VRANCKRYCK. Amsterdamsche Donderdaeghse Courant. No. 2 VRANCKRYCK. PArijs den 29 December. Onse Galeyen tot Civita Vechia aengeweest hebbende, hebben daer omtrent 200 Spanjaerden soo van het Garnisoen van Scaletta, als andere deserteurs aen landt geset , om sigh te mogen retireeren , daer sy best kunnen. Onse saecken in Sicilien staen wonderlijck wel, wy besitten meer, als 40 mijlen landt rondom Messina , behalven Augusta, de Scaletta, meer als 40 Burghten en dorpen, 14 gefortificeerdeposten. Brieven van Romen van den 28 passato berichten daer-en- boven , dat Catanea sich aen de onse heeft overgegeven; dat den Spaenschen Viceroy sich naer Palermo geretireert hebbende , daer sommige van den Adel hadt willendoen executeeren , welcke op het schavot gekomen zijnde, soude het volck oproerigh geworden zijn , en den Viceroy genootsaeckt sich uyt de stadt te retireeren op het Casteel , alwaer men gelooft, dat hy beslooten sal werden gehouden; maer aen dese tydinge kan weynigh geloof gegeven werden; te meer alsoo andere brieven seggen, dat Catanea sich noch defendeert, maer dat de onsen twee andere posten , die haer vrywilligh overgaven,hebben ingenomen , soo dat de Spanjaerden self bekennen, dat [...]ijck voor haer soo goet als verlooren is. Self soudetot Napels sich groote beginselen van beroerte vertoonen, waer uyt wel groote veranderingh tot ons voordeelkonde ontstaen en in waerheyt, dese saeck werdt hier seerter herte genomen , en men doet een goet getal troupennaer Provence marcheeren, om aldaer een Bataillon vanhet Lyonnoisse Regiment te doen scheep gaen, en men arbeyt aen een Fonds, om de Armee op Sicilien te doen bestaen, en van artillerye en vivres ten vollen te versien, en men wil verseeckeren , dat Monsieur de Louvoy sich daer mede sal gaen bemoeyen , soo dat'er weynigh twyffel valt, of desen Franschen Minister sal dit werck nietby dehandt vatten , of sal het selve wel tot volkomen effect wetente brengen: oock seght men dat Monsieur de Gadagne derwaers sal gesonden werden, in plaets van Monsieur de Valavoir , die tegenwoordigh niet in staet is, om dienstte konnen doen. Parijs den 29 December. Men seght, dat den Koningh op het aenhouden van den Paus toegestaen heeft,dat onsen Ambassadeur aen de 6 Cardinalen van de laetste promotie sal gaen de visite geven. Monsieur Colbert heeftde betaelders van de renten ontboden , en haer ghewaerschouwt , dat die gene, welcke van haer gelt wildengerembourseert zijn , maer hadden te spreecken,alsoo daer teghenwoordigh geldt voor haer by cas was , en dat den Koningh seer wel verghenoeght was over de goetwilligheyt , die de luyden betoont hadden, met het geltop het Stadthuys te brengen. De saecken wegen de contributien zijn noch niet afgedaen , gelijck men ghelooft had, alsoo de Commissarissen daer over gestelt, niethebbenkunnen over een komen. Den Koningh heeft een volkomen Justitie belooft aen de Gedeputeerden van Mets, die by sijne Majesteyt zijn komen klagen, over de insolentie, diede troupen , welcke door die Stadt ghepasseert zijn,hebben bedreven. Eenen ghenoemde Paradis, Onder-Commis van Monsieur Colbert by Monsieur de Breteuil, is in de bastille gheset , werdende beschuldigt, dat sighverstaet met seecker Engelsman Schelton genaemt, welcke van gelijcken in Engelant gevangen geweest, doch ontvlucht is. Gedachte twee persoonen verstonden malkanderwegen de Prijsen , die onse kapers van de Engelschen namen, onder den naem van Hollanders, waer over men in Engelandt soo veel klachten ghedaen heeft, en menwilaen dito Paradis sijn proces beginnen te maecken.Men ghelooft dat Monsieur de Breteuil het Ampt vanLeservan den Koningh, dat den President de Mesme afstaet, sal bekomen. Den Abt Thilladot is tot Bisschop van Mascon verkooren. De Commissarissen van den Koningh over de kloosterlijcke Officien, zijn door den Koningh genomineert, namelijck Messieurs de Bazons, Poncet,Breteuil, en Coumartin. De oude Hertoginne d'Aumont heeft haer proces tegen haer Soon verlooren, en is op 500000 ponden ghecondemneert, behalven de interessen, die noch wel 200000 gelijcke ponden beloopen. Parijs den eersten January 1677. Don Bernardo de Salinas, Ambassadeur van de Kroon Spanje in Engelandt, by dien Koningh geklaeght hebbende over de Engelsche troupen, die in Vranckryck dienen , en over de recruten, die daer tegenwoordigh noch geworven werden, maer in seer slechte en onaengename termen, soo heeft sijne Brittannische Majesteyt sich daer over soodanigh geoffenceert gevonden , dat een expressen naer Madrid ghesonden heeft , ten eynde aen dat Hof te versoecken, dat gedachten Don magh t'huys ontboden, en een ander Ambassadeur in sijn plaets gesonden werden. Den Prince Regent van Portugael houdt noch gestadigh by het Hof tot Madrid aen, ten eynde sijne mediatie tot de ghenerale Vreede aldaer magh aenghenomen werden , waer op een positive antwoort begeert; self seght, dat hy in cas van weygeringh, dreyghtden oorlogh aen de Kroon Spanje aen te seggen, waer toe noch andere reden ghenoegh pretendeert te hebben. Eén van onse beste Schepen, ghenaemt Den Getrouwen , ghecommandeert door Monsieur Gravier , waer uyt , den Hollandschen Admirael de Ruyter doodt geschooten is , is op de kust van Genua door hart weer gebleven, doch het volck is op 5 man na, alle geberght; self heeft men eenigh Canon weder gevischt , met goede hoop, dat alles weder sal gekregen werden. Dese gansche Stadt is vol van het gerucht, dat Catanea sich aen de onsen overgegeven heeft, en dat binnen korten tijdt het geheele Eylandt Sicilien sichonder de ghehoorsaemheyt van onsen Koningh sal submitteeren; maer dit zijn losse geruchten: Ondertusschen doet men weder 4000 man naer Provence marcheeren, om aldaer ingescheept, en naer dat Ryck overghevoert te werden, en werd bereyts aen de equipagie van de Artillerye, waer toe de Officiers al ghenomineert zijn , naerstigh ghearbeyt. De Stadt Camerick werdt door de onsen noch soodanigh beslooten ghehouden, dat daer niets binnen komen kan, en 46 Soldaten en Burgers, die sich daer buyten begeven hadden , zijn door de onsen afghesneden en naer Douay ghebracht, welcke getuyghden, dat sulcks alleen tot ontlastingh van de Stadt diende, alsoo deselve soodanigh door de Soldaten belast was , dat verscheyde burgers ghedwonghen waren geldt te gheven, om harehuysen van plunderingh vry te koopen. Door dit gansche Rijck heeft het soo afgrijselyck ghesneeuwt , dat uyt Languedoc geschreven werdt dat daer verscheyde daken en solders door de swaerte van de sneeuw ingevallen en geborsten zijn, en den Koningh heeft een considerabele somme geordonneert, om de straten van Parijs daer van te doen ruymen. Den Ridder de Lorayne doet een Basteert legitimeeren, sonder den naem van desselfs moeder te noemen. Men seght, dat een compagnie Musquetaires voor den Dolphijn sal geworven werden. Eergisteren wierden 3 gevangens in de bastille gebracht, welcke in Engelant gevat zijn, soo men seght, over de saeck van Monsieur de Penottier , maer de kundighste houden, dat het is over de saeck van den bewusten Paradis. --- POLEN, PRUYSSEN,&c. POLEN, PRUYSSEN, &c. Warschau den 18 December. Men verlangt seer hoe de Lant-dagen over al in dit Rijck sullen af-loopen. SijnKonincklijke Majesteyt sal de heylige dagen over tot Pilaskiew by Lublin verblijven , om den 10 January alhier te wesen. De militaire commissie sal tot Warcka, 2 mijlen van hier gehouden werden, daer 12 Milioenen staen gevordert te werden. --- DUYTSLANDT, en d’aengrenfende RYKEN. DUYTSLANDT en d'aengrensende RYKEN. Straelsont den 12 December. Men heeft hier tijdinge, dat een Hooft-treffen in Schoonen is voor gevallen, waer by de Sweden een groote avantagie ghehadt hebben , na de particulariteyten wert seer verlangt; Ondertusschen is men met dese continueerende Vorst seer doende met het Eylant Rugen te verstercken, waer inne den Grave Koninghsmarck dagelijcks inpersoonassisteert: daer wert een groote Trenchee opgeworgen, die met volck en geschut voorsien wert , terwijle de Boeren en Soldaten alle dagen het Ys opbijten. De Sweetse Ruyterye op 't Eylant wert wel onderhouden, en 't Voetvolck is seer schoon, en wel voorsien. Lantskroon den 25 December. Dinghsdagh avont marcheerden verscheyde vyandtlijke troupen hier voor by. Den Heer Schanwedel is gisteren met eenige Paerden om te recognosceeren, uyt gereden. Onse voeragiers hebben 120 Sleden met Hooy en Haver hier inghebracht. Men seght, dat in de laetste Battalie 9536 zijn op 't velt doot blijven leggen. Elzeneur den 25 December. Gisteren lieten haer eenige Sweetse troupen voor Elzenburgh sien, daer den Overste Schoneveldt, die in absentie van den Overste Busch commandeert, van 't Casteel met Canon liet onder schieten , waer op deselve door gingen; men houdt het daer voor, dat die na de winter-quartieren marcheerden, en dat het meestendeel den Koning van Sweeden na Gottenburgh sullen convoyeeren. Het vriest hier seer sterck. Passagiers , den 18 deser uyt Christaenstadt vertrocken, seggen , dat het daer seer wel stont, en die plaets van alles wel voorsien was. Van Lantskroon heeftmen, dat den Overste Bibou gemaeckt is Generael Majoor, nevens het commando van 't Casteel aldaer. Veel van onse Soldaten, die men meende dat in de Battalie waren gebleven, komen dagelijcks binnen Lantskroon: oock zijn 3 vande Mariniers daer ingekomen. Veel Vivres werden daer te samen gebraght. Coppenhage den 26 December. De passagiers, die desen avont laet van Helsignoer komen , seggen, dat de Sweden gisteren in Helsenburgh zijn ghekomen, en in de nacht twee stormenop 't Casteel gedaen; maer met verlies van eenige 100 dooden moeten aftrecken. Coppenhage den 26 December. Sedert de Battalie, maken de Sweeden minen als ofse desen winter daer willen blijven over-winteren , deselve zijn voor Lantskroon en Helsenburg geweest, doch weder te rugge geweecken. Sedert de Battelie heeft den vyant secours aen Volck bekomen, maer hadden die wel van nooden , door dien in de Velt-slagh ongelijck meer volck verlooren hebben als aen onse kant, welke in 't geheel op 9500 man geschat wert , die op de plaets zijn blijven leggen, om dat geen quartier gegeven wiert. Alhier is men seer doende aen de nieuwe Artillerye van 60 stucken Canon daer aen alle de Rademakers in 't Lant arbeyden, en moeten in 5 weeken gereet wesen. Den Hertogh van Holstein Pleun, nevens een voornaem Generael , wert hier verwacht; als mede den Generael Luytenant Walter. Den Overste Bibou heeft een Generael Majoors plaets bekomen. Den Overste Hans Schaeck , is met sijn Regiment uyt Funen hier aengekomen. Den Heer Generael Guldenleeuw sal de Sweetse Kooper-bergen gaen besoecken, en de Heer van Rustenstein sal door den Oversten Degenfelt afgelost, en hier in in de Armee geemployeert werden. Straesburgh den 27 December De France trocken deser daghen met groote troupen na Hagenauw. Tot Eslingen is een groote krijgsraet der Keyserse gehouden, welke in verscheyde conferentie bestont, waer op den Grave Caprara te post na sijn Keyserlijcke Majesteyt is ghereyst. In Lotharingen, Burgondien en in der Elzas, siet men anders niet als ernstige krijgs rustinge der Francen, welke noch schijnen, schoon dat in de winter-quartieren zijn, eenige entreprijse te sullen ondernemen, dat wel meest op ofte ontrent Philipsburgh schijnt te leggen. Hoe de Francen haer haeste met de nieuwe recruiten , soo gaet het haer daer mede seer tegen, soo se 10 man aennemen, gaen der van de oude meer weder door, schoon datse daer dubbelt gelt aen spendeeren; oock konnense geen paerden voor gelt te koop bekomen. Uyt Mecklenburgh den 29 December. Den Velt-mareschal Dorffling is van Berlin na Prentzlow opgebroocken; men vertrovwt dat den Heer Ceurvorst van Brandenburg sich na Anklam sal begeven. Waer uyt gelooft wert dat yets op handen moet wesen; waerom oock die van het Eylant Rugen seer op haer hoede zijn, met ys op te houwen als anders, alles tot tegenweer by brengen. Hamburgh den 1 January 1677. Met veelvuldige gevallen Sneeuw, soo manqueeren ons hier verscheyde posten, als de Deense , Duytse, Pomerse en Hollantse brieven; maer volgens de laetste brieven van Coppenhage , souden de Sweden op Helsenburgh twee mael ghestormt hebben; men sagh aldaer een gantsch relaes van de laetste battalie in Schoonen. ---