiën tot een bedrag van 2 000.000 kroondaalders, Bij den doop van» zijn zoon Ludwig in het jaar 1601 droeg de koningin een japon, die met 3000 diamanten en 32000 paarlen bezet was. Bij het huwelijk van koning Sigismund vari Polen met aartshertogin Constanzia kostte de kleeding van het bruidspaar niet minder dan 700.000 daalders, zonder de groote diamanten, waarvan er vijf op den hoed des konings waren, die een waarde vertegenwoordigden van een millioen goudguldens. Philips H van Spanje schonk zijn gemalin Elisabeth een schotel gevuld met topazen, robijnen, paarlen, diamanten en smaragden. Niet alleen de vorsten aan- de Fransche en Spaansche hoven, doch ook de leden der hofhouding spreidden een ongehoorde luxe ten opzichte van juweelen ten toon. Maarschalk Bassompierre, de gunsteling van Lodewijk XIII van Frankrijk liet ter gelegenheid van den doop van een prinses een gewaad voor zich maken van paarse met gouden palmtakken doorweven stof, dat als het ware bezaaid was met paarlen. Ook' aan de Duitsche vorstenhoven kon men een dergelijke luxe opmerken. Ofschoon prinses Anna van Pruisen, die in 1594 met Johan Sigismund van Brandenburg huwde, geenszins tot een zeer rijk geslacht behoorde, bevatte haar uitzet toch kostbare sieraden, ojn. een gouden halsketting met 18 rozen van edelsteenen, waaronder 5 robijnen, 4 diamanten en 9 paarlen rozen, die een waarde vertegenwoordigden van 3750 zilvermark. Voorts had zij nog twee andere kettingen, waarvan de een 3115 Mark en een andere 1437 Mark had gekost. Niet minder dan 60 ringen behoorden bij die uitzet behalve nog vele kostbare armbanden, allen rijkelijk met edelsteenen versierd!. Tenslotte noemen wij nog een medaillon, dat Hertog Albrecht van Pruisen in Neurenberg liet maken en dat een kunststuk van handsmeedkunst was Bovenaan was een kroon, die door twee gouden met wit email ingelegde leeuwen werd gedragen, hieronder een hart van robijnen, waaraan een A. in diamanten hing. Boven- de kroon uit waren drie diamanten lelies terwijl de medaillon overvloedig met paarlen was bezet. Duxe, welke eenige eeuwen terug ten opzichte van sieraden gedreven werd, waarvan men zich thans nauwelijks een denkbeeld kan vormen, nu we leven in een tijd die zulke volkomen andere eischen stelt! --- Het zouten dient zorgvuldig te geschieden. Men mag ook niet te veel zout gebruiken, want dan zou het vleesch te zout worden en zouden hierdoor veel voedingsstoffen verloren gaan. Wanneer we leder stuk apart stevig met zout inwrijven, zal het wel in orde kamen. Voor we het Vleesch in de kuip doen, strooien we eerst zout op den bodem, waarna we de stukken dicht op elkaar in het vat pakken. Groote stukken onder in de kuip met het zwoerd naar beneden, de tusschenruimten vullen we met de kleinere stukjes vleesch. Ook tegen de kanten van de kuip strooien we flink zout. Na een week moet er een flinke hoeveelheid pekel zijn. Puntjes, die er eventueel nog bovenuit mochten steken worden met extra zout bestrooid. Groote stukken laat men plm. 18 dagen in het zout, kleinere plm. 10 a 12 dagen. Hierna worden ze gedroogd. --- ONS PATRONENHOEKJE SUCCESPATROON A 783. Prijs f 0.40. Verkrijgbaar in de maten en 48. Ben. stof 2.75 cM. 130 cM. breed, berekend met geheele stoffen onderrok. Japon, bestaande uit kazak blouse en rok. Dè blouse heeft een eenigszins opgeknipten hals. De ruimte van het voorpand is verdeeld van onder twee schouderstukjes. Deze zijn versierd met borduurwerk of met kraaltjes-motieven, die eveneens onder op de zeer wijde mouw herhaald worden. De ceintuur is breed, van dezelfde stof en sluit met een mooien gesp. De mouw is gerimpeld aan een klein manchetje. Het rokje is van dezelfde stof, kan eventueel van een andere fbijpassende kleur genomen worden. Ook kan de rok onder den ka«afe van voeringstof gemaakt worden. SUCCESPATROON A 782. Prijs f 0.40. Verkrijgbaar in maten: 42—44 en 46. Eenvoudige huisjapon, waarvan de blouse voorzien is van de weer moderne shawlkraag en twee zakken. Het is niet noodig, dat het voorpand uit een boven en benedengedeelte gemaakt wordt; men kan dit ook zoo doen schijnen, door een nervure aan te brengen. De mouwen zijn van overhemdmodel. De rok is glad. Benoodigde stof 2.50 cM., 130 breed. KNIPPATRONEN VAN DEZE MODELLEN zijn tegen aangegeven prijs verkrijgbaar bij het practiseh modeblad, postbus 36 Den Haag Betaling steeds vooruit per giro (postrekening 203203), per postwissel of in postzegels, mits deze een waarde hebben van 1%, 3 of Wa cent. A7BB A 782 --- Rooken. Indien gewenscht worden voor het drogen sommige stukken, zooals spek, worst, hammen, enz. wel gerookt, wat of door den slager wordt gedaan of men ook zelf kan doen. Tijdens het rooken stookt men het liefst beukenhout of eiken. Turf is minder lekker, terwijl cokes en anthraciet uit den booze zijn. --- Knakworstjes. Velen is het te bewerkelijk en maken alleen maar gewone worst. Voor ongeveer 15 stuks hebtoen we noodig Va kg. vet en Va kg. mager varkensvleesch, 2 afgestreken lepels zout, ongeveer 2 d.L. water, 1 mespunt nootmuskaat en Va peper. Het vette en magere vleesch houden we eerst apart, we malen zè apart door de fijnste rooster van de vleeschmachine indien gewenscht twee keer. Alléén het magere vleesch wordt met de kruiden enz vermengd en eenige uren weggezet om door te trekken. Daarna wordt het water met kleine hoeveelheden tegelijk bijgevoegd. Hierna wordt pas het vette vleesch bij beetjes tegelijk toegevoegd. De massa wordt nu in dunne varkensdarmen gedaan of in schapendarmen. Elk worstje heeft een lengte van plm, 15 cm. waarna we het met een draadje afbinden, of men maakt een dubbele draai in de darm en draait weer verder. *Ze worden dadelijk op een stok gehangen en plm. 15 min. in warme rook gebracht. Voor het gebruik leggen we ze plm. 10 min. in kokend water. --- Hoofdkaas. Benoodigdhedeh 1 varkenskop, 2 kg. mager varkensvleesch, 1 afgestreken, lepel zout per liter water, azijn, zure uitjes, augurken, 2 laurierbladen, gestampte kruidnagelen, peper en nootmuskaat. De kop en het vleesch worden gewasschen en opgezet met kokend water, zout en de laurierbladen totdat het gaar is. Het vleesch van de kop wordt met het andere vleesch fijngemalen. Er wordt zooveel bouillon toegevoegd totdat de massa vrij .vochtig is. Verder wordt ze op smaak afgemaakt met zout en de andere kruiden, waarna we het geheel nog plm. 20 min. zachtjes stoven. , Tenslotte doen we de massa over in met koud water omgespoelde kommen of puddingvormen en laten ze koud worden. Ze wordt nu nog bedekt met een stuk wit papier, waarop azijn geschonken wordt. Ook kan men ze uit den vorm genomen bewaren in een mengsel van 3 deelen azijn en 1 deel water. Ze wordt dan echter niet met azijn afgemaikt voor het stoVen. Ook kan men een gedeelte van de hoofdkaas wecken. Men kan de massa dan direct in de weckpotten doen, zonder dat ze gestoofd is. Vóór het gebruik wordt ze uit de flesch genomen even verhit, waarna ze in een vorm wordt gegoten en weer afgekoeld wordt. Dit is een prettige manier van bewaren, daar we nu direct niet alle lekkere gerechten tegelijk behoeven op te eten en zoo ook nog wat voor later kunnen reserveeren. --- Gemarineerd gehakt We maken een gehaktbal die in een weckpot past en wikkelen deze in varkensnet. De gehaktbal doen we nu in de flesch, waarna we er enkele schijfjes ui op leggen en gieten hierover ongeveer een theekopje azijn. De flesch wordt nu weer gewoon afgesloten en ongeveer 1 uur gesteriliseerd. --- Zwoerdrolletjes. We nemen b.v. 4 stukken zwoerd van ,8 bij 12 cm., waaraan ook nog wat spek moet zitten. Vervolgens nemen we 4 dunne plakjes mager varkensvleesch, verder kruiden zooals peper, zout, laurierblad, thijm, 3 kruidnagelen en 4 augurken. De stukjes zwoerd worden met het magere» vleesch bedekt, met peper en zout bestrooid, de augurken opgelegd en stevig opgerold. Hierna binden we er een touwtje om heen. We nemen nu een pan, die voor 3/4 met water en 1/4 met azijn is gevuld, waarin de kruiden, hierin laten we de rolletjes nu plm. V/a uur gaarkoken. We bewaren ze in een Keulsche pot onder het kooknat, waar ze wel goed «onder moeten staan, daarom leggen we er een schoteltje of lets dergelijks bovenop. De pot wordt met perkamentpapier afgesloten. We geven ze later in dunne plakjes gesneden bij de boterham, evenals de gevormde gelei. --- Appeltaart Voor een feestdag. We nemen hiervoor 3/4 tot 1 kg. niet al te zure appelen, schillen ze en snijden ze in plakjes, welke wedver den bodem van een springvorm verdeden. We nemen een halve liter taptemelk, 200 gr. suiker, 1 pakje vanillesuiker, Va fl'eschje citroen-aroma, 3 afgestreken lepels custard, liefst 1 pakje Dr. Oetkers bakpoeder „Backin" (indien U dit niet bij Uw drogist of kruidenier kunt krijgen neemt U Wa lepeltje dubbel koolzure soda). We vermengen alles goed, waarna we er 170 gr. gezeefde bloem aan toevoegen. Het geheel verwerken we •nu tot een glad beslag en gieten het over de appelschijfjes Bij matige hitte bakken we de taart-in V/a a 2 uur gaar. Door de br1- !tte wordt het beslag vanzelf gelijkmatig verspreid. --- De boerenkool-stamppot Bereiding is nog voor verbetering vatbaar ■ Het Voorlichtingsbureau van den Voedingsraad deelt mede: De bereiding van stamppotten, zooals die in de meeste gezinnen plaats vindt, is voor verbetering vatbaar, wil men zoo min mogelijk voedende bestandcelen verloren laten gaan. Deze oud-vaderlandsche gerechten behooren geregeld op tafel te verschijnen, want zij bieden voor dezen tijd, het niet te onderschatten voordeel, dat de bereiding eenvoudig is, weinig brandstof vraagt en weinig afwasch geeft. De bereiding van den stamppot van boerenkool heeft door de nieuwe inzichten, die zich op voedingsgebied baan breken, wel de radicaalste verandering ondergaan. Van deze zoo gezonde groente, welke rijk is aan vitaminen en mineralen en een hoog gehalte aan eiwit, suikerden zetmeelstoffen heeft,'worden tegenwoordig ook de nerven gebruikt, omdat daar een groote hoeveelheid van deze voedingsstoffen worden aangetroffen. De fijn gesneden kool wordt met een bodempje water opgezet en een kwartier voorgekookt. Dan worden de schoongeboende en in stukken gesneden aardappelen toegevoegd en in een goed gesloten pan nog een Va uur gekookt. Vervolgens worden kool en aardappelen kort doorgestampt, even geroerd om wat taptemelk en wat boter of vet er door te mengen, zoo noodig nog een enlael oogenblik doorgewarmd (niet meer nagestoofd) en meteen opgediend. Het lang stampen en flink doorroeren van den stamppot is verkeerd. Het is rr.l. beter de bestanddeelen door elkander te „hutselen" dan ze flink te stampen, omdat men moet voorkomen, dat er veel lucht in den stamppot komt, waardoor de vitaminen uit groenten en aardappelen in waarde achteruit gaan. Men moet niet denken, dat de aldus toebereide stamppot minder smakelijk is dan de ouderwetsche. Vooral wanneer men er wat taptemelk en havermout of gort aan toevoegt, wordt de stamppot zeer smeuiïg. Uit voedihgsoogpunt is zij beter, want de voedingsstoffen zijn zooveel mogelijk behouden gebleven. In tegenstelling met vroeger toen men de kool afkookte en met de aardappelen 2 a 2Va uur zachtjes liet stoven. Boerenkool als groente Is wellicht niet zoo bekend, doch heel geschikt voor dagen, dat men geen stamppot wenscht te geven. ---