Motieven. LXXXI. Een van de korte lichte nachten die elkander om dezen tijd van het jaar opvolgen, is de Sint-Jansnacht, Misschien weet het minste deel onzer lezers dat — wat geeft een kind van onze eeuw om namen en om nachten? Maar het i 3 toch waar. Het is de nacht van den drieentwintigsten gp den vierentwintisrsten dezer maand. Het is een nacht die dooi de legende is gewijd. De dwergen houden hunne vergaderingen, waar het deltia toegaat, in den avond van Sint-Jan. Ongure heksen sluipen rond in den maneschijn om de kruiden te zoeken waaruit zij haar heillooze dranken brouwen, ol wel zjj dansen met witte fladderende kleeren in de ronde — en des morgens ziet de boer met stil ontzag naar den bleeken kring dien zij achterlieten in het gras. Over den glibberigen bodem krui. als ze gevonden worden i_ de°n nacht, rondglijdende tusschen vocht i__ paddestoelen. Over het water van slooten en vnvers zweven de ellen met blanke lange sluiers. Door de lucht waren de zielen van arme gestorvenen die _een rustplaats hebben gevonden. De Sint. heden d* nßCht Van Seheimz'°nig. darh_. C^_rtHJk Viudt de Seachte *««* dat het zoo mooi genoeg is. En dat stemmen wg grif toe. Hel is ook niet onze bedoeling om hem griezelig te maken met de verbalen van de wondere wTwili. _ in deZen naC_* v<"«-viele.,. Wtf willen alleen maar de opmerkinmaken dat deze nacht dan toch niet is als de andere. Wij weten heel goed dat de eltensluiers m werkelijkheid de lan. e witte nevelslierten ziju die over het land slingeren na een warmen dag en waartegen men zich behoort te wapenen met een demi-saison op straffe vau verkoudheid en rheumatiek. Ook gelooven wij niet precies aan tooverheksen — dat er geen dood-gewone heksen ziju onder getrouwde en ongetrouwde dames, beweren wij niet. En de witte kringen op de weidelanden" hebben andere oorzaken dan een dansles van spookachtige vrouwen. Wy zouden niet mee kunnen doen als wij niet een verklaring wisten van alles wal in de duisternis voorvalt. Ook laten wij ons niet gauw bang maken. Maar toch — als wij wandelen in den Sint-Jansnacht ■ — - i't" iir"'"l-". J_T In een anderen nacht om den mldtomer. en wij hooren de torren _oemen \ „oor de warme schemering en In de verte < kwaakt de bas van een kikker terwijl | Ïoven ons hoofd schuwe vleermuizen i vn kapriolen maken door de lucht — bf als wij liggen in een luien stoel en i jwü zien uit over de vlakte waarop de «n'isternis neerdaalt, een groote duisternis toet geheimzinnige geluiden en schreeuiwen van een arm vogeltje dat misschien igep .kt wordt door een valk of een brti- Serd — dan voelen wij ons niet zoo kalm Sis anders en wij denken aan de kinder- Wen toen wij ook niet naar den duisteren zolder durfden gaan als wij hadden gehoord van Blauwbaard of van Sindbad Slet den wonderlijken Oude van de Zee. i Dat is de beteovering van den mid; _omer en van den Sint-Jansnacht. Wij gouden van den raidzomer. Het is waar dat men scherper denkt in do koelte van den ierfst of in de winlerlijke kou. Het Is «waar dat de warmte ons droomerig maakt, •maar wat zou dat? Wg kunnen toch _iet altijd scherp op onzen post staan. "Wij zouden wel eens een enkelen keer •Willen insluimeren op ons plaatsje waar 'we verplicht zijn uitkijk te houden op _e dingen dezer wereld. En geen betere lijd daarvoor dan een zomernacht. Dan daalt de duisternis weldadig op ons neer. Wij dommelen in. Enkele gestalten zien we nog in de verte. Het zyn geen gestalten van vleesch en bloed, maar zij Zijn toch welkom. Het is ons alles welkom omdat wij zoo lekker droomen. Een droomer is een gelnkskind. Hij is gauwer tevreden dan de andere menschen die altijd wakker zijn, de grage oogen wijd open omdat ze wenschen te cien waar het meeste te halen valt. Een _roomer is als Jozef, die ook door zijn broeders de droomer werd gescholden 'en die de gunsteling werd der fortuin. Een droomer.... • Nu vreezen wij dat de geachte lezer die deze verhandeling doorworstelt, zelf In droomen verzeild raakt. Zoo lets nemen wij hem niet kwalijk. Wij zijn zelve op het oogenblik in een sprookjesstemming en dat kunnen wij niet van onze mede-menschen verlangen. Zoo iets komt op als — laai ons zeggen een verkoudheid — prozaïscher kan het niet. En wij zijn gelukkig nog niet zoo ver dat wij voortdurend leven in een droomenland. Een enkelen keer echter gaat het wel. 'Waarschijnlijk zijn wij op het oogenblik onder de bekoring van het draaiorgel dat zijn melankolieke tonen ergens dicht bij laat hooren. Dat is iets om zich voor te stellen, in de verte de weenende tonen van zoo een klagend orgel, en dat in den Sint-Jans-nacht. Dat zou zijn om kippevel te krijgen, waarop trouwens zeer veel menschen luk zijn. Want muziek heeft grooten invloed op de verbeeldingskracht. Dat weten de menschen van de kermis wel, als zij een mooi orgel laten dreunen voor de wassenbeeldentent waar de moor denaars en gruwelscènes te zien zjjn naar het leven geboetseerd. Die muziek maakt indruk. De mismaakte was-gezichlen beginnen te leven en het vormt een griezelig geheel dat velen weldadig aandoet. Dit laatste is een bewy's te meer voor de stelling dat over den smaak niet valt le twisten. En ook niet over den smaak voor sprookjes. Wij houden, ronduit gezegd, veel van het geheimzinnige. Wij mogen om geheimzinnigheden nog wel eens griezelen. Dat is iets anders dan een wassenbeelden-griezeling. Wij vinden het hatelijk als zoo een vermoorde vrouw ons met haar glazen oogen uit een wassen gezicht aankijkt als een nachtmerrie. Maar het mysterieuse... Als in een van de drama's van Macterlinck de droeve prinses zacht staat te schreien in de duisternis tegen de deur van de gevangenis, terwyl achter die deur de klagende stem klinkt van het arme koningskind dat daar geworgd zal worden, en de scène is geheel en al donker, alleen die 1 wee stemmen klinken als een stil roerend duo — Dat is iets anders! Wjj zeggen niets meer. Er zyn altg"d twee soorten menschen geweest De eene soort houdt van droomen, en de andere is voortdurend klaar wakker. De eene soort spreekt over den Sint-Jans-nacht en peinst over elfen en heksen, en de andere soort vindt dat alles onnut gebazel. Wie heeft hel beste deel gekozen ? Dat kan niemand beslissen. Want zoo goed als er menschen zyn die zwelgen in droomen en in rustige rust, zoo wel zyn er anderen voor wie het leven alleen een genot is als het erop aankomt te winnen in den scheipsten wedloop. Deze laatsten lachen om sprookjes en om den Sint-Jans-nacht. Wy ook wel soms. Maar nu niet. Niet in den midzomer. die ons loom maakt en soezerig. Het zal overgaan, trouwens Wij zijn niet van den aard van Jozef onder on;e broeders. Alleen zijn w!j wat vadzig vaug ... Zoo . adzig als een Chinees. Dat is j ook de moeite waard om op te merken. Want in China staan nu de droomer. s tegenover de wakkeren. De Chinees is een droomer, die gelukkig leeft in zijn 1 and, tevreden als hg' zijn droom van den pelen knoop vervuld ziet en als mandarijnen hem stil laten slapen. Dat de den de mandarijnen. Maar de snoode blanke Westerlingen waren anders. Zij erge.ren zich als iemand voortdurend dommelt. Dus begonnen zij den langstaart te kittelen met handelsverdragen en andere prikkelende dingen, tot hij opvloog e.a met zijn scheeve oogen half open als etn razende om zich heen sloeg. Dat komt ervan als zoo een droomer slaapdronken is. Intusschen zyn de mariniers van de ■ mogendheden klaar wakker. En het begint daar ginds veel te lijken op een heksensabbath... Maaf dan prefereeren wij de heksenvergadering van een Sint-Jans-nacht. Want wij honden niet van blauwe boonen die iemand laten slapen, dat hij nooit weer wakker wordt. Prospero. --- LANGS DEN WEG. Kroniek en Critiek. het t ,gesPannen aandacht begon ik Vati LeleBrïlphisch verslag te lezen o._. j debat in de Tweede Kamer deZ ■ interpellatie-Van Kol in zake v *ei&ering van gratie, herhaaldelijk g/zocht voor mr. P. J. Troelstra. 2o er was de teleurstelling, niet v&nT nog °mdat de motie, door voorgesteld, werd verworv„ ""~ het was nauwelijks te verenen dat de Kamer flinkweg Afin' men^e zou geven aan den Ha jSter — maar wegens de heele l,6tuler van doen en de matheid van dx debat. Hoe is 't mogelijk, dat °P sta Troelstra zelf n°g moest te iT.? OUI de motie in behandeling i-tn gen> terwyl er toch, buiten slott &0g 13 leden waren die er ten niet Voor Sin£en stemmen ? Is het daad een door en door onk'esche d.*in' dat men den belanghebbende *&ar een mot'e te ondersteunen, va, Van de bespreking voor hem Èr riaf,tot z pijnlijk moet wezen P •öeerd no= maar aan dafc de liep erheid vóór de stemming wegloop, 01111 °P nog meer eclatante te te . • dat een rechtszaak bü ons mate der belangstelling wekt, naardichtp .daKrDÜ betrokken personen *el_ ln de buurt zJJn- En dan' %een lauw debat! Niets, letter- VernQ ets Keen nieuws hebben we **. ?en..f geleerd en een Minister kWa, jQstitie, die nooit door andere iüter®u,,Wordt bezocht dan dergelijke levenpellatles» kan men een lang " voorspellen. Evenwel, het de nJen cause célèbre, welke aan «oo h -Was' ende publieke tribune, °»erv_ienCT ie de biograaf, was va. Tncf •♦■ .een' zelfs de Minister "tt'flï.??e' L"het erovereensdat roeistra, hij moge dan gezondigd 4fe -«aar _aiS(i pestraft, wanneer hy als een ook hor'!ör in de cel moet- Niemand, Partii • fd der anti-revolutionnaire er y n!et> zjet de noodzakelijkheid Hiter»? 1D' dafc mr- Tr°elstra, die als n ,ar l ..redmiddel om menschen, die Vero z.yu meening onschuldig zijn krij_«„ . > uit de gevangenis te 2Ü n o Z^n Gevlucht nam tot smaad, ttioet V^rmoed met vrijheidsberooving (let, M.°.eten. Wat belet dan toch .•at raster om gratie te verleenen, 'oork eegt de Kamer om haar te tl'eori?en? Er ZÜQ heel mooie Bvvs n — van Opzoomer, van e'eer_n Van welke eminente rechts- STatie n al niet meer ~~ over de Ha&r &ls uiterste rechtsmiddel, fra Was ten einde, de zangeres i srnSA herhaaldelijkteruggeroepen ft!*1' 'iaar eindelijk voorden laatsten v!'' °'>eel eaeden gegaan. Het geheel e Kn '^eden*63 u'leen gegaan om zich te üo'u'n re ide scllouwburgknechlen befc* a'tiid do iaU)pen uit te doen, en bl0(1eliit t*at de komiek op zijn rotsblok. t> hee' en "8 bemerkte, dat het om '••o i Qlube onkerder werd, stond hij uit »»., t>UkJl8epeina °P. en ging, zonder »o B|«nd tn Van de knechten te letten, «*>!""S en een« Hij snelde naar zijne "C,°««öoL?"?g te bed' maar het was 'Wm uisten n den slaaP tp "iden, zoo "ti! '«Ren i lei Brachten zijn brein. Kn . nwgeh deed de natuur ll^D('d«'densell86lden' bij eliep in en , üJ'aals bö dat eUte« C «£•«» °nrus7£d «d weer zeer klein- **r '%£*• Hoe zou tnj den tijd hiu^r>rS&e,L' wanneer hö be(f£°elt>e Ti K^P1* ">u afhalen! hijlas. euWe rol in te studeeren. hg speelde eenige maten op dc piano, maar tevergeefs, dc wijzers van dc pen-, dule gingen er niet vlugger om m het rond. Maar toch staat dc tijd niet stil en toen het eindelijk half een was, trok hij zijne pelsjas aan en ging dc straat op. Haastig liep hij voort en maakte een grooten omweg om niet te vroeg by Rudolph te zyn. Dc koude lucht deed hem goed en dempte vooreen oogenblik den storm m zijn binnenste. Het sloeg juist een uur. toen dc komiek het huis van Westenberg betrad. Rudolph was zooeven vau zijne ziekenbezoeken thuis gokomen en wachtte hem reeds Bei-ion gingen nu te voet naar waar dc zangeres m het Hotel du Nord' woonde. Rudolph beproefde onderweg door zijne woorden den kunstenaar op le beuren, maar deze kon er niets op antwoorden en nu en dan ontsnapte een diepe zucht aan zijne borst. Eer ze het hotel binnentraden, pakte Rudolph den komiek bg den arm en zei: — Nu moed, mgn vriend: geloof me, het gaat alles goed I Ik zal mij nu bg haar laten aandienen; ga zoo lang m dc biljardzaal en wacht daar, tot ik u laat roepen. Na gingen te binnen en Rudolph zond den opperkellner dadelijk met zijn kaartje naarde zangeres. Weidenbach viel op een stoel neer en toen dc kellner terugkwam en zei: „U bent welkom, meneer Von Linker." klonk er een „o mgn God I" van dc lippen van den kunstenaar en het was hem, of zijn hart plotseling stilstond. — Die meneer is niet recht wel, zei Rudolph tot den kellner, breng hem een glas madera. Toe, meneer Weidenbacil, drink het uit! De jonge dokter verwijderde slch om zich naar de zangeres Ie begeven. Meneer Hagelberg dweepte niet alleen met vorstelijke personen, die by hem kwamen logeeren, maar ook, en dikwyls nog veel meer, met de sterren van den eersten rang aan den kunslhemel. Hoe mejr zijne gasten in 't openbaar werden geëerd, hoe meer triomfen ze behaalden, des te meer gevoelde hg' zich gevleid, dat juist dezen onder zyn dak vertoelden. 't Was immers gebeurd, dat toen voor jaren Jenny Lind voor den eersten keer was opgetreden, het publiek bij den terugkeer naar het hotel de paarden van de hotelequipage 'had uitgespannen en zeil het rijtuig had getrokken. — Denk er eens oiu, had meneer Hagelberg tot ziju boekhouder gezegd, signora Stüberri zal ook nog een 3 zonder paarden van de voorstelling thuis _omen. Ik was gisteravond iv den schouwburg, ik heb haar gehoord, zij ia nog heter dan Lind, tenminste mooier,, wat, ook al veel afdoet; reeds gisteravond, toen ze naar huis ging, waren er sommigen, die de schimmels wilden uitspannen. Ge zult zien, bij de volgende voorstelling zal het publiek zoo vi _j ziju om zich eigenhandig ia paarden te veranderen. De groote naam, dien de zangeres elders had verworven, had meneer Hamelberg dan ook doen besluiten om haar do vorstenkamers, die we reeds kenneH, ler beschikking te stellen. Suzanna St _b_rrl was in alle opzichten eene schoone vrouw te noemen; ze was op het tooneel eene verschijning van den eersten rang en voor het tragische als geschapen. Gewoonlijk lag er eene ernstige uitdrukking op baar gelaat, die echter verdween en *oor eene hart veroverende vnendelgkheid plaats maakte, wanneer ze sprak. ' Toen Rudolph binnentrad, zat Suzanna in de salon voor 't venster en bladerde in de fpartituur eener opera, welke een jong componist haar had overhandigd met het verzoek om zijn fortuin te grondvesten door in de hoofdrol op te treden. De zangeros stond op, ging hem eenige schreden tegemoet, reikte hem als een oud bekende de hand en zei: —- Het doet me genoegen, dokter, u hier te kunnen begroeten eu ik dank u, dat u zich nog eene vroe?ere patiënte herinnert. Neem als 't u nlielt plaats. Rudolph gaf gehoor aan de uitnoodigiug en antwoordde: — Ik ben inderdaad verlangend le hooren, waardoor uwe oogziekte, die toch als volkomen genezen kon worden beschouwd, weer is teruggekomen ? Onze komiek, met wien ik bevriend ben, vertelde mij, dat uw optreden alhier zoo lang is uitgesteld, omdat u door eene oogziekte van langen duur verhinderd "werd hier te komen. • ~i J?' dokter' ik neb weer langen tijd in t donker moeten zitten eu mij nog veel langer zeer in acht moeten nemen. Bij uw vertrek uit Berlijn gaaft u mij den raad om in de eerste maanden ni_t «eer op het tooneel te verschijnen, teneinde te verhinderen, dat de kwaal terug kwam. Ik heb dien raad ook getrouw opgevolgd. Ik had met de directie alhier reeds een contract gesloten eu maakte toehereidsolen voor ïnyn verdek. Daar vernam ik toevallig, dat er onder de tooneelspelers te Berlijn eeno collecte werd gehouden voor eene arme tooneelspeleisfainiiie Baumgarlen, waarvan de man lang ziek geweest eu nu gestorven was, terwijl de nood zoo hoog was gestegen, dat de vrouw zells niet iv staat was om een doblshewd voor huren overleden man te koopen. Ik was vroeger eens met ecu tooneelspeler Baumgarten in Hamburg aan denzonden schouwburg verbanden geweest. U weet, meneer Von Linker, dat ik daar mijne loopbaan als soubrette beu begonnen, en nu wilde ik mij overtuigen of het dezelfde persoon was. die nu was overleden. Ik ging te voet, daar ik toch volgens uw voorschrift eiken dag moest wandelen, naar de woning van het arme huisgezin, om ook miju penningske tot leniging van deu nood b\j te dragen, Nu was bet trVuwens een heel andere Baunigarton; ik zag het lijk en liet iny' zyn leven beschrijven; maar nauwelgks had ik de woning weer verlaten, of mij overviel een hevige stortregen; geen rijtuig was in de nauwe straat van de buitenwijk zichtbaar en eer ik nog op het idee kwam om het eene of andere huis binnen te gaan en daar te wachten tot de bui over was, was ik reeds doornat en had natte voeten, waarvoor umij zoozeer had gewaarschuwd. Reeds denzeltden avond bemerkte ik de gevolgen ; inyne oogen deden mij pijn en ik zag alles donkerder; den volgenden morgen had ik weer de oude kwaal in nog veel erger graad dan vroeger en ik was genoodzaakt de hulp van uwen vriend dokier Föister in te roepen. — Ha zoo, dokter Förster heeft u behandeld ? zei Rudolph. En zachtjes voegde hij erbg": — Zo interesseert zich nog voor den naam Baumgarten, dat is een guustig voort eeken. — Hoe heet de komiek van wien u zoo even sprak ? vroeg Suzanne. — Hij noemt zich Weidenbach. Ik maakte, als ik mij goed herinner, kennis met hem op denzeltden avond, dat hier het bericht kwam van uw aanstaand optreden in deze stad; sedert dien tijd ben ik innig niet hem bevriend. Hij is een zeer, zeer ongelukkig man. — Waarom ongelukkig? — Hij heelt te torsen ouder een groot verdriet. Ik acht hem huog, des te hooger, omdat hii. die door «renzenlooz. lichtzinnigheid reeds op den weg der misdaad was gebracht, zich door eigen kracht weer heeft weten op te heffen en een in elk opzicht achtenswaardig mensch is Reworden. Het is zeer, zeer afkeurenswaardig wat hij heeft gedaan, maar er is toch iets, wat ,hem verontschuldigt: zijne totaal verkeerde opvoeding en de lichtzinnige omgeving, waarin hij leefde. Wie zoo diep gezonken is en dan weer een achtenswaardig mensch wordt, dien acht ik hooger dan hem, die altijd rustig het pad der deugd kon bewandelen, zonder dat hy met de verleiding in aanraking kwam. Vele jaren geleden behoorde hij tot een roodreizend tooneelgezelschap eu kwam daarmee, nauwelijks twintig jaar oud, op ecu landgoed, waar de dochtet vau den eigenaar sinoorlijk verliefd op hem werd. Hy beminde haar weliswaar niet. maar hoopte door eene verbintenis met haar de middelen le verkrijgen oui een onafhankelijk leven le kunnen leiden. Hy vluchtte met haar en liet zich iv* stilte met haar trouwen. Doch zijne berekening faalde; de vader, een trotsebe aristocraat, verstiet de dochter, en toen de kleinoodicu, welke zijne vrouw had medegenomen, verzilverd waren en het geld verbruikt was, verliet hij haar, kort nadat ze een zoon ter wereld had gebracht Hij liet moeder en kin- iv ellende achter Dat was zyne eerste misdaad. Suzanne was doodsbleek geworden. — Hoe heet de tooueelspeler, vroe_ ze haastig. 8 — Weidenbach. — ü ja, dat is ook zoo. — Na veel te hebben rondgezworven kwam hg ten laatste aan een groot.r tooaeel, waar hij weldra de gunst van het publiek verwierf; hier leidde hij jaren* lang een los leven, tot eindelijk een jong meisje aan denzelfden schouwburg werd geëngageerd, door hetwelk hij voor het eerst de ware liefde leerde kennen. Rudolph hield even op en vroeg toen: — Maar ik verveel u toch niet met mijn verhaal? — O neen, ik bid u, ga voort, antwoordde de zangeres gejaagd. Do jonge tooneelspeelstèr de zijne te noemen, geheel de zijne, was zijn hoogste wensch; zijn hartstocht groeide met den dag, en toen hij bemerkte, dat hij wederkeerig bemind werd, dacht hij in . geheel niet meer aan vroegere betrekkingen • de vrees, dat eene openhartige bekentenis bern zijne geliefde zou kunnen ontrooven, hield zijn mond gesloten, en onder den valschen naam. dien hij had aangenomen, toen hij zijne eerste vrouw h:id verlaten, liet hij zich, zonder den vroegeren band .Verbreken' voor *en tweeden keer in t huwelijk vereenigen. Dut was zijne tweede misdsad. De liefde had heraten minste in één opzicht reeds beter gemaakt: hij hield met. het onsolide leven op en was een tijdlang zeor gelukkig, JJaar achterhaalt hem de Nemosis. Ze brengt zijne eerste vrouw in aanraking met de tweede; de beiden komen in gesprek met elkaar, de eerste vertelt aan de tweede haro lotgevallen en omgekeerd, en toen nu de echtgenoot dezer beide vrouwen er over toekwam,haddeeeiste hem wel gaarne aan haar hart gedrukt, !.__., VafD_ W .ad h« een <»o-er .W iS.? „ afkeer gekregen, de tweede echter trad hem met van toorn fonkelende oogen Ugemoet, .traite hem met verpletterende •woorden, waaruit duidelijk sprak hoe re ve™.eJaCh_te: dreigde nem «l>are eerste verontwaardiging met aangifte bij de S'6 fiefi.metde » en stiet _cm gewicht Zm?S _a?_zicn' H«' d°«het _?__o„ _f verpletterd, &t h„_„JluC_t:.den eerste° "acht wacnt hg ,n Maagdenburg door. en terwijl : hij slapeloos, door gewetensknagingen gepijnigd, zich op zijne legerstede heen en : weer wierp, had er In zijn binnenste een volkomen ommekeer plaals; hij zwoer zichzelven met de duurste eeden, dat hij van nu aan een beter mensch zou worden, opdat hg eens van haar, die daar zoo verheven en rein stond, vergiffenis zou kunnen erlangen, wanneer hij haar volkomen waardig was geworden. De zangeres stond van haren sloelop; haar gansche lichaam beefde, beurtelings was ze gloeiend rood en doodsbleek en met bevende lippen riep ze : hen P°Ud °P' ik bezweer hetu! O, mijn — Mag ik u de treurige geschiedenis niet heelemaal vertellen? — En de man, wiens lotgevallen u daar verhaalt, noemt zich Weidenbach...? — In Maagdenburg trof hg den directeur van _ het rondreizend gezelschap, wanrbü nÖ reeds vroeger geSngageerd was geweest; hij verbond er zich weer aan en veranderde nogmaals van naam, wijl hij nog altijd vreesde, dat de rechter hom zocht om hem wegens bigamie te vervolgen. Hier leefde hij langen tijd. altgd even somber. Eindelijk werd hij wanhopigt hg moest naar haar, naar zgne tweede vrouw, die hij nog altijd met al den gloed zijner ziel beminde, om vau haar vergiffenis te erlangen. Op gevaar af van ontdekt te worden, snelde hij naar Hamburg, maar vond haar daar niet meer. Vandaar doorreisde hy geheel Duitschland ; aan elk tooneel zocht hg haar, maar nergens kon hg* haar vinden. Nadat al het zoeken.al het navorschen te vergeefsewas geweest, keerde hij naar zjjn directeur terug. Somberheid maakte zich i_fester van "Bne Eiel en &Ueen, wanneer hij eene komische rol speelde, vergat hü voor een oogenblik zijn groot verdriet. Jaren lang leefde ba, de begaafde, talent- . volle kunstenaar, bjj deze rondzwervenden troep, altijd in somber gepeins verzonken. Daar ontmoet hem op zekeren dag graaf Saldern, eveneens een vriend van mij, en ziet in hem dadelijk den waren kunstenaar. Hij wekt het genie weer bij hem en belooft te zullen bewerken, dat hg eene voorloopige gastvoorstelling aan den koninklijken scliouwburgalhier kon geven. Weidenbach neemt het aan, eensdeels omdat hij hoopt daardoor nog uit zijn droevigen toestand gered te kunnen worde t> anderdeels, omdat hij gelooft, dat hij in de achting zou stijgen van haar, die hij nog altijd hartstochtelijk lief had endie hij nog eens weer hoopte te zien. Hij trad hier op, voldeed boven alle verwachting en werd nan het gezelschap verbonden. De betere levensomstandigheden, de triomfen, het streven en stu'lecren, de omgang met beschaatdemenschen.dat alles maakte hem weer opgewekter en vroolijker. Daar las hij op zekeren dag in de courant, dat zijn eerste vrouw was gestorven. Nu was hel weer gedaan met zijn humor ; nieuwe gewetensknaging.dat hij'haar langzaam had gedood, pijnigden hem en hij werd wederom somber en in zichzelven gekeerd. Daarbij kwam no uesotiouwingswijze der regeering. Het vallen der Ongevallenwet werd dus veroorzaakt door de leden, komende uit het oosten en zuiden van ons land. Het doet ons intusschen genoegen, dat onze leden de regeering bleven steunen. En dat nu niet uit vrees. Immers, den 27 Mei was er in Den Haag eene beweging, een meeting met optocht en toespraken, waarvan gezegd werd, dat alles „eene indrukwekkende volksbetooging" was, die den Eerste Kamer-leden te denken konden geven. Al werden we teleurgesteld bij de verwerping, wij hebben geen eerbied voor een wetgevend lichaam, dat op deze wijze gedrukt en bedreigd moet worden. Een bij trommelslag en trompetgeklank opgeroepen menigte overtuigt toch niet? Juist daarom zouden wij bij zelfstandig denkende menschen door dergelijke handelwijze ecu tegenovergesteld gevoelen zien betracht. Men behoort zulke betoogingen na te laten, schreef een der bladen, want zb* „prikkelen juist tot verzet." Ons dunkt, noch het een, noch het ander. Wie nu denkt dat vrees de Eerste Kamer zou doen noodzaken deze wet maar gauw aan te nemen, bedriegt zich. En wie meent, dat door bedreiging vele leden nu tot besluit kwamen om zich juißt nu eens te verzetten, die heeft geen juisten blik op dit staatslichaam. "Wij ziin er niet mr. v. W. R. van overtuigd, dat de_ pressie van 27 Mei in Den Haag, die dienen moest om „de oude heeren" vrees aan te jagen, op de stemming van geen enkel lid van invloed is geweest. En evenmin eene poging van verzet in de hand heeft gewerkt. Een straatdemonetratie behoort tot de laagste (of tot geene) soort overtuigingsmiddelen. Tot de beantwoording van deze vraag kunnen we meermalen geroepen worden. Immers werd — zooals verleden week reeds korteliik in dit blad vermelding plaats had — door bestuurderen van de vereeniging „Arm Friesland" een verzoekschrift ingediend bij den burgemeester van Leeuwarden om vergunning te bekomen tot het houden van een optocht door de stad, begeleid door muziek met ontplooide banieren der deelnemende vereenigingen en toepasselijke geschriften, ten einde alzoo te betoogen tegen de verwerping van de Ongevallenwet doodde Eerste Kamer der Staten Generaal. De burgemeester weigerde dit verzoek. „Hoe men ook over deze verwerping moge denken, de besluiten van de Wetgevende macht moeten worden geëerbiedigd door een ieder en in de eerste plaats door het openbaar gezag," zoo antwoordde de burgemeester van Leeuwarden dezen betoogers. Hij had bezwaren om mede te werken tot eene betooging, strekkende „uitdrukking te geven aan de ontevredenheid van sommigen." Wie had gelijk? Stelt u eens voor dat bij de verwerping de patroons en de werkgevers en de bazen, groote en kleine kapitalisten en die het staan te worden, allen te zamen in de wolken waren van vreugde en nu aan den burgemeester een verzoek deden om een optocht te mogen houden met banieren (met vliegende vaandels en slaande trom 1) om op die wijze uitdrukking, te geven aan hunno blijdschap vanwege de verwerping der Ongevallenwet door de Eerste Kamer der Staten Generaal. De burgemeester den eersten vrijheid gegeven hebbende, kon den tweeden moeilijk ;w eimeren. Eu zie, daar komen _u aan. l'wou legers, net eene j_r__ieu_e, het andera morrende; het eene lofliederen zingende, het andere jeremiades klagende; het eene lachend, het andere vloekend En daar trekken ze voorbij.... als ze niet handgemeen wor „en. Petroleum en lucifers — een enkele wrijving is voldoende! Of het moest zijn dat er een voorgeschreven weg was en een afzonderlijk uur, dan konden voor- en tegenstanders elkaar niet ontmoeten, tenzij men besloot een ring van soldaten en agenten te trekken om ieder heet gebakerd troepje. En als dau de avond viel na dit tooneel van woeling, wie zou dan overtuigd hebben? Ja maar, zegt ge, de werkgevers behoeven niet te betoogen. Neen? Is er geen gelijk „recht voor allen?" In de Kamer van Vertegenwoordiging van sommige landen slaat men zoolang en aanhoudend met lessenaars, dat het werk, wetten-maken, onmogelijk wordt. Begint dit te vervelen dan gaat men onder de hand aan het bakeleien, slaat elkander blauwe oogen en bloedneuzen en trekt daarna naar huis. Tot zulk een overtuigingsmiddel nemen we niet meer onze toevlucht. Als iemand het met u niet eens is trekt ge dan terstond uw jas uit om het nu maar eens anders uit te maken? &n heeft hij geluk die „toevallig" een beetje meer spierkracht heeft? Helaas, het gebeurt nog! In het groot doen de volkeren het om met geweld van wapenen een zwakker volk de wet voor te schrijven ■ ik heb gelijk, want ik ben de sterkste " Een beginselstriid is geen vecht. Nooit worden de zwarigheden in de maatschappij opgelost door geweld • door verdrukking wordt geen gelijkheid geboren. De strijd in onze dagen behoort door den geest te worden gestreden. Op zijn terrein is eenmaal oplossing mogelijk. Verbittering en haat geven vuistslagen. De tijger-mensch (denkt aan Engeland!) heeft alleen tügergenoegens. de geestelijk mindere voelt een onwederstaanbaren drang zijn geestelijk meerdere te martelen. De lichamelijke meerderheid vult de geestelijke minderheid aan. Vandaar het woord : die boos wordt heeft ongelijk. Maar ook het andere, de kaaksla" aan de waarheid: indien ik kwaad gesproken heb, overtuig van _e_ kwade, maar indien ik goed gesprok.:; heb, waarom slaat ge mij ? Er dienen derhalve andere bewijsmiddelen gezocht te worden dan straatoptochten. Is dat niet het onuitgesproken veto der Eerste Kamer? ---