Telegrafische berichten. Overzicht der Beurs van Amsterdam. AMSTERDAM, 13 Dec. Ofschoon de koersen der meeste Amerikaansche waarden heden ter Amsterd. beurze iets beter waren, viel het toch nogal mede, in vergelijking met de New-Yorksche slotkoersen. De kwestie is, dat Londen na de rescontre iets opliep, waarin locale speculanten te dezer plaatse aanleiding vonden om eenige aankoopen in de verschillende soorten te verrichten. Zulks viel vooral op in Steels, Amalgamated, Eries, Denver Rio's, Rock Islands en Missouris. Later liepen de koersen onder binnenl. aanbod eenigszins terug en de markt bleef verder kalm, doch nauwelijks prijshoudend. Nat. Staatsfondseh voor de meeste soorten iets zwakker bij tragen omzet. Buit. soorten voor Bussen meer aangeboden. Ook Peruvians en het meerendeel der overige Staatsfondsen ongeanimeerd., ondanks de ruimere geldmarkt. Cultuuraandeelen bewogen zich een fractie onder de koersen van gisteren, terwijl de handel daarin binnen enge grenzen beperkt bleef. Geanimeerd daarentegen ging het heden in Petroleumwaarden toe, die reeds op hoogere koersen openden en daarna gestimuleerd door speculatieve vraag zich verder konden verbeteren in bijzonder wat de aandeelen Geconsolideerde en die der Kon. aanging. Ook Enims en Perlaks vaster. Palembangs in één doen. r Mijnaandeelen zwak voor Palelehs. Ook Ketahoens eenigszins aangeboden, Rubbers meerendeels zwak en zeer stil. Tabakken in verdeelde stemming, omzet gering. Slotkoersen. Amerika Amalg. Copp Co. G. v. A. 64/4. Amerika Car & Foundry G. v. A. 501/ s. Un. States St. C. C. v. Gew. A. HVw. Dordt. P. lnd. M. A. 154. Kon. Mij. t. Ex. Petr. A. 427»/i. Perlak Mij. Aand 103y.i. Sumatra Palemb. Petr. Mij. A. 1603/4. Amst. Dcli Comp. Aand. 659. Kans. City S. R. Cy. A. 30*/16. Miss. Kans. TexasC. v. A. 31 Va. --- Tweede Kamer. 's-GRAVEXHAGE, 13 Dec. Aan de orde is nog de Justitiebogrooting, afdeeling rechterlijke macht. Da Minister besprak allereerst de toestanden, die gehoerscht hebben te Amsterdam gedurende de staking in de bouwvakken. Bij stakingen moet men bedenken, dat inolest aan werkwilligen aangedaan, in den regel geschiedt, als er geen politie in de buurt is Een zeer groote politiemacht zou anders noodig zijn Reeds is de maatregel genomen agenten in burgerkleeding onder het publiek te 3oen rondgaan Intusschen zal de minister de fsgevan wenken in het belang van een krachger optreden tegen molestatie ernstig overwegen. Voor positieverbetering van griffiers, na 1900 benoemd, kan de minister geen toezegging doen. Daarna kwam de minister tot do Papendrechtsche zaak. Het arrest Van het, Arnhemsche hof is geheel conform aan een arrest van den Hoogen Raad in 1908. Beide arresten huldigen gelijke opvattingen, 's Hofs arrest is dus geen novum van ouze rechtspraak. Voor den minister bestond geen roden den advocaat-generaal in cassatie te doen gaan in het belang der wet en ook niet in gewone cassatie, want hij wilde niet de veroordoeling van Garsthagen provocoeren. Wat de quaestie van publicatie van het rapport der psychiaters aangaat, Stelde spreker in het licht, dat openbaarheid van het geding nog geheel iets anders is dan het door druk vermenigvuldigen van het dossier. Daarom betreurde de minister het in druk verspreiden van het rapport der psychiaters, omdat daardoor dit stuk onder veel' te veel oogen is gekomen Vandaar, dat spreker zijn afkeuring hierover aan het Arnhemsche hoi' heeft te kennen gegeven. Als spreker er aan gedacht had, had hij geen stenografen in do rechtzaal toegelaten. In beginsel is hij geen tegenstander van da toelating van stenografen bij belangrijke rechtzaken, maar eerst dient dit Wettelijk geregeld te worden. Naar aanleiding van do f apondreehtsche zaak denkt de minister enkel administratieve, maatregelen te nemen. Echter ligt t niet in zijne bedoeling het adniinistratief onderzoek naar de Papendrechtsche toestanden voort ta zetten en evenmin om het rapport van den politie-inspecteur van de Pol over to leggen. In 't algemeen belang is het gewenscht, dat er eindelijk in Papendrecht rust en kalmte komt Daarom verklaarde de minister het onderzoek in Papendrecht voor gesloten. Nu wat de quaestie aangaat van het psychiatrisch onderzoek van getuigen. De wet verplicht getuigen niet zich aan een dergelijk onderzoek te onderwerpen. Echter kan een rechter-commissaris een getuige met diens goedvinden aan een psychiatrisch onderzoek onderwerpen. Als regel keurt de minister dit af, alleen hooge uitzondering moet dit blijven. Echter ingrijpen tegenover een rechter-commissaris kan een minister niet, maar wel zal de minister bij circulaire aan de parketten van zijne zienswijze doen blijken, om zoodoende bedoeld onderzoek zooveel mogelijk te beperken. Ook zal de minister bij circulaire te kennen geven, dat de rapporten van psychiaters behooren te Wijven intellectueel eigendom der justitie. Vervolgens besprak de minister de wijze van behandeling van de Papendrechtsche zaak. (Een volle onderschreef de minister het betoog van mr. Van Hamel, mr. Limburg en mr. Lohman, dat in de rechtzaal bij de rechterlijke macht een toon moet heersenen, die reeds uit zichzelf vertrouwen wekt. Als daartegen gezondigd wordt, kunnen er verzachtende omstandigheden pleiten, maar goed te keuren is 't nooit. Echter — merkte de minister terloops op — bij de balie mist men ook wel eens de noodige kalmte. Ook de minister oordeelde, dat de Papendrechtsche zaak inderdaad geen goed heeft gedaan aan het gezag der justitie, 't Is echter gebeurd en er is niets meer aan te veranderen, maar uit deze zaak zal veel zijn te leeren. Het vonnis, door de algemeene publieke opinie geveld over het gemis aan kalmte in deze zaak gebleken, zal niet nalaten voor het vervolg voor de rechterlijke ambtenaren een vingerwijzing te zijn. Het zelfde vonnis der publieke opinie heeft ook geleerd, dat door het Nederl. volk niet gevoeld wordt een psychiatrisch onderzoek als heeft plaats gehad. Ook in dit opzicht zal genoemd vonnis van goeden invloed zijn, want in het vervolg zal bij benoemingen van psychiaters en het uitbrengen van rapporten zeer zeker het gebeurde te Papendrecht tot waarschuwing strekken. In dit verband zal ook van goeden invloed zijn, dat in de Kamer door invloedrijke mannen het rapport afschuwelijk is genoemd. Wanneer men op dit alles let, is het misschien niet onmogelijk, dat de Papendrechtsche zaak voor de toekomst zal blijken te zijn een zaak, die meer goed dan kwaad heeft gedaan. De lieer Schaper: „Wanneer krijgt Van Elk een lintje?" De Minister trad vervolgens in beschouwingen, dat men in 't algemeen met psychiatrische onderzoekingen in rechtszaken ook van beklaagden voorzichtig moet zijn. Een gelukkig verschijnsel is ook, dat prof. Van Hamel zijn hooge taak aanvaardt met een afkeer van overdreven psychiatrie in de rechtspraak. Dit zal niet nalaten van goeden invloed te zijn op zijn teerlingen. Wat de benoeming van leden der rechterlijke macht aangaat, was de minister het volkomen eens met den heer Lohman, dat niet slechts dient gelet te worden op de bekwaamheid, maar veeleer op helders opvatting en menschenkennis. Daarom betreurde de minister het, dat er zich onder de rechterlijke macht persenen bevinden, die alleen opgaan in den gang van de studeerkamer naar de gerechtszaal. Dezulken moesten liever onder het volk gaan om een gooden kijk op het volk te krijgen. Dit kunnen zij door lid te worden van weldadigheidsvereenigingen, van de vereeniging voor ontslagen gevangenen en door zich bezig te houden Inet kinderwetgeving, reclasseering, enz. Ten slotte keurde de minister scherp af da redevoering, doofden heer Duys gehouden. De minister oordeelde, dat zelfs de naaste geestverwanten van dezen afgevaardigde, al staan zij op het klassestandpunt, die rede om hare schromelijke overdrijving moeten afkeuren. Spreker, opmerkende, dat hij, waar noodig, niet aarzelt af te keuren, indien er iets verkeerds gebeurt in do rechterlijke macht kwam echter nadrukkelijk op tegen de critiek van den heer Duys op onze justitie. Do minister weet te goed, dat er absoluut geen sprake is van bewuste partijdigheid en Idat de rechterlijke macht naar haar beste welen haar moeilijke taak vervult. In dit verband verdedigde de minister de benoeming van mr. Wentholt tot advocaat-generaal bij het gerechtshof te 's-Gravenhage De benoemde is ©en voortreffelijk ambtenaar, staande boven alle verdenking. De minister hoopte, dat hij door zijn houding in de Papendrechtsche zaak het vertrouwen van de Kamer heeft, en verzekerde op den ingeslagen weg te zullen voortgaan, al moethij daarbij missen den steun van den heer Duys, maar lettende op diens redevoering is het den minister veel aangenamer diens stem te moeten missen. Daarna vingen de replieken aan. De heer Van Hamel betoogde nader, dat de nieuwe, richting in het strafrecht niet getroffen is door hetgeen in Arnhem is gebeurd. Spreker neemt niets terug van hetgeen hij heeft gezegd, maar hij is niet verantwoordelijk voor caricaturen, die men van zijn richting maakt. De heer Limburg verdedigde eveneens de leer der vrijere rechtshanteering. De heer Lohman merkte op, dat de nieuwe denkbeelden in het strafrecht er moeten komen door middel van de Volksvertegenwoordiging, doch niet door eigen inzicht der rechters. Nadat nog de heeren Lohman en Van W ij n b e r g e n bij repliek hunne zienswijze over het moderne strafrecht hadden uiteengezet, stelde de heer Duys namens ds soc.-dem. fractie eene motie voor om de Kamer de wenschelijkheid te laten uitspreken van overlegging van liet rapport van den politie-inspecteur Van de Pol omtrent het onderzoek naar de Papendrechtschie toestanden. De Minister bestreed deze hiötia uit eerbiediging van overweging van 's Hofs arrest omtrent de onbetrouwbaarheid van de getuigen. De heer Troelstra kwam tegen dit gezagsfanatisme" op en verdedigde nadrukkelijk de overlegging aan de Kamer van het rapport omtrent het onderzoek, dat is ingesteld op uitdrukkelijk bij motie voor de Kamer destijds uitgesproken verlangen. De heer Drucker motiveerde zijne stem tegen de motie. Dichter komen bij de waarheid ist och niet mogelijk en daarom was spreker het met den minister eens, dat hot in het belang van het wederkeeren van rust en kalmte is, dat het nu met de zaak uit is en dat men zich tevreden stelt met de leering, die uit de Papendrechtschje zaak voor de toekomst te trekken zal zijn, zooals de minister terecht ïn het licht had gesteld. De motie van de heeren Duys c.s. werd daarop verworpen met 53 tegen 3 stemmen. De sociaal-democraten alleen stemden tegen. De algemeene beschouwingen over de afdeeling rechterlijke macht werden daarop gesloten. --- Fed Zuivelbond. UTRECHT, 13 Dec. In de hedenmiddag gehouden vergadering van den F. N. Z. werf Wegens bedanken van den heer Croessen tot bestuurslid gekozen de heer R. ML Veenman tg Marssurn. De heer Lovink te Buitenzorg werd bij acclamatie tot ©erelid benoemd. Telegrafisch werd hij Van deze benoeming in kennis gesteld. --- In een put bedolven ARNHEM, 13 Dec. Te Oosterbeek is gisterenmiddag een metselaar, die op de villa Dreyendal een waterput bouwde, door het te vroeg Wegnemen der houtstutten onder de stcenen bedolven. Da put is 15 M. diep. Ondanks alle pogingen, gisterenavond en hedennacht gedaan, is de metselaar, die nog levensteekenen gaf, nog niet bevrijd. --- P oging tot moord. ARNHEM, 13 Dec. De rechtbank veroordeelde heden den gewezen onderwijzer L. van Zuylen wegens poging tot moord op de 18-jarigè Hendrika van Veelen te Oosterbeek, overeenkomstig den eisch tot 11/»l1/» jaar geV.-straf met aftrek der prev. hecht. --- De vergiftigde taart. ALKMAAR, 13 Dec. De rechtbank veroordeelde heden J. N. Beek, den ontslagen marktmeester te Hoorn, tot 15 jaar gev.straf, wegens moord op juffrouw Markus door een vergiftigde taart. De eisch was levenslange gev.straf. --- Prov Staten van Drente. ASSEN. 13 Dec. Naar aanleiding van het besluit van de Prov. Staten van Groningen van 29 Nov. om voor den aanleg van den spoorweg Stadskanaal—Ter Apel—Duitsche grens uit de prov. fondsen een subsidie van fl5OOOO toe te kennen, werd deze J-zaak door Ged. Staten van Drenthe ook aanhangig gemaakt in de najaarszilting der Staten van dit gewest. Door het spoorwegcomité* wordt een Drentsen-subsidie gevraagd van f 225.000. Ged. Staten stelden alsnog aan de Staten voor, voor dezen spoorweg een subsidie te verleenen van f 30.000. Bij de voordracht werden gevoegd 4 adressen van A. Wolters en anderen, wonende te Nieuw-Buinen, Drouwemcrmond, Eerste en Tweede Exloërmond, Valthermond en Weerdingermond en omgeving, houdende verzoek om zoo hoog mogelijk subsidie aan voornoemd spoorwegcomïté te verleenen. In de zitting van G Dec. werd door het statenlid, den heer H. Meursing, voorgesteld een subsidie te verieenen van f 112.500. De commissie van rapporteurs stelde voor de voordracht in dien zin te wijzigen dat worde gelezen in plaats van f 30.000 f 112.500. Na eenige discussie werd heden besloten een subsidie van f 112.500 toe te kennen. De termijn, waarbinnen de lijn Drachten— Groningen in exploitatie moet worden gebracht, is bepaald op 1 Nov. 1913, die voor de Drentsch- Friesche lijnen op 1 Mei 1913. --- Engeland. LONDEN, 13 Minister Asquith zei in een redevoering te Stedsmunds: Hoe ook de samenstelling van de meerderheid in het nieuwe Lagerhuis moge is in eik geval zeker, dat een tarief hervorming buiten haar macht staat. Er is — zoo zei hij — nooit iets geweest, dat met meer recht een referendum kan worden genoemd dan deze verkiezing. Nooit heeft het volk zich over eenvoudiger, duidelijker of helderder kwesties behoeven uit te spreken. --- Rusland. PETERSBURG, 13 December. Hier is een officiëele mededeeling ontvangen van 't bestuur der gevangenissen te Serentui en Wologna, dat een revolutionaire organisatie plannen zou hebben beraamd om door middel van groote geldsommen ecu o:itvluchting vnn politieke gevangenen in massa voor te bereiden. De chef van de gevangenis te Sercnlui paste op grond van het reglement op twee gevangenen lichamelijke bestraffing toe. Als protest hiertegen openden drie andere gevangenen zich de polsaderen en namen drie anderen morphine in. Een hunner, Isasonöfl stierf aan de vergiftiging. Bijna alle politieke gevangenen verlangden veranderingen van de bepalingen over de lichamelijke straffen. In de gevangenis te Wologda 'werd echter een gestrafte in verscherpte bewaking geplaatst. Zijn makkers uit dezelfde afdeeling boden daarop aan de bewakers tegenstand. Een tumult ontstond en deuren werden ingeslagen. Dientengevolge werden 59 gevangenen op bevel van de gevangenisinspectie met roeden getuchtigd. De minister van justitie heeft een streng onderzoek bevolen. ArgentiniS. BUENOS-AYRES, 12 Dec. De Kamer keurde de begrooting voor 1911 goed. De uitgaven en inkomsten bedragen elk 318 millioen papieren piasters. Een decreet van den minister van landbouw geelt machtiging tot uitvoer van rundvee en kleinvqe naar Europa. AMSTERDAM, 13 Dec. Cheque Londen 12.073/s. Wissel Londen 2 mnd. 11.97. Koffie prijsh. Goed ord. Java 45 et, goed average Santos 35U2 et Suiker kalm. Dec. 107» en Mei 115|16 geboden. Ang. 119hs genoteerd. Raapolie Jan. 29. Lijnolie Jan. 44, Jan.-April 43, Mei Aug. 38 a 38V4. ROTTERDAM, 13 Dec. Koffie. Goed ord. Java 4412, goed Santos 36. Suiker kalm. Dec. 10l6/lo te koop. SCHIEDAM, 13 Dec. Moutwün: Noteering v. de Distillateurs 110 (Medegedeeld door Distilleerderij voorheen Siroon Rijnbende & Zonen Schiedam, te Groningen ver egenwoordigd door de firma B. Hulsekamp & Zn., Zuiderdiep 37.1 Beurscommissie 17. KEULEN, 13 Dec. Raapolie dadelijk 60.— m., Mei 58.— m. Rijnhoogte 11 uur v.m. 3.24 boven A. P Val 0.08 Weersgesteldheid: mooi. BERLIJN, 13 Dec. (Slotkoersen). Rogge Dec. 147.75, Mei 155 50, Juli —.-% Raapolie Dec. 57.10, Mei 56.70 Tarwe Dec. 203.—, Mei 202.25 PARIJS, 13 Dec. Nieuwe Fr. 3 pet rente 97.85. LIVERPOOL, 13 Dec. Katoen. Verkocht 8000 bn. Invoer 41000 bn. Stemming flink gevraagd. LONDEN, 13 Dec. Consols per Jan. 795/ s. --- Zeetijdingen. .Kon. Nederl. Stoomboot-Maatschappij. Ceres, v Spanje n Amsterdam, pass. 11 Dec. Gibraltar. Nereus vertr. 11 Dec. v Lissabon n Amsterdam. Satnrnus vertr. 12 Dec. v Salonica n Konstantinopel. Themis vertr. 12 Dec. v Amsterdam n Spanja. Stoomvaart-Maatschappij Java (uitreis) vertr. 13 Dec. v Suez. Koning Willemll (uitreis) vertr. 13 Dec. van Southampton. M a d u r a (thuisreis) arriv. 13 Dec. te Marseille. Koninkl. Holl. Lloyd. Frisia (thuisreis) pass. 12 Dec. Fernando Noronha. Ze elan dia (uitreis) arriv. 12 Dec. te Rio .laneiro. Delfz ij 1, 12-13 Dec. aang. Gurth, st, v Riga; Anna Ch'ristina, Matroos, v Rorkum: Henririka .lohanna, Oosterwijk, v Fredericia; Onderneming, Seven, 2 Gebroeders, Roelfs, en Derkje. Engelsman, v Herne n Appingedam ; Berentje, Heins. en Twee Gezusters, Olthuis, v Herne n Sneek; Wilhelmine, Leertouwer, v id. n Groningen; Harmonie, Top, en Soli deo Gloria, Sportel, v Emden n id.; Ebenhaezer De Vries, v Papenburg; Onderneming, Beukema, v Norderney. Vertrokken No. 38, Schepers, en Weldaad, Stuut, n Emden. Gloucester, 13 Dec. aang. Selina Johanna, Boerma, v Tavira. --- Stad en Dorp. GRONINGEN 13 Dec. In de vergadering van de vereeniging van oud-leerlingen der Rijkslandbouwwinterschool werden tot lid van het bestuur gekozen de heeren J. B. Vos en IJ. Heemstra. In plaats van den heer L. Burema, die Wev gens drukke bezigheden niet weer voor een benoeming in aanmerking wenschte te kómen, Werd gekozen de hr. Siertsema van Zeerijp. Tot leden van de resumé-commissie werden gekozen de heeren Toxopeus van Ten Boer, Burema te TjamsWeer ten H. Heller to Ilorhhuizcn, Geslaagd is voor het doctoraal examen in de wis- en natuurkunde de heer L. van Oss. Met het oog op de noodzakelijkheid van meerdere ruimte voor het bureau van den directeur der Gemeentelijke Waterleiding, welke noodzakelijkheid zich al spoedig zal voordoen wanneer met de werken, die onlangs zijn gegund, een aanvang zal worden gemaakt, wordt naar men ons meldt, overwogen een verplaatsing van het bureau uit het perceel in de Broerstraat naar de thans ontruimde brandweerkazerne aan het Martinikerkhof. Naar wij vernemen worden door het bestuur der Vereeniging tot bevordering van Vreemdelingenverkeer alhier weer pogingen aangewend om binnen kort hier een paar opera's te doen opvoeren door een Duitsch gezelschap. Er schijnt ditmaal sprake te zijn van een troep te Kassei. De overplaatsing van het bureau van den gemeente-ontvanger naar het daartoe door de Gemeente aangekochte perceel in de Oude Boteringestraat zal, naar verwacht wordt, niet voor Augustus a.s. plaats hebben. Bij K. B. is benoemd tot rechter-plaatsverv. in ide arr.-rechtbank alhier mr. J. Kosters, hoogleeraar aan de Rijksuniversiteit, met toestemming om beide betrekkingen gelijktijdig te bekleeden-. Als pl.verv. lid van de Kamer van toezicht op de notarissen en candidaat-notarissen in het ressort Groningen werd heden gekozen de heer mr. F. v. d. Tuuk, notaris te Groningen, zulks in de plaats van den heer mr. A. 11. Koning, notaris te Finsterwolde, die indertijd tot lid werd verkozen wegens het overlijden van notaris de Ranitz. Hedenmiddag één uur geraakte de 04-jarige mej. de wed. Til, uit de N. Boteringestraat, waarschijnlijk doordat zij wilde uitwijken voor een tram, die van de Gr. Markt kwam, en voor een voermanswagen, die het Ged. Zuiderdiep richting Oosterstraat was afgereden, in de Heerestraat onder het laatste voertuig, met het gevolg, dat zij ernstig bloedend verwond werd aan haar gelaat, terwijl zij ook blessuren aan handen had bekomen. Een paar voorbijgangers schoten toe en brachten de gekwetste naar dr. Kappers, waarna zij per rijtuig naar opgemeld adres is vervoerd. De grachten van het Noorderplantsoen verspreiden tegenwoordig weer een ondragelijken stank. Voor de omwonenden van het plantsoen en voor de wandelaars, die het passeereri, al zijn de laatsten tegenwoordig natuurlijk niet zoo groot in aantal als in den zomer, is het een groote plaag. De reden van den onaangenamen reuk moet niet alleen gezocht worden in het rottingsproces, dat. ,eUjs, van Handwerkslieden over de gesciii het gebruik en-de werking van den m ■ Er zijn nog menschen, zeido spreke , hoewel zeer bijziende, geen bril willen gen. Ze zijn bang, dat de bril het f» er zal ontsieren, of vreezen, dat de oo„ lS slechter door zullen worden. Het ecrsl rfii ook vroeger het geval; de brilleglazen toen zoo groot, dat ze werkelijk zeer Bjj, stonden. Toch is er een tijd gewe.??'aig»l kort na de Revolutie, dat in Frankrijk meen een lorgnet werd gedragen. l toen mode en men ging wel zoover, men do glazen zelfs op wandelstokke tabaksdoozen etc. droeg. wiS Prof. Donders was het, die in het r. der 19e eeuw het begrip bijziende el?c{ii' ziende bepaalde. Voor dien tijd bleek a vele gevallen, dat het gebruik van de» reeds gunstig werkte, terwijl de dragen ervan verboden en brillen gevaar instrumenten noemden. De Grieken en Romeinen hebben °eu He» niet gekend. Wel vond men in bouwv bolle glazen, doch die zijn zeker lt, als brandglazen, of om mede te vergroj Er zijn trouwens nog meer gevallen be» die er op wijzen, dat in de oudheid ,fi grootglazen werden gebruikt. Ook in de deleeuwen Wordt van brillen geen m*» gemaakt. ~nd, In 1300 was de bril in Vlaanderen belvdeii terwijl ook in Italië twee uilvinders \ve' aangewezen. ,t et Dat men toen nog niet veel gebruik,), van maakte, bleek wel uit de ding, die een gezant aan het hof veroorzaakte door het dragen van briL 't Was in 1319. .. jj 't Duurde zeer lang, voordat de l>rltW gebruik kwam, zeker door den der dokters. Er waren echter in dien natuurlijk ook veel minder bijzienden, 11> toen nog niet zooveel gelezen werd als te» woordig. . jjl Het slijpen der glazen geschiedde tot ~ de 16e eeuw alleen te Venetië. Latei' .c\\ breidde zich de glasslijperij en vormden glasslijpersgilden. Ze hadden tot wapefl spiegel tusschen twee brillen. •$ Tegen de vijftiende eeuw ontwikkelde *A het ieesglas tot een bril. De verkoop * . overgelaten aan de rondreizende kooplic $ die zich dan tevens voordeden als °}i dokters. Nog kort voor prof. Donders ~1 de kwakzalverij met brillen op groote se' > gedreven; de oogheelkunde stond toen ffl zeer laag. De holle glazen werden nog s$ later uitgevonden; ze werden eerst & 18e eeuw tamelijk veel gebruikt. oft Behalve de bolle en de holle glazen n.y men nog die, welke zich in de schutbr' je bevinden en die dienen om de ooge» beschermen. ~j:i' Vervolgens deed spreker eenige opmeiy gen omtrent het nut en de schade van et dragen van een bril, om te besluiten de bespreking van het oog en de wd-*- ervan. . .$ De aanwezigen toonden hun ingenomen'5 met deze leerzame lezing. . fté Voor de lezing deelde de voorzitter, heer .1. R .Modderman, mede, dat de rekp" „f van den penningmeester door het bes was nagezien en in orde bevonden. Tot lf van de commissie uit de leden, die de kening en verantwoording ook nog m° / nazien, werden aangewezen de lteer.T'1,4 i v. Egmond, H. Hommelsen en F. A. Dijkfl Dezer dagen is, zooals indertijd is gcF„eii hier ter stede opgericht de kring Gron1""!.,, van de Nederlandsche Vereeniging tegen Wa Bodem- en Luchtverontreiniging. .. $ De voorloopige commissie, bestaande uljj_jti heeren H. Aalderink, F. graaf van J. E. Scholten en dr. G. J. Wijchgel, heeft ta< „, aan tal van ingezetenen een circulaire gezonv die ten doel heeft steun te ontvangen voO™ noemde inderdaad nuttige vereeniging. .^4 Over het doel en streven dezer is reeds een en ander door ons medegede „, zoodat we thans volstaan met te berte»,, dat het in de bedoeling der voorloopige c n missie ligt, om, zoodra van meer algemee m steun zal zijn gebleken, een algemeene vCJ[)' dering te houden, waarin o.a. een con ()e|i huishoudelijk reglement zal worden aangeho (l)( en tot dc benoeming van een definitief bes zal worden overgegaan. Woensdag, 7 Dec. Harmonie. CoQ onder leiding van den heer Kor Kuiler. Aanvang 8 uur. PROGRAMMA: Eerste afdeeling. 1. Ouverture van de Opera A, ♦ Figaro's Hochzcit« W. A. Mo*3 2. Hirtenmusik uit het «Weihnachtsoratarium» J. S. Bacn-3. Svmphonieno. 9(C.-moll) J. Haydn. M a. Allegro, b. Andante cantabile, c. Men» d. Finale, vivace. Tweede afdeeling. 4. La Jeunes.se d'Hcrcule. ~ gpS Poème Symphonique C. Saint-»' 5. Conc. (A-moll) v. violoncel <, ju* met orkestbegeleiding C. Saint» jol (Voor te dragen door den heer P. J. ' ' 6. Ouv. »Le Carnaval romain« H. Berlio2' - oO^ Wijlen de heer J. Werkman, die, l^ov wij vermeldden, aan Kinderziekenhuis c vluchtsoord elk 15000 vermaakte, heett, ~ bericht wordt, bovendien bepaald, da > j,el aftrek der legaten en vruchtgebruiken.'. „f overblijvende voor 2/3 deel aan het K-1 0r \ ziekenhuis en voor Vs aan het Toevlucht zal ten deel vallen. Op de openbare verkooping van c° aU t gisteren was de middenprijs 40 et. per *~'\p<> De cokes is tot Maandag a.s. aan he^K,%iiic! der gasfabriek bij vooruitbetaling te »vk_,fO,i tegen de volgende prijzen: Afgehaald cokes 42 et., geklopte cokes 53 et.; De\\W grove cokes 47 et., geklopte cokes 58 et-» per H.L. en zoolang de voorraad strekt- ( Gisterenavond is in het na te melden log p>. ', < ten overstaan van den heer notaris nir- j,«e Tjeenk Willink en ten verzoeke van «el \oU M. van Hemmen, publiek verkocht: n<\,uI,',t ment »De Slingerij«,met 2 afzonderlijk v^(6 I wordende boyenwoningen, aan den A-« o\v nos. 12, 12a en 12b; verkocht voor » , onder voorbehoud van recht van beraa Een perceel bouwterrein, gelegen jg \ voornoemd perceel, ter breedte van l.y>oc aan de Bleekerstraat, groot IA. 44 C.; v J voor f 2775. nrn°f>' Een perceel bouwterrein, naast v°:;o0tJ perceel, ter breedte van 6.15 M. en 8r J 47 C; verkocht voor f2OOO. rfloeI,V Een perceel bouwterrein, naast vo t J perceel, ter breedte van 6.15 M. en ë' Js 38 C.; verkocht voor f 2050. Een perceel bouwterrein, evenecn A .er breedte van 25.90 M. aan de straat en groot *■ 85 C.; verkocht voor f 2750. IJe opstal van de schuren en stellingen, aanlig op de bovengenoemde perceelen; veracht voor f 360. l u'stcravond had ten huize van den kofflehuis- De Jong, aan de Groote Markt, ten Verstaan van den heer notaris De Groot en en verzoeke der erfgenamen van mevrouw de cd- L. H. Sleutelaar, de publieke verkoop Plaats van een heerenhuis, met afzonderlijk .«huurde boyenwoning en kelder, get. 42,42 a, r° aan de Groote Markt, in huur bewoond Voor de heeren Scheepers en Zwaneveld. „erkocht voor 124625. Kooper de heer pepers. „ - Eene vrouwenzitplaats in de Martinikerk n°- 268, verkocht voor f 40. d Groot is het aantal Nederlandsche werklieden, "at uit Duitschland in de drie noordelijke provinciën met gedaan werk is teruggekeerd. Werd andere jaren in den regel tot Kerstmis Snerkt, graa(: en baggerwerken vooral, «ans is het werk op vele dusdanige karweien eeds geëindigd, daar in de laatste weken met „ n grooter aantal werklieden kon worden gekerkt. Het aanbod overtrof eiken dag de t?Bag naar werkkrachten, die tot nabij de , Ussische grens bij den aanleg van wegen of iPo°rlijnen hun diensten kwamen aanbieden. J?et loon van losse werkers was dit jaar lager "atl andere jaren en varieerde van 32—47 Wennige per uur. Men schrijft ons nit Eelde: t,"ij de hérstemming voor notabel der Ned. erv. gemeente is de heer Uge Hilbranls Verkozen. De verkiezing van notabel legt voor menige° geen windeieren, want iemand vertelde sat hij had verdiend, 4 dubbeltjes, voor een ""boeltje sigaren met 4 borrels. ..Bij de herstemming kwam dan ook een ""'■impje uit de bus dat als volgt luidde: {Jij die graag notabel wil wezen niet voor een dubbeltje vreezen, i? één dubbeltje niet genoeg "an geven ze er twee om te verteeren in de kroeg, ijjaarom stem ik op geen een want de zaak wordt mij te gemeen. vLet is. goed dat dit eens komt in een goede hand. want er moet noodig een stuk van in de courant. . Na voorlezing werd door de aanwezigen in "e handen geklapt. . EUVELGUNNE, 12 Dec. In de zaal van den H. Vrucht alhier, gaf het ftemengd koor »A.d.v.e.n.d.0.« gisterenavond ne zeer schoone uitvoering, welke den Öirectenr, den heer L. de Boer, hoofd der school 'e Oosterhoogebrug, alle eer aandoet. Van de liederen noemen we speciaal: >BiJ moeders graf», jLenterust«, »Onze dooden« en «Heilige Nacht*. Hartelijk werd er tevens gelachen bij de zeer Soede vertolking van de beide kluchtspelcn: '°e Pankoukspanne» en sAlles netjes» en de jLornische scène: »De onbestorven Weduwnaar«. et geheel werd daarbij opgeluisterd door P°ede muziek, terwijl er een prettige geest °eerschte onder het overgroot aanwezig publiek , ONDERDENDAM, 12 Dec. Tegen half vijf ?edenavond was de geheele dorpsjeugd op de om onzen nieuwen lantaarnopsteker te op zijn rondreis door het dorp. De gaslantaarns werden voor 't eerst ontdoken en een «hoera!« weerklonk bij elke lantaarn, die haar helder brandend licht in * rond verspreidrie. De gloeiende spijkers, .las petroleumlantaarns, hebben gelukkig U%ediend. ■ ten helder licht verspreidt zich door alle "Oeken van het dorp. Vele nieuwsgierigen hebben hedenavond een rondreisie door 't dorp gemaakt, om de nieuwe verlichting te bewonderen, 't Ging erg kalm toe. Feestelijkheden hadden niet plaats, maar... wat niet is kan komen. ZUIDHORN. 13 Dec. In de raadsvergadering is nog op voorstel van den heer Iwema besloten dadelijk geen grond naar den tuin van den heer Van Bruggen te laten voeren. Er is altijd wel gelegenheid zand te krijgen; dit zal weinig' duurder komen, terwijl het Voor dempen meer geschikt is. — In de gisterenavondg gehouden Nutsvergad. werden bij de stemming voor Hoofdbestuurslid alle stammen uitgebracht op den heer D. M. Kruizinga, burgemeester dezer gemeente. De dames Takkenberg en Iwema wisten de aanwezigen aan zich te verplichten door het geven van een paar voordrachten. DELFZIJL, 13 Dec. Heden werd ooor schipper Toxopeus a ,'h. Schuitenzand, de eerste panharing aangebracht. De vangst was truiin en vond gretig koopers. VRIESCHELOO. 12 Dec. De heer B. Drent, die ter jacht liep, had, daar het zoontje van Scherphuizen onverwachts te voorschijn kwam. het ongeluk hem ïn het linkeroog te schieten. Dr. Middendorp van Bcliiflgwolde haalde er 6 kogeltjes uit. Men vreest het ergste voor 't behoud van het oog. WINSCHOTEN, 13 Dec. De opbrengst der Sloomirannveg-Maatschappij „Oldainbt-Peke- over de maand November j.l. bedroeg f 6223.46. VEENDAM, 13 Dec. Nabij het station Mecden-Muntendam beerseht thans een hiïle drukte. Een honderd arbeiders zijn daar in een stuk moerasland bezig slooten te graven; een walerschroef. door een locomobie'ie gedreven, houdt hei terrein zoo goed als 't kan droog Dit terrein is aangekocht door den heer W. Woldcring alhier. De firma Herwig Woldcring zal dit veld geschikt zien te krijgen voor den bouw van seringen en rhododeadrons. Een cultuur, die thans geheel inheemsch is te Boskoop. leder w-enseht deze ondernemende firma succes .Voor de omgeving zal zoon bloemenveld een aanwinst zijn. ---